ABD Başkanı Donald Trump'ın İran savaşına destek için "NATO'dan Çıkarım" mesajlara karşı Birleşik Krallık ve Fransa, NATO’nun temel misyonunun Avrupa-Atlantik güvenliğini sağlamak olduğunu vurgulayarak ortak bir duruş sergiledi. Diplomatik kaynaklara göre, iki ülke ABD’nin ittifakı bir “operasyonel araç” olarak kullanma yaklaşımına karşı temkinli.
Emmanuel Macron yönetimi, Avrupa’nın stratejik özerkliğini artırma çağrılarını yinelerken, Paris kulislerinde NATO dışında alternatif güvenlik mekanizmalarının daha yüksek sesle tartışıldığı belirtiliyor.
STARMER: “BU BİZİM SAVAŞIMIZ DEĞİL”
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin dış politika çizgisini net bir şekilde ortaya koydu. Starmer, “Bu bizim savaşımız değil ve buna sürüklenmeyeceğiz” diyerek, Londra’nın İran merkezli bir çatışmada doğrudan taraf olmayacağının sinyalini verdi.
Starmer ayrıca, NATO’nun kolektif savunma ilkesinin korunması gerektiğini vurgularken, Avrupa ülkeleri arasında savunma iş birliğinin derinleştirilmesinin artık bir zorunluluk haline geldiğini ifade etti.
TRANSATLANTİK İLİŞKİLERDE TARİHİ KIRILMA MI?
Uzmanlara göre, Trump’ın çıkışı Soğuk Savaş sonrası dönemin en ciddi transatlantik krizlerinden birini tetikleyebilir. ABD’nin NATO’ya olan bağlılığını sorgulaması, özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde güvenlik kaygılarını artırmış durumda.
Almanya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesi, savunma harcamalarını artırma ve ortak askeri kapasite oluşturma planlarını hızlandırıyor. Avrupa Birliği içinde “ortak ordu” fikri yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.
İRAN GERİLİMİ KRİZİ DERİNLEŞTİRİYOR
İran ile yaşanan gerilim, NATO içindeki görüş ayrılıklarını daha da belirgin hale getirdi. ABD, müttefiklerinden daha güçlü askeri ve lojistik destek talep ederken, Avrupa ülkeleri krizin diplomatik yollarla çözülmesi gerektiğini savunuyor.
Analistler, ABD’nin tek taraflı hamlelerinin NATO içinde “güven erozyonuna” yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
AVRUPA KENDİ YOLUNU MU ÇİZİYOR?
Son gelişmeler, Avrupa’nın uzun süredir tartıştığı “stratejik bağımsızlık” hedefini hızlandırmış görünüyor. Savunma sanayii yatırımlarının artırılması, ortak askeri projelerin genişletilmesi ve ABD’ye olan güvenlik bağımlılığının azaltılması, önümüzdeki dönemin ana başlıkları arasında yer alıyor.
Uzmanlara göre bu kriz, sadece NATO’nun geleceğini değil, aynı zamanda küresel güç dengelerini de yeniden şekillendirebilecek potansiyele sahip.