Arcadia tarafından “dünyanın ilk şarj edilebilir portatif Türk kahvesi makinesi” olarak tanıtılan ürünün bu özelliği markanın resmi sitesinde de vurgulanıyor. Bağımsız satış kanallarındaki ürün bilgileri de cihazın USB-C üzerinden şarj edildiğini, kablosuz kullanılabildiğini ve otomatik kapanma özelliğine sahip olduğunu doğruluyor.

Türk kahvesini seyahate taşıyor

Arcadia Go projesinin arkasındaki isimlerden Coffee Talks Ltd. sahibi Alp Somyürek, ürünün geliştirilmesindeki temel düşüncenin Türk kahvesini sabit bir elektrik bağlantısına ihtiyaç duymadan farklı ortamlarda hazırlayabilmek olduğunu belirtiyor.

Kompakt yapısıyla çanta ve valizlerde taşınabilecek şekilde tasarlanan makine; ofislerden öğrenci evlerine, otomobil yolculuklarından kamp ve açık hava etkinliklerine kadar farklı kullanım alanlarını hedefliyor.

Somyürek'in verdiği bilgiye göre tam şarjla kullanım koşullarına bağlı olarak yaklaşık 3 ila 5 fincan kahve hazırlanabiliyor. Cihazdaki sensör sistemi ise kahvenin hazırlanma sürecini kontrol ederek uygun noktada işlemi otomatik olarak sonlandırıyor.

USB-C ile şarj ediliyor

Arcadia Go'nun öne çıkan özelliklerinden biri USB-C bağlantısıyla şarj edilebilmesi. Bu sayede cihazın uygun güç kaynakları ve taşınabilir şarj çözümleriyle kullanılabilmesi hedefleniyor. Ürünün satış bilgilerinde paslanmaz çelik gövde, otomatik kapanma özelliği, ölçü kaşığı ve seyahat çantası gibi ayrıntılar da yer alıyor.

Ürünle birlikte verilen “Take & Go” ölçü kaşığı ise tek kullanımlık Türk kahvesi miktarının taşınmasına imkân verecek şekilde tasarlanmış. Böylece kullanıcıların kahveyi ayrıca bir paket veya kapta taşıma ihtiyacının azaltılması amaçlanıyor.

Tasarımına uluslararası ödül

Arcadia Go, henüz küresel pazara çıkış hazırlıkları sürerken tasarımıyla da uluslararası alanda dikkat çekti. Ürün, 2024 European Product Design Award kapsamında ödüle layık görüldü. Somyürek de 2025'te yaptığı açıklamada ürünün küresel lansman öncesinde bu ödülü aldığını duyurmuştu.

Ürün Ağustos 2026'da uluslararası tasarım ve trend yayınlarının da dikkatini çekti. TrendHunter, Arcadia Go'yu geleneksel Türk kahvesinin farklı ortamlarda hazırlanmasına imkân veren mobil bir kahve makinesi olarak tanıttı.

İngiltere'den dünyaya açılıyor

Arcadia'nın resmi internet sitesindeki bilgilere göre marka bugün Birleşik Krallık'ın yanı sıra ABD, Orta Doğu ve EMEA pazarlarında da dağıtım ağı oluşturuyor.

Böylece cezveyle özdeşleşen geleneksel Türk kahvesi, elektrik prizine bağlı klasik makinelerin ardından bu kez şarj edilebilir ve taşınabilir bir ürünle uluslararası tüketicinin karşısına çıkıyor.

Birleşik Krallık'taki tüketiciler ürüne markanın resmi çevrim içi mağazasından ulaşabiliyor:

Detaylı bilgi için: info@coffeetalks.co.uk email adresi üzerinden iletişime geçilebilir.

Trump, 31 Ağustos Pazartesi günü Beyaz Saray’da gazetecilerin, Washington’ın Falkland Adaları konusundaki tutumunu gözden geçirip geçirmediğine ilişkin sorusuna, “Her tutumu her zaman gözden geçiririm. Bu da pek çok tutumdan yalnızca biri” karşılığını verdi.

ABD Başkanı, değerlendirmenin Britanya egemenliğine verilen desteğin geri çekilmesiyle sonuçlanıp sonuçlanmayacağı konusunda ise ayrıntı paylaşmadı. Washington, Falkland Adaları üzerindeki egemenlik anlaşmazlığında resmî olarak tarafsız bir politika izliyor. Bununla birlikte ABD, 1982’de Arjantin’in adaları işgal etmesinin ardından çıkan savaşta İngiltere’ye askerî ve istihbarat desteği sağlamıştı.

Falkland kartıyla savunma harcaması baskısı

Trump’ın açıklaması, Pentagon’un NATO müttefiklerine yönelik taahhütlerini kapsamlı biçimde gözden geçirdiği ve İngiltere’ye “özel önem” verileceği yönündeki haberlerin ardından geldi.

The Telegraph’ın üst düzey bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberde, İngiltere’nin savunma bütçesini yeterince hızlı artırmaması halinde Washington’ın Falkland Adaları konusundaki politikasını değiştirmesinin seçenekler arasında bulunduğu ileri sürüldü.

Ancak bu iddia ABD yönetimi tarafından resmî bir ültimatom olarak açıklanmış değil. Trump’ın sözleri de henüz somut bir politika değişikliğinden çok, böyle bir ihtimalin kapısının açık bırakıldığına işaret ediyor.

NATO üyeleri, Haziran 2025’teki Lahey Zirvesi’nde savunma ve güvenlikle bağlantılı harcamalarını 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma taahhüdünde bulunmuştu. Hedefin yüzde 3,5’i temel askerî ihtiyaçlardan, yüzde 1,5’i ise kritik altyapı, siber güvenlik ve sivil dayanıklılık gibi alanlardan oluşuyor.

Burnham hükümeti üzerindeki baskı arttı

Trump’ın çıkışı, Başbakan Andy Burnham liderliğindeki İşçi Partisi hükümeti açısından yeni bir diplomatik gerilim kaynağı oluşturdu. İngiliz hükümeti savunma harcamalarını artırmayı taahhüt etmesine rağmen Washington, artışın hızı ve büyüklüğü konusunda daha ileri adımlar atılmasını istiyor.

Falkland Adaları’nın bir NATO müttefikine baskı yapılması amacıyla gündeme getirilmesi, Londra’da yalnızca savunma bütçesi tartışması olarak değil, İngiltere’nin egemenlik haklarına yönelik bir tehdit olarak da değerlendiriliyor.

İngiliz hükümeti, adalarda yaşayanların “Britanyalı olduklarını ve kendi geleceklerini belirleme hakkına sahip olduklarını” belirterek mevcut politikasında değişiklik bulunmadığını bildirdi.

Milei yönetimi gelişmelerden memnun

Güney Atlantik’te bulunan adalar 1833’ten bu yana İngiltere tarafından yönetiliyor. Arjantin ise “Las Malvinas” adını verdiği adalar üzerindeki egemenlik iddiasını sürdürüyor.

Trump’ın yakın müttefikleri arasında gösterilen Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, adaların diplomatik yollarla Arjantin’e devredilmesini hedeflediğini daha önce birçok kez açıklamıştı. Milei yönetimi, Trump’ın son sözlerini Buenos Aires’in egemenlik iddiası açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.

Buna karşılık Falkland Adaları’nda Mart 2013’te düzenlenen referandumda seçmenlerin yüzde 99,8’i Britanya Denizaşırı Toprağı statüsünün korunmasından yana oy kullanmıştı. Referanduma katılım oranı yüzde 92 olmuştu. Londra, adaların geleceğine ancak burada yaşayanların karar verebileceğini savunuyor.

Washington’ın tutum değişikliği ne anlama gelir?

ABD’nin Arjantin’in egemenlik iddiasını açıkça desteklemesi, Falkland sorununda dengeleri diplomatik açıdan değiştirebilir. Ancak böyle bir açıklamanın tek başına adaların hukuki ya da fiilî statüsünü değiştirmesi beklenmiyor.

Olası bir politika değişikliği, buna karşılık ABD ile İngiltere arasındaki “özel ilişkiyi” ciddi biçimde zedeleyebilir. İngiltere’nin nükleer caydırıcılık kapasitesinden istihbarat paylaşımına kadar birçok alanda Washington’ın en yakın ortaklarından biri olması, Falkland kartının gerçek bir politika seçeneğinden çok güçlü bir pazarlık aracı olarak kullanılabileceği değerlendirmelerini öne çıkarıyor.

Trump göreve geldiğinde barış mesajı vermişti

Donald Trump, 20 Ocak 2025’teki yemin töreninde yaptığı konuşmada yönetiminin başarısının yalnızca kazanılan savaşlarla değil, sona erdirilen ve hiç girilmeyen savaşlarla ölçüleceğini söylemişti.

Trump, en gurur duyacağı mirasının “barış sağlayıcı ve birleştirici” olarak anılmak olduğunu açıklamıştı.

Ancak ikinci başkanlık döneminde Amerikan askerî gücünün yurt dışında kullanımı genişledi. ABD’nin İran’a karşı başlattığı ve aylar geçmesine rağmen kesin bir siyasi çözüme ulaşmayan askerî operasyonlar, Trump’ın “savaşları sona erdirme” vaadiyle izlediği politika arasındaki çelişkiyi daha görünür hale getirdi. Amerikan ordusu son olarak İran’daki hava savunma sistemleri, radar tesisleri ve deniz unsurlarına yönelik yeni bir saldırı dalgasını tamamladığını duyurdu.

Falkland Adaları’nın bir NATO müttefikine karşı baskı unsuruna dönüştürülmesi ihtimali de Trump’ın ittifak ilişkilerinde uzlaşmadan çok tehdit ve pazarlık yöntemini tercih ettiği yönündeki eleştirileri güçlendirdi.

Böylece göreve başlarken kendisini “barış sağlayıcı ve birleştirici” olarak tanımlayan Trump, ikinci döneminin ilerleyen aylarında savaşın sürdüğü, askerî operasyonların genişlediği ve müttefiklerin egemenlik konularıyla tehdit edildiği daha sert bir dış politika tablosuyla gündeme gelmeye devam ediyor.

Starmer, 1 Eylül Salı günü yaptığı açıklamada, yaz aylarında geleceği konusunda düşünme fırsatı bulduğunu ve Holborn and St Pancras milletvekilliğini bir başka isme devretmenin zamanının geldiğine karar verdiğini söyledi.

Starmer’ın ayrılmasıyla Kuzey Londra’daki seçim bölgesinde ara seçim yapılacak. Ara seçimin tarihi henüz açıklanmadı.

“Bayrağı halefime devretme zamanı geldi”

Kararını ilk olarak seçim bölgesindeki Camden New Journal gazetesine açıklayan Starmer, Holborn and St Pancras’ı temsil etmenin kendisi için büyük bir onur olduğunu belirtti.

Starmer, daha sonra sosyal medya hesabından yayımladığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Yaz boyunca geleceğim üzerinde düşünme fırsatım oldu. Holborn and St Pancras milletvekilliğinden ayrılmanın ve bayrağı bir halefe devretmenin doğru zamanı olduğuna karar verdim.”

2015 yılında eski İşçi Partili siyasetçi Frank Dobson’ın yerine seçildiğini hatırlatan Starmer, bölge halkına ve yerel İşçi Partisi teşkilatına kendisine verdikleri destek nedeniyle teşekkür etti.

Önce “milletvekili olarak kalacak” denilmişti

Starmer’ın kararı, daha önce açıklanan tutumdan geri dönüş anlamına geliyor. Haziran ayında İşçi Partisi liderliğinden ayrılacağını duyurmasının ardından Başbakanlık, Starmer’ın bir sonraki genel seçime kadar milletvekili olarak görev yapmaya devam edeceğini bildirmişti.

Starmer’ın Andy Burnham hükümetinde görev almasının beklenmediği, buna karşılık arka sıralarda Holborn and St Pancras milletvekili olarak kalacağı belirtilmişti. Ancak eski Başbakan, yaklaşık iki aylık değerlendirme sürecinin ardından Parlamento’dan tamamen ayrılmaya karar verdi.

Muhafazakâr Parti, bu değişikliği Starmer’ın bir başka “U dönüşü” olarak nitelendirirken yapılacak ara seçimin kamuya ek maliyet getireceğini savundu.

Starmer’a yakın bir isim ise eski Başbakan’ın Andy Burnham açısından bir dikkat dağıtıcı unsur haline gelmeden “temiz bir kopuş” gerçekleştirmek istediğini ileri sürdü.

Uluslararası ilişkilere yoğunlaşacak

Starmer, siyaset sonrası çalışmalarını savunma, güvenlik, ticaret ve teknoloji başta olmak üzere uluslararası meselelere yönelteceğini açıkladı.

Eski Başbakan ayrıca siyasete girmeden önce de üzerinde çalıştığı kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddetle mücadele faaliyetlerini sürdüreceğini belirtti.

Starmer’ın başbakanlığı döneminde dış politika, kamuoyu desteğinin gerilediği iç siyasete kıyasla daha güçlü olduğu alanlardan biri olarak değerlendirilmişti. İngiltere’nin Ukrayna’ya desteğinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yakın çalışan Starmer; Çin ile ilişkileri yeniden düzenlemeye, Filistin devletini tanımaya ve ABD Başkanı Donald Trump ile işleyen bir ilişki kurmaya çalışmıştı.

Ara seçim Burnham için ilk büyük sınav olacak

Starmer’ın milletvekilliğinden ayrılması, İşçi Partisi lideri ve Başbakan Andy Burnham’ın göreve gelmesinden sonraki ilk büyük seçim sınavını beraberinde getirecek.

Burnham’ın 20 Temmuz’da başbakanlık görevini devralmasından yalnızca altı hafta sonra yapılması beklenen ara seçim, yeni hükümete yönelik kamuoyu desteğinin ölçülmesi açısından önem taşıyor.

