İngiliz Ordusu’nda (British Army) kişisel bakım ve görünüş standartlarına ilişkin hazırlanan bir danışma belgesi, askeri ve siyasi çevrelerde “cinsiyetsiz ordu” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Ordu karargâhının bulunduğu Andover’dan birliklere gönderilen değerlendirme raporunda, mevcut görünüş kurallarının “cinsiyet açısından daha nötr” hale getirilmesi için bir dizi öneri yer aldı. Komutanlar söz konusu metnin henüz resmi bir politika olmadığını ve yalnızca görüş toplamak amacıyla dağıtıldığını vurguladı.
Erkek askerlere kozmetik ve uzun saç önerisi
Taslak öneriler, erkek askerlerin de kadın meslektaşlarıyla benzer kişisel bakım haklarına sahip olmasını öngörüyor. Buna göre erkek askerlere:
- Kozmetik ürünleri kullanma,
- Saçlarını daha uzun bırakma veya saç uzatma ürünleri kullanma,
- Tırnak boyası ve bazı takıları sınırlı biçimde kullanma
gibi seçeneklerin tanınması tartışmaya açıldı.
Mevcut kurallara göre erkek askerlerin kozmetik kullanması yasak ve saçlarının kulakları veya üniforma yakasını kapatmayacak şekilde kısa olması gerekiyor. Buna karşılık kadın askerlere eğitim sonrası “göze çarpmayan” makyaj yapma ve bazı saç modellerini kullanma izni veriliyor.
“Orduyu alay konusu yapar” eleştirisi
Önerilere en sert tepkiyi eski Ordu Yarbayı Stuart Crawford gösterdi. Crawford, söz konusu fikirlerin silahlı kuvvetleri “haklı bir alay konusu” haline getirebileceğini savundu.
Benzer eleştiriler bazı siyasetçilerden de geldi. Muhalefetteki bazı savunma politikacıları, ordunun güvenlik tehditlerinin arttığı bir dönemde bu tür tartışmalara odaklanmasını eleştirdi. Bir eleştiride, “kamuflaj kreminden maskaraya geçmek Rusya’yı caydırmaz” ifadeleri kullanıldı.
Ordu: “Resmi politika değil”
İngiliz Ordusu sözcüleri ise tartışmaların ardından yaptıkları açıklamada, söz konusu anketin veya raporun resmi bir politika değişikliği anlamına gelmediğini belirtti. Açıklamada, ordunun önceliğinin “savaş kabiliyeti ve operasyonel hazırlık” olduğu vurgulandı.
Son yıllarda görünüş kurallarında değişiklikler yapılmıştı
İngiliz ordusunda görünüş ve kişisel bakım kuralları son yıllarda kademeli olarak gevşetiliyor.
- 2017’de askerlerin cinsiyete vurgu yapan bazı ifadelerden kaçınmaları yönünde tavsiyeler verilmişti.
- 2019’da erkek askerlerin kozmetik kullanmasına ilişkin sınırlı bir tartışma gündeme gelmişti.
- 2024 yılında ise yaklaşık bir asırlık sakal yasağı kaldırılarak birçok askerin sakal bırakmasına izin verilmişti.
Savunma analistlerine göre bu tür değişikliklerin arkasında iki temel neden bulunuyor: modern toplumdaki çeşitlilik anlayışına uyum sağlama ve son yıllarda düşen askeri personel sayısını artırmak için daha esnek çalışma ve yaşam koşulları sunma çabası.
“Modernleşme mi, disiplin sorunu mu?”
Uzmanlar, görünüş standartları tartışmasının aslında orduların modern toplumla ilişkisini yansıttığını belirtiyor. Bir kesim bu adımları daha kapsayıcı bir askeri kültür yaratma girişimi olarak görürken, diğer kesim disiplin ve birlik kültürünün zarar görebileceğini savunuyor.
Taslak danışma belgesinin ardından İngiliz Ordusu’nun resmi bir politika değişikliğine gidip gitmeyeceği ise yapılacak değerlendirmelerin ardından netleşecek.