Duyuruda vuruşun 68.6 metreden yapıldığı vurgulandı ve "Real Madrid oyuncusu, keskinlik, vizyon ve cesareti somutlaştıran dahiyane bir anla bir kez daha öne çıktı" ifadeleri kullanıldı.

Arda Güler, Elche kalecisi Matias Dituro'nun önde olduğunu fark ederek orta sahanın gerisinde bir noktadan yaptığı vuruşla topu ağlara göndermişti.

Dünya Kupası için kampta olan Arda Güler'in başarısını Milli Takımlar hesabı da kutladı.

Real Madrid yıldızı Arda Güler, 31 Mayıs'ta da Şampiyonlar Ligi seçici kurulu tarafından 2025/2026 -sezonunun En İyi Çıkış Yapan Oyuncusu seçilmişti.

Bu ödül daha önce En İyi Genç Oyuncu adıyla veriliyordu.

Milli futbolcu, Şampiyonlar Ligi'ni iki gol ve dört asistle tamamladı.

Golle ilgili neler söylendi?

Real Madrid Teknik Direktörü Alvaro Arbeloa, Güler'in 14 Mart'ta attığı gol için "Bunu çerçeveletmemiz gerekiyor" dedi.

Arbeloa, "Olağanüstü, harika bir gol. Herkesin hayranlıkla nefesini tuttuğunu gördüm, ben de dahil. Onun yaptığını görmek için bir, iki hatta üç bilet parası ödemeye değerdi" ifadelerini kullandı.

Golün videosunu sosyal medya hesabından paylaşan Güler ise "Bunu evde denemeyin" yazdı.

Maçın ardından kulüp televizyonuna röportaj veren Güler, kaleciyi önde gördüğünü ve şansını denediğini söyledi.

Takım arkadaşı Brahim Diaz da "Osasuna maçında da benzer bir vuruş yapmış ve topu direğe nişanlamıştı. Bugün ise gol oldu. Çok etkileyici bir vuruş tekniği var, harika bir gol" ifadelerini kullandı.

İspanya'nın El Mundo gazetesi de golün La Liga tarihinin en uzak mesafeden kaydedilen gollerinden biri olduğunu yazdı.

İptal hükmü dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.

Antalya 12. Aile Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi kapsamında yoksulluk nafakasının "süresiz olması"na ilişkin düzenlemenin iptali için başvuru yapmıştı.

Süresiz nafaka ne anlama geliyor?

Medeni Kanun'un "yoksulluk nafakası" yan başlıklı 175. maddesinde, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebileceği belirtiliyor.

Bu, nafaka için kanunda belirlenmiş sabit bir süre olmadığı anlamına geliyor.

Ancak, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da taraflardan birinin ölmesi gibi durumlarda nafaka uygulaması sona eriyor.

Nafaka miktarı nasıl belirleniyor?

Kanunda nafakanın belirlenmesi için sabit bir yüzde ya da tarife yer almıyor.

Mahkemeler tarafların gelirleri, yaşam standardı, çocuk sayısı, tarafların çalışma kapasitesi, mal varlığı ve sosyal yaşam düzeyi gibi unsurları dikkate alıyor.

Uygulamada bazı mahkemeler gelir oranlarını referans alsa da bu bağlayıcı bir formül niteliği taşımıyor.

Dolayısıyla kamuoyunda birbirinden çok farklı seviyelerde nafaka miktarlarına rastlanıyor.

BBC Türkçe'ye konuşan avukatlar, nafaka miktarlarının genellikle açlık sınırının altında kalan cüzi miktarlar olduğunu ifade ediyor.

Ocak 2022'de dönemin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, yargı reformuna dair yapılan bir toplantıda nafakaların yüzde 66'sının ödenmediğinin tespit edildiğini kaydetmişti.

Eğer nafaka ödenmezse icra takibi, maaş haczi, banka hesabına haciz ve bazı durumlarda "nafaka yükümlülüğünü ihlal" nedeniyle hapis gündeme gelebiliyor.

Ancak hukukçular her boşanma davasının kendine has özellikleri olduğunu hatırlatıyor ve tüm nafaka davalarının aynı kriterlerle değerlendirilemeyeceğini belirtiyor.

Petrol Şoku ve Faizler Konut Piyasasını Nasıl Etkiledi?

ABD ile İsrail ikilisinin çıkardığı savaş ve beraberinde gelen kriz sonrasında petrol fiyatlarının yeniden 100 dolar seviyesine yaklaşması, Avrupa'da enflasyon endişelerini canlandırdı. Bunun sonucu olarak finansal piyasalarda faizlerin beklenenden daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisi oluştu. İngiltere'de mortgage faizleri yeniden yüzde 5 seviyesinin üzerine çıkarken, konut alım iştahında da yavaşlama görüldü.

Nationwide verilerine göre İngiltere genelinde konut fiyatları Mayıs 2026'da aylık bazda yüzde 0,6 gerileyerek son dönemin en sert düşüşlerinden birini yaşadı. Özellikle Londra ve Güney İngiltere'de fiyat baskısının daha belirgin olduğu bildiriliyor.

Bu tablo, son yıllarda Londra'yı tercih eden Körfez ve Arap yatırımcılarının alışık olduğu sürekli değer artışı döneminin sona erdiğine işaret ediyor.

Londra'nın Altın Çağı Bitti mi?

Hayır. Ancak Londra artık "hızlı kazanç" piyasası değil.

2010-2020 döneminde Londra'da yabancı yatırımcılar hem yüksek sermaye kazancı hem de sterlin bazlı değer artışı elde edebiliyordu. Brexit sonrası süreç, vergi düzenlemeleri, yabancı alıcılara yönelik ek maliyetler ve yüksek faiz ortamı bu modeli değiştirdi.

Son iki yılda Londra'nın bazı bölgelerinde fiyatlar reel olarak gerilerken, İngiltere'nin kuzeyindeki şehirler daha güçlü performans gösterdi. Piyasa verileri, Kuzeydoğu İngiltere, Manchester, Liverpool ve Leeds gibi bölgelerde fiyat artışlarının Londra'nın önüne geçtiğini ortaya koyuyor.

Bu nedenle uluslararası fonlar ve profesyonel yatırımcılar artık yalnızca Londra merkezli değil, "Birleşik Krallık genelinde getiri odaklı" yatırım stratejileri izliyor.

Arap Sermayesi Neden Hâlâ Londra'da?

Körfez yatırımcılarının Londra ilgisi büyük ölçüde devam ediyor.

Bunun üç temel nedeni bulunuyor:

• İngiliz hukuk sisteminin sağladığı mülkiyet güvencesi,
• Sterlinin küresel rezerv para niteliği,
• Londra'nın dünya finans merkezi konumunu koruması.

Özellikle yüksek gelir grubundaki yatırımcılar için Londra konutu yalnızca yatırım değil, servet koruma aracı olarak görülüyor.

Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Katar kaynaklı sermaye son yıllarda daha seçici davranıyor. Ultra lüks bölgelerde talep devam ederken orta segment yatırımlarda getirinin düşmesi nedeniyle yeni alımlar daha temkinli gerçekleştiriliyor.

Konut Yatırımcıları Kazandı mı Kaybetti mi?

Bu sorunun cevabı yatırımın türüne göre değişiyor.

Sermaye Kazancı Arayanlar

Kaybeden taraf daha çok bu grup oldu.

Londra ve Güney İngiltere'de fiyat artışları son yıllarda oldukça sınırlı kaldı. Bazı bölgelerde nominal düşüşler görülürken enflasyondan arındırılmış reel getiriler negatif seyretti.

Yani 2021-2025 arasında alınan birçok konutun reel değeri beklenen ölçüde yükselmedi.

Kira Geliri Arayanlar

Kazanan taraf ise büyük ölçüde bu grup oldu.

İngiltere genelinde kiralar son yıllarda güçlü yükseliş gösterdi. Konut arzının yetersiz kalması ve nüfus baskısı nedeniyle kira gelirleri birçok bölgede konut fiyatlarından daha hızlı arttı.

2025 sonunda İngiltere genelinde ortalama brüt kira getirileri yaklaşık yüzde 6-7 bandında oluşurken bazı bölgelerde yüzde 8-9 seviyeleri görüldü. Londra'da ise kira getirileri daha düşük olmasına rağmen kira artışları yatırımcıların nakit akışını destekledi.

İngiliz Devletinin Vergi Politikaları Yatırımcıları Zorluyor

İngiltere'de yatırım amaçlı konut sahibi olmak geçmişe göre daha maliyetli hale geldi.