Holborn and St Pancras, 1983’ten bu yana İşçi Partisi’nin kazandığı güçlü seçim bölgelerinden biri olsa da son seçim sonuçları, partinin bu kez ciddi bir yarışla karşılaşabileceğine işaret ediyor.

Starmer 2024’te oy kaybetmişti

Starmer, 4 Temmuz 2024 genel seçiminde Holborn and St Pancras’ta 18 bin 884 oy alarak yüzde 48,9’luk oy oranıyla yeniden milletvekili seçilmişti.

Ancak Starmer’ın oy oranı bir önceki seçime göre 17,3 puan gerilemişti. Gazze’deki savaşa karşı yürüttüğü kampanyayla öne çıkan bağımsız aday Andrew Feinstein 7 bin 312 oy ve yüzde 18,9’luk destek elde etmişti.

Yeşillerin adayı David Stansell ise 4 bin 30 oyla yüzde 10,4’e ulaşmıştı. Starmer seçimi 11 bin 572 oy farkıyla kazanmış olsa da İşçi Partisi’nin bölgedeki desteğinde belirgin bir gerileme yaşanmıştı.

Yeşillerin lideri aday olabilir

Ara seçimde en fazla konuşulan isimlerden biri Yeşiller Partisi lideri Zack Polanski oldu. Polanski daha önce Londra’dan milletvekili adayı olmak istediğini açıklamış ve Starmer’ın ayrılması halinde Holborn and St Pancras’ı değerlendirebileceğini söylemişti.

Yeşiller Partisinden yapılan ilk açıklamada da Polanski’nin Londra milletvekili olma arzusunu hiçbir zaman gizlemediği vurgulandı. Ancak parti henüz resmî adayını ilan etmedi.

2024 seçiminde ikinci olan eski Güney Afrikalı siyasetçi ve yolsuzlukla mücadele kampanyacısı Andrew Feinstein’ın da yeniden aday olabileceği belirtiliyor. Feinstein’ın yarışa katılması, İşçi Partisi karşıtı sol ve Gazze odaklı oyların Yeşiller ile bağımsız aday arasında bölünmesine yol açabilir.

11 yıllık Parlamento kariyeri sona eriyor

İnsan hakları avukatı olan Starmer, siyasete girmeden önce Kraliyet Savcılık Servisinin başındaki Kamu Savcılıkları Direktörü olarak görev yaptı. Ceza adaletine yaptığı hizmetler nedeniyle 2014 yılında şövalye unvanı aldı.

İlk kez Mayıs 2015’te milletvekili seçilen Starmer, Jeremy Corbyn’in ardından Nisan 2020’de İşçi Partisi liderliğine geldi. Partiyi 2019’daki ağır seçim yenilgisinin ardından yeniden yapılandırdı ve 2024 genel seçiminde büyük bir parlamento çoğunluğuyla iktidara taşıdı.

Ancak İşçi Partisi’nin yerel seçimlerde aldığı kötü sonuçlar, anketlerdeki gerileme ve parti içindeki desteğinin zayıflaması üzerine 22 Haziran 2026’da liderlikten ayrılacağını duyurdu. Andy Burnham’ın lider seçilmesinin ardından 20 Temmuz’da başbakanlık görevini resmen devretti.

Milletvekilliğinden ayrılmasıyla Starmer’ın yaklaşık 11 yıllık Avam Kamarası kariyeri ve 2020’de başlayan İşçi Partisi liderliği döneminin siyasi bakımdan son halkası da kapanmış olacak. Starmer’ın bundan sonra üstleneceği uluslararası görevin niteliği ise henüz açıklanmadı.

Dijital, Kültür, Medya ve Spor Bakanlığının 27 Ağustos’ta açıkladığı karara göre eserin ihracat lisansına ilişkin işlem, ilk aşamada 26 Aralık 2026 günü sonuna kadar ertelendi. Tablo için belirlenen eşleştirme bedeli 71 milyon 696 bin 324 sterlin 90 peni. Buna ayrıca 754 bin 698 sterlin 15 peni KDV eklenebilecek. Bu rakam, tabloyu İngiltere’de tutmak isteyen uygun bir alıcının karşılaması gereken resmî fiyatı oluşturuyor.

“Ulusal hazine” kabul edilen en pahalı eser

Hükümet, yaklaşık 71,7 milyon sterlin değerindeki portrenin İngiltere’de ihracatı ertelenerek “ulusal hazine” korumasına alınan en pahalı kültür varlığı olduğunu bildirdi.

İhracat yasağı kalıcı bir kamulaştırma veya satış iptali anlamına gelmiyor. Uygulama, İngiltere’deki bir müze, galeri, vakıf ya da uygun bir özel alıcının gerekli parayı toplayarak eseri satın alabilmesi için süre tanıyor.

26 Aralık’a kadar ciddi bir satın alma niyeti ortaya konulması halinde eser sahiplerine teklifleri değerlendirmeleri için 15 iş günü verilecek. Tarafların bir opsiyon anlaşması imzalaması durumunda dokuz aylık ikinci erteleme dönemi başlayacak. Bu sürede satın alma kampanyasının tamamlanması beklenecek.

İngiltere’den uygun bir teklif çıkmaması veya gerekli para toplanamaması halinde tabloya ihracat lisansı verilerek eserin ülke dışına çıkarılmasının önü açılabilecek.

Üç ayrı koruma ölçütünü de karşıladı

Kültür Varlıklarının İhracatını İnceleme Komitesi, tablonun İngiltere açısından ulusal önem taşıyan eserleri belirlemek için kullanılan üç “Waverley ölçütünü” de karşıladığına hükmetti.

Komiteye göre eser:

• İngiltere’nin tarihi ve kültürel yaşamıyla güçlü bir bağ taşıyor,
• Olağanüstü estetik niteliğe sahip bulunuyor,
• Rembrandt’ın sanatı ve geç dönem çalışmalarının incelenmesi bakımından özel önem taşıyor.

Bu değerlendirme üzerine hükümet, eserin İngiltere’den ayrılmasının ülkenin kültürel mirası açısından ciddi bir kayıp olacağı sonucuna vardı.

Catrina ve vasiyetine giren papağanı

Tuval üzerine yağlıboya olarak yapılan 126’ya 98,5 santimetre ölçülerindeki portre, Rembrandt’ın ölümünden 12 yıl önce, 1657’de tamamlandı. Tablonun sol üst bölümünde modelin adı, yaşı ve Rembrandt’ın imzası bulunuyor.

Eserde, Amsterdam’daki Mennonite topluluğunun varlıklı üyelerinden Catrina Hooghsaet, siyah elbisesi, beyaz başlığı ve elindeki mendille otururken tasvir ediliyor. Eşinden ayrı yaşayan Hooghsaet’in dönemin toplumsal şartları içerisinde bağımsız ve güçlü bir kişiliğe sahip olduğu belirtiliyor.

Kompozisyonda yer alan evcil papağan da portrenin dikkat çekici unsurları arasında bulunuyor. Catrina’nın hayvanına verdiği önem, papağanını vasiyetnamesine dahil etmiş olmasından da anlaşılıyor.

Yaklaşık 275 yıldır İngiltere’de

Eserin 1752 yılına gelindiğinde Kent’teki Mereworth House koleksiyonunda bulunduğu değerlendiriliyor. Tablo daha sonra West Wycombe’daki Dashwood ailesinin koleksiyonuna geçti ve 1860’tan itibaren Kuzey Galler’deki Penrhyn Castle’da sergilendi.

Sanat tarihçisi Horace Walpole’un 1752’de Mereworth House’da gördüğünü kaydettiği “güzel Rembrandt”ın da bu portre olduğu düşünülüyor. Bu kayıt, eserin yaklaşık 275 yıldır İngiltere’de bulunduğunu gösteren önemli kanıtlardan biri kabul ediliyor.

İkinci kez ihracat engeli getirildi

“Catrina Hooghsaet Portresi” daha önce de benzer bir süreçten geçti. Tablo 2015 yılında Sotheby’s aracılığıyla yabancı bir alıcıya 35 milyon sterline satılmış, bunun ardından İngiltere hükümeti ihracat lisansını geçici olarak durdurmuştu.

Satın alma için gerekli para bulunamamasına rağmen yeni sahibi ihracat başvurusunu geri çekmiş ve eser İngiltere’de kalmıştı. Tablo, 2016-2019 yılları arasında Cardiff’teki National Museum Wales’e ödünç verilerek halka açık biçimde sergilendi.

Eserin 2025 yılında Christie’s tarafından düzenlenen özel bir satışta yeniden el değiştirdiği bildirildi. Ancak satış bedeli ile alıcı ve satıcının kimlikleri kamuoyuna açıklanmadı. Bu nedenle hükümetin belirlediği 71,7 milyon sterlinlik eşleştirme bedelinin doğrudan satış fiyatı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Yeni fiyat, 2015’teki 35 milyon sterlinlik bedelin iki katından fazla. Bu artış, bir İngiliz müzesinin tabloyu tek başına satın almasını oldukça güçleştirirken büyük bağışçılar ve sanat fonlarının desteğini kritik hale getiriyor.

Bakan Mackenzie’den yardım çağrısı

İngiltere Sanat Bakanı Ruth Mackenzie, tablonun yüzyıllardır ülkenin kültürel yaşamının bir parçası olduğunu belirterek kültür kuruluşlarını, fon sağlayıcıları, hayırseverleri ve sanatseverleri harekete geçmeye çağırdı.

Mackenzie, eserin büyüklüğü, sanatsal güzelliği ve tarihinin onu öncelikli bir kültürel miras meselesi haline getirdiğini vurgulayarak portrenin İngiltere’deki tarihsel yerini koruması için ortak destek istedi.

Önümüzdeki dört aylık dönemde herhangi bir İngiliz kurumunun yaklaşık 72 milyon sterlinlik finansmanı sağlayıp sağlayamayacağı belirsizliğini koruyor. Başarılı bir satın alma gerçekleşmezse, yaklaşık üç asırdır İngiltere’de bulunan Rembrandt başyapıtı bu kez kalıcı olarak ülke dışına çıkabilir.

Başbakan Andy Burnham’ın daha sonra hükümet adına açıklama yapması bekleniyor. Bu, 20 Temmuz’da göreve gelen Burnham’ın Başbakan sıfatıyla Avam Kamarası kürsüsüne ilk çıkışı olacak. Aynı zamanda Burnham, yaklaşık 16 yıl aradan sonra ilk kez Avam Kamarası’ndaki hükümet kürsüsünde konuşacak.

İlk Başbakan’a Sorular oturumu çarşamba günü

Burnham’ın bugünkü konuşması, Başbakan’a Sorular oturumundan ayrı bir hükümet açıklaması olacak.

Başbakan, 2 Eylül Çarşamba günü Londra saatiyle 12.00’de ilk kez Başbakan’a Sorular oturumuna katılacak. Burnham’ın burada ana muhalefetteki Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch’un yanı sıra diğer parti liderleri ve milletvekillerinin sorularını yanıtlaması öngörülüyor.

Kamu hizmetlerinde daha fazla kamu kontrolü mesajı

Burnham’ın konuşmasında, enerji, su ve ulaşım gibi temel hizmetlerde daha fazla kamu kontrolünün ekonomik büyümenin önünü açabileceğini savunması bekleniyor.

Başbakan, özelleştirilen bazı temel hizmetlerin vatandaşlar açısından yeterince güvenilir ve uygun fiyatlı olmadığını, artan faturaların hane bütçelerini ve ekonomiyi olumsuz etkilediğini düşünüyor.

Burnham’ın ülke genelinde “pozitiflik ve imkân duygusunu” güçlendirmek istediğini belirtmesi ve siyasetçilerin birbirlerine karşı puan kazanmaktan çok sorunların çözümüne odaklanması gerektiğini vurgulaması bekleniyor.

Hükümetin yaz döneminde açıkladığı elektrik faturalarındaki KDV indirimi, 2 sterlinlik otobüs ücreti uygulaması, yerel yönetimlere daha fazla yetki devri ve ulusal bakım hizmeti planlarının finansmanı da muhalefetin gündeme getireceği konular arasında bulunuyor.

Hükümete harcama ve borçlanma baskısı

Eski Hazine Başsekreteri Darren Jones ise kamu harcamalarının artırılmasının tek başına İngiltere’yi daha zengin hale getirmeyeceği uyarısında bulundu.

Jones, ekonomik büyümenin güçlü bir piyasa ekonomisi, uzun vadeli planlama ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasıyla sağlanabileceğini savundu. Burnham hükümetinin bazı harcama vaatlerinin nasıl finanse edileceğinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Burnham’ın Parlamento’ya döndüğü gün İngiltere’nin uzun vadeli borçlanma maliyetleri de 28 yılın en yüksek düzeyine çıktı. İngiliz devletinin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,89’a ulaşarak Mart 1998’den bu yana görülen en yüksek seviyeyi kaydetti. On yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,22’yi aşarak 2008 küresel finans krizinden bu yana en yüksek düzeye yükseldi.

Faizlerdeki yükselişin, küresel tahvil satışları, petrol fiyatlarındaki artış ve enflasyonun yeniden hızlanabileceğine ilişkin kaygılardan kaynaklandığı belirtiliyor. Bu durum, 28 Ekim’de bütçeyi açıklamaya hazırlanan Maliye Bakanı John Healey üzerindeki baskıyı artırıyor.

Savunma bütçesindeki açık gündemde

Burnham’ın savunma harcamaları konusunda da milletvekillerinin sorularıyla karşılaşması bekleniyor.

Hükümet, savunma harcamalarını 2035’e kadar milli gelirin yüzde 3,5’ine çıkarmayı hedefliyor. Ancak Savunma Yatırım Planı’nda yaklaşık 4,7 milyar sterlinlik finansman açığı bulunduğu yönündeki değerlendirmeler, hükümetin harcama planlarını tartışmalı hale getiriyor.

