Zoë Garbett’in belediye başkanlığı zaferi, yalnızca Hackney’de değil, Londra ve Birleşik Krallık siyasetinde de yeni bir dönemin habercisi olarak görülüyor. İşçi Partisi’nin yaklaşık çeyrek asırlık hakimiyetinin sona erdiği seçim, genç seçmenlerin, kiracılarının ve ilerici kent siyasetinin yön değiştirdiğini ortaya koydu.
Türk nüfusunun da yoğun olarak yaşadığı, Doğu Londra’nın uzun yıllardır İşçi Partisi ile özdeşleşen ilçesi Hackney, dün yapılan yerel seçimlerde tarihi bir kırılmaya sahne oldu. Zoë Garbett liderliğindeki Yeşiller Partisi, ilçede ilk kez belediye başkanlığını kazanırken, sonuç ülke genelindeki “beş partili yeni siyaset” tartışmalarını da hızlandırdı.
Resmi sonuçlara göre Garbett oyların yüzde 47,2’sini alarak 35 bin 720 oyla seçimi kazandı. İşçi Partisi’nin adayı ve mevcut belediye başkanı Caroline Woodley ise 26 bin 865 oyda kaldı. Muhafazakâr Parti yüzde 8,4, Reform UK yüzde 5,3, Liberal Demokratlar ise yüzde 3,6 oy alabildi. Katılım oranı yüzde 40,98 ile son yılların en yüksek seviyesine çıktı.
Hackney’de sonuçlar ne söylüyor?
|
Aday |
Parti |
Oy |
Oy oranı |
|
Zoë Garbett |
Green Party |
35.720 |
%47,2 |
|
Caroline Woodley |
Labour |
26.865 |
%35,5 |
|
Tareke Gregg |
Conservative |
6.345 |
%8,4 |
|
Vahid Almasi |
Reform UK |
4.013 |
%5,3 |
|
Eva Steinhardt |
Liberal Democrats |
2.731 |
%3,6 |
Bu tablo, yalnızca bir belediye yönetiminin el değiştirmesini değil, Londra’nın merkez sol seçmen tabanındaki ciddi çözülmeyi de gösteriyor. Hackney, uzun yıllardır genç profesyonellerin, göçmen toplulukların, öğrencilerin ve sosyal konut kiracılarının yoğun yaşadığı; aynı zamanda İşçi Partisi’nin “güvenli bölgesi” kabul edilen ilçelerden biriydi.
Ancak özellikle son üç yılda hızlanan kira krizleri, yaşam maliyetlerindeki artış, sosyal konut politikalarına yönelik memnuniyetsizlik ve Gazze savaşı sonrası merkez sol seçmendeki kırılma, Yeşiller Partisi’ni alternatif haline getirdi.
İşçi Partisi neden kaybetti?
Seçim sonucu üzerinde üç temel dinamik öne çıkıyor.
1. Hackney’de “ilerici seçmen” yön değiştirdi
Yeşiller Partisi özellikle genç seçmenler, kiracılar ve üniversite mezunu kentli orta sınıf arasında büyük sıçrama yaptı. Garbett’in kampanyası; kira kontrolü, sosyal konut üretimi, iklim politikaları ve yerel hizmetlerin kamusal karakterini koruma eksenine oturdu.
Özellikle Dalston, Stoke Newington ve London Fields çevresinde Yeşiller’in oy patlaması yaşadığı belirtiliyor.
2. Labour yönetiminin yıpranması
Hackney’de İşçi Partisi’nin son yıllardaki yönetimi çeşitli krizlerle sarsılmıştı. Eski belediye başkanı Philip Glanville hakkında ortaya çıkan skandal ve ardından yaşanan liderlik tartışmaları, partinin yerel güvenilirliğini ciddi biçimde aşındırdı.
Caroline Woodley göreve kriz ortamında gelmişti; ancak seçmenlerin önemli bölümü Labour’un “değişim üretmediği” görüşünde birleşti.
