banner646

banner974

banner814

banner1013

Aşı Çalışmalarında Dünyada Son Durum!

SAĞLIK 11.11.2020, 17:53 25.11.2020, 14:11 Mustafa Köker
Aşı Çalışmalarında Dünyada Son Durum!
banner864

YEŞİM SERT KARAASLAN

ANKARA

Küresel salgın yeni tip koronavirüs (Kovid-19) ile mücadele sürecinde özellikle korunmaya yönelik aşı çalışmaları umut vadederken bilim insanları sadece aşıyla dünyadaki pandemiyi hızla sonlandırmanın mümkün olamayacağı uyarısında bulundu.

Şu an dünyada 120'den fazla aşı üzerinde çalışmalar yürütülürken, bu aşılardan 10'unun faz-3 aşamasının tamamlanmak üzere olduğu belirtiliyor. 4'ü Amerikan, 4'ü Çin, biri Rus ve biri de İngiliz menşeli aşılardan Alman BioNTech ve Amerikan Pfizer ortak aşısı ile bir Çin aşısının (inkatif virüs aşısı) faz-3 klinik çalışmaları Türkiye'de de devam ediyor.

Pfizer ve BioNTech tarafından açıklanan ön raporda, geliştirdikleri aşının yüzde 90 koruyucu etkisi olduğu ve önemli bir yan etkinin rapor edilmediği vurgulandı. Buna karşılık Türkiye'de de yerli aşı üretim çalışmaları sürüyor.

- "Faz-3'e gelen aşılardan şu ana kadar önemli bir yan etki bildirimi yapılmadı"

Ankara Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı ve İlaç Bilincini Geliştirme ve Akılcı İlaç Derneği Başkanı Prof. Dr. İsmail Balık, yaptığı açıklamada, Kovid-19 aşı çalışmalarının dünyada ve Türkiye'de hızlı şekilde sürdüğünü söyledi.

Salgının doğurduğu kötü sonuçlar ve kendiliğinden durmayacağı öngörüsü nedeniyle tüm dünyada aşı süreçlerinin bugüne kadar görülmemiş şekilde ve inanılmaz hızla ilerlediğini vurgulayan Balık, "Normalde en az 4-5 yıl süren bulma-geliştirme-faz çalışmaları süreci, Kovid-19 aşısı için 10-12 aya sığdırıldı." dedi.

Balık, Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) en son 3 Kasım'da yayımladığı rapora göre, 120'den fazla aşı üzerinde çalışıldığını, bunlardan 10 aşının faz-3 aşamasının tamamlanmak üzere olduğunu belirtti.

"Bu aşılardan en azından 2-3'ü yılbaşına kadar ruhsat alıp piyasaya çıkabilir. Faz-3'ü biten bu 10 aşının 4'ü Amerikan, 4'ü Çin, biri Rus ve biri de İngiliz menşeli." diyen Balık, şunları kaydetti:

"Aşılar, çoğunluğu inaktif virüs aşısı olmak üzere 6-7 farklı tipte ve çoğunluğu 2-4 hafta ara ile yapılan iki doz gerektiriyor. Ülkemizde şu an Alman BioNTech ve Amerikan Pfizer ortaklığı aşısı (yeni nesil biyoteknolojik üretim mRNA aşısı) ile bir Çin aşısının (inaktif virüs aşısı) faz-3 klinik çalışmaları devam ediyor.

Bu çalışmalar farklı şehirlerde üniversite hastaneleri ve Sağlık Bakanlığı eğitim araştırma hastaneleri olmak üzere 10 merkezde gerçekleştiriliyor. BioNTech/Pfizer aşısı, 40 bin doz üzerinde yapıldı. Faz-3'e gelen aşılardan şu ana kadar hem dünyadan hem de ülkemizden önemli bir yan etki bildirimi yapılmadı. Buna karşın Kovid-19'a karşı da oldukça etkin oldukları görülüyor. Pfizer ve BioNTech tarafından ön rapor sonucu açıklandı ve aşının yüzde 90 koruyucu etkisi olduğu ve önemli bir yan etki görülmediği bildirildi."

- "Aşı ile dünyada pandemiyi hızla sonlandırmak mümkün olamaz"

Prof. Dr. Balık, yerli aşı üretim çalışmalarının da devam ettiğini anımsatarak, "İki aşının bugünlerde faz-1 insan denemelerine başlandı. Bunlardan biri DSÖ listesine de girdi. Eğer her şey yolunda giderse yaz aylarında kendi aşımız da süreçlerini tamamlayıp kullanıma girebilecek." diye konuştu.