Ofisler ve çamaşırhaneler hücreye dönüştürülecek

Hükümetin karşı karşıya olduğu bir diğer önemli sorun cezaevlerindeki aşırı doluluk.

Adalet Bakanlığı, cezaevlerindeki kullanılmayan ofis, depo ve çamaşırhane gibi bölümlerin hücrelere dönüştürülmesi için 110 milyon sterlinlik kaynak ayırdı. İlk aşamada bu dönüşümlerle yaklaşık 200 ek mahkûm kapasitesi oluşturulması planlanıyor.

Yeni kapasite önlemlerine rağmen İngiltere ve Galler’deki cezaevlerinin Mayıs 2027’ye kadar yeniden tamamen dolabileceği tahmin ediliyor. Hükümet, 2031’e kadar toplam 14 bin yeni cezaevi yeri oluşturmayı hedefliyor.

Küçük tekne geçişleri azaldı

İçişleri Bakanlığı verilerine göre Manş Denizi üzerinden gerçekleştirilen küçük tekne geçişlerinde de belirgin bir düşüş yaşandı.

Haziran-ağustos döneminde İngiltere’ye ulaşan 102 küçük tekne tespit edildi. Bu sayı, 57 teknenin kayıtlara geçtiği 2019’dan bu yana en düşük yaz dönemi rakamı oldu. Ancak insan kaçakçılarının daha az sayıda tekneye daha fazla göçmen bindirmeye başladığına dikkat çekiliyor.

27 Ağustos itibarıyla yılbaşından bu yana küçük teknelerle İngiltere’ye ulaşanların sayısı 16 bin 391 olarak kaydedildi. Aynı dönemde 2025 yılında 29 bin 3 geçiş gerçekleşmişti. Bu da yıllık bazda yaklaşık yüzde 43,5’lik düşüş anlamına geliyor.

Burnham’ın bugünkü konuşması, yaz tatili boyunca açıkladığı politikaların finansmanını ilk kez doğrudan milletvekilleri önünde savunacağı önemli bir siyasi sınav olarak değerlendiriliyor.

Konut fiyatlarının tüketici fiyat endeksiyle düzeltilerek hesaplandığı bazı analizler, ortalama evlerin reel değerinin yaklaşık 20 yıl önceki düzeyinin altına indiğini gösteriyor. Başka bir ifadeyle, bugün daha yüksek sterlin tutarıyla satılan bir ev, satış bedelinin satın alma gücü bakımından 2000’li yılların ortasındaki kadar değerli olmayabiliyor.

Bununla birlikte sonuç, kullanılan konut fiyat endeksine, enflasyon ölçüsüne, başlangıç tarihine ve bölgeye göre değişiyor. Bu nedenle “bütün İngiltere’deki her ev değer kaybetti” şeklinde bir değerlendirme yapmak mümkün değil.

Ucuz kredi dönemi sona erdi

2008 küresel finans krizinden pandemi dönemine kadar faizlerin tarihsel olarak çok düşük seviyelerde kalması, İngiltere’de konut fiyatlarını destekleyen başlıca unsurlardan biri oldu. Ucuz mortgage kredileri, alıcıların daha fazla borçlanabilmesini sağlarken artan talep fiyatları yukarı taşıdı.

Ancak pandemi sonrasında yükselen enflasyon nedeniyle İngiltere Merkez Bankası’nın faizleri artırması dengeleri değiştirdi. Daha önce yüzde 1,5-2 seviyelerinde mortgage kullanabilen haneler, yeni kredi veya yeniden finansman döneminde yüzde 4’ün üzerindeki oranlarla karşılaşmaya başladı.

Faizlerdeki birkaç puanlık artış bile 25 ya da 30 yıllık bir mortgage kredisinin aylık taksitinde yüzlerce sterlinlik ek yük oluşturuyor. Bu durum yalnızca yeni alıcıları değil, sabit faizli anlaşma süresi sona eren mevcut ev sahiplerini de etkiliyor.

Aynı bütçeyle daha az borçlanılabiliyor

Emlak platformu Zoopla’nın ağustos sonunda yayımladığı verilere göre, ortalama beş yıllık sabit mortgage faizi yıl başında yüzde 4’ün altındayken yaklaşık yüzde 4,8’e yükseldi.

Faizlerdeki artış sonucunda alıcıların aynı aylık taksit bütçesiyle kullanabileceği mortgage miktarı yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 9 azaldı. Ocak ayında bütçesi 200 bin sterlinlik krediye yeten bir alıcı, aynı aylık ödemeyle artık yaklaşık 182 bin sterlin borçlanabiliyor.

Aynı evi alabilmek için aradaki yaklaşık 18 bin sterlinlik farkın daha yüksek peşinatla karşılanması gerekiyor. Konut fiyatlarının ülke ortalamasının çok üzerinde olduğu Londra’da ise bu fark çok daha ağır hissediliyor.

Fiyat endeksleri farklı tablo çiziyor

Konut piyasasının yönüne ilişkin göstergeler arasında da belirgin farklılıklar bulunuyor. Lloyds verilerine göre Birleşik Krallık’ta ortalama konut fiyatı temmuz ayında yaklaşık 299 bin sterlin seviyesinde ölçülürken yıllık nominal artış yalnızca yüzde 0,1’de kaldı.

Zoopla’nın temmuz verileri ise ülke genelinde yıllık fiyat artışını yüzde 1,3 olarak gösterdi. Bu oranların enflasyonun altında kalması, ev fiyatlarının rakamsal olarak düşmese bile reel olarak gerilemesi anlamına geliyor.

Bölgesel ayrışma da sürüyor. Kuzey İrlanda gibi bazı bölgelerde fiyatlar güçlü biçimde artarken Londra ve İngiltere’nin güneyindeki pahalı pazarlarda reel kayıp daha belirgin hale geliyor. Londra’daki ortalama konut değerinin yıllık bazda gerilediğini gösteren endeksler de bulunuyor.

Yatırımcı üzerindeki vergi yükü arttı

Konutun yatırım aracı olarak cazibesini azaltan yalnızca faizler değil. İkinci konut ve kiraya vermek amacıyla yapılan alımlarda uygulanan damga vergisi ek oranının yükseltilmesi, yatırımcıların başlangıç maliyetini artırdı.

Mortgage faizlerinin kira gelirinden tamamen düşülmesine yönelik vergi avantajlarının sınırlandırılması, bakım ve sigorta giderlerinin yükselmesi ile kiralık konutlara ilişkin yeni düzenlemeler de küçük ölçekli ev sahiplerinin getirisini baskılıyor.

Bu gelişmeler sonucunda bazı “buy-to-let” yatırımcılarının piyasadan çekildiği, bazı ev sahiplerinin ise artan maliyetleri kiralara yansıtmaya çalıştığı belirtiliyor.

Reel fiyat kaybı, herkesin zarar ettiği anlamına gelmiyor

Uzmanlar, reel konut fiyatındaki gerilemenin ev sahiplerinin tamamının zarar ettiği şeklinde yorumlanmaması gerektiğini vurguluyor. Değerlendirmelerde kira geliri, ev sahibinin kira ödeme zorunluluğundan kurtulması ve kullanılan mortgage borcunun zaman içerisinde enflasyonla reel olarak küçülmesi de hesaba katılmalı.

Özellikle 20 yıl önce düşük bir fiyatla ev alan ve mortgage borcunun büyük bölümünü kapatan haneler hâlâ önemli bir nominal sermaye kazancına sahip. Buna karşılık son yıllarda yüksek fiyat, düşük peşinat ve büyük mortgage kredisiyle piyasaya girenlerin finansal baskısı daha ağır.

Konut artık otomatik kazanç sağlamıyor

İngiltere’de konut arzının yetersizliği ve nüfus artışı, fiyatların sert biçimde çökmesini engelleyen iki önemli unsur olmaya devam ediyor. Ancak ücretlerdeki zayıf reel artış, yüksek kredi maliyetleri ve ağırlaşan vergiler, geçmişteki hızlı değer artışlarının tekrarlanmasını zorlaştırıyor.

Ortaya çıkan tablo, konutun değerini tamamen kaybettiğini değil, “hangi fiyattan alınırsa alınsın uzun vadede mutlaka yüksek reel kazanç sağlar” düşüncesinin geçerliliğini yitirdiğini gösteriyor. İngiltere’de ev artık birçok hane için hızlı servet oluşturma aracından çok, yüksek finansman ve bakım maliyeti taşıyan uzun vadeli bir barınma yatırımı haline geliyor.

Cook mesajında, “Bu anın bir gün geleceğini hep biliyordum. Yine de gelip çattığına ve şu anda bu sözleri yazdığıma inanmakta zorlanıyorum” ifadelerini kullandı.

Apple’ın CEO’su olarak görev yapmayı “hayatının en büyük ayrıcalığı” şeklinde tanımlayan 65 yaşındaki Cook, şirketten tamamen ayrılmadığını ve yeni dönemde Apple Yönetim Kurulu İcra Başkanı olarak görevini sürdüreceğini belirtti.

“Apple’ı bütün kalbimle seviyorum”

Cook, çalışanlarına gönderdiği mesajda Apple’ın başarısının yalnızca ürünlerden veya finansal sonuçlardan kaynaklanmadığını, şirketin asıl gücünün çalışanları ve paylaştıkları değerler olduğunu vurguladı.

Görevini devretmenin kendisi için duygusal olduğunu ifade eden Cook, yeni CEO John Ternus’a güvendiğini belirterek şirketin yönetimini “zeki, yetenekli ve son derece donanımlı” bir isme bırakmanın kendisine huzur verdiğini kaydetti.

Apple’ın nisan ayında açıkladığı ve yönetim kurulunun oybirliğiyle onayladığı görev değişikliği, 1 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Şirketin kurumsal yönetim sayfasında da John Ternus’un unvanı CEO, Cook’un görevi ise Yönetim Kurulu İcra Başkanı olarak güncellendi.

Steve Jobs’ın ardından göreve gelmişti

Tim Cook, sağlık sorunları nedeniyle görevinden ayrılan Apple’ın kurucu ortağı Steve Jobs’ın yerine Ağustos 2011’de CEO olmuştu. Jobs, bu görev değişikliğinden yaklaşık iki ay sonra, 5 Ekim 2011’de hayatını kaybetmişti.

Cook’un liderliğinde Apple’ın piyasa değeri yaklaşık 350 milyar dolardan 4,5 trilyon doların üzerine çıktı. Şirketin yıllık geliri 2025’te 416 milyar dolara, net kârı ise yaklaşık 112 milyar dolara ulaştı.

Cook döneminde Apple Watch, AirPods, Apple Pay, Apple Music, Apple TV+ ve Vision Pro gibi ürün ve hizmetler piyasaya sürüldü. Mac bilgisayarların Intel işlemcilerden şirketin kendi geliştirdiği Apple Silicon çiplerine geçirilmesi de Cook’un görev dönemindeki en önemli teknolojik dönüşümlerden biri oldu.

Cook ayrıca Apple’ı büyük ölçüde iPhone satışlarına bağlı bir şirket olmaktan çıkararak uygulama, bulut depolama, ödeme, müzik ve yayın hizmetlerinden düzenli gelir sağlayan daha geniş bir teknoloji ekosistemine dönüştürdü.

Apple’ın yeni CEO’su John Ternus

Apple’ın üçüncü büyük CEO dönemini başlatan John Ternus, şirkete 2001 yılında ürün tasarımı ekibinde katıldı. 2021’de Donanım Mühendisliğinden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcılığı görevine getirilen Ternus; iPhone, iPad, Mac, AirPods, Apple Watch ve Vision Pro gibi başlıca ürünlerin geliştirme süreçlerinde önemli roller üstlendi.

50 yaşındaki Ternus’un CEO olarak ilk büyük kamuoyu sınavı, Apple’ın 9 Eylül’de düzenleyeceği yeni ürün tanıtımı olacak. Ternus’un bu etkinlikte şirketin yeni iPhone ve Apple Watch modellerini tanıtması bekleniyor.

Yeni yönetimin önündeki zorlu dosyalar

Ternus, Apple’ın finansal açıdan son derece güçlü olduğu ancak yapay zekâ yarışında Microsoft, Google ve diğer rakiplerinin gerisinde kalmakla eleştirildiği bir dönemde görevi devraldı.

Yeni CEO’nun öncelikleri arasında Apple Intelligence ve Siri’nin geliştirilmesi, Çin’e bağımlı üretim zincirinin Hindistan ve Vietnam gibi ülkelere yayılması, artan düzenleyici baskılar ve yeni ürün kategorilerinin oluşturulması bulunuyor.

Cook’un ise yeni görevinde özellikle ABD yönetimi, Çin hükümeti ve dünyanın farklı bölgelerindeki siyasi karar alıcılarla ilişkileri yürütmesi bekleniyor. Böylece Apple, CEO değişikliğine rağmen Cook’un diplomasi ve küresel tedarik zinciri alanlarındaki deneyiminden yararlanmayı sürdürecek.

Cook’un vedası, Steve Jobs’ın 2011’de görevini devretmesinden bu yana Apple’daki ilk CEO değişikliği olarak şirket tarihinde yeni bir dönemin başlangıcını oluşturuyor.

Yunanistan ile İsrail arasındaki savunma işbirliği, Atina'nın “Tholos” hava savunma programı kapsamında İsrail ile yaklaşık 3 milyar euroluk anlaşma imzalamasıyla yeni bir aşamaya giriyor. Anlaşma; hava ve balistik füze savunmasının yanı sıra sensörler, komuta-kontrol sistemleri ve önleme unsurlarını bir araya getiren çok katmanlı bir savunma mimarisinin kurulmasını öngörüyor.

