Yaz tatili sezonunun başlamasıyla milyonlarca kişinin seyahate çıkmaya hazırlandığı İngiltere'de, havacılık otoriteleri lityum pilli cihazlara ilişkin güvenlik uyarılarını artırdı.
Sivil Havacılık Otoritesi (CAA), özellikle powerbank, elektronik sigara, yedek şarj cihazları ve lityum pille çalışan diğer elektronik ürünlerin uçakların kargo bölümüne verilen valizlerde taşınmaması gerektiğini açıkladı.
Yetkililer, lityum iyon pillerin aşırı ısınma sonucu "termal kaçak" (thermal runaway) adı verilen zincirleme reaksiyonla alev alabileceğini, bunun da uçak güvenliği açısından ciddi risk oluşturduğunu belirtti.
Bir Yılda Neredeyse İki Kat Artış
CAA verilerine göre, kargo bölümüne teslim edilen bagajlarda tespit edilen lityum pilli cihazların sayısı son bir yılda neredeyse iki katına çıktı.
Yetkililer, birçok yolcunun kuralları bilmeden powerbank veya elektronik sigarasını check-in bagajına bıraktığını, bu durumun ise yangın riskini artırdığını ifade etti.
Sivil Havacılık Otoritesi, günümüzde ortalama bir yolcunun uçuş sırasında akıllı telefon, dizüstü bilgisayar, tablet, akıllı saat ve kablosuz kulaklık gibi yaklaşık dört farklı lityum pilli cihaz taşıdığına dikkat çekti.
Neden Kabinde Taşınmalı?
Uzmanlara göre lityum pilli cihazların kabinde taşınmasının en önemli nedeni, olası bir aşırı ısınma veya duman çıkması durumunda kabin ekibinin anında müdahale edebilmesi.
Uçakların kargo bölümlerinde yangın söndürme sistemleri bulunsa da, lityum pil kaynaklı yangınlar çok yüksek sıcaklıklara ulaşabildiği için bunların kontrol altına alınması daha zor olabiliyor. Kabinde ise mürettebat özel yangın söndürme ekipmanları ve termal koruma çantalarıyla olaya hızlı şekilde müdahale edebiliyor.
Hangi Cihazlar Risk Grubunda?
CAA'nın uyarısına göre aşağıdaki ürünlerin kargo bagajına konulmaması gerekiyor:
- Powerbank (taşınabilir şarj cihazları)
- Elektronik sigaralar ve vape cihazları
- Yedek lityum piller
- Harici kamera bataryaları
- Drone bataryaları
- Bazı taşınabilir hoparlörler ve büyük bataryalı elektronik aksesuarlar
Yetkililer ayrıca bu cihazların uçuş sırasında darbe almayacak şekilde korunmasını ve terminallerde ya da uçakta şarj edilmeden önce hasarlı olup olmadığının kontrol edilmesini tavsiye ediyor.
Uluslararası Kurallar Daha da Sıkılaşıyor
Son dönemde dünya genelinde yaşanan çok sayıda batarya kaynaklı olayın ardından birçok hava yolu şirketi de kurallarını sıkılaştırdı.
Bazı havayolları uçuş sırasında powerbank kullanımını sınırlandırırken, bazıları koltuk üstü dolaplarda bırakılmasını yasaklayarak cihazların yolcunun koltuğunun altında veya kolay erişilebilir bir yerde tutulmasını istiyor. Özellikle kapasitesi yüksek (100 Wh üzeri) taşınabilir bataryalar için ise birçok havayolu önceden onay alınmasını şart koşuyor; 160 Wh'nin üzerindeki bataryalar ise çoğu ticari uçuşta kabul edilmiyor.
Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından yayımlanan güvenlik kuralları da yedek lityum pillerin yalnızca kabin bagajında taşınmasına izin veriyor.
Tatil Yolcularına Son Hatırlatma
Yetkililer, özellikle yaz tatili döneminde havaalanlarında yaşanabilecek gecikmeleri önlemek ve güvenliği artırmak amacıyla yolcuların seyahate çıkmadan önce hava yolu şirketlerinin bagaj kurallarını kontrol etmelerini öneriyor.
CAA, basit bir kontrolün hem güvenliği artıracağını hem de check-in sırasında yaşanabilecek sorunları önleyeceğini belirterek şu uyarıda bulundu:
"Powerbank ve elektronik sigaranızı kargo valizine değil, her zaman yanınıza aldığınız kabin bagajına koyun. Bu küçük önlem, uçuş güvenliği açısından büyük önem taşıyor."