LONDRA – Birleşik Krallık'ta göreve başlamasının ardından ilk kabine toplantısına başkanlık eden Başbakan Andy Burnham, hükümetinin önceliğinin vatandaşların yaşam maliyetini düşürmek olacağını açıkladı. Downing Street'te gerçekleştirilen toplantıda bakanlarına seslenen Burnham, "önümüzdeki günlerde" hükümetin ekonomik yol haritasını ayrıntılı şekilde açıklayacağını ve vaat edilen vergi indirimlerinin nasıl finanse edileceğini kamuoyuyla paylaşacağını söyledi.
İlk tam mesaisini ekonomik rahatlama paketine ayıran Burnham, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren konutlarda kullanılan elektrik faturalarındaki yüzde 5 Katma Değer Vergisi'nin kaldırılacağını duyurdu. Hükümet hesaplamalarına göre bu düzenleme, ortalama bir hanenin yıllık elektrik giderini yaklaşık 45 sterlin azaltacak.
850 milyon sterlinlik vergi indirimi
Hazine'nin hesaplamalarına göre uygulamanın mevcut mali yıldaki bütçe maliyeti yaklaşık 850 milyon sterlin olacak.
Kararı açıklayan Burnham, "Enerji faturalarındaki vergileri düşürerek insanların cebine daha fazla para koyuyor ve ülkeye yeniden umut kazandırıyoruz. Bu yalnızca başlangıç." ifadelerini kullandı.
Dijital Kimlik Projesi iptal ediliyor
Hükümet, vergi indiriminin finansmanının önceki Keir Starmer yönetimi tarafından hazırlanan 1,8 milyar sterlinlik Dijital Kimlik (Digital ID) programının iptal edilmesiyle sağlanacağını açıkladı.
Ancak muhalefet ve bazı eski hükümet yetkilileri bu finansman modelini tartışmaya açtı. Eski Hazine Bakan Yardımcısı Darren Jones, dijital kimlik programı için henüz bütçede ayrılmış bir kaynak bulunmadığını belirterek hükümetin sonbaharda açıklanacak bütçede gerçek finansman planını ortaya koyması gerektiğini savundu.
"Geçim hükümeti" vurgusu
Kabine toplantısında Burnham, hükümetinin "bir takım" anlayışıyla çalışacağını belirterek tüm bakanlardan parti içi çekişmeleri geride bırakmalarını istedi.
Yeni Başbakan, hükümetinin kendisini bir "hayat pahalılığı (cost of living) hükümeti" olarak tanımlayacağını ifade ederken, vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkileyen konuların öncelik taşıyacağını söyledi. Kabine üyelerine mali disiplinin korunacağını, ancak sosyal desteklerin de güçlendirileceğini vurguladı.
Kabinede dikkat çeken değişiklikler
İlk kabine toplantısı, yalnızca ekonomik kararlarla değil, kapsamlı kabine revizyonuyla da dikkat çekti.
Burnham, selefi Keir Starmer'a yakın birçok ismi kabine dışında bırakırken, kendi ekibine yakın isimleri kilit görevlere getirdi. Yeni kabinede:
- John Healey, Maliye Bakanı (Chancellor),
- Ed Miliband, Dışişleri Bakanı,
- Shabana Mahmood, İçişleri Bakanı,
- Wes Streeting, Savunma Bakanı,
- Angela Rayner, Konut ve Yerel Yönetimler Bakanı,
- Yvette Cooper ise Sağlık Bakanı olarak görev yapacak.
Daha kapsamlı paket yolda
Kabine toplantısında Burnham, enerji vergisi indiriminin hükümetin ilk adımı olduğunu belirterek önümüzdeki günlerde ulaştırma ücretleri, istihdam, sosyal konut, sağlık ve ekonomik büyümeyi kapsayan daha geniş bir reform paketini açıklayacağını söyledi.
Yeni Başbakan ayrıca kamu maliyesinde disiplini koruyacaklarını, borçlanmayı artırmadan vatandaşlara destek sağlayacaklarını vurguladı. Maliye Bakanı John Healey de hükümetin mali kurallara bağlı kalacağını ve sonbaharda sunulacak bütçenin bu yaklaşımı ortaya koyacağını ifade etti.
Burnham'ın ilk kabine toplantısından çıkan mesaj, İşçi Partisi'nin yeni yönetiminin önceliğinin dış politika yerine doğrudan vatandaşların ekonomik sıkıntılarını hafifletmek olacağı yönünde yorumlandı. Elektrik faturalarındaki KDV'nin kaldırılması, yeni hükümetin seçmene verdiği ilk somut ekonomik vaat olarak kayıtlara geçti.