İsrail Savunma Bakanlığı, anlaşmanın pazartesi günü imzalandığını açıkladı. Bakanlık, İsrail yapımı sistemler ve İsrail savunma sektörünün operasyonel deneyimine dayalı entegre bir hava savunma sistemi kurulacağını bildirdi. İsrail tarafı anlaşmayı, ülke tarihindeki en büyük savunma anlaşmalarından biri olarak nitelendirdi.

Yunanistan'da “Aşil'in Kalkanı” olarak da anılan programda IAI, Rafael ve ELTA Systems gibi İsrailli savunma şirketlerinin yer alması bekleniyor. Program yalnızca sistem tedarikini değil, Yunan savunma sanayisinin projeye dahil edilmesini ve gelecekte ortak üretim imkanlarının geliştirilmesini de kapsıyor.

Programın toplam bütçesi 3 milyar 35 milyon euro olarak belirtilirken, en az yüzde 25'lik bölümünün Yunanistan'daki şirketlerin katılımıyla gerçekleştirilmesi planlanıyor. Yetkililere göre 19 Yunan şirketi şimdiden programa dahil olmuş durumda. Ayrıca Yunanistan'da ihracat potansiyeline sahip bir üretim üssü kurulması da planlanıyor.

Dendias: “İlk Avrupa Birliği ülkesi”

Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, Tholos programının ülkenin “Gündem 2030” savunma reformunun önemli bir parçası olduğunu söyledi.

Dendias, modern savaşların teknoloji, balistik füzeler, uydu iletişimi, insansız sistemler, siber tehditler ve hibrit savaş nedeniyle değiştiğini belirterek, Yunanistan'ın bu dönüşüme uyum sağlamak amacıyla silahlı kuvvetlerinde kapsamlı bir reform yürüttüğünü ifade etti.

Dendias ayrıca Yunanistan'ın benzer bir sistemi hayata geçiren ilk Avrupa Birliği ülkesi olduğunu söyledi.

Bu anlaşma, Atina ile Tel Aviv arasında hava savunmasının yanı sıra topçu sistemleri, savunma sanayisi, teknoloji ve araştırma alanlarında giderek genişleyen işbirliğinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Anlaşma Yunan adalarına SPYDER sistemlerinin konuşlandırılmasını da kapsıyor

İsrail medyasına göre, anlaşma kapsamında, İsrail'deki sisteme benzer şekilde yapay zekâ yeteneklerine sahip ulusal bir komuta-kontrol merkezi kurulacak. Yunan şirketlerinin, Rafael ve IAI'nin alt yüklenicileri olarak anlaşmadan yaklaşık 700 milyon euro pay alması bekleniyor.

Yunanistan'da “Aşil'in Kalkanı” olarak bilinen proje kapsamında, İsrailli turistlerin de yoğun olarak ziyaret ettiği bazı Yunan adalarına SPYDER hava savunma sistemlerinin konuşlandırılması planlanıyor.

Karşılaştırma için, İsrail tarihindeki en büyük savunma ihracatı anlaşması, 2023'te Almanya ile imzalanan 3,5 milyar dolarlık Arrow 3 füze savunma sistemi anlaşması olmuştu.

(Euronews)

Yetkililerin son açıklamasına göre, feribottaki 241 kişi kurtarıldı, sekiz kişi hayatını kaybetti. Kayıp yolcuları bulmak amacıyla Türkiye ve KKTC’den gemi, helikopter, insansız hava aracı ve uçakların katıldığı arama-kurtarma çalışmaları devam ediyor. Batan feribotun yaklaşık 514 metre derinlikte bulunduğu açıklandı.

Faciayla ilgili soruşturma kapsamında kaptan ve bazı mürettebat üyeleri gözaltına alınırken, geminin neden su aldığı ve sefere çıkış sürecinde herhangi bir ihmal bulunup bulunmadığı araştırılıyor.

Ailelerin bildirimleri ve kamuoyuna yansıyan bilgiler doğrultusunda kayıp olduğu değerlendirilen yolcuların listesi şöyle:

İşte kaybolan yolcuların tam listesi:

1. Ferdi Törer – Türkiye Cumhuriyeti

2. Mustafa Demir – Türkiye Cumhuriyeti

3. Mahmut Demir – Türkiye Cumhuriyeti

4. Özgür Gönül – Türkiye Cumhuriyeti

5. Anni Azel Hilaloğlu – Türkiye Cumhuriyeti

6. Şerife Özdemir – Türkiye Cumhuriyeti

7. Süleyman Erdoğan – KKTC

8. Saliha Miray Biçer – Türkiye Cumhuriyeti

9. Mehmet Asaf Biçer – Türkiye Cumhuriyeti

10. Orhan Bekret – Türkiye Cumhuriyeti

11. Nazmiye Özbolat – Türkiye Cumhuriyeti

12. Elmas Demir – Türkiye Cumhuriyeti

13. İsmail Kurt – KKTC

14. Yulia Özcan – Türkiye Cumhuriyeti

15. Ayhan Özcan – Türkiye Cumhuriyeti

16. Elife Bayır – Türkiye Cumhuriyeti

17. Nihat Pancar – Türkiye Cumhuriyeti

18. Mustafa Kemal Yaralı – Türkiye Cumhuriyeti

19. Mehmet Bayhan – Türkiye Cumhuriyeti

20. Mehmet Nuri Ayran – Türkiye Cumhuriyeti

Editörün notu: Yetkili makamların son durum açıklamasında kayıp sayısı 18 olarak verilirken, yukarıdaki 20 kişilik liste ailelerin bildirimleri ve kamuoyuna yansıyan bilgilerden oluşuyor. Resmî isim listesinin ve yazılışların yetkililerce kesinleştirilmesi bekleniyor.

259 yolcu ve 8 mürettebat olmak üzere toplam 267 kişinin bulunduğu gemi, limandan ayrıldıktan kısa süre sonra henüz belirlenemeyen bir nedenle su almaya başladı. Kıyıdan yaklaşık 4 deniz mili açıkta alabora olan gemi, daha sonra tamamen battı.

Kurtulan yolculardan bazıları geminin alabora olmasından önce düzensiz hareket ettiğini, gövdenin sert şekilde denize çarptığını ve ön bölümden su girmeye başladığını anlattı.

Sekiz kişi hayatını kaybetti

Son açıklamalara göre faciada 8 kişi yaşamını yitirirken 241 kişi sağ olarak kurtarıldı. Kayıp olduğu değerlendirilen 18 kişiye ulaşılması amacıyla arama-kurtarma faaliyetleri 31 Ağustos sabahı yeniden yoğunlaştırıldı. Bazı resmi ve haber kaynaklarında kayıp sayısının 17, kurtarılanların sayısının ise 242 olarak verilmesi, yolcu listeleri ile hastane kayıtlarının karşılaştırılmasının sürdüğünü gösteriyor.

KKTC ve Türkiye’ye ait sahil güvenlik botları, askeri gemiler ve helikopterlerin katıldığı operasyon havadan ve denizden devam ediyor. Türkiye’den gönderilen dalış timleri de çalışmalara destek veriyor.

Enkaz 514 metre derinlikte

KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, tamamen batan geminin denizin yaklaşık 514 metre derinliğinde bulunduğunu açıkladı. Derinliğin, enkazda arama yapılmasını ve geminin kayıt cihazlarına ulaşılmasını güçleştirdiği belirtildi.

Arıklı, kazanın nedeninin geminin “kara kutusu” olarak nitelendirilen kayıt sistemine ulaşıldıktan sonra kesinleşebileceğini söyledi. İlk değerlendirmelerde hava koşullarının tek başına kazayı açıklamadığı üzerinde durulurken, teknik arıza ve gövde hasarı ihtimalleri araştırılıyor.

Kaptan ve yedi mürettebat gözaltında

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, kazaya ilişkin başlatılan soruşturma kapsamında geminin kaptanı ile 7 mürettebatın gözaltına alındığını bildirdi. Mürettebatın ifadeleri alınırken geminin bakım, denetim ve sefere uygunluk belgeleri de incelemeye alındı.

Üstel başkanlığında oluşturulan kriz masasında arama-kurtarma faaliyetleri, yaralıların tedavisi ve kayıp yolcuların yakınlarının bilgilendirilmesi ele alındı. Üstel, devletin bütün imkânlarının seferber edildiğini ve kazanın tüm yönleriyle araştırılacağını belirtti.

KKTC’de üç günlük yas

Facianın ardından KKTC’de üç günlük ulusal yas ilan edildi. Girne Limanı’nda bekleyen kayıp yakınlarına psikolojik ve sosyal destek sağlanırken Filo Denizcilik de ailelerin bilgi alabilmesi amacıyla bir kriz ve iletişim hattı oluşturdu.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, arama-kurtarma çalışmalarının Türkiye ve KKTC makamlarının koordinasyonunda sürdüğünü belirterek hayatını kaybedenler için başsağlığı diledi. Kıbrıs Cumhuriyeti yetkilileri de arama-kurtarma çalışmalarına destek vermeye hazır olduklarını açıkladı.

Gölge Konut Bakanlığı görevini bırakan Cleverly, bütün enerjisini adaylık sürecine ve seçim kampanyasına yönelteceğini açıkladı. Ancak Cleverly henüz Muhafazakâr Parti’nin resmî adayı değil; öncelikle parti içindeki aday belirleme sürecini kazanması gerekiyor.

Daha önce dışişleri, içişleri ve eğitim bakanlığı yapan Cleverly, 2008-2016 yılları arasında Londra Meclisi’nde Bexley ve Bromley bölgesini temsil etmişti. Boris Johnson’ın belediye başkanlığı döneminde de belediye başkan yardımcılığı görevinde bulunmuştu. Bu geçmişi, Cleverly’nin kampanyasında Londra yönetimi konusundaki deneyimini öne çıkarmasına imkân veriyor.

“Klasik Muhafazakâr bir vizyon sunacağım”

Cleverly, Times Radio’ya yaptığı açıklamada kampanyasının temelini girişimcilik, ekonomik büyüme ve fırsat eşitliğinin oluşturacağını söyledi.

“Klasik Muhafazakâr bir Londra Belediye Başkanlığı vizyonu ortaya koyacağım. Bu vizyon girişimcilik ve fırsatlar üzerine kurulacak” diyen Cleverly, kampanyasının parti lideri Kemi Badenoch’un ülke genelindeki siyasi programıyla paralel ilerleyeceğini belirtti.

Badenoch liderliğindeki Muhafazakâr Parti’nin daha sağa yönelmesi nedeniyle gölge kabineden ayrıldığı iddiasını reddeden Cleverly, pazar günü verdiği röportajlarda göç, kimlik ve kültür savaşları gibi tartışmalı alanlardan uzak durdu. Bunun yerine ekonomi, konut, yatırım ve Londra’nın uluslararası rekabet gücüne ağırlık verdi.

Khan’a “tutkusunu kaybetti” eleştirisi

Cleverly, 2016’dan bu yana Londra Belediye Başkanlığı görevini sürdüren İşçi Partili Sadiq Khan’ın kentin sorunlarını çözme konusundaki isteğini kaybettiğini öne sürdü.

LBC’ye konuşan Cleverly, Khan’ın “göreve yönelik tutkusunu gerçekten kaybettiğini” savundu. Muhafazakâr siyasetçi, Londra’nın yalnızca mevcut hizmetleri yöneten bir belediye başkanına değil, kent ekonomisini yeniden canlandıracak güçlü bir siyasi liderliğe ihtiyacı olduğunu söyledi.

Khan, 2024 seçimlerinde oyların yüzde 43,8’ini alarak Muhafazakâr aday Susan Hall’u yenmiş ve üçüncü kez göreve seçilmişti. Khan’ın 2028’de dördüncü dönem için aday olup olmayacağı henüz kesinleşmedi.

Burnham’a “Londra ile savaş yürütüyor” suçlaması

Cleverly’nin hedefindeki bir diğer isim Başbakan Andy Burnham oldu. Burnham’ı “çok fazla Londra karşıtı” olmakla suçlayan Cleverly, hükümetin başkenti vergi ve düzenlemeler yoluyla bir gelir kaynağı olarak gördüğünü ileri sürdü.

Cleverly, “Andy Burnham meseleyi anlamıyor. Londra ile bir savaş yürütüyor ve Londra’nın kendi çıkarlarını savunacak birine ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.

Eski bakanın bu çıkışı, seçim kampanyasının yalnızca Sadiq Khan’ın belediye yönetimine değil, Burnham hükümetinin başkente yönelik ekonomi, vergi ve bölgesel kalkınma politikalarına karşı da yürütüleceğine işaret etti.

Konut politikası kampanyanın önemli başlıklarından biri olacak

Cleverly’nin daha önce yaptığı açıklamalar, konut krizinin kampanyasının merkezinde yer alacağını gösteriyor. Cleverly, Londra Planı’nın yeniden yazılmasını, toplu ulaşım hatları çevresinde daha fazla konut yapılmasını ve atıl durumdaki eski sanayi alanlarının konut ve iş merkezlerine dönüştürülmesini savunuyor.

Konut inşaatlarının önündeki düzenlemelerin azaltılmasını isteyen Cleverly, Londra’da ortalama bir evin fiyatının yarım milyon sterlini aştığını ve konut sahibi olmanın çok sayıda kişi için ulaşılmaz hale geldiğini belirtiyor. Muhafazakâr Parti’de yaptığı önceki konuşmada, özellikle kahverengi alanlarda on binlerce yeni konutun önünün açılması gerektiğini söylemişti.

Liberal Demokrat seçmenin desteği kritik olabilir

2028 seçimlerinde iki tercihli “tamamlayıcı oy” sisteminin yeniden uygulanmasının planlanması, adayların yalnızca kendi seçmenlerine değil, diğer partilerin destekçilerine de seslenmesini gerekli kılıyor.