Özellikle:

• Ek konut alımlarındaki vergi yükleri,
• Damga vergisi (Stamp Duty) artışları,
• Kiraya verenlere yönelik düzenlemeler,
• Enerji verimliliği standartları,

yatırımcıların maliyetlerini artırdı. Nisan 2025'te yürürlüğe giren düzenlemelerle konut alım vergilerinin yükselmesi de piyasada talebi baskılayan unsurlardan biri oldu.

Bu nedenle küçük ölçekli birçok ev sahibi piyasadan çıkarken, kurumsal yatırımcılar ve büyük portföy sahipleri paylarını artırıyor.

Asıl Sorun: Yeterince Ev İnşa Edilemiyor

İngiltere'de konut piyasasını destekleyen en önemli unsur arz açığı olmaya devam ediyor.

Londra'da yeni konut üretimi hükümet hedeflerinin oldukça altında kalıyor. Yüksek inşaat maliyetleri, finansman zorlukları ve planlama süreçleri nedeniyle yeni arz talebi karşılayamıyor.

Bu durum kısa vadede fiyatları baskılasa da uzun vadede konut piyasasının çökmesini engelleyen temel faktörlerden biri olarak görülüyor.

Sonuç: İngiltere Emlak Piyasası Hâlâ Cazip mi?

İngiltere artık 2010'lu yıllardaki gibi "kolay para kazandıran" bir konut piyasası değil.

Buna rağmen:

• Güçlü hukuk sistemi,
• Derin finans piyasaları,
• Süregelen konut arz açığı,
• Yüksek kira talebi,
• Londra'nın küresel finans merkezi rolü,

nedeniyle uluslararası yatırımcılar açısından önemini koruyor.

Ancak kazananlar değişti. Eskiden yalnızca konut satın almak yeterliyken bugün doğru şehir, doğru semt ve doğru kira stratejisi belirlemek gerekiyor.

2026 itibarıyla tablo net: Londra artık hızlı sermaye kazancı vadeden bir piyasa değil; buna karşılık servet koruma ve istikrarlı kira geliri arayan küresel yatırımcılar için hâlâ dünyanın en güvenilir gayrimenkul merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.

Kültürel diplomasi ve uluslararası sanat iş birliklerine yeni katkı

Londra merkezli sanat ve kültür çevrelerinde dikkat çeken bir atama gerçekleşti. Uluslararası Sanat Odası (International Chamber of Arts - ICA), Birleşik Krallık'taki resmi temsilcilik görevine Elif Ateş'i getirdi. Dünya Melek Yatırım Forumu (WBAF) ile ilişkili küresel bir girişim olan ICA, sanatın evrensel dili aracılığıyla kültürel diplomasi, yaratıcılık ve uluslararası iş birliklerini geliştirmeyi amaçlıyor.

Atamayla ilgili değerlendirmelerde bulunan Elif Ateş, yeni görevinin sanat, kültür, girişimcilik ve uluslararası iş birliği alanları arasında daha güçlü bağlar kurulmasına katkı sunacağını belirtti.

Sanatçılar ve kurumlar arasında köprü kuracak

Ateş, görev kapsamında Birleşik Krallık ile uluslararası sanat dünyası arasında bağlantılar oluşturmayı hedeflediğini ifade etti. Bu çerçevede sanatçılar, galeriler, müzeler, koleksiyonerler, üniversiteler ve yaratıcı sektör profesyonelleri arasında iş birliği fırsatlarının geliştirilmesi için çalışmalar yürütülecek.

ICA'nın Birleşik Krallık'taki faaliyetlerine destek vereceğini belirten Ateş, uluslararası programlara katılımın artırılması, kültürel değişim projelerinin teşvik edilmesi ve yaratıcı sektörlerin ekonomik kalkınmaya katkısının güçlendirilmesi için çalışacaklarını kaydetti.

"Sanat, toplumları bir araya getiren güçlü bir araç"

Yaratıcı ekonominin günümüzde inovasyon, sosyal kalkınma ve uluslararası iş birliği açısından giderek daha önemli hale geldiğine dikkat çeken Ateş, sanatın kültürler ve sınırlar arasında köprü kuran eşsiz bir iletişim dili olduğunu vurguladı.

Ateş, söz konusu görevin Birleşik Krallık'ın uluslararası sanat platformlarında daha güçlü temsil edilmesini sağlayacağını ve sanatçılar ile kültür liderleri için yeni küresel fırsatlar yaratacağını ifade etti.

"Yaratıcılığın sermaye ile buluştuğu yer"

"Where Creativity Meets Capital" (Yaratıcılığın Sermaye ile Buluştuğu Yer) vizyonuyla faaliyet gösteren Uluslararası Sanat Odası, sanatçılar ve kültür profesyonelleri için uluslararası iş birliği olanaklarını artırmayı amaçlıyor. Kuruluş aynı zamanda kültürel diplomasi, girişimcilik, inovasyon ve yatırım ekosistemleri arasında bağlantılar kurarak yaratıcı endüstrilerin gelişimine katkı sağlamayı hedefliyor.

Küresel sanat ağına katılım çağrısı

Elif Ateş, sanatçılar, galeri sahipleri, müze yöneticileri, küratörler, sanat danışmanları, koleksiyonerler, akademisyenler ve kültür girişimcilerini ICA'nın sunduğu uluslararası fırsatları değerlendirmeye davet etti.

ICA'nın hızla büyüyen küresel bir ağ oluşturduğunu belirten Ateş, üyelerin uluslararası iş birlikleri geliştirme, yeni projeler üretme ve sanatın toplumdaki etkisini güçlendirme imkânı bulduğunu söyledi. Kuruluşa katılmak isteyenlerin başvurularını ICA'nın resmi platformu üzerinden yapabilecekleri bildirildi.

Birleşik Krallık'taki yeni göreviyle Elif Ateş'in, sanat ve kültür alanında uluslararası iş birliklerinin artırılmasına, kültürel diplomasinin güçlendirilmesine ve yaratıcı endüstrilerin küresel ölçekte daha görünür hale gelmesine katkı sunması bekleniyor.

Araştırmada şirketler; uçuşların zamanında gerçekleşmesi, iptal oranları, tazminat ödeme hızı ve yolcuların müşteri hizmetlerinden duyduğu memnuniyet gibi kriterlere göre değerlendirildi.

Yolcuların en büyük şikâyeti: Gecikmeler ve tazminatlar

Endeksin en dikkat çekici bölümlerinden biri tazminat ödeme performansı oldu. Avrupa Birliği’nin yolcu hakları mevzuatı kapsamında şirketlerin gecikme ve iptallerde yolculara ödeme yapması gerekiyor. Ancak birçok şirket bu süreçte yavaş davranmakla eleştiriliyor.

Araştırmaya göre Air France, Discover Airlines ve bazı Alman taşıyıcıları tazminat ödemelerinde daha başarılı performans gösterirken, bazı büyük şirketler yolcuların hak ettikleri ödemeleri almak için uzun süre beklemelerine neden oldu.

Yolcu hakları alanında faaliyet gösteren Flightright, ödeme davranışlarının genel puan üzerinde önemli etkisi bulunduğunu belirtiyor.

Austrian Airlines zirvede

Araştırmanın en başarılı şirketleri arasında Austrian Airlines öne çıktı. Austrian’ı Eurowings ve Air Baltic benzeri güçlü bölgesel taşıyıcılar takip ederken, müşteri memnuniyetinde de Austrian Airlines rakiplerinin önüne geçti. Ancak dikkat çekici olan nokta, en yüksek puanı alan şirketlerin bile beş üzerinden dört puan seviyesine ulaşamaması oldu. Bu durum, Avrupa havacılık sektöründe yolcu deneyimi konusunda hâlâ ciddi gelişim alanları bulunduğunu gösteriyor.

“Bilet fiyatı kalite garantisi değil”

Araştırmanın ortaya koyduğu en önemli sonuçlardan biri de yüksek fiyatlı veya geleneksel “bayrak taşıyıcı” hava yollarının her zaman daha iyi performans göstermemesi oldu. Flightright uzmanları, premium olarak görülen bazı şirketlerin düşük maliyetli rakiplerinden daha kötü puanlar alabildiğine dikkat çekiyor. Özellikle Finnair, Lufthansa ve British Airways gibi markaların düşük sıralarda yer alması bunun en somut örnekleri arasında gösteriliyor.

Yolcu haklarında yeni dönem kapıda

Öte yandan Avrupa Birliği’nde uçuş gecikmelerine yönelik tazminat kurallarının değiştirilmesi de tartışma yaratıyor. AB ülkeleri, mevcut sistemde üç saatlik gecikmede ödenebilen tazminat sınırlarını yükseltmeye yönelik bir reform üzerinde uzlaştı. Tüketici örgütleri ve yolcu hakları kuruluşları, bu değişikliğin milyonlarca yolcunun tazminat alma hakkını zorlaştırabileceği uyarısında bulunuyor.