Kliniklerinde BioNTech/Pfizer aşısının ilk dozunun 70 gönüllüye yapıldığını ve bu kişilerin şu an takip edildiklerini anlatan Balık, sözlerine şöyle devam etti:

"Aşı ile dünyada pandemiyi hızla sonlandırmak mümkün olamaz. Bunun için dünya nüfusunun en az yüzde 60'ının aşılanması gerekir. Kovid-19 aşısı çok hızla piyasaya çıkacak olsa bile üretim kapasitesi, soğuk zincirde dağıtım ve finans gibi nedenlerle dünyaya yetecek kadar, yani en az 5-6 milyar kişiyi hızla aşılayabilmek mümkün değil. Bu en az 2 yıl süre alacaktır. Aşının ilk piyasaya çıkan partileriyle başta sağlık çalışanları olmak üzere, altta yatan hastalığı olanlar, yaşlılar ve hastalığı yayma riski yüksek olan çalışanların (toplu taşıma şoförleri, garsonlar gibi) aşılanması salgın hızının yavaşlamasına ve ölüm oranlarının azalmasına etkisi belirgin olacak.

Aşının etki süresinin ne olacağı ve ne kadar sürede tekrarlanacağı henüz belirlenmedi. İlk veriler, etkinlik süresinin grip aşısından daha uzun, yani bir yıldan fazla olma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyor. Yeni yayımlanan bir araştırmada, virüsün grip virüsüne göre çok daha yavaş mutasyona uğradığı, bunun da aşı açısından avantaj olduğu belirtildi."

Özellikle bazı Batılı ülkelerin aşı firmalarına henüz aşı piyasaya çıkmadan, daha araştırmalar devam ederken ön ödeme yaptıklarını hatırlatan Balık, "Doğal olarak firmaya önceden ödeme yapan ülkeler aşıya daha öncelikli olarak erişebiliyor. Avrupa Birliği, Amerika, Avustralya, Güney Kore, İngiltere, Fransa, Japonya gibi ülkeler aşı firmaları ile ön anlaşmalar yaptı. Türkiye de Kovid-19 aşısı siparişi veren ülkeler arasında." diye konuştu.

Virüsün bulaşma gücünü 3 kattan daha fazla artırdığının da ortaya konulduğunu aktaran Balık, "Bu da son zamanlarda tüm dünyada salgının yeniden büyüme göstermesinin de en önemli nedenidir. Soğukların gelmesi ile kapalı ortamlar ve özellikle kalabalıklar virüsün yayılma hızını daha da artıracaktır." uyarısında bulundu.

Prof. Dr. Balık, şu an için tek ve etkili korunma yolunun maske-mesafe ve hijyen kuralına uyulması ile kapalı ortamlardan ve özellikle kalabalıktan uzak kalınması olduğunun altını çizdi.

- Çin'in geliştirdiği aşının geçici olarak askıya alınması

Öte yandan, Brezilya'da insanlar üzerinde denenen Çinli ilaç şirketi Sinovac Biotech'in geliştirdiği "CoronaVac" isimli Kovid-19 aşı adayının deneylerinin geçici olarak askıya alınmasına da değinen Balık, aşı çalışmaları sırasında ortaya çıkan yan etkilerin iki nedene bağlı olabileceğine dikkati çekti.

Balık, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bunlar aşıya bağlı ya da rastlantısal yani aşıyla ilgili olmayan başka nedenlere bağlı gelişen durumlardır. Aşı çalışmalarında denek sayısı çok fazla kişi olduğu için, örneğin Biontech /Pfizer aşısında şu ana kadar 43 bin kişi denek olmuştur. Faz-3'e gelmiş diğer aşıları da düşünürsek denek sayısı 200 bini aşmıştır. Bu kadar yüksek sayıda rastlantısal olaylar olması çok doğaldır. Ama yine de bu durumların aşı ile ilgisi kesin netleştirilene kadar aşının sorumlu tutulması yanlış olur. Zaten araştırma sırasında bir önemli olay görülürse çalışma, aşı ile ilgili olmadığı anlaşılana kadar durdurulur.

Aşılar son derece titiz süreçlerden sonra onay alıp piyasaya çıkabilirler. En az 10 bin kişinin üzerinde insanda denenen bir aşı eğer önemli bir yan etki göstermemişse güvenli kabul edilir. Şu ana kadar koronavirüs aşı çalışmalarından medyaya yansıyan 2-3 olayın da aşı ile ilişkisi kesinleşmiş değildir."

- Faz-3 çalışması ne demek?

Aşı için üç aşamada yapılan klinik denemelerde, ilk aşamada yani faz-1'de az sayıdaki gönüllü sağlıklı denek üzerinde aşının güvenli olup olmadığı ve olası yan etkileri araştırılıyor.

İkinci aşama olan faz-2'de ise güvenilirliği doğrulanan aşının etkinliği 100'den fazla denek üzerinde test ediliyor.

Üçüncü ve son aşamada da aynı işlem birkaç bin denekte tekrarlanıyor, böylece aşının güvenilirliği ve etkinliği araştırılıyor.

Kaynak: AA
banner844
Yorumlar (0)
banner872
banner1032
11
parçalı bulutlu
banner673
banner1030
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928