London School of Economics’ten Prof. Tony Travers’a göre Cleverly’nin kazanabilmesi için ilk tercihini Liberal Demokratlardan yana kullanan seçmenlerin ikinci tercih oylarını da alması gerekecek. Bu nedenle Cleverly’nin önceki Muhafazakâr aday Susan Hall’a kıyasla daha merkezde ve daha kapsayıcı bir kampanya yürütmesi bekleniyor.

Ağustos ayında yayımlanan bir Savanta araştırması; İşçi Partisi’nin Londra’daki desteğini yüzde 33, Reform UK’in yüzde 20, Muhafazakârların yüzde 18, Yeşillerin yüzde 14 ve Liberal Demokratların yüzde 10 olarak ölçtü. Aynı araştırmaya göre Khan yeniden aday olması halinde dördüncü kez seçilebilecek konumda bulunuyor.

Bununla birlikte başka bir YouGov araştırmasında Londralıların yüzde 56’sı Khan’ın görevi bırakması ve İşçi Partisi’nin 2028’de farklı bir aday çıkarması gerektiğini söyledi.

İşçi Partisi’nde alternatif isimler konuşuluyor

Sadiq Khan’ın aday olmaması halinde İşçi Partisi’nde Brent East Milletvekili Dawn Butler’ın yarışa girmesi bekleniyor. Rosena Allin-Khan ile eski Adalet Bakanı David Lammy’nin isimleri de muhtemel adaylar arasında gösteriliyor.

Muhafazakârlar açısından ise Cleverly’nin kabine deneyimine sahip, kamuoyunda tanınan bir isim olması yarışın siyasi ağırlığını artırdı. Cleverly’nin adaylığı kazanması halinde 2028 Londra seçimi, yalnızca belediye başkanlığının değil, Kemi Badenoch liderliğindeki Muhafazakâr Parti’nin yeniden iktidar alternatifi olup olamayacağının da önemli bir sınavı olacak.

Cleverly de Londra’da elde edilecek bir Muhafazakâr zaferin Badenoch’un başbakanlığa uzanan yolunda önemli bir basamak oluşturacağını savunuyor. Buna karşılık adaylığının gelecekte yeniden parti liderliğine yönelmek için bir araç olduğu iddialarını reddediyor.

Filo Denizcilik tarafından işletilen katamaran tipi feribot, Girne Limanı’ndan Mersin’in Taşucu Limanı’na gitmek üzere yerel saatle yaklaşık 12.30’da hareket etti. Geminin kalkıştan kısa süre sonra, Girne kıyısının yaklaşık 4 deniz mili açığında su almaya başladığı ve ardından alabora olduğu bildirildi.

KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, gemide 259 yolcu ile 8 mürettebat olmak üzere toplam 267 kişinin bulunduğunu açıkladı.

Üstel: 237 kişi kurtarıldı

Girne Limanı’na giderek kurtarma çalışmalarını yerinde takip eden KKTC Başbakanı Ünal Üstel, kazanın son bilançosunu açıkladı.

Üstel, gemide bulunan 237 kişinin kurtarıldığını, 7 kişinin hayatını kaybettiğini ve 23 kişinin kayıp olduğunu belirtti.

Kazadan duyduğu üzüntüyü dile getiren Üstel, arama-kurtarma faaliyetleri için devletin bütün imkânlarının seferber edildiğini söyledi. Üstel, önceliklerinin denizde kayıp durumdaki kişilere ulaşmak ve kurtarılan yolcuların sağlık kontrollerini tamamlamak olduğunu ifade etti.

Kayıp yolcuların bulunması için denizden ve havadan yürütülen çalışmaların aralıksız devam ettiği bildirildi. Üstel’in açıkladığı son bilanço

Gemi kısa sürede ters döndü

Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’nın verdiği bilgilere göre, geminin su aldığını fark eden kaptan yardım çağrısında bulundu ve Girne Limanı’na dönmeye çalıştı. Ancak feribot kısa süre içerisinde alabora olarak ters döndü.

Olay yerine yaklaşık 15-20 dakika içinde ulaşan KKTC Sahil Güvenlik ve Sivil Savunma ekiplerine, Türkiye’ye ait arama-kurtarma unsurları, helikopterler, özel şirketlere ait yolcu gemileri ve bölgedeki sivil tekneler destek verdi.

Kazanın ardından yayımlanan görüntülerde, can yeleklerini giyen yolcuların ters dönen geminin gövdesi üzerinde ve çevresindeki denizde yardım beklediği görüldü. Kurtarılanlar tekneler ve helikopterlerle Girne Limanı’na taşındı.

Kazanın nedeni araştırılıyor

Geminin neden su aldığı henüz kesin olarak belirlenemedi. Bakan Arıklı, kaza sırasında denizin oldukça dalgalı olduğunu ancak olayın nedenine ilişkin kesin değerlendirmenin teknik incelemeler tamamlandıktan sonra yapılabileceğini söyledi.

Geminin denize elverişliliği, hava koşulları, taşıma kapasitesi, kaptan ve mürettebatın müdahalesi ile suyun gövdeye hangi noktadan girdiği soruşturma kapsamında incelenecek.

İlk haberlerde gemideki kişi sayısı 279 olarak aktarılmıştı. Ancak KKTC makamları daha sonra resmî sayıyı 259 yolcu ve 8 mürettebat olmak üzere 267 olarak düzeltti.

Liman ve hastaneler alarma geçirildi

KKTC Sağlık Bakanlığı, kazanın ardından Girne Limanı ile devlet ve özel hastanelerde bütün hazırlıkların tamamlandığını açıkladı.

Girne Limanı’nda ilk müdahale alanı oluşturulurken ambulanslar ve sağlık ekipleri hazır bekletildi. Kurtarılan yolcular sağlık kontrolünden geçirilerek ihtiyaçlarına göre Girne ve Lefkoşa’daki hastanelere sevk edildi.

Bakanlık, olası ihtiyaçlara hızlı müdahale edilebilmesi amacıyla sağlık personelinin en üst düzeyde harekete geçirildiğini bildirdi.

Türkiye’den kurtarma çalışmalarına destek

Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da KKTC ve Türkiye Sahil Güvenlik birimlerinin koordinasyon içerisinde çalıştığını belirtti.

Yılmaz, temel önceliğin yolcular ile mürettebatın kurtarılması olduğunu vurgulayarak Türkiye’nin arama-kurtarma faaliyetlerine gerekli bütün desteği sağladığını kaydetti.

Facia nedeniyle Girne’de 30 Ağustos Zafer Bayramı kapsamında yapılması planlanan etkinliklerin iptal edildiği bildirildi. Arama çalışmaları sürerken bölgedeki sivil deniz trafiği de kontrol altına alındı.

Nepal Ulusal Afet Riskini Azaltma ve Yönetim Kurumu, ülkede hayatını kaybedenlerin sayısının 734’e yükseldiğini, 2 bin 498 kişiden ise haber alınamadığını bildirdi. Tibet’in Gyirong ilçesinde de 16 kişinin öldüğü ve 546 kişinin kayıp olduğu açıklandı.

Böylece Nepal ve Tibet’te doğrulanan toplam can kaybı 750’ye, kayıp sayısı ise 3 bin 44’e ulaştı. Nepal makamları, 7 bin 514 kişinin kurtarıldığını duyurdu. Kayıp ve ölü sayılarının arama çalışmaları ilerledikçe değişebileceği belirtiliyor.

Buzul çökmesi felaketi tetikledi

İlk incelemelere göre felaket, Himalayalar’daki büyük bir buzul ve kaya kütlesinin çökmesiyle başladı. Yaklaşık 100 milyon metreküp buz, kaya, toprak ve molozun yamaçtan koparak nehir sistemine karıştığı tahmin ediliyor.

Dev kütlenin Lhende ve Bhote Koshi nehirlerinde oluşturduğu sel dalgası; Rasuwa, Nuwakot ve Dhading bölgelerindeki yerleşimleri, yolları, köprüleri ve hidroelektrik santrallerini vurdu. Su, çamur ve kaya yığınının bazı bölgelerde sınırdan yaklaşık 100 kilometre aşağıya kadar yıkıma yol açtığı bildirildi.

Çin devlet televizyonu CCTV, bilim insanlarının ilk değerlendirmelerine dayanarak felaketin “küresel ısınmanın uzun vadeli etkileri altında ortaya çıkan buzul istikrarsızlığı” ile bağlantılı olduğunu bildirdi.

Yüzlerce santral çalışanı aranıyor

Nepal’de kayıp kişiler arasında 933 hidroelektrik santrali çalışanının bulunduğu açıklandı. Arama çalışmaları özellikle Trishuli 3A ve Trishuli 3B hidroelektrik tesislerinin zarar gören tünellerinde yoğunlaştırıldı.

Trishuli 3A tesisinde 100’den fazla işçinin mahsur kalmış olabileceği değerlendiriliyor. Nepal ordusu, tünele küçük bir boru ulaştırarak içeridekilere hava vermeye başladı. Hintli ve Çinli uzmanlar da tünellerin açılması ve mahsur kalanlara ulaşılması için Nepal ekiplerine destek veriyor.

Nepal yönetimi, arama-kurtarma ve yardım faaliyetlerine yaklaşık 20 bin güvenlik görevlisi sevk etti. Çin ise Tibet tarafında 2 bin 100’den fazla kurtarma personelini görevlendirdi ve çalışmalar için en az 220 milyon yuanlık kaynak ayırdı.

Tibet’te 261 yabancı kayıp

Çinli yetkililer, Tibet tarafında kayıp olan 546 kişi arasında 23 ülkeden 261 yabancı bulunduğunu açıkladı. Kayıp yabancılar arasında 104 Nepalli, 49 Hindistan vatandaşı, 33 Letonyalı, 18 ABD’li ve 15 Britanyalı olduğu bildirildi.

Bölgede bulunanların önemli bölümünü Gyirong sınır kapısını kullanan turistler ile Tibet’teki kutsal Kailaş Dağı’na giden Hindu hacılar oluşturuyor.

Yeni sel tehlikesi sürüyor

Şiddetli yağış, yükselen nehir seviyeleri ve heyelanların oluşturduğu geçici göller kurtarma çalışmalarını aksatıyor. Nepal makamları, Rasuwa’daki Bhotekoshi Nehri’nin debisinin yeniden yükselmesi üzerine ekipleri ve nehir kıyısındaki halkı uyardı.

Çin tarafında oluşan büyük göldeki suyun önemli ölçüde boşaldığı belirtilse de gölün aşağısında meydana gelen yeni bir heyelanın doğal set ve yeni bir su birikintisi oluşturduğu tespit edildi. Bu nedenle ikinci bir ani sel ihtimaline karşı hem Nepal hem de Tibet tarafında yüksek alarm sürüyor.

Birleşmiş Milletler, engebeli arazi, devam eden yağışlar, yıkılan köprüler ve kapanan yollar nedeniyle afetzedelere yardım ulaştırmanın “son derece zor” olduğunu açıkladı. Kızılhaç ise felaketten 90 binden fazla kişinin etkilenmiş olabileceğini tahmin ediyor.

Kimliği belirlenemeyen kurbanlar defnediliyor

Nehirlerden çıkarılan çok sayıda cenazenin uzun süre suda kalması nedeniyle tanınamayacak durumda olduğu bildirildi. Nepal makamları, kimliği belirlenemeyen kurbanlardan DNA örnekleri aldıktan ve ayrıntılı kayıt oluşturduktan sonra toplu defin işlemlerine başladı.

Nepal hükümeti; tünel kurtarma ekipleri, ağır yük taşıyabilen insansız hava araçları, DNA test kitleri, adli tıp uzmanları ve cenazelerin muhafaza edilebilmesi için soğutma üniteleri talep etti.

Dışişleri Bakanı Shisir Khanal, ülkenin yeniden inşa maliyetinin milyarlarca dolara ulaşabileceğini belirterek uluslararası topluma teknik ve mali destek çağrısında bulundu.

Not: İlk metindeki “Nepal’de 752 ölü” bilgisi son resmî verilerle örtüşmüyor. 30 Ağustos itibarıyla Nepal’de 734, Tibet’te 16 olmak üzere toplam can kaybı 750 olarak bildiriliyor.

Brown, yeni kitabı The Future Starts With Us dolayısıyla The Guardian’a verdiği röportajda, Kuzey İrlanda’nın İrlanda Cumhuriyeti ile coğrafi bağının birleşmeyi mantıklı hale getirip getirmediğinin sorulması üzerine, “Evet. Elbette uzun vadede İrlanda birleşecek” değerlendirmesinde bulundu.

Ancak bunun yakın zamanda veya tek taraflı bir siyasi kararla gerçekleşemeyeceğini vurgulayan Brown, sürecin toplumların birbirine yaklaşmasını ve ortak bir çözüm üzerinde anlaşmasını gerektireceğini söyledi.

Brown, “Bu, insanların bir araya gelerek uzlaşmanın yolunu bulması gereken uzun bir süreç olacak. Temel mesele, insanların gerçekten anlaşabilip anlaşamayacağıdır” dedi.

Burnham “referandum gündemde değil” demişti

Brown’ın açıklaması, Başbakan Andy Burnham’ın ilk resmi Kuzey İrlanda ziyareti sırasında birleşme referandumunu “gündem dışı” ilan etmesinden hemen sonra geldi.

Belfast’ta siyasi parti temsilcileriyle görüşen Burnham, Kuzey İrlanda’daki bütçe baskıları ve hayat pahalılığına odaklanacağını belirterek, “Dinlemek ve iş birliğine dayalı bir yaklaşım sergilemek için buradayım. Ancak bazı konular gündem dışında olacak; bu da onlardan biri” demişti.

Böylece Brown’ın uzun vadeli öngörüsü ile mevcut hükümetin kısa vadeli politikası arasında belirgin bir görüş ayrılığı ortaya çıktı.

Referandum kararı nasıl alınabilir?