Rekabet büyüyor, beklentiler yükseliyor

Pandemi sonrası dönemde Avrupa havacılık sektörü hızla toparlanırken, yolcular artık yalnızca ucuz bilet değil; zamanında kalkış, hızlı müşteri hizmetleri ve şeffaf tazminat süreçleri de talep ediyor. Flightright endeksi, hava yolu şirketlerinin yalnızca uçaklarını doldurmasının yeterli olmadığını, yolcu memnuniyetini koruyamayan şirketlerin itibar kaybı yaşayabileceğini bir kez daha ortaya koyuyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda rekabetin belirleyici unsuru bilet fiyatlarından çok, şirketlerin yolcu haklarına yaklaşımı ve operasyonel güvenilirliği olacak.

Yazar ve girişimci Ahmet Ferruh Öncü’nün, yeni kitapları üzerine söyleşi yapacağı etkinlikte, farklı sektörlerden iş insanları ve girişimcilerin tanışabileceği bir de networking buluşması gerçekleştirecek.

Öncü konuyla ilgili olarak sosyal medyada yaptığı paylaşımlarda, “Son yıllarda iş, yatırım, girişimcilik ve İngiltere üzerine farklı alanlardan çok kıymetli insanlarla tanışma fırsatım oldu. Bu etkinliği biraz da bu dostları bir araya getirmek için düzenlemek istedim.

Yeni insanlarla tanışmak, fikir alışverişinde bulunmak, belki yeni dostluklar ve iş birlikleri geliştirmek isteyen herkesi beklerim” ifadelerine yer verdi.

Öncü Global Limited ile Hümanist Global Yayıncılık tarafından organize edilen etkinlik ile ilgili bilgiler şöyle:

Yer: Walker Meeting Room, Chelsea Library

The Old Town Hall, London SW3 5EZ

Tarih : 6 Haziran Cumartesi

Saat: 15:00

İzlanda’da düzenlenen ekonomi konferansında konuşan Bailey, İran merkezli çatışmaların enerji fiyatları üzerindeki etkisinin henüz tam olarak ölçülemediğini, bu nedenle para politikasında hızlı adımlar atmanın doğru olmayacağını söyledi. Bailey, mevcut koşullarda enflasyonun BoE’nin yüzde 2’lik hedefinin üzerinde seyretmesinin “tolere edilebilir” olduğunu ifade etti. Ancak ücret artışları ve fiyatlama davranışlarında kalıcı bozulma görülmesi halinde bu yaklaşımın değişebileceğini vurguladı.

Piyasalara Yaz Boyunca Sabit Faiz Sinyali

Bailey’nin açıklamaları, politika faizinin yaz ayları boyunca yüzde 3,75 seviyesinde tutulacağı beklentisini güçlendirdi. Piyasalar yılın geri kalanında en fazla bir veya iki çeyrek puanlık artış öngörürken, daha önce beklenen faiz indirimleri büyük ölçüde fiyatlamalardan çıkarılmış durumda.

Merkez Bankası Başkanı, piyasalardaki bu değişimin zaten finansal koşulları sıkılaştırdığını belirterek, “Faiz indirimlerinin gündemden kalkması bile ekonomiyi etkilemeye başladı” dedi.

Mortgage Faizleri Yeniden Yükseliyor

İngiltere’de konut kredisi maliyetleri de son haftalarda yükselişe geçti. Borç veren kuruluşların faiz indirimi beklentilerini geri çekmesiyle birlikte mortgage oranları yeniden artarken, bu durum konut piyasasında toparlanmayı zorlaştırıyor.

Uzmanlar, yüksek finansman maliyetlerinin özellikle ilk kez ev sahibi olmak isteyenleri ve yeniden finansman arayışındaki hane halklarını olumsuz etkilediğini belirtiyor. Konut piyasasındaki yavaşlama, tüketici harcamalarını da baskılayan unsurlar arasında gösteriliyor.

Enflasyon Tehlikesi Hâlâ Masada

Bailey’nin temkinli tutumuna karşın BoE içinde daha şahin görüşler de bulunuyor. Para Politikası Kurulu üyelerinden Megan Greene, İran savaşının uzaması halinde faiz artırımı gereksiniminin güçleneceğini savundu.

Greene, enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyon beklentilerini bozabileceğini ve merkez bankasının güvenilirliğini korumak için gerekirse erken hareket etmesi gerektiğini söyledi.

BoE’nin son projeksiyonlarına göre tüketici enflasyonu şu anda yüzde 2,8 seviyesinde bulunmasına rağmen yıl sonuna doğru yeniden yüzde 4’e yaklaşabilir. Daha olumsuz senaryolarda ise enerji fiyatlarındaki sıçramaya bağlı olarak enflasyonun yüzde 6’nın üzerine çıkma riski bulunuyor.

İngiliz Ekonomisinde Alarm Sinyalleri

Öte yandan İngiltere ekonomisinden gelen veriler de Merkez Bankası’nın elini zorluyor. Hizmet sektöründe faaliyetler Mayıs ayında son bir yıldan uzun süredir ilk kez daralma gösterirken, işletmeler artan enerji ve ulaştırma maliyetlerinden şikâyet ediyor.

S&P Global verilerine göre hizmet sektörü PMI endeksi 49,3’e gerileyerek ekonomik aktivitede yavaşlamaya işaret etti. İş dünyasının güveni son bir yılın en düşük seviyelerine inerken, istihdamda da kesintiler sürüyor.

Ekonomistler, BoE’nin önündeki temel sorunun “yüksek enflasyon ile zayıf büyüme arasında denge kurmak” olduğunu belirtiyor. İran kaynaklı enerji şokunun geçici kalması halinde faizlerin sabit tutulması beklenirken, fiyat baskılarının ücretlere ve çekirdek enflasyona yayılması durumunda yılın son çeyreğinde yeni faiz artırımları gündeme gelebilir.

ANALİZ

Bailey’nin açıklamaları, BoE’nin şu aşamada ekonomik büyümeyi korumaya öncelik verdiğini gösteriyor. Ancak enerji fiyatları, gıda maliyetleri ve ücret artışlarının enflasyonu kalıcı hale getirmesi durumunda Banka’nın mevcut sabırlı duruşunu terk ederek daha sert bir sıkılaşma sürecine yönelmesi ihtimali masada kalmaya devam ediyor.

“Bir Nesli Sonsuz Kaydırmaya Kaybediyoruz”

İsveç Sosyal İşler Bakanı Jakob Forssmed, raporun teslim edilmesinin ardından yaptığı açıklamada çocukların dijital dünyanın olumsuz etkilerinden korunmasının öncelikli hedef olduğunu söyledi.

Forssmed, “Bir nesli sonsuz kaydırma uğruna kaybediyoruz. Çocuklara çocukluklarını geri vermek için yeni adımlar atmak zorundayız” ifadelerini kullandı.

Komisyon: Riskler Faydaların Önüne Geçti

Komisyonun başındaki araştırmacı Lisa Englund Krafft, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çalışmaların giderek daha net sonuçlar ortaya koyduğunu belirtti.

Raporda, aşırı ekran kullanımı, siber zorbalık, yabancılarla riskli temaslar, suç örgütlerinin gençleri çevrimiçi ortamda hedef alması, şiddet ve pornografik içeriklere maruz kalma gibi risklerin ciddi boyutlara ulaştığı ifade edildi. Komisyon, bu nedenle yaş sınırı getirilmesinin serbest erişimin sağlayacağı faydalardan daha ağır bastığı görüşünü dile getirdi.

Yasak Her Kullanımı Kapsamayacak

Önerilen modelde yaş sınırı, yalnızca kullanıcıların hesap açarak giriş yaptığı sosyal medya hizmetlerini kapsayacak.

Buna göre çocuklar, hesap oluşturmadan video izleyebilecek veya açık içeriklere erişebilecek; ancak paylaşım yapma, yorum yazma ve diğer kullanıcılarla etkileşim kurma gibi faaliyetler için yaş şartı aranacak. Ayrıca çevrim içi oyunlar, sosyal özellikler barındırsa da mevcut öneride düzenleme kapsamı dışında tutuldu.

Yaş Doğrulama İçin AB Teknolojisi Bekleniyor

Düzenlemenin önündeki en önemli başlıklardan biri yaş doğrulama sistemi olarak görülüyor.