3. Gazze ve dış politika etkisi
Hackney, Birleşik Krallık’ta Filistin dayanışmasının en görünür olduğu ilçelerden biri olarak biliniyor. Son aylarda düzenlenen kitlesel yürüyüşler ve yerel kampanyalar, özellikle genç Müslüman seçmenler ile ilerici sol tabanda Labour’a yönelik tepkiyi artırdı.
Yeşiller Partisi’nin İsrail hükümetine yönelik daha sert eleştirileri ve ateşkes çağrıları, bu seçmen grubunda karşılık buldu.
“İki partili siyaset öldü” tartışması
Seçim sonrası Yeşiller Partisi yöneticileri sonucu “İngiliz siyasetinde dönüm noktası” olarak tanımladı. Parti eş liderlerinden Zack Polanski, “iki partili siyasetin öldüğünü” söyledi.
Gerçekten de seçim sonuçları yalnızca Hackney’de değil, ülke genelinde çok parçalı yeni bir siyasi tabloya işaret ediyor. Reform UK sağ seçmende yükselirken, Liberal Demokratlar güney İngiltere’de güç kazanıyor; Yeşiller ise büyük kentlerin ilerici bölgelerinde Labour’un alanına giriyor.
Siyasi analistler, özellikle Londra’nın iç bölgelerinde artık “otomatik Labour çoğunluğu” döneminin sona erdiğini belirtiyor.
Zoë Garbett kimdir?
Zoë Garbett, son yıllarda Yeşiller Partisi’nin yükselen isimlerinden biri olarak öne çıktı. Daha önce Hackney belediye meclis üyeliği yapan Garbett, aynı zamanda London Assembly üyesi olarak görev yapıyor. 2024’te Londra Belediye Başkanlığı yarışında Yeşiller’in öne çıkan yüzlerinden biri olmuştu.
Kampanyasında özellikle şu başlıkları öne çıkardı:
- kira artışlarının sınırlandırılması
- sosyal konut yatırımları
- düşük gelirli mahallelere destek
- iklim dostu ulaşım
- gençlik hizmetlerinin genişletilmesi
- belediye bütçesinde şeffaflık
Yeni dönemde Hackney’de ne bekleniyor?
Garbett’in önündeki en büyük sınavın “yüksek beklenti” olacağı belirtiliyor.
Yeşiller Partisi belediye başkanlığını kazansa da belediye meclisinde hâlâ sınırlı temsil gücüne sahip. Bu nedenle Labour çoğunluklu meclisle nasıl çalışacağı kritik olacak.
Yeni dönemde özellikle şu alanlarda sert tartışmalar bekleniyor:
Konut ve kira krizi
Hackney, Londra’nın en hızlı gentrification yaşayan bölgelerinden biri. Ortalama kiralar son yıllarda dramatik biçimde arttı. Garbett yönetiminin kiracı hakları konusunda daha agresif politikalar izlemesi bekleniyor.
İklim ve ulaşım politikaları
Yeşiller’in düşük emisyon bölgeleri, bisiklet altyapısı ve araç trafiğinin azaltılması yönündeki politikalarının hız kazanabileceği değerlendiriliyor.
Belediyede “katılımcı model”
Yeni yönetimin mahalle meclisleri, yurttaş bütçesi ve doğrudan katılım mekanizmalarını artırma sözü verdiği belirtiliyor.
Labour–Green rekabetinin derinleşmesi
Hackney sonucu, Londra’nın diğer ilerici bölgelerinde de Labour için alarm niteliğinde görülüyor. Özellikle Islington, Lewisham ve Bristol gibi merkez sol ağırlıklı kentlerde Yeşiller’in artık “protesto partisi” olmaktan çıkıp iktidar alternatifi haline geldiği yorumları yapılıyor.
Hackney’deki sonuç, yalnızca bir belediye başkanlığı değişimi değil; Britanya solunun yeni güç haritasının ilk büyük işareti olarak değerlendiriliyor.