1998 tarihli Belfast/Hayırlı Cuma Anlaşması, Kuzey İrlanda’nın anayasal statüsünün halkın rızasına bağlı olduğunu kabul ediyor.

İngiltere yasalarına göre Kuzey İrlanda’dan sorumlu bakan, çoğunluğun birleşmeden yana oy verme ihtimalinin bulunduğu kanaatine varırsa “sınır referandumu” düzenlemek zorunda. Bununla birlikte, bu kanaate hangi ölçütlerle varılacağı yasada ayrıntılı biçimde tanımlanmıyor.

Birleşmenin gerçekleşebilmesi için hem Kuzey İrlanda’da hem de İrlanda Cumhuriyeti’nde yapılacak oylamalarda çoğunluk desteği gerekiyor. Bir referandum düzenlenmesi halinde, yeni bir oylama için en az yedi yıl beklenmesi gerekiyor. Avam Kamarası Kütüphanesi de hükümetin referandum eşiğini belirlerken kullanacağı somut kriterlerin hâlâ açıklığa kavuşturulmadığına dikkat çekiyor.

Barış sürecinde önemli rol üstlendi

Brown, Hayırlı Cuma Anlaşması’nın imzalandığı 1998 yılında Tony Blair hükümetinde Maliye Bakanı olarak görev yapıyordu.

2007-2010 yılları arasında başbakanlık yapan Brown, polis ve adalet yetkilerinin 2010’da Londra’dan Kuzey İrlanda’daki güç paylaşımı yönetimine devredilmesiyle sonuçlanan müzakerelerde de görev aldı. Bu devir, Hayırlı Cuma Anlaşması sonrasındaki siyasi normalleşmenin en önemli aşamalarından biri olarak kabul ediliyor.

İskoçya’nın bağımsızlığına karşı çıktı

İskoçya doğumlu Brown, Kuzey İrlanda için uzun vadede birleşme ihtimalini kabul ederken İskoç bağımsızlığına karşı tutumunu yineledi.

İskoçya’nın İngiltere, Galler ve Birleşik Krallık’ın diğer bölgeleriyle güçlü coğrafi, ekonomik, sosyal ve kültürel bağlara sahip olduğunu söyleyen Brown, bağımsızlık yerine ülkeler ve bölgeler arasında daha kapsamlı iş birliği kurulması gerektiğini savundu.

Brown’ın açıklamaları, İrlanda’nın birleşmesi ile İskoçya’nın bağımsızlığının aynı anayasal tartışmanın parçaları gibi görünmesine rağmen, eski başbakana göre farklı tarihsel ve coğrafi koşullara sahip olduğunu ortaya koydu.

Londra Türk toplumunun yakından tanıdığı muhasebeci ve mali müşavir Münir Hasan Tatar, 28 Ağustos Cuma günü düzenlenen cenaze töreniyle son yolculuğuna uğurlandı.

Palmers Green Mosque’ta kılınan cenaze namazını Süleymaniye Camisi din görevlisi Ali Mercan kıldırdı. Namazın ardından Tatar’ın naaşı Trent Park Cemetery’ye götürüldü.

Münir Hasan Tatar, burada Hafız Muhittin Aydın’ın Kur’an-ı Kerim tilaveti ve duaları eşliğinde, ailesi ve sevenlerinin gözyaşları arasında toprağa verildi.

Ersin Tatar: Aynı yollarda yürüdük

Cenaze törenine katılan KKTC 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, yeğeni Münir Hasan Tatar’ın vefatından duyduğu derin üzüntüyü dile getirdi.

Merhumun Kıbrıs Türk halkına, köklerine ve millî değerlerine bağlılığına dikkat çeken Ersin Tatar, şunları söyledi:

“Biz onunla hep aynı yollarda yürüdük. Barış Harekâtı’nda aynı odadaydık; beraber kucaklaştık, beraber ağladık. Ticarete ve ekonomiye yön veren bir kardeşimizdi. Ancak benim için çok önemli olan, KKTC’ye olan bağlılığı; köklerimizi ve millî değerlerimizi her zaman önemseyen değerli bir kişi olmasıydı. Hepimiz bu dünyadan göçüp gideceğiz. Önemli olan arkamızda bıraktıklarımızdır. Mekânın cennet olsun.”

“Pek çok kişiye yol gösterdi”

Merhumun oğlu Serkan Tatar da babasının zekâsı, becerisi, öngörüsü ve tecrübesiyle çevresindeki pek çok kişiye yol gösterdiğini belirtti.

Serkan Tatar, “Eminim bugün burada bulunan hemen herkes, hayatının bir döneminde onun bilgisinden ve bilgeliğinden faydalanmıştır” ifadelerini kullandı.

Büyükelçi Ertaş: Anısını yaşatmaya devam edeceğiz

Türkiye’nin Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş ise Münir Hasan Tatar’ı Türk toplumunun müstesna şahsiyetlerinden biri olarak nitelendirdi.

Büyükelçi Ertaş, “Toplumumuzun müstesna şahsiyetlerinden birinin son yolculuğunda birlikteyiz. Hem şahsen hem de Londra Büyükelçisi olarak kendisinden son derece razı bir şekilde onu uğurluyorum. Değerli anısını toplumumuzla birlikte yaşatmaya devam edeceğiz” dedi.

Törende konuşan Dr. Teoman Sırrı MBE de Münir Hasan Tatar’a Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı diledi.

İş ve toplum dünyası törende buluştu

Cenaze törenine KKTC Londra Temsilcisi Büyükelçi Aysan Mullahasan Atılgan’ın yanı sıra Dr. Teoman Sırrı MBE, Avrupalı Türk Marka Birliği Başkanı Vehbi Keleş, Dr. Tahsin Bilginer, Hafız Mustafa 1864 CEO’su Avni Ongurlar, Yönetim Kurulu Üyesi Emre Ongurlar, Olay Gazetesi sahibi Nural Ezel ve Konsey Başkanı Kenan Nafi katıldı.

Defin töreninin ardından ailenin özel davetiyle düzenlenen yemek programında, Münir Hasan Tatar’ın aziz ruhu için ikramda bulunuldu ve misafirler ağırlandı.

Münir Hasan Tatar kimdir?

İngiltere’deki Kıbrıs Türk toplumunun tanınmış isimlerinden Münir Hasan Tatar, Londra’da faaliyet gösteren M. Tatar & Associates firmasının kurucusu ve sahibiydi.

Uzun yıllar muhasebe ve mali danışmanlık alanlarında çalışan Tatar, Londra’daki Türk ve Kıbrıs Türk toplumuna hizmet veren saygın iş insanları arasında yer alıyordu. Evli olan Tatar’ın bir oğlu ve bir kızı bulunuyordu.

Kurucusu olduğu M. Tatar & Associates, yıllar boyunca Londra’da faaliyet gösteren çok sayıda Türk ve Kıbrıslı Türk işletmeye, aileye ve girişimciye muhasebe ve finans alanlarında hizmet sundu.

Münir Hasan Tatar, mesleki çalışmalarının yanı sıra İngiltere’deki Kıbrıs Türk toplumuna verdiği destek ve katkılarla da tanınıyordu. Firmanın faaliyetleri, kendisi de yeminli mali müşavir olan ve uzun yıllar babasıyla birlikte çalışan oğlu Serkan Tatar tarafından sürdürülecek.

Bölgeye sevk edilen kurtarma gemisi, İngiltere’ye doğru ilerleyen tekneyi bir süre takip etti. Teknede bulunanlardan yardım talebi gelmesi üzerine operasyon başlatıldı ve 72 kişi kurtarma gemisine alındı.

Kurtarma görevlileri tekneye ulaştıklarında bir göçmenin bilincini kaybettiğini belirledi. Kalp masajı uygulanan kişi için helikopter de sevk edildi ancak yapılan tüm müdahalelere rağmen göçmen kurtarılamadı.

Üç kişi yaralandı

Fransa’nın Manş Denizi ve Kuzey Denizi Denizcilik Valiliği tarafından paylaşılan bilgilere göre olay sırasında üç kişi daha yaralandı. Yaralılardan birinin acil tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyduğu belirtildi.

Hayatını kaybeden kişinin kimliği ve uyruğuna ilişkin resmî açıklama yapılmadı. Ölüm nedeninin belirlenmesi ve teknenin denize açılmasını organize eden kaçakçılık şebekesinin tespit edilmesi amacıyla inceleme başlatılması bekleniyor.

On günlük aranın ardından 494 kişi İngiltere’ye ulaştı

Facia, Manş Denizi’ndeki küçük tekne geçişlerinin yeniden hızlandığı bir dönemde yaşandı. İngiltere İçişleri Bakanlığı verilerine göre perşembe günü yedi ayrı tekneyle toplam 494 göçmen İngiltere kıyılarına ulaştı.

Bunlar, 17 Ağustos’ta 250 kişinin İngiltere’ye geçmesinden sonraki ilk başarılı küçük tekne geçişleri oldu. Böylece olumsuz hava ve deniz koşullarının etkili olduğu yaklaşık 10 günlük durgunluk sona erdi.

Geçişler geçen yıla göre yüzde 43 azaldı

Resmî veriler üzerinde yapılan analize göre 2026’nın başından bu yana küçük teknelerle Manş Denizi’ni aşarak İngiltere’ye ulaşanların sayısı 16 bin 391’e çıktı.

Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 43, 2024’ün aynı dönemine göre ise yüzde 17 daha düşük. Ancak teknelerin kapasitesinin çok üzerinde insan taşıması, denize elverişsiz olması ve birçok yolcuya can yeleği verilmemesi ölüm riskini artırmaya devam ediyor. Ağustos ayının başında motoru alev alan ve parçalanmaya başlayan başka bir teknedeki 157 kişi de Fransız ve İngiliz ekiplerinin ortak operasyonuyla kurtarılmıştı.

Mahmood: Rehavete kapılmayacağız

İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, geçişlerdeki düşüşün olumlu olduğunu ancak hükümetin “rehavete kapılmayacağını” söyledi.

Fransa sahillerindeki ve denizaşırı ülkelerdeki operasyonların güçlendirildiğini belirten Mahmood, insanları tehlikeli ve yasa dışı rotalara yönelten etkenlerle mücadele amacıyla yeni yasal düzenlemeler hazırlandığını kaydetti.

Başbakan Andy Burnham da insan kaçakçılığı şebekelerinin faaliyetlerini ve kullandıkları para akışını hedef alan operasyonların kararlılıkla sürdürüleceğini bildirdi.

Kurtarma politikaları yeniden tartışılıyor

İngiltere ile Fransa, küçük tekne geçişlerini engellemek amacıyla sahil devriyelerini, gözetleme kapasitesini ve kaçakçılık çetelerine yönelik ortak operasyonları artırdı. Buna karşın insan hakları kuruluşları, sahillerde uygulanan daha sert müdahalelerin göçmenleri daha riskli noktalardan ve daha elverişsiz teknelerle denize açılmaya ittiğini savunuyor.

Manş Denizi’nde Kasım 2021’de meydana gelen ve en az 27 kişinin öldüğü en büyük göçmen faciasını inceleyen resmî soruşturma da ölümlerin önlenebilir olduğu sonucuna varmış; hem Fransız hem de İngiliz kurtarma makamlarının müdahalesindeki eksikliklere dikkat çekmişti.

TV100’de katıldığı programda konuşan Gürlek, dosyanın uzun süre bir helikopter kazası olarak değerlendirildiğini, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına devredilmesinin ardından FETÖ bağlantılarının ayrıntılı biçimde araştırılmaya başlandığını söyledi.

Gürlek, “Muhsin Yazıcıoğlu olayında FETÖ’nün bir organizasyon yaptığını gördük. Artık cinayet diyebiliyoruz. Çok kuvvetli şüpheler var. Operasyon ve soruşturma derinleşecektir” ifadelerini kullandı.

Pilot ve “mahrem imamlar toplantısı” iddiası

Gürlek’in açıklamasına göre soruşturmanın önemli başlıklarından birini, helikopter pilotu Kaya İstektepe ile eşinin bağlantıları oluşturuyor.

Pilotun, kazadan önce Elazığ’da düzenlendiği ileri sürülen ve örgütün “mahrem imamlarının” katıldığı bir toplantıda bulunduğunu söyleyen Gürlek, toplantıya 15 Temmuz darbe girişiminin kilit isimlerinden Adil Öksüz ile Kemal Batmaz’ın da katıldığını belirtti.

Gürlek ayrıca pilotun eşine ait parmak izinin Adil Öksüz’ün evinde tespit edildiğini öne sürdü. Adil Öksüz’ün helikopterin düşmesinden bir gün önce yurt dışına çıkması da soruşturma makamlarının üzerinde durduğu gelişmeler arasında gösterildi.

Bakan Gürlek, şu anki bulguların olayın “FETÖ’nün yaptığı bir eylem olduğu” yönünde kuvvetli şüphe oluşturduğunu söyledi.

Radar ve HTS kayıtlarının silindiği açıklandı

Soruşturma kapsamında kazanın meydana geldiği tarihe ait uçuş radar kayıtları ile bazı HTS verilerinin silindiğinin belirlendiğini aktaran Gürlek, bunun münferit işlemlerden ziyade örgütlü bir müdahale şüphesi doğurduğunu savundu.

Dosyada ayrıca olay yerine ulaşan askerî personel ile kaza-kırım incelemesini yapan görevlilerin faaliyetleri yeniden araştırılıyor. Gürlek, helikopterdeki bazı teknik cihazları söken askerlerin daha sonra 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimi sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Marmaris’te kaldığı otele giden askerî ekipte yer aldıklarının tespit edildiğini söyledi.

Gürlek daha önce Yazıcıoğlu’nun ailesiyle yaptığı görüşmede, “Bunların hepsi örgütsel bir çalışma. Büyük tabloya baktığımızda bunun FETÖ’nün organizasyonu olduğunu gördük” açıklamasını yapmıştı.