İsveçli yetkililer, Avrupa Birliği'nin üzerinde çalıştığı yeni dijital yaş doğrulama uygulamasının yürürlüğe girmesini bekliyor. Avrupa Komisyonu'nun geliştirdiği sistemin, kullanıcıların kimlik bilgilerini platformlarla paylaşmadan yaşlarını doğrulamalarına imkân tanıması hedefleniyor. Böylece hem çocuk koruması hem de kişisel verilerin gizliliği aynı anda sağlanabilecek.

Avrupa Genelinde Benzer Adımlar

İsveç'in önerisi, Avrupa'da çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandırmaya yönelik genişleyen eğilimin son halkası oldu.

Son dönemde birçok Avrupa ülkesi benzer düzenlemeleri gündemine aldı. Fransa 15 yaş altına yönelik kısıtlamalar üzerinde çalışırken, Norveç 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirecek bir tasarı hazırlıyor. Yunanistan'ın 15 yaş altı kullanıcıları hedef alan düzenlemeyi 2027'de yürürlüğe koyması planlanırken, Avusturya ve Polonya'da da benzer girişimler bulunuyor. Avrupa Komisyonu ise Birlik genelinde ortak bir yaklaşım oluşturulmasını tartışıyor.

Siyasi Destek Güçlü

İsveç'te mevcut uygulamada 13 yaşından küçük çocukların sosyal medya hesabı açabilmesi için ebeveyn onayı gerekiyor. Ancak hükümetin görevlendirdiği komisyon, bu sınırın yetersiz kaldığı görüşünde.

Soruşturma raporuna göre ülkede siyasi partilerin büyük bölümü yaş sınırının yükseltilmesine sıcak bakıyor. Komisyonun nihai raporunu ilerleyen dönemde hükümete sunması beklenirken, önerinin yasalaşması halinde İsveç, Avrupa'da çocukların sosyal medya kullanımını en sert şekilde düzenleyen ülkelerden biri olacak.

Spencer, parlamentoda oy kullanma süreçleri sırasında bazı milletvekillerinden alkol kokusu geldiğini söyledi. Parlamentonun çeşitli bölümlerinde milletvekillerinin oylamalar arasında içki içtiğine tanık olduğunu belirten Spencer, bunun birçok iş yerinde kabul edilmeyecek bir davranış olduğunu savundu. Milletvekilinin temel argümanı, milyonlarca insanı etkileyen kararların alındığı bir kurumda görev yapan siyasetçilerin oy kullanırken tamamen ayık olması gerektiği yönünde.

Spencer daha sonra yaptığı açıklamada da, “Toplumu etkileyen kararlar için oy kullanan milletvekillerinin ayık olmasının çok büyük bir talep olmadığını” ifade etti.

Hükümetten karşı çıkış

Tartışmalar sürerken, İşçi Partili Hazine Başsekreteri Darren Jones, milletvekillerinin çalışma koşullarına dikkat çekerek Spencer’ın eleştirilerine karşı çıktı.

LBC’ye konuşan Jones, parlamentodaki oturumların zaman zaman gece geç saatlere kadar sürdüğünü belirterek, “Milletvekilleri gece 10-11’e kadar parlamentoda kalıyorsa, akşam yemeğiyle birlikte bir kadeh şarap içmelerinde sorun görmüyorum” dedi. Jones, milletvekillerinin “açık kalp ameliyatı yapan kişiler olmadığını”, birçok ofis çalışanının da uzun mesailer sırasında yemek yiyip içecek tüketebildiğini savundu.

Ancak Jones, aşırı alkol tüketiminin kabul edilemez olduğunu da vurgulayarak parlamentonun sonuçta bir iş yeri olduğunu ve herkesin sorumlu davranması gerektiğini söyledi.

Siyasi cepheler oluştu

Spencer’ın açıklamaları Westminster’da farklı tepkilere yol açtı. Reform UK lideri Nigel Farage, Yeşiller Partisi’ni hedef alarak eleştirileri alaya alırken, Yeşiller Partisi lideri Zack Polanski ise Spencer’a destek verdi. Polanski, “Öğleden sonra bir bira içmek ile çalışma günü sırasında alkol alıp milyonlarca insanı etkileyen kararlar için oy kullanmak aynı şey değil” değerlendirmesinde bulundu.

İşçi Partisi içinden de farklı görüşler yükseldi. Bazı milletvekilleri uzun çalışma saatlerinin ve Westminster’daki yoğun temponun zaman zaman sosyal içki tüketimini beraberinde getirdiğini savunurken, bazıları ise Spencer’ın dikkat çektiği kültürel sorunun gerçek olduğunu kabul etti. Deneyimli İşçi Partili milletvekili Emily Thornberry, parlamentodaki içki kültürünün geçmişe kıyasla azaldığını ancak hâlâ varlığını sürdürdüğünü söyledi.

Westminster’ın eski tartışması yeniden gündemde

Aslında parlamentodaki alkol kültürü İngiltere’de yeni bir konu değil. Westminster yerleşkesinde milletvekilleri ve çalışanların kullandığı çok sayıda bar ve restoran bulunuyor. Son yıllarda bazı barlarda yaşanan olaylar ve disiplin soruşturmaları nedeniyle güvenlik önlemleri artırılmıştı. Parlamento bünyesindeki şikâyet mekanizmaları da geçmiş raporlarında alkol tüketiminin uygunsuz davranışları tetikleyen faktörlerden biri olduğunu belirtmişti.

Spencer’ın çıkışı, bu nedenle yalnızca bireysel bir eleştiri olarak değil, Westminster’ın çalışma kültürüne yönelik daha geniş bir sorgulamanın parçası olarak değerlendiriliyor. Kamuoyu araştırmalarında da milletvekillerinin oylama yapılacak günlerde alkol tüketmesine yönelik eleştirilerin toplumda önemli destek bulduğu görülüyor.

Tartışma büyüyor

Son günlerde parlamentoda alkol satış ve tüketiminin tamamen yasaklanmasını isteyen bir dilekçenin başlatılması da konunun gündemde kalacağını gösteriyor. Spencer, milletvekillerinin diğer çalışanlardan farklı standartlara tabi olmaması gerektiğini savunurken, hükümet cephesi ve bazı milletvekilleri ise ölçülü içki tüketiminin Westminster’daki uzun çalışma saatlerinin doğal bir parçası olduğunu öne sürüyor.

Böylece Avam Kamarası’nda başlayan “bir kadeh şarap mı, tam ayıklık mı?” tartışması, yalnızca alkol meselesini değil, İngiliz siyasetinin çalışma kültürünü de yeniden ülke gündeminin merkezine taşımış durumda.

[article id="12302" color="bg-dark"][/article]

Ziynet Sali, 31 Ekim 2026 tarihinde Azerbaycan’da, Atlantis Yapım organizasyonuyla Bakü’nün en prestijli sahnelerinden Haydar Aliyev Sarayı’nda müzikseverlerle buluşacak.

Kariyerinde ilk kez Azerbaycan’da konser verecek olmanın heyecanını yaşayan Ziynet Sali, duygularını şu sözlerle dile getirdi:

“Bugüne kadar yoğun iş tempom nedeniyle gitme fırsatı bulamadığım kardeş ülke Azerbaycan’da ilk kez sevenlerimle buluşacağım için çok heyecanlıyım. Herkesi bu özel geceye bekliyorum.”

Güçlü repertuvarı, sahne enerjisi ve sevilen şarkılarıyla her konserinde unutulmaz anlara imza atan Ziynet Sali, bu kez Azerbaycanlı hayranlarına özel bir gece yaşatmaya hazırlanıyor.

Cinayet 3 Aralık gecesi işlendi

Southampton Üniversitesi'nin birinci sınıf öğrencisi olan Henry Nowak, 3 Aralık 2025 gecesi arkadaşlarıyla geçirdiği bir akşamın ardından evine dönerken saldırıya uğradı. Mahkeme kayıtlarına göre 23 yaşındaki Vickrum Digwa, Nowak'ı defalarca bıçakladı. Ağır yaralanan genç olay yerinde hayatını kaybetti. Digwa, mahkemede kendisini savunmaya çalışsa da jüri tarafından cinayetten suçlu bulundu.

Polis müdahalesi öfkeye yol açtı

Kamuoyundaki asıl tepki ise olay yerine gelen polislerin davranışlarına yöneldi. Polis kayıtlarında, Digwa'nın memurlara kendisinin ırkçı bir saldırının mağduru olduğunu söylediği ortaya çıktı. Bunun üzerine polisler, ağır yaralı halde yerde bulunan Henry Nowak'ı saldırgan sanarak kelepçeledi.

