İngiltere ve Galler’de milyonlarca kiracıyı doğrudan ilgilendiren tarihi bir konut reformu paketi, Başbakan Sir Keir Starmer tarafından bugün duyuruldu. Hükümetin açıkladığı taslak yasa, mevcut arsa kiralarının (ground rents) yılda en fazla 250 sterlin ile sınırlandırılmasını öngörüyor; bu rakam 40 yıllık bir geçiş sürecinin sonunda nominal “peppercorn” seviyesine, yani fiilen sıfıra indirilecek.
Starmer, TikTok üzerinden yayımladığı kısa videoda, “Milyonlarca aile yüksek ve öngörülemeyen arsa kiraları yüzünden zorlanıyor. Bugün bu adımı atarak, haksız sistemle mücadele ediyor ve insanların evlerinin kontrolünü geri alıyoruz” ifadelerini kullandı.
Reformun Detayları ve Etkileri
- Yıllık arsa kiralarının sınırlandırılması: Tasarı, İngiltere ve Galler’deki mevcut sözleşmeli arsa kiralarını en fazla yılda 250 sterlin ile sınırlandıracak. Bu düzenleme 2028’de yürürlüğe girebilir ve 40 yıl içinde tamamen kaldırılacak.
- Yeni kiralık daireler: Gelecekte yapılacak yeni kiralık daireler için arsa kiralaması sistemi yasaklanacak; bunun yerine ortak mülkiyet (commonhold) modeli teşvik edilecek.
- Konut sahipliği üzerinde güçlendirme: Mevcut kiracılara, arsa kira sözleşmelerini commonhold’a dönüştürme ve evlerinin yönetiminde daha fazla söz sahibi olma hakkı tanınacak.
- Satış ve ipotek kolaylığı: Yüksek arsa kiraları nedeniyle zorlaşan ev satışları ve ipotek süreçlerinin önüne geçilmesi bekleniyor.
Sektör ve Siyaset Dünyasından Tepkiler
Reform geniş bir kesim tarafından memnuniyetle karşılanırken, emlak sektörü ve yatırımcılar arasında karışık tepkiler de geldi. Bazı yatırım firmaları, sözleşmelerin geriye dönük değişmesinin yatırımcı güvenini zedeleyebileceğini belirtiyor; örneğin M&G gibi büyük portföy yöneticileri, reformun bilanço üzerinde yüz milyonlarca sterlinlik etkisi olabileceğini açıkladı.
İktidardaki İşçi Partisi içinden de reformun güçlü bir taahhüt olduğunu savunan açıklamalar geldi. Eski vekillerden bazılarının, arsa kira sınırlamasına yönelik muhtemel hukuki itirazlara karşı hükümeti kararlı durmaya çağırdığı bildirildi.
Kiracılar İçin Beklenen Faydalar
Ev sahipleri ve kiracı hakları savunucuları, bu değişikliğin uzun vadede milyonlarca kişi için tasarruf fırsatı yaratacağını ve konut piyasasında daha adil bir denge sağlayacağını belirtiyor. Birçok kiracının yüksek arsa kiraları nedeniyle satış yapamadığı veya evlerini ipotek ettiremediği biliniyor; bu reformun hayat pahalılığı karşısında aile bütçelerine doğrudan katkı yapması bekleniyor.