Enkazdan kaybolan cihazlar yeniden mercek altında

Soruşturmanın önemli başlıklarından biri de helikopterin enkazındaki teknik cihazların akıbeti.

Kaza sonrasında helikopterdeki bazı navigasyon ve kayıt cihazlarının yerinden söküldüğü, bunlardan bazılarının kaybolduğu ve cihazların bulunmadığı bilgisinin ilk kaza raporlarına yazılmadığı iddiaları yıllardır Yazıcıoğlu ailesi ile avukatları tarafından gündeme getiriliyordu.

Yeni soruşturmada, enkaz üzerinde inceleme yapan sivil ve askerî ekiplerin işlemleri, cihazların kimler tarafından söküldüğü, delillerin korunup korunmadığı ve sonradan hazırlanan tutanaklar ayrıntılı olarak araştırılıyor.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, dosyada FETÖ’nün “mahrem yapılanması”, örgütsel irtibatlar, Adil Öksüz bağlantısı, ByLock yazışmaları ve şüphelilerden bir bölümünün geçmişte FETÖ kapsamında işlem görmüş olması gibi unsurların birlikte değerlendirildiği bildirildi.

29 şüpheli hakkında işlem yapıldı

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında temmuz ayında 10 ilde 30 adrese eş zamanlı operasyon düzenlendi.

“Silahlı terör örgütü kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak” ile “tasarlayarak kasten öldürme” suçlamaları kapsamında 29 şüpheli hakkında gözaltı kararı çıkarıldı. İlk operasyonda 25 şüpheli yakalanırken iki kişinin cezaevinde, iki kişinin ise yurt dışında olduğu açıklandı.

Daha sonra gözaltına alınan toplam 27 şüpheliden 19’u tutuklandı, sekiz kişi hakkında adli kontrol kararı verildi. Gürlek sonraki açıklamalarında tutuklu sayısını 21 olarak ifade etti. Sayıdaki değişikliğin sonraki adli işlemlerden kaynaklandığı değerlendiriliyor; soruşturma makamlarınca ayrıntılı bir güncel şüpheli listesi henüz kamuoyuna açıklanmadı.

Şüpheliler hakkındaki suçlamalar soruşturma aşamasında bulunuyor. Dosyada iddianame hazırlanıp mahkeme tarafından kabul edilene ve yargılama tamamlanana kadar şüpheliler hukuken masumiyet karinesinden yararlanıyor.

Dosya 17 yıl sonra Ankara’ya devredildi

Muhsin Yazıcıoğlu’nun ölümüne ilişkin ana soruşturma uzun yıllar Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütüldü. Başsavcılık, Haziran 2026’da yetkisizlik kararı vererek dosyayı Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdi.

Ankara’daki soruşturmanın kapsamı, Adalet Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Faili Meçhul Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığının incelemelerinin ardından genişletildi.

Gürlek, bu birimin özellikle 2007-2010 yılları arasında meydana gelen ve kamuoyunda şüphe uyandıran olayları yeniden incelediğini belirtti.

Helikopterde altı kişi hayatını kaybetmişti

Muhsin Yazıcıoğlu’nu taşıyan TC-HEK tescilli helikopter, 25 Mart 2009’da Kahramanmaraş’ın Çağlayancerit ilçesinden Yozgat’ın Yerköy ilçesine gitmek üzere havalanmış, Göksun ilçesi yakınlarındaki Keş Dağı’na düşmüştü.

Kazada Yazıcıoğlu’nun yanı sıra pilot Kaya İstektepe, BBP Sivas İl Başkanı Erhan Üstündağ, İl Başkan Yardımcısı Yüksel Yağcı, belediye meclisi adayı Murat Çetinkaya ve İhlas Haber Ajansı muhabiri İsmail Güneş hayatını kaybetmişti.

Enkaza yaklaşık 47 saat sonra ulaşılmış, kazadan yaralı kurtularak 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayan İsmail Güneş’in cansız bedeni ise beş gün sonra bulunmuştu. Arama-kurtarma sürecindeki gecikmeler, yanlış yönlendirmeler ve Güneş’in telefon sinyallerinin zamanında değerlendirilememesi yıllarca tartışılmıştı.

“Sonuna kadar gideceğiz”

Gürlek, 10 Ağustos’ta Yazıcıoğlu’nun eşi Gülefer Yazıcıoğlu ve oğlu Fatih Furkan Yazıcıoğlu ile yaptığı görüşmede de soruşturmayı sonuçlandırma sözü vermişti.

“Bu cinayeti çözmek bizim boynumuzun borcu” diyen Gürlek, “Ucu nereye dokunursa dokunsun sonuna kadar gideceğiz. Devlet, ortada bir cinayet varsa bunu çözmek zorunda” ifadelerini kullanmıştı.

Bununla birlikte Gürlek’in “cinayet” ve “FETÖ organizasyonu” şeklindeki açıklamaları soruşturma makamlarının mevcut değerlendirmesini yansıtıyor. Olayın hukuken cinayet olduğunun ve sorumluların kimliğinin kesinleşmesi için savcılık soruşturmasının tamamlanması, iddianamenin hazırlanması ve bağımsız mahkeme önünde yapılacak yargılamanın sonuçlanması gerekiyor.

Burnham, Financial Times’a verdiği röportajda, yaklaşık 2 bin 500 yıllık heykellerin geleceğine ilişkin kararın doğrudan hükümet tarafından değil, British Museum yönetimi tarafından verilmesi gerektiğini söyledi.

“Neticede bu, British Museum’un çözmesi gereken bir mesele” diyen Burnham, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yasal olarak bu mesele, müzenin ilgilendiği bir süreç. Ancak Britanya’nın kültürel diplomasiyi kullanmasını tamamen destekliyorum.”

Burnham’ın açıklaması, daha önceki koşulsuz iade çağrılarından belirgin bir geri dönüş olarak değerlendirildi. Financial Times, Başbakan’ın şimdilik bu konu için önemli bir siyasi mücadele vermeye hazır görünmediği yorumunu yaptı.

2002’den beri iadeyi destekliyordu

Burnham, parlamentoya seçilmesinden bir yıl sonra, 2002’de British Museum’un heykelleri kalıcı olarak koleksiyonundan çıkarmasını engelleyen 1963 tarihli British Museum Yasası’nın değiştirilmesini amaçlayan özel üye yasa teklifine destek vermişti.

Şubat 2023’te Manchester Müzesi’nin yeniden açılışı sırasında kendisine, British Museum Başkanı George Osborne’un heykelleri Yunanistan’a iade edip etmemesi gerektiği sorulduğunda “Evet” yanıtını vermişti.

Burnham daha sonra sosyal medya hesabından, “Hiçbir şart koşmadan geri gönderin. Kültürü, Britanya’nın dünyadaki algısını değiştirmek için kullanalım” mesajını paylaşmıştı.

Ancak başbakanlık görevine gelmesinin ardından aynı çağrıyı tekrarlamaktan kaçınması, iade yanlılarının tepkisini çekti. Eski Kültür Bakanı ve Partenon Projesi Danışma Kurulu Başkanı Lord Ed Vaizey, tutum değişikliğini “üzücü” olarak nitelendirdi.

British Museum’dan bir yetkili ise bir siyasetçinin milletvekili veya belediye başkanıyken desteklediği bir konuyla, başbakan olduktan sonra siyasi öncelik haline getirdiği meselelerin farklı olabileceğini belirtti.

Kalıcı iadenin önünde yasal engel var

British Museum Yasası, mütevelli heyetinin koleksiyondaki eserleri kalıcı olarak devretmesine yalnızca son derece sınırlı durumlarda izin veriyor. Bu nedenle heykellerin mülkiyetinin Yunanistan’a geçirilmesi için parlamentonun yasada değişiklik yapması gerekiyor.

Buna karşılık mevcut mevzuat, eserlerin belirli koşullarla başka müzelere ödünç verilmesine izin veriyor. Bu durum, Londra ile Atina arasında kalıcı devir yerine uzun vadeli bir kültürel ortaklık kurulması seçeneğini öne çıkarıyor.

British Museum, Yunanistan ile “yeni bir Partenon ortaklığı” kurulması amacıyla yapıcı görüşmelerin sürdüğünü belirtiyor. Üzerinde çalışılan formüllerden biri, heykellerin bir bölümünün uzun süreli ve dönüşümlü olarak Atina’daki Akropolis Müzesi’nde sergilenmesini; Yunanistan’ın da önemli antik eserleri Londra’ya göndermesini öngörüyor.

Ancak olası bir ödünç verme anlaşmasının önünde önemli bir anlaşmazlık bulunuyor. British Museum, eserlerin yasal biçimde edinildiğini ve koleksiyonun mülkiyetinin kendisine ait olduğunu savunurken Yunanistan, heykellerin Osmanlı yönetimi döneminde hukuka aykırı biçimde ülkeden çıkarıldığını belirtiyor. Atina’nın bir “ödünç alma” anlaşmasını kabul etmesi, British Museum’un mülkiyet iddiasını tanıdığı şeklinde yorumlanabileceği için görüşmeler henüz sonuçlandırılamadı.

Bayeux Anlaşması örnek gösteriliyor

Fransa’nın yaklaşık bin yıllık Bayeux Duvar Halısı’nı geçici olarak Birleşik Krallık’a göndermesi, Partenon Heykelleri için de benzer bir kültürel değişim modeli kurulabileceği yönündeki beklentileri artırdı.

British Museum Direktörü Nicholas Cullinan, Fransa ile yapılan anlaşmanın kültürel diplomasi ve karşılıklı eser değişimi açısından önemli bir örnek oluşturabileceğini söyledi. Ancak Cullinan, British Museum Yasası’nın aceleyle değiştirilmesine karşı çıkarak çözümün mevcut hukuki ve kurumsal yapı içerisinde aranması gerektiğini belirtti.

Britanyalıların çoğu iadeyi destekliyor

Kamuoyu araştırmaları, Birleşik Krallık halkının çoğunluğunun heykellerin Yunanistan’a gönderilmesine sıcak baktığını gösteriyor. JL Partners tarafından Partenon Projesi için gerçekleştirilen 2025 tarihli ankette, katılımcıların yüzde 56’sı olası bir referandumda iadeyi destekleyeceğini belirtirken yüzde 22’si eserlerin Londra’da kalmasını istedi.

Heykeller, 19. yüzyılın başlarında Britanya’nın Osmanlı İmparatorluğu nezdindeki büyükelçisi Lord Elgin’in görevlileri tarafından Atina Akropolü’ndeki Partenon’dan sökülerek İngiltere’ye götürülmüştü. Britanya devleti eserleri 1816’da Elgin’den satın alarak British Museum’a devretmişti.

Yunanistan ise heykellerin Atina’daki diğer Partenon parçalarıyla yeniden birleştirilmesini talep ediyor. Burnham’ın başbakanlığa gelmesi Atina’da yeni bir anlaşma umudu yaratmış olsa da son açıklaması, kalıcı iadenin kısa vadede hükümet gündemine alınmayacağını gösteriyor.

Olay, Aralık 2025’te Wimbledon’daki Haydons Road ile Cromwell Road’un kesiştiği kavşakta meydana geldi. Belediye kamerasının kaydettiği görüntülerde sürücünün sarı kutunun içerisinde kısa süre durduğu görüldü.

Ancak sürücü, çıkış yolu tıkalı olduğu için değil, Cromwell Road’dan ana yola katılmaya çalışan başka bir araca geçiş imkânı vermek amacıyla durduğunu belirtti.

Üç koşulun birlikte oluşması gerekiyor

Sürücünün itirazına, “Yellow Box Guru” adıyla tanınan trafik kampanyacısı ve eski Transport for London tasarım uzmanı Sam Wright destek verdi.

Wright, sarı kutu içerisinde durmanın tek başına ceza kesilmesi için yeterli olmadığını vurguladı. Mevzuata göre bir ihlalin oluşabilmesi için sürücünün:

• Aracını sarı kutuya sokması,
• Kutunun içerisinde durması,
• Duran araçlar nedeniyle çıkış yapamaması

şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekiyor.

Bu nedenle sürücünün bir yayaya yol vermek, karşıdan gelen araçları beklemek, güvenlik gerekçesiyle durmak veya başka bir aracın manevrasına izin vermek zorunda kalması otomatik olarak sarı kutu ihlali anlamına gelmiyor.

Belediye itirazı önce reddetti

Habere göre Merton Belediyesi, sürücünün ilk itirazını reddederek aracın sarı kutu içerisinde durmasının cezayı haklı çıkardığını savundu.

Dosya daha sonra bağımsız trafik hakemine taşındı. Görüntüleri inceleyen hakem, sürücünün kavşağa girdiği sırada önündeki çıkış alanının açık olduğunu ve aracın duran trafik yüzünden mahsur kalmadığını belirledi.

Sürücünün istese kavşağı boşaltabilecek durumda olduğuna dikkat çeken hakem, isnat edilen ihlalin kanıtlanamadığına hükmederek 160 sterlinlik cezayı iptal etti.

Merton Belediyesi’ne ağır eleştiri

Wright, belediyenin yaklaşımının sarı kutu mevzuatının temel unsurunu göz ardı ettiğini savundu. Kampanyacı, belediye yetkililerinin ya yasayı doğru bilmediğini ya da sürücülere kurallar hakkında yanıltıcı bilgi verdiğini iddia etti.

Londra’da sarı kutu ihlalleri için uygulanan ceza 160 sterline kadar çıkıyor. Ceza bildiriminin ardından 14 gün içinde ödeme yapılması halinde tutar genellikle yüzde 50 indirimle 80 sterline düşüyor.

Ancak sürücünün indirimi kabul ederek ödeme yapması, çoğu durumda dosyanın kapanması ve itiraz hakkından vazgeçilmesi anlamına geliyor.

Highway Code ne diyor?