Daha sonra yayımlanan görüntülerde Henry'nin defalarca “Bıçaklandım” ve “Nefes alamıyorum” diye yardım istediği, ancak polislerin ilk aşamada bu ifadeleri ciddiye almadığı görüldü. Hampshire Polisi olay nedeniyle özür açıklaması yaparken, olaya karışan memurlardan birinin teşkilattan ayrıldığı bildirildi. Bağımsız Polis Davranışları Ofisi (IOPC) soruşturmasını sürdürüyor.

Southampton'da protestolar

Cinayet zanlısının mahkûm edilmesinin ardından Southampton Merkez Polis Karakolu önünde yüzlerce, bazı kaynaklara göre binlerce kişi toplandı. Göstericiler “Adalet yoksa huzur da yok” ve Henry'nin son sözleri olduğu belirtilen “Nefes alamıyorum” sloganlarını attı.

Protestocular, polisin olay gecesi önyargılı davrandığını ve genç öğrencinin yardım çağrılarını görmezden geldiğini savundu. Gösteriler sırasında bazı gruplarla polis arasında gerginlik yaşanırken, şişe ve çeşitli cisimlerin atıldığı olaylar da meydana geldi.

Neden ülkenin dört bir yanından insanlar geldi?

Henry Nowak olayı birçok kişi için yalnızca bir cinayet dosyası olarak görülmüyor. Sosyal medyada milyonlarca kez paylaşılan görüntüler, polis hesap verebilirliği, kamu güveni ve adalet sistemi tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

Birçok gösterici, protestolara katılma nedenlerini “Henry'nin ailesine destek vermek”, “polisin hatalarına dikkat çekmek” ve “benzer olayların tekrar yaşanmamasını sağlamak” şeklinde açıkladı. Olay, farklı siyasi görüşlerden insanların ortak tepki gösterdiği nadir vakalardan biri olarak değerlendiriliyor.

Hükümetten birlik çağrısı

İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer ve İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, Henry Nowak'ın öldürülmesini “korkunç bir suç” olarak nitelendirirken, olayın toplumsal kutuplaşmayı körüklemek için kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Yetkililer, hem cinayet hem de polis müdahalesiyle ilgili tüm soruların bağımsız soruşturmalarla açıklığa kavuşturulacağını belirtti.

Ailenin mesajı

Henry Nowak'ın ailesi ise yaptıkları açıklamalarda adalet talep ettiklerini ancak oğullarının ölümünün nefret ve ayrışma yaratmak için kullanılmasını istemediklerini söyledi. Aile, soruşturmanın şeffaf biçimde yürütülmesini ve olay gecesi yaşananların tüm yönleriyle ortaya çıkarılmasını talep ediyor.

Katılımcıların yarısından düzenli olarak alınan kan örnekleri Galleri testiyle analiz edilirken, diğer grup standart sağlık takibine devam etti. Araştırmanın temel amacı, kanser hücrelerinin kana bıraktığı DNA parçacıklarını tespit ederek hastalığı belirtiler ortaya çıkmadan önce yakalamaktı.

İleri Evre Kanserlerde Beklenen Düşüş Görülmedi

Araştırma sonuçları, testin bazı kanser türlerini erken evrede tespit edebildiğini ortaya koysa da, çalışmanın temel hedeflerinden biri olan ileri evre kanser vakalarında anlamlı bir azalma sağlanamadı.

Uzmanlar, bunun testin başarısız olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor. Çünkü birçok kanser türünde ölüm oranlarını azaltacak etkinin ortaya çıkabilmesi için daha uzun süreli takiplerin gerekebileceği belirtiliyor.

Araştırmacılara göre erken teşhis edilen kanserlerin tedavi şansı önemli ölçüde yükselirken, yaşam süresi ve yaşam kalitesinde de belirgin iyileşmeler görülebiliyor.

Özellikle Ölümcül Kanser Türlerinde Umut Veriyor

Galleri testinin en dikkat çekici yönlerinden biri, günümüzde rutin tarama programı bulunmayan bazı ölümcül kanser türlerini tespit edebilmesi.

Pankreas, yumurtalık, yemek borusu, karaciğer ve mide kanserleri gibi genellikle geç evrede fark edilen hastalıklar, dünya genelinde kanser kaynaklı ölümlerin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Bu kanserlerde erken teşhis oranlarının düşük olması nedeniyle hastaların büyük kısmı tedavi şansını kaybediyor.

Uzmanlar, Galleri gibi çoklu kanser testlerinin özellikle bu alandaki boşluğu doldurabileceğini ve gelecekte kanser taramasında yeni bir dönemin kapısını aralayabileceğini ifade ediyor.

Tek Bir Kan Örneğiyle 50'den Fazla Kanser Türü

"Likit biyopsi" olarak da tanımlanan teknoloji, tümörlerden kana karışan DNA parçalarını analiz ediyor. Yapay zekâ destekli algoritmalar sayesinde yalnızca kanserin varlığı değil, kanserin hangi organdan kaynaklanmış olabileceği de tahmin edilebiliyor.

Galleri testinin 50'den fazla kanser türünü tespit edebildiği belirtiliyor. Bunların önemli bir kısmı için günümüzde meme kanseri, bağırsak kanseri veya rahim ağzı kanserinde olduğu gibi ulusal tarama programları bulunmuyor.

NHS: Ülke Genelinde Uygulanabilir

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de operasyonel uygulanabilirlik oldu. NHS yetkilileri, yıllık olarak uygulanacak geniş ölçekli bir kan testinin sağlık sistemi içerisinde yürütülmesinin mümkün olduğunu belirtti.

Uzmanlar, milyonlarca kişinin düzenli olarak kan örneği vermesini gerektirecek böyle bir programın lojistik açıdan yönetilebilir olduğunun görülmesini önemli bir kazanım olarak değerlendiriyor.

Bu durum, gelecekte testin daha gelişmiş versiyonlarının kullanıma girmesi halinde ulusal sağlık sistemlerine entegre edilmesinin önünü açabilir.

Bilim İnsanları Temkinli İyimser

Kanser araştırmacıları, mevcut sonuçların tek başına ulusal bir tarama programı başlatılması için yeterli olmadığını ancak teknolojinin gelişmeye devam ettiğini vurguluyor.

Önümüzdeki yıllarda daha hassas testlerin geliştirilmesi, yapay zekâ algoritmalarının iyileştirilmesi ve daha uzun süreli klinik takiplerin tamamlanmasıyla çoklu kanser erken teşhis testlerinin sağlık hizmetlerinde önemli bir yer edinmesi bekleniyor.

Bilim insanlarına göre, bugün elde edilen sonuçlar kanserle mücadelede nihai çözüm olmasa da, özellikle belirti vermeden ilerleyen ölümcül kanserlerin erken yakalanabilmesi açısından "gerçek bir umut" olarak görülüyor.

Kanser Taramasında Yeni Bir Dönemin Eşiğinde

Dünya genelinde sağlık sistemleri, kanseri daha erken teşhis etmenin yollarını ararken, çoklu kanser kan testleri giderek daha fazla ilgi görüyor. NHS-Galleri denemesi, beklentilerin tamamını karşılamasa da tek bir kan örneğiyle onlarca farklı kanser türünü saptayabilme fikrinin artık teorik olmaktan çıktığını gösterdi.

Uzmanlara göre önümüzdeki on yıl içinde yapay zekâ destekli kan testleri, mamografi ve kolonoskopi gibi geleneksel tarama yöntemlerinin yanında tamamlayıcı bir araç haline gelebilir. Bu da kanser teşhisinde daha erken müdahale ve daha fazla hayatın kurtarılması anlamına gelebilir.

1930’lardan 1990’lara uzanan hareketli bir sergi

Etkinlik kapsamında Londra’nın toplu taşıma tarihinde önemli rol oynamış, farklı dönemlere ait onlarca tarihi otobüs yeniden hizmet verecek. 1930’lu yıllardan başlayarak 1990’lara kadar uzanan geniş bir dönemi temsil eden araçlar, yalnızca sergilenmekle kalmayacak, aynı zamanda yolcu taşıyarak geçmişin ulaşım deneyimini günümüze taşıyacak.

Özellikle 1950 ve 1960’lı yılların karakteristik tasarım anlayışını yansıtan çift katlı ve tek katlı klasik otobüsler, gün boyunca Kingston ile Sutton arasındaki ünlü 213 numaralı güzergâhta ücretsiz seferler gerçekleştirecek.

Londra’nın değişen yüzüne tanıklık eden araçlar

Nostaljik sürüşlere katılanlar yalnızca tarihi araçları görmekle kalmayacak, aynı zamanda Londra’nın toplu taşıma sisteminin yıllar içerisindeki dönüşümünü de yakından gözlemleme imkânı bulacak. Ahşap detaylı iç mekânlar, dönemin reklam afişleri, eski tip bilet makineleri ve geleneksel şoför kabinleri ziyaretçilere geçmişin atmosferini yaşatacak.

