Almanya’nın başkenti Berlin’de 20 Eylül’de yapılan Abgeordnetenhaus, yani Eyalet Meclisi seçimi, kentin siyasi dengelerini önemli ölçüde değiştirdi.
Akşam saatlerinde açıklanan ARD ve rbb projeksiyonlarına göre Sol Parti (Die Linke) yüzde 25’in üzerinde oyla seçimin açık ara birinci partisi oldu. Tagesschau’nun son projeksiyonlarından birinde parti yüzde 25,3 olarak gösterilirken, rbb’nin 19.27 itibarıyla yayımladığı hesaplamada oran yüzde 25,1 seviyesindeydi.
Bu sonuç, Sol Parti açısından tarihi önem taşıyor. Parti, Berlin Eyalet Meclisi seçiminde tarihinde ilk kez birinci sıraya yükselirken, 2023’te aldığı oyun iki katından fazlasına ulaştı.
CDU ikinci, AfD üçüncü
rbb’nin 19.27’deki projeksiyonuna göre CDU yüzde 19,8 ile ikinci sırada kaldı. AfD yüzde 15,6, Yeşiller yüzde 14,9, SPD ise yüzde 12,0 civarında oy aldı. BSW yüzde 5,0 ile parlamento barajının sınırında görünürken FDP yüzde 2,4 seviyesinde kaldı.
Bu rakamlar kesin resmi sonuçlar değil. Berlin Eyalet Seçim Kurulu, oy sayımının gece boyunca devam edeceğini ve geçici resmi sonucun 21 Eylül sabaha karşı yaklaşık 01.30’da açıklanmasının beklendiğini duyurdu. Dolayısıyla seçim gecesi yayımlanan oranlarda küçük değişiklikler yaşanabilir.
Seçime katılımın da belirgin biçimde yükseldiği görülüyor. İlk tahminler toplam katılımın yaklaşık yüzde 75 olacağını gösterirken, resmi veriler saat 16.00 itibarıyla katılımın yüzde 58,2’ye ulaştığını ortaya koydu. Aynı saatte 2023 seçimindeki oran yüzde 48,8’di.
Elif Eralp kimdir?
Seçimin en fazla konuşulan isimlerinden biri kuşkusuz Elif Eralp oldu.
1981 yılında Münih’te doğan Eralp, Türkiye’den Almanya’ya göç eden bir ailenin çocuğu. Anne ve babası, sosyalist sendikacılar olarak siyasi nedenlerle 1980’lerin başında Türkiye’den ayrılarak Almanya’ya geldi. Hukuk eğitimi alan Eralp, 2010 yılında Berlin’e taşındı ve Sol Parti’nin Federal Meclis grubunda hukuk danışmanı olarak çalışmaya başladı. Partiye ise 2017 yılında üye oldu.
2021’de Berlin Eyalet Meclisi’ne giren Eralp, özellikle göç, ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadele konularında çalışmalar yürüttü. 2025 sonunda Sol Parti tarafından 2026 Berlin seçimleri için başbakan adayı olarak gösterildi.
Kampanyanın merkezinde konut ve kiralar vardı
Eralp ve Sol Parti’nin seçim kampanyasında en fazla öne çıkardığı başlıklardan biri Berlin’de giderek ağırlaşan konut ve kira sorunu oldu.
Seçim öncesindeki BerlinTrend araştırmasında seçmenlerin yüzde 32’si “konut ve kiraları” kentin en önemli siyasi sorunu olarak gösteriyordu. Eralp’in kampanyası da uygun fiyatlı konut, kiracıların korunması ve yaşam maliyetleri üzerinde yoğunlaştı.
Partinin oy artışında daha önce sandığa gitmeyen seçmenlerin de önemli rol oynadığı görülüyor. Infratest dimap’ın ilk seçmen hareketliliği analizine göre Sol Parti, önceki seçime kıyasla eski seçmen olmayanlardan net yaklaşık 75 bin, Yeşillerden 51 bin, SPD’den 36 bin ve CDU’dan 14 bin seçmen kazandı. Bunların seçim gecesi verilerine dayanan tahmini seçmen geçişleri olduğu özellikle belirtiliyor.
New York’un Mamdani’siyle karşılaştırıldı
Eralp’in kampanya sürecinde uluslararası basında ve Alman medyasında New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ile karşılaştırıldığı da görüldü. Bu benzetmenin arkasında iki siyasetçinin de göçmen aile geçmişine sahip olması, büyük kentlerde genç seçmenlere yönelmesi ve özellikle konutların karşılanabilirliği ile yaşam maliyetlerini kampanyalarının merkezine yerleştirmesi bulunuyor. rbb de Eralp’in siyasi profilini anlatırken Mamdani’yi önemli bir referans olarak gösterdi.
“Berlin’i birlikte değiştireceğiz”
Seçim gecesi partisinin Kreuzberg’deki kutlamasında konuşan Eralp, sonuçları Berlin’i yönetmek için bir yetki olarak değerlendirdi.
Eralp, destekçilerine hitaben, “Bugünden itibaren Berlin’imizi birlikte değiştireceğiz ve daha iyi bir yer haline getireceğiz” mesajını verdi. rbb’ye göre Sol Parti’nin başbakan adayı, seçim sonucunu partisinin hükümet kurma iddiasının dayanağı olarak görüyor.
Ancak Sol Parti’nin yaklaşık yüzde 25’lik oyu tek başına hükümet kurmaya yetmiyor. Seçim gecesindeki sandalye dağılımı tahminleri, hükümet kurulabilmesi için üç partili bir koalisyonun gerekebileceğine işaret ediyor. Koalisyonun bileşimi ve Eralp’in Berlin’in yeni lideri olup olmayacağı önümüzdeki görüşmelerde belli olacak.
Berlin’de bir ilke imza atabilir
Berlin, Almanya’nın hem bir şehri hem de 16 eyaletinden biri. Bu nedenle kentin hükümetinin başındaki kişi klasik anlamda yalnızca belediye başkanı değil, aynı zamanda eyalet hükümetinin başbakanı konumunda bulunuyor ve resmi olarak “Regierender Bürgermeister” – Hükümet Eden Belediye Başkanı unvanını taşıyor.
Eralp’in koalisyon görüşmeleri sonucunda bu göreve gelmesi halinde, Berlin’in yönetiminde göçmen ve Türkiye kökenli siyasetçilerin temsili açısından tarihi bir dönüm noktası ortaya çıkacak.
Ancak 20 Eylül gecesi itibarıyla kesin olan Eralp’in belediye başkanı seçilmesi değil, Sol Parti’nin seçimden birinci çıkmasıdır. Berlin’in yeni hükümetini ve Hükümet Eden Belediye Başkanı’nı, kesin sonuçların ardından başlayacak koalisyon pazarlıkları belirleyecek. Resmi geçici seçim sonucunun ise 21 Eylül’ün ilk saatlerinde açıklanması bekleniyor.