Birleşik Krallık Karayolları Yasası’nın 174’üncü kuralı, sürücülerin çıkış yolu veya kullanacakları şerit açık olmadan sarı kutuya girmemelerini öngörüyor. Sağa dönüş yapmak isteyen sürücüler ise yalnızca karşıdan gelen trafik ya da sağa dönmeyi bekleyen diğer araçlar nedeniyle durmak zorunda kalırsa kutunun içerisinde bekleyebiliyor.

Bununla birlikte, cezanın hukuki dayanağını oluşturan düzenleme yalnızca aracın kutuda durmasına değil, durmanın “duran araçların varlığından” kaynaklanıp kaynaklanmadığına da bakıyor. Son kararın belirleyici noktası da bu ayrım oldu.

RAC tarafından daha önce yaptırılan ve Sam Wright’ın hazırladığı incelemede, belediyelerin denetlemeyi planladığı 111 sarı kutunun yüzde 90’ında sürücülerin haksız cezalarla karşılaşmasına yol açabilecek tasarım veya görünürlük sorunları bulunduğu belirtilmişti. İncelenen kutuların 61’inin hükümetin mevcut tasarım rehberiyle doğrudan çeliştiği öne sürülmüştü.

Yapay zekanın iş gücü piyasasındaki olumsuz etkilerinin, eşitsizlik piramidinin altında yer alan iş kollarında daha fazla ortaya çıkmasına bağlı olarak ekonomik eşitsizliğin artacağı ve bunun da toplumsal huzursuzluğu artırma potansiyeli taşıdığı belirtiliyor. AA'nın, teknolojinin var olan toplumsal eşitsizliklere etkisini ele aldığı iki haberden oluşan "Teknoloji ve Eşitsizlik" başlıklı dosyasının ikinci haberinde, Çin'deki Taihe Enstitüsünde yapay zeka ve işçi sorunları üzerine araştırmalar yapan Wang Hui, yapay zekanın iş gücü piyasasındaki eşitsizliği nasıl etkileyeceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Amasya'da tilkinin tavukları yemesi güvenlik kamerasıyla görüntülendi
AMASYA (AA) - Amasya'da yerleşim yerine inen tilkinin bir evin bahçesinde tavukları yemesi, güvenlik kamerasıyla kaydedildi.
Yüksek kesimlerde yiyecek bulmakta zorlanan yabani hayvanlar, yerleşim yerlerinde görülebiliyor.
Çakallar Mahallesi'nde bir evin bahçesine giren tilkinin 6 tavuk ve 2 horozu yemesi de güvenlik kamerasıyla görüntülendi.
Görüntüde, bahçedeki tavuk ve horozlara saldıran tilkinin yakaladığı tavuk ve horozları yemesi, daha sonra uzaklaşması yer alıyor.

KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ TEDAVİ YÖNTEMİ İLE UZAKTAN MÜDAHALE

Kendi bulduğu “Kişiselleştirilmiş Tedavi Yöntemi” ile Oxford ve Maastricht üniversitelerinin desteğini alarak dünyada bir ilke imza atan Türk Psikolog Alptekin Aydın, QEEG olarak adlandırılan son teknoloji İngiltere hastanelerinde bile olmayan fonksiyonel beyin taraması ile öncelikli olarak problemli fonksiyonları tespit ediyor.

Otizmli çocuğun beyin haritası çekilip raporlanmasından sonra, evlerde de kullanılabilen, kişiye özel olarak hazırlanan manyetik beyin tedavisi yapılıyor.

Aydın, Londra’daki kliniğinde TMS adı verilen manyetik beyin terapisi ile bin 500 yakın çocuğun iyileştiği ve binlerce çocuğun sırada beklediği tedaviyi, öncelikli olarak Türkiye’de başlattı.

Londra Tasarım Yıldızları konseptli etkinlikte İngiltere’de yaşayan iç mimarlar, mimarlar, tasarımcılar ve inşaat sektörünün önde gelen isimleri buluştu.

Geceye ev sahipliği yapan şirketin Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Erden, “Dünyayı aydınlatmak için bir yolculuğa çıktık. 10 bin metrekare kapalı alan ve üretim tesislerimiz ile talebi karşılayacak bir potansiyelimiz var. Hali hazırda ABD ve Kanada’ya ihracat yapan bir firmayız. Avrupa lokasyonu olarak da merkezimizi Londra’ya taşıdık” diye konuştu.

15 YILLIK TECRÜBE

2,5 milyon sterlinin üzerinde bir yatırım ile Birleşik Krallık’ta faaliyete başlayan şirket, 15 yıllık tecrübesi ile sektörü dünyaya tanıtmayı hedefliyor.

Londra’daki Showroom’unda İngiltere’nin önde gelen sektör temsilcilerini ağırlayan şirketin) diğer kurucu ortağı Fatih Erden ise, “Türkiye’nin en büyük üreticilerinden biriyiz. Hizmet kalitesini ön planda tutarak Mimari tasarım ve Aydınlatma alanında tasarımdan üretime kadar çözümler üretiyoruz. Mekan ile kullanıcı arasındaki ilişkiyi doğru ışık ile kurgulayarak İnşaat, otel, restoran ve kişiye özel aydınlatma tasarımları ile sektörde trendi belirliyoruz”  diyerek HEKA Aydınlatma’nın sektörün lokomotiflerinden olduğunun altını çizdi.

“SEKTÖRÜN DE YOLUNU AYDINLATACAĞIZ”

Londra’daki etkinlikte tasarımcı ve içmimarları inşaat sektörüyle buluşturarak üretici, tasarımcı ve uygulayıcıları kaynaştırmayı hedeflediklerini belirten Ömer Erden, “Biz aydınlatma projeleri ile büyük ölçekli işler yapan bir firmayız. Yaşam alanlarını ışıklandırıyoruz. Londra’daki bu etkinlikte de sektörün önemli paydaşlarını bir araya getirmenin görevimiz olduğunu hissettik. HEKA’nın kapıları sektörün tüm temsilcilerine açık. Biz Londra’daki merkezimizin bir buluşma noktası olmasını hedefledik” diyerek sektörün de yolunu aydınlatmaya talip olduklarını belirtti.

Geceye T.C. Londra Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği, Avrupalı Türk Markalar Birliği, ÇATI Business Networking sivil toplum kuruluşu, iş insanları, Londra’da yaşayan mimar, mühendis, iç mimar ve tasarımcılar katıldı.

Çavuşoğlu, Antalya'da Belek Turizm Merkezi'ndeki bir otelde Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ile heyetler arası görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Çavuşoğlu, Afganistan'dan Türkiye'ye gelmek isteyen Türk vatandaşlarının tahliyesinin güvenli bir şekilde gerçekleştiğini söyledi.

Kabil Havaalanı'nın güvenliğini sağlayan güvenlik güçlerinin ve büyükelçilik görevlilerinin özverili bir şekilde çalıştığını belirten Çavuşoğlu, tahliye zamanında görevlilerin havalimanında çalışmalarını yürüttüğünü, şu anda ise büyükelçilik binasına döndüklerini kaydetti.

Afganistan'da insani krizin endişe verici boyuta ulaştığını ifade eden Çavuşoğlu, ülkenin yarısından fazlasının acil insani yardıma muhtaç olduğunu dile getirdi.

Bölgedeki 10 milyona yakın çocuğun hayatının kuraklık, açlık ve salgın nedeniyle tehlikede olduğuna işaret eden Çavuşoğlu, uluslararası toplumun Afganistan'a insani yardımlarını artırması gerektiğini vurguladı.

Afganistan'da 3,5 milyon kişinin yerinden edildiğini anlatan Çavuşoğlu, "Afganistan kaynaklı göç akını, kriz boyutuna ulaşırsa sadece bölge ülkeleri değil Avrupa dahil herkes etkilenir. Suriye krizinden dersler çıkartılmalı. Birlikte bu konuda çözümler üretmeliyiz. Bu konuyu da biraz önce ele aldık. Türkiye olarak göç konusunda ahlaki ve insani sorumluluklarımızı yeterince yerine getirdik. Bizim artık ilave bir mülteci yükü kaldırmamız söz konusu değildir." diye konuştu.

Kabil Havaalanı'nın güvenliğinin nasıl sağlanacağına ilişkin soruya Çavuşoğlu, "Havaalanı konusu gerçekten ciddi bir konu, bunu titizlikle değerlendiriyoruz. Önümüzdeki dönemde daha detaylı incelemelerde bulunulacak. Özellikle sivil uçuşlara." diye yanıt verdi.

Çavuşoğlu, Afganların Türkiye'de tutulacağı iddialarına ilişkin ise şu değerlendirmede bulundu:

"Maalesef dezenformasyon böyle durumlarda çok daha yaygın oluyor, hatta bazen de etkili olabiliyor. Özellikle ABD ve İngiltere'nin Afganları ülkeden çıkardıktan sonra Türkiye'de belli bir süre tutacağına dair iddialar ortaya atıldı. O ülkeler bunu yalanladı. Gerçekten de hiçbir ülkeden bugüne kadar 'Göçmenleri Afganistan'dan çıkardıktan sonra daha doğrusu tahliye edilen kişileri Türkiye'de belli bir süre tutalım' teklifi hiç olmadı. En başta vize konusunda ABD'nin bir açıklaması oldu, biz de zaten net bir şekilde ona karşı çıktık. Böyle bir teklif ne Almanya'dan ne de başka bir ülkeden bize gelmedi."

(Sürecek)

AMMAN (AA) - LEYS EL CUNEYDİ - Ürdünlü hançer ustası Nayif Ebu Muheysin, yaklaşık 2 asırdır aile mesleği olan zanaatını başkent Amman'daki küçük atölyesinde titizlikle devam ettiriyor.

Dünyanın çeşitli bölgelerinde geleneksel bir alet olarak farklı isimlerle anılan hançer, zamanında insanların hayatında savunma silahı olarak yer alırken şimdilerde aksesuar, tören silahı ya da süs eşyası şeklinde kullanılıyor.

Arap coğrafyasında ise kimi yerlerde sosyal statü belirtisi, kiminde geleneksel kıyafete ait bir aksesuar olarak kullanılan hançer, bazı ülkelerde yanda taşınmasından dolayı "cenbiyye" olarak isimlendiriliyor.

Ürdün'ün başkenti Amman'daki Vasat el-Beled bölgesinden Ebu Muheysin ise bu mirasa sahip çıkan nadir ustalar arasında yer alıyor.

Yaklaşık 3 metrekarelik dar bir atölyede çalışan 60'lı yaşlarındaki Ebu Muheysin, atalarından miras kalan mesleğinin inceliklerini AA muhabirine anlattı.

- Savunma silahından hediyelik eşyaya

Ebu Muheysin, hançer yapımının 180 yıldır aile mesleği olduğunu ve kendisinin de bu işi babasından devraldığını söyledi.

Hançerin işlevinin zaman içinde değiştiğini vurgulayan Ebu Muheysin, "Araplar, bedeviler ve tüm insanlar için hançer, tek savunma silahıydı. Ancak günümüzde devletlerde güvenliğin sağlanması nedeniyle bu durum değişti ve hançer turistik bir nesne ya da süs objesi halini aldı." dedi.

Ürdünlü usta, "şibriyye" olarak bilinen hançerin daha kısa türünün önceleri çöl ikliminin hakim olduğu alanların yanı sıra Suriye, Irak, Türkiye başta olmak üzere çok yaygın bir kullanımı olduğunu ifade etti.

Farklı modellerde ve tarzlarda hançerler yaptığını aktaran Ebu Muheysin, "Ürdün, Hicaz, Yemen ve Suriye tarzları başta olmak üzere ülkelerin geleneksel şekillerine göre hançerler yapıyoruz. Her ülkenin yapımında farklılık gösteren özellikler oluyor." diye konuştu.

- Piyasanın taleplerini takip etmek gerekiyor

Ebu Muheysin, piyasanın taleplerine göre üretim yapabilmesi için yaşadığı ülkenin ve yakın bölgelerin üretimlerini takip etmesi gerektiğini belirtti.

Zanaatıyla ilgili gelişmeleri yakından izlediğini kaydeden Ebu Muheysin, hançerlerin kesici bir alet olarak hazırlanmadığını ve eskisi gibi savaşlarda kullanılmadığını söyledi.

Emektar zanaatçı, turistlerin evlerine dönerken Ürdün'den bir hatıra olması için ya da hediyelik eşya olarak ürünlerinden aldıklarını dile getirdi.

- Süslemede kullanılan değerli taşlar Türkiye'den

Ebu Muheysin, hançer üretiminde kullanılan bakır ve gümüş maddelerine ulaşımın kolay olduğunu, ahşap ve çeliğin Ürdün'de bulunduğunu, süslemede kullanılan değerli taşların ise Türkiye'den geldiğini söyledi.

Normal bir hançer fiyatının 30-35 dinar (yaklaşık 42-49 dolar), gümüşten üretilenlerin ise 100 dinar (yaklaşık 140 dolar) olduğunu aktaran Ebu Muheysin, işçilik, emek ve kullanılan malzeme göz önüne alındığında belirlenen fiyatların gayet makul olduğunu ifade etti.

1 Ocak 2021 tarihi itibarıyla başlayan bu yeni dönemin ilk günlerinde yaşanan sorunlar, beklentileri, gıda sektörünün içinden bir portre olan Giba Gıda CEO’su Vehbi Keleş ile konuştuk.

Avrupalı Türk Markalar Birliği (ATMB) Başkan Yardımcısı ve Gima Gıda CEO'su Vehbi Keleş ile “Türkiye ile İngiltere Arasında İmzalanan Serbest Ticaret Anlaşması ve Brexit Sonrası Ticareti” konuştuk.  Eurovizyon’un Youtube kanalında izleyebilirsiniz...

Daha sonraki söyleşileri izlemek için Youtube kanalımıza abone olabilirsiniz.