Bir dönem başkentin günlük yaşamının ayrılmaz parçası olan bu araçlar, milyonlarca Londralının işe, okula ve şehir merkezine ulaşımında önemli rol üstlenmişti. Günümüzde ise gönüllüler ve ulaşım tarihi meraklıları tarafından özenle korunarak gelecek nesillere aktarılıyor.

Aileler ve fotoğraf tutkunları için eşsiz fırsat

Organizatörler, etkinliğin her yaştan ziyaretçiye hitap ettiğini belirtiyor. Tarihi otobüslerin güzergâh boyunca farklı noktalarda görüntülenebilecek olması, özellikle fotoğrafçılar ve ulaşım tarihi meraklıları için benzersiz kareler yakalama fırsatı sunacak.

Uzmanlar, bu tür etkinliklerin yalnızca nostalji amacı taşımadığını, aynı zamanda Londra’nın endüstriyel ve kültürel mirasının korunmasına da katkı sağladığını vurguluyor.

Müze yıl boyunca benzer etkinlikler düzenliyor

Surrey’de bulunan London Bus Museum, Birleşik Krallık’ın en kapsamlı otobüs koleksiyonlarından birine ev sahipliği yapıyor. Müze, yıl boyunca düzenlediği özel sürüş günleri, sergiler ve eğitim programlarıyla Londra ulaşım tarihini canlı tutmayı amaçlıyor.

13 Haziran’daki ücretsiz nostalji günü de bu geleneğin en dikkat çekici etkinliklerinden biri olmaya aday. Hafta sonu için farklı ve bütçe dostu bir aktivite arayan Londralılar ile şehri ziyaret eden turistler, yarım yüzyıldan fazla geçmişe sahip otobüslerle unutulmaz bir yolculuğa çıkabilecek.

Guardian gazetesinin ortaya çıkardığı belgelere göre, bakım çalışanı vizesi kapsamında İngiltere’ye gelen ailelerin çocuklarına gönderilen mektuplarda, ülkede kalma haklarının sona erdiği ve İngiltere’den ayrılmaları gerektiği bildirildi. Mektupların gönderildiği çocukların bazılarının yalnızca 5 yaşında olduğu belirtiliyor.

Yasal Yollarla Geldiler, Kurallar Sonradan Değişti

Tepkilerin merkezinde, söz konusu ailelerin İngiltere’ye tamamen yasal yollarla ve mevcut mevzuata uygun şekilde gelmiş olmaları bulunuyor. Hükümetin 2024 yılında yürürlüğe koyduğu yeni düzenlemeler, bakım çalışanlarının aile üyelerini ülkeye getirmesini büyük ölçüde kısıtlamıştı. Ancak eleştirmenler, bu kuralların yürürlüğe girmesinden önce gelen ailelerin geriye dönük olarak cezalandırıldığını savunuyor.

İskoçya’da bakım görevlisi olarak çalışan Varuni Arachchige, ailesinin yıllardır İngiltere’de yaşadığını, çocuklarının eğitim sistemine uyum sağladığını ve tüm vergi yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiklerini söyledi. Arachchige, “Çocuklarım burayı evleri olarak görüyor. Bir mektupla hayatlarının altüst edilmesi kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

Benzer durumda bulunan çok sayıda aile, çocuklarının geleceği konusunda büyük kaygı yaşadıklarını belirtiyor. Eğitimciler ise okul çağındaki çocukların zorunlu ayrılık ve belirsizlik nedeniyle ciddi psikolojik sorunlarla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.

Bakım Sektörü Alarm Veriyor

Göç politikalarına yönelik eleştirilerin önemli bir bölümü de İngiltere’nin kronik personel açığı yaşayan bakım sektöründen geliyor. Yaşlanan nüfus nedeniyle bakım hizmetlerine olan ihtiyacın sürekli arttığı ülkede, sektör uzun yıllardır göçmen çalışanlara bağımlı durumda.

Sektör temsilcileri, aile birleşimi hakkının sınırlandırılması ve mevcut ailelerin de ülkeden ayrılmaya zorlanmasının personel krizini daha da derinleştireceğini savunuyor. Son yıllarda çok sayıda bakım evi ve sağlık kuruluşu, yerli iş gücüyle açık pozisyonları doldurmakta zorlandığını açıklamıştı.

Uzmanlara göre göçmen çalışanların ailelerinden ayrılmaya zorlanması, İngiltere’nin uluslararası iş gücü piyasasındaki cazibesini de azaltabilir. Bu durumun özellikle sağlık ve sosyal bakım alanlarında yeni eleman bulmayı zorlaştıracağı belirtiliyor.

İşçi Partisi Neden Sertleşti?

Başbakan Keir Starmer liderliğindeki hükümet, son aylarda göç rakamlarını düşürmeyi temel siyasi hedeflerinden biri haline getirdi. Yetkililer, kamu hizmetleri üzerindeki baskının azaltılması ve göç sisteminin daha kontrollü hale getirilmesi gerektiğini savunuyor.

Ancak eleştirmenler, İşçi Partisi’nin seçim öncesinde savunduğu söylemler ile iktidardaki uygulamaları arasında ciddi bir çelişki bulunduğunu öne sürüyor. Parti, Muhafazakâr hükümetlerin Ruanda planı ve düzensiz göç politikalarını sert şekilde eleştirmiş, göçmenlerin ekonomiye katkısına sık sık vurgu yapmıştı.

Bugün ise birçok insan hakları kuruluşu, sendika ve göçmen hakları savunucusu, İşçi Partisi’nin siyasi baskılar nedeniyle göç konusunda Muhafazakâr Parti çizgisine yaklaştığını savunuyor.

İnsan Hakları Örgütlerinden Tepki

Göçmen hakları kuruluşları, çocuklara doğrudan gönderilen mektupların etik açıdan son derece sorunlu olduğunu belirtiyor. Hukukçular ise bazı vakalarda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında aile hayatının korunması ilkesinin ihlal edilmiş olabileceğini ifade ediyor.

Çocuk hakları savunucuları, yıllardır İngiltere’de yaşayan ve eğitim hayatlarını burada sürdüren çocukların yalnızca göç istatistiklerinin bir parçası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, bu çocukların önemli bölümünün İngiltere dışında bir yaşamı hatırlamadığını ve zorunlu ayrılık kararlarının uzun vadeli sosyal sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.

Kamuoyunda Büyüyen Tartışma

Konu İngiliz kamuoyunda da geniş yankı uyandırdı. Sosyal medyada binlerce kişi çocuklara gönderilen mektupları eleştirirken, bazı milletvekilleri İçişleri Bakanlığı’ndan açıklama talep etti. Muhalefet partileri ve sivil toplum kuruluşları, hükümetten söz konusu kararların gözden geçirilmesini isterken, birçok uzman bu uygulamanın İngiltere’nin uzun yıllardır savunduğu insani değerlerle bağdaşmadığını savunuyor.

Göç politikaları konusunda seçmenlerin güvenini kazanmak isteyen İşçi Partisi hükümeti, bir yandan göç rakamlarını azaltma baskısıyla karşı karşıya kalırken diğer yandan insan hakları ve aile bütünlüğü konularında giderek artan eleştirilerle mücadele ediyor. Çocuklara gönderilen “ülkeyi terk edin” mektupları ise bu tartışmanın en çarpıcı sembollerinden biri haline gelmiş durumda.

Şehirlerinde bisikletler, yayalarla sessizce sokakları paylaşıyor. Norveç yollarındaki her on yeni otomobilden dokuzu elektrikle çalışıyor.

Ayrıca 35 yıl önce, şirketlerin saldıkları her ton sera gazı için ücret ödemesini öngören karbon vergilerini uygulamaya koyan ilk ülkelerden biri olmuştu.

Buna karşın Norveç, kirletici fosil yakıtların – gaz ve petrol – üretimini artırıyor.

Ancak bunları yurt içinde kullanmak yerine büyük ölçekte ihraç ederek devasa gelirler elde ediyor.

Nitekim ülkenin geleceği, içeride caydırmaya çalıştığı bu yakıtların kullanımına ayrılmaz biçimde bağlı.

İçeride karbonsuzlaşma ile küresel ölçekte büyük bir fosil yakıt ihracatçısı olma rolü arasındaki bu çelişkiye "Norveç paradoksu" adı veriliyor ve bu durum yıllardır yoğun bir siyasi ve toplumsal tartışmaya yol açıyor.

