Avrupa Birliği’nin 10 Nisan 2026 itibarıyla yürürlüğe soktuğu yeni sınır kontrol sistemi (Entry/Exit System - EES), Birlik dışından gelen tüm yolcular için biyometrik veri kaydını zorunlu hale getirdi. Bu kapsamda Yunanistan, dikkat çeken bir adım atarak Birleşik Krallık vatandaşlarını uygulama dışında bırakacağını duyurdu.
Atina yönetimi, İngiliz turistlerin ülkeye girişte parmak izi ve yüz taraması vermek yerine eski sistemde olduğu gibi manuel pasaport damgasıyla giriş yapabileceğini açıkladı. Kararın arkasında ise açık bir ekonomik gerekçe var: İngiliz turistler, Yunanistan’ın en büyük ziyaretçi grubunu oluşturuyor.
Avrupa’da uzun kuyruklar alarm verdi
Yeni sistemin ilk günlerinde özellikle İspanya ve İtalya havalimanlarında yaşanan yoğunluk, kararın alınmasında etkili oldu. Bazı büyük havalimanlarında pasaport kontrol sürelerinin 2-3 saate kadar çıktığı bildirildi.
Bu durumun turizm sezonu öncesinde ciddi bir caydırıcılık yaratabileceğini değerlendiren Atina, rekabet avantajını kaybetmemek adına hızlı bir şekilde muafiyet kararı aldı. Özellikle Atina ve popüler adalara yönelik rezervasyonların etkilenmesinden endişe edildiği belirtiliyor.
Brüksel’den sert uyarı
Karar, Avrupa Komisyonu tarafından sert şekilde eleştirildi. Komisyon yetkilileri, Schengen bölgesine giriş kurallarının tüm üçüncü ülke vatandaşları için eşit uygulanması gerektiğini vurgulayarak, tek taraflı muafiyetlerin “AB hukukuna aykırı” olabileceğini ifade etti.
Yetkililer ayrıca, belirli bir ülke vatandaşına toplu ayrıcalık tanınmasının mevcut yasal çerçevede yer almadığını ve bu durumun Birlik içinde emsal oluşturabileceğini belirtti. Atina’dan konuya ilişkin acil açıklama talep edildi.
Muafiyet sadece Yunanistan ile sınırlı
Alınan karar yalnızca Yunanistan sınır kapılarında geçerli olacak. İngiliz vatandaşları, Fransa, Almanya veya diğer Schengen ülkelerine girişte biyometrik veri vermek zorunda kalmaya devam edecek.
Uzmanlara göre bu durum, Schengen sisteminin işleyişinde “zayıf halka” tartışmalarını yeniden gündeme getirebilir. Çünkü bir ülkeden biyometrik kayıt olmadan giriş yapan bir yolcunun, Schengen içinde serbest dolaşım hakkı bulunuyor.
Sistem neden getirildi?
Yeni Entry/Exit System (EES), AB’nin sınır güvenliğini artırmak ve düzensiz göçle mücadele etmek amacıyla geliştirildi. Sistem; giriş-çıkış kayıtlarının dijital olarak tutulmasını, vize ihlallerinin otomatik tespit edilmesini ve sahte kimlik kullanımının önlenmesini hedefliyor.
Ayrıca 2026 sonuna doğru devreye alınması planlanan ETIAS sistemi ile birlikte, AB dışı yolcular için daha kapsamlı bir ön kontrol mekanizması oluşturulacak.
Olası senaryolar
Yunanistan’ın bu adımı, diğer turizm ülkeleri için de bir emsal oluşturabilir. Özellikle yaz sezonuna hazırlanan Akdeniz ülkelerinin benzer baskılarla karşı karşıya kalabileceği konuşuluyor.
Ancak Brüksel’in geri adım atmaması halinde Atina yönetimi hakkında ihlal süreci başlatılması da ihtimaller arasında. Bu da AB içinde yeni bir siyasi gerilim başlığı anlamına geliyor.
Yunanistan’ın turizm gelirlerini korumak için attığı bu adım, kısa vadede ekonomik fayda sağlasa da uzun vadede AB içindeki hukuki ve siyasi dengeleri zorlayabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.