Peki Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının getirdiği küresel fiyat artışlarıyla birlikte Orta Doğu'daki savaş Norveç'i nasıl etkiliyor ne anlama geldi? Ve bu durum ülkenin en rahatsız edici tartışmalarından birini yeniden alevlendirdi mi?

FOSİL YAKITLARIN NORVEÇ İÇİN ANLAMI

Birleşmiş Milletler İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Norveç dünyanın en gelişmiş ülkelerinden biri ve enerji sektörü bu gelişimi yönlendiren başlıca zenginlik kaynağı.

Bu sektörden yapılan ihracat, yurtdışına satılan tüm malların yaklaşık %60'ını oluştururken ve ülkenin gayri safi yurt içi hasılasının (GSYH) %20'sinden fazlasını temsil ediyor.

Devlet, Norveç kıta sahanlığının başlıca işletmecisi olan Equinor adlı holdingde çoğunluk hissesini elinde bulunduruyor ve kârlarının büyük bölümünü bir egemen varlık fonuna aktarıyor.

2025 sonu itibarıyla fonda tahmini 1,9 trilyon dolar tutarında varlık bulunuyordu — bu da Norveç vatandaşı başına yaklaşık 350.000 dolar (16 milyon TL) anlamına geliyor.

Büyüyen bu para havuzu aynı zamanda Norveç'in cömert emeklilik sistemini ve refah devletini fiilen ayakta tutuyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik bombardımanının ardından Orta Doğu'da savaşın patlak vermesiyle birlikte uzmanlar, bu fon rezervinin kaçınılmaz olarak etkilenebileceğini belirtiyor.

Nitekim çatışmanın başlamasından bu yana Norveç devletinin muhtemelen fonun büyüklüğünü artırdığı, Oslo Borsası'nın ise büyük ölçüde listelerde ağırlıkta olan yerli enerji şirketlerinin etkisiyle yükseldiği ifade ediliyor.

Aynı zamanda Norveç'in İşçi Partisi hükümeti, Nobel Barış Ödülü'nü veren ülkenin savaştan mali olarak yarar sağladığı algısına karşı durmaya çalışıyor.

Ülkenin maliye bakanı ve eski NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg durumu "bir paradoks" olarak nitelendirerek Norveç'in barıştan daha fazla kazanç sağladığını belirtti.

El Pais gazetesine verdiği demeçte, "Petrol fiyatlarındaki artışın bize fayda sağlayacağı net değil" dedi ve ekledi:

"Norveç artık egemen varlık fonumuz aracılığıyla uluslararası finans piyasalarına önemli ölçüde maruz kalmış durumda. Hisse senedi piyasalarındaki düşüş, ham petrol fiyatındaki yükselişin sağladığı faydadan daha fazla zarar veriyor."

Norveç egemen varlık fonunun başındaki Nicolai Tangen de Reuters'a, İran savaşı nedeniyle yükselen petrol gelirlerinin fona sağladığı faydanın, yurtdışındaki hisse fiyatlarındaki düşüş ve Norveç kronunun değer kazanmasının etkilerinden daha az olduğunu söyledi.

Buna rağmen NRK köşe yazarı Cecilie Langum Becker'in de belirttiği gibi:

"Acı gerçek şu ki dünya yanarken devlet bütçemize para akıyor."

Bu dinamik, 2022 yılında Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle Moskova'nın Avrupa'ya enerji ihracatının keskin biçimde azalmasıyla zaten görünür hale gelmişti.

O tarihten bu yana Norveç, süregelen enerji krizi ortamında Avrupa'da önemli bir petrol ve gaz tedarikçisi olarak öne çıktı.

Ülke, Avrupa'nın en büyük gaz tedarikçisi ve Batı Avrupa'nın en büyük ham petrol üreticisi.

Nordea finans kuruluşundan analist Thina Saltvedt, BBC Mundo'ya "Bugün Avrupa'da tüketilen gazın yaklaşık %30'unu ve petrolün %15'ini sağlıyoruz, ihracatımızın %90'ını buraya gönderiyoruz" dedi.

GERİYE DÖNÜŞ

Ancak İran'ın bombalanması ve ardından Orta Doğu'da savaş ile istikrarsızlığın yayılması Norveç'i başka açılardan da etkiledi.

Öncelikle, ülkenin daha geniş ahlaki sorumlulukları konusundaki tartışma yeniden açıldı.

Norveç Mülteci Konseyi, egemen varlık fonundan elde edilen kârların bir kısmının savaştan etkilenen İran'daki sivillere yardım için ayrılması çağrısında bulundu.

Kurum, Norveç'in Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı sırasında da benzer bir adım attığını hatırlattı.

Bu çağrılara verilen resmi yanıtta ise Stoltenberg'in Reuters'a verdiği demeçte belirttiği üzere Norveç'in uzun süredir dünyanın en büyük uluslararası yardım bağışçılarından biri olduğu ve "ihtiyaç duyan ülkelerin kararlı bir destekçisi" olduğu vurgulandı.

İkinci olarak, Orta Doğu'daki kötüleşen durum Norveç'in küresel yeşil enerji lideri olarak itibarını da zorladı.

Bazı gözlemciler, Orta Doğu'daki mevcut çıkmazın yeşil teknolojilerdeki ilerlemeleri ve Oslo'nun bunlara yönelik uzun vadeli bağlılığını yavaşlatmış göründüğünü söylüyor.

Norveç Doğayı Koruma Derneği Başkanı Truls Gulowsen BBC Mundo'ya "Benim gibi bir Norveçli çevreci için durumun utanç verici olduğu açık" dedi.

Gulowsen'e göre Norveç'te baskın anlatı artık küresel istikrarsızlığın hidrokarbonlara daha fazla bağımlılığı haklı çıkardığını kabul etme yönünde değişiyor.

"Derin Arktik sularında — hiçbir koşulda sömürü yapılmaması gereken hassas çevrelerde — yeni alanların açılmasından söz ediliyor" diyor.

BUNDAN SONRA NE OLACAK?

Çevre grupları ve aktivistler, devletin petrol endüstrisine bağımlılığını azaltmak için somut taahhütler ve bir takvim çağrısında bulunuyor.

Buna karşılık petrol ve gaz sektörü, ekonomiye katkısını ve yarattığını söylediği yüz binlerce işi savunuyor.

Başbakan Jonas Gahr Støre liderliğindeki Norveç hükümeti yakın zamanda 57 yeni arama ruhsatı verdi.

"Avrupa'ya tedarik sağlamak için daha fazla petrol aramaya devam edeceğiz" diyen Støre, sektörün aşamalı olarak sona erdirilmesi için bir takvim belirlemek yerine geliştirilmesi görüşünde.

Partisinin gençlik kollarından gelen baskıya rağmen Støre, bir çıkış takvimi başlatmaya pek ilgi göstermiyor.

Bunun yerine hükümeti, daha olgun sahalardaki üretim düşüşünü telafi etmek amacıyla ülkenin en az işletilen bölgesi olan Barents Denizi'ne odaklanmış görünüyor.

Industri Energi sendikasından Frode Alfheim BBC Mundo'ya "200.000'den fazla doğrudan işten söz ediyoruz. Avrupa'yı enerji tedariksiz bırakmanın zamanı değil" diyor.

Saltvedt ise temkinli bir not ekliyor:

"Giderek daha fazla insan ufukta bir gün batımı olduğunu fark ediyor. Ama bu acı verici olacak."

Şimdilik ise uzun vadeli düşünmekten ziyade kritik olaylara ve bunların yarattığı sarsıntılara yanıt vermek daha öncelikli görülüyor.

(Guillermo D. Olmo, BBC)

“Başkalarının suçları için özür dilemeyeceğim” diyen Sturgeon, yıllardır sürdürdüğü siyasi kariyerinin gölgelendiğini ve kendisinin de yaşananlardan büyük zarar gördüğünü söyledi.

Parti kasasından lüks harcamalar

Mahkeme kayıtlarına göre uzun yıllar SNP’nin genel sekreterliğini yürüten Peter Murrell, partiye ait fonları kişisel harcamaları için kullandı. Soruşturma dosyasında Murrell’in parti kaynaklarından yararlanarak mücevherler, lüks araçlar, kozmetik ürünleri ve çeşitli pahalı tüketim malları satın aldığı belirtildi.

Dava kapsamında ortaya çıkan ayrıntılardan biri de Murrell’in Sturgeon’a hediye ettiği kolye oldu. Savcılık kayıtlarına göre sık sık kamuoyu önünde taktığı kolyenin de parti parasıyla satın alındığı belirlendi. Ancak Sturgeon, satın alma sürecinden haberdar olmadığını ve söz konusu hediyenin kaynağını bilmediğini ifade etti.

SNP’yi sarsan mali skandal

İskoç bağımsızlığı hareketinin en önemli siyasi aktörü olan SNP, son yıllarda parti maliyesine ilişkin soruşturmalarla gündeme gelmişti. Özellikle bağımsızlık kampanyaları için bağışlanan yüz binlerce sterlinin nasıl kullanıldığına yönelik iddialar, parti yönetimi üzerinde ciddi baskı oluşturmuştu.

2023 yılında SNP liderliğinden ve İskoçya Başbakanlığı görevinden ayrılan Sturgeon, daha sonra yürütülen soruşturmalar kapsamında gözaltına alınmış ancak hakkında herhangi bir suçlama yöneltilmemişti. Yetkililer, yapılan incelemeler sonucunda Sturgeon’a yönelik soruşturmanın kapatıldığını açıklamıştı.

Siyasi mirası tartışılıyor

İskoç siyasetinde yaklaşık on yıl boyunca belirleyici bir figür olan Sturgeon, bağımsızlık yanlısı hareketin en güçlü liderlerinden biri olarak görülüyordu. Ancak eski eşinin karıştığı mali usulsüzlük skandalı, hem SNP’nin hem de Sturgeon’un siyasi mirasının yeniden tartışılmasına neden oldu.

Muhalefet partileri, Sturgeon’un parti yönetimindeki etkisi göz önüne alındığında yaşananlardan tamamen habersiz olmasının kamuoyu tarafından sorgulandığını savunurken, eski lider ise kendisine yönelik suçlamaların adaletsiz olduğunu belirtiyor.

Sturgeon, röportajının sonunda yaşananların hayatındaki en zor dönemlerden biri olduğunu ifade ederek, “İnsanlar beni işlemediğim bir suçla ilişkilendiriyor. Bunun yükünü taşımak zorunda kalıyorum” sözleriyle yaşadığı hayal kırıklığını dile getirdi.

SNP Fon Skandalı (Operation Branchform) Detayları:

Peter Murrell, SNP’nin (İskoç Ulusal Partisi) uzun yıllar genel sekreteri ve CEO’su olan Nicola Sturgeon’ın eski eşi, 25 Mayıs 2026 tarihinde Edinburgh Yüksek Mahkemesi’nde £400.310,65 (yaklaşık 540.000 USD / 18-19 milyon TL civarı) partiden zimmetine para geçirmekten suçunu kabul etti.

Zaman Çizelgesi ve Kapsam

• Suç dönemi: Ağustos 2010 - Ekim 2022 (yaklaşık 12 yıl).
• Murrell, partiye ait fonları kişisel harcamaları için kullandı. Çalınan parayı parti gideri gibi göstererek gizledi.
• Embezzlement (zimmet) 2016’dan itibaren hızlandı, büyük kısmı 2019-2022 arasında gerçekleşti.

Harcanan Paralar (Örnekler)Mahkeme kayıtlarına göre Murrell şu tür lüks ve kişisel harcamalar yaptı:

• Motorhome (lüks karavan): £124.550
• Jaguar I-Pace (lüks elektrikli SUV): £81.000 civarı (partiden £57.500 katkı)
• Volkswagen Golf (kısmi ödeme)
• Bremont gibi lüks saatler, mücevherler, Estée Lauder kozmetik ürünleri, Harrods alışverişleri
• Pahalı kahve makineleri, robotik çim biçme makinesi, tuz-biber değirmenleri (£2.600), fountain pen (£1.475), tuvalet koltukları, Playstation, DVD setleri vb.

Toplamda yüzlerce kalemlik bir harcama listesi var.Soruşturma (Operation Branchform)

• Soruşturma 2021’de başladı. Parti’nin bağımsızlık kampanyası için toplanan £600.000+ bağışın büyük kısmının kayıp olduğu iddialarıyla tetiklendi.
• 2023’te Murrell, Sturgeon ve eski hazineci Colin Beattie gözaltına alındı. Polis SNP merkezini ve Sturgeon-Murrell evini aradı, ünlü motorhome’a el koydu.
• Sturgeon ve Beattie’ye suçlama yöneltilmedi (2025’te soruşturma kapandı).
• Murrell Nisan 2024’te suçlandı, Mayıs 2026’da suçunu kabul etti. Cezası 23 Haziran 2026’da açıklanacak (muhtemel hapis).

Nicola Sturgeon’ın KonumuSturgeon, BBC’deki Laura Kuenssberg programında dahil olmak üzere birçok röportajda hiçbir şeyden haberi olmadığını, kocasının kendisini aldattığını ve ihanete uğradığını söyledi. Özür dilemeyi reddetti ve “Başkalarının suçları için özür dilemem” dedi. Kamuoyunda inanırlığı düşük görülüyor; bazı SNP milletvekilleri ve muhalifler bağımsız mali soruşturma talep ediyor.

Etkiler

• SNP lideri John Swinney olayı “büyük ihanet” olarak nitelendirdi.
• Parti fonlarının yanı sıra kamu kaynaklarından (milletvekili/MSP hibeleri) da etkilenme şüphesi var.
• Skandal, SNP’nin itibarına ağır darbe vurdu ve Sturgeon’ın istifasında rol oynadığı düşünülüyor.

İngiliz basınında yer alan haberlere göre organizasyon, ülkede şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük futbol zafer kutlaması olarak değerlendiriliyor. Taraftarlar saatler öncesinden geçit güzergâhını doldururken, Arsenal futbolcularını taşıyan üstü açık otobüsün geçtiği noktalarda adeta insan seli oluştu.

Katılım Sayısı Tartışma Yarattı

Spor platformu The Touchline’ın aktardığı bilgilere göre, Metropolitan Polisi kutlamalara yaklaşık 1,5 milyon kişinin katıldığını değerlendirdi. Sky News ise 5,6 millik (yaklaşık 9 kilometre) geçit güzergâhını dolduran taraftar sayısının 750 bin ile 1 milyon arasında olduğunu öne sürdü.

Resmî makamlar tarafından kesin bir rakam açıklanmasa da her iki tahmin de organizasyonun İngiltere futbol tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir kalabalığa sahne olduğunu ortaya koydu.

22 Yıllık Hasret Sona Erdi

Arsenal, son Premier League şampiyonluğunu 2003-2004 sezonunda yaşamıştı. Teknik direktör Mikel Arteta yönetiminde yeniden zirveye çıkan Kuzey Londra ekibi, yıllardır beklenen başarıya ulaşarak taraftarlarına unutulmaz bir sezon yaşattı.

Kulübün efsanevi “Invincibles” döneminden sonra gelen ilk lig zaferi olması nedeniyle kutlamaların duygusal boyutunun da oldukça yüksek olduğu belirtildi. Taraftarlar, kulüp tarihinin en önemli başarılarından biri olarak gördükleri şampiyonluğu gün boyu süren etkinliklerle kutladı.

Londra Kırmızı-Beyaza Büründü

Kutlamalar sırasında Arsenal bayrakları, formaları ve atkılarıyla sokaklara çıkan taraftarlar, marşlar ve tezahüratlar eşliğinde takımlarına destek verdi. Birçok bölgede toplu izleme alanları kurulurken, restoranlar, kafeler ve işletmeler de özel etkinlikler düzenledi.

Londra’nın simge noktaları kırmızı-beyaz ışıklandırmalarla süslenirken, şehir genelinde geniş güvenlik önlemleri alındı. Metropolitan Polisi, organizasyon boyunca binlerce görevlinin sahada bulunduğunu açıkladı.

Ekonomiye de Katkı Sağladı

Uzmanlar, böylesine büyük çaplı spor organizasyonlarının şehir ekonomisine önemli katkılar sunduğunu belirtiyor. Otellerde doluluk oranlarının yükseldiği, restoran ve perakende sektöründe yoğunluk yaşandığı ifade edilirken, kutlamaların Londra turizmine de olumlu yansıdığı değerlendiriliyor.

İngiliz spor ekonomisi uzmanlarına göre büyük futbol organizasyonları yalnızca sportif başarıyı değil, şehirlerin uluslararası tanıtımını da güçlendiriyor.

İngiltere Futbol Tarihinin En Büyük Kutlaması mı?

Daha önce Manchester United, Liverpool, Manchester City ve Leicester City'nin şampiyonluk kutlamaları büyük kalabalıkları bir araya getirmişti. Ancak Arsenal’in 22 yıllık bekleyişi sona erdirmesi ve Londra gibi milyonlarca insanın yaşadığı bir metropolde kutlama yapılması nedeniyle bu organizasyonun tüm rekorları geride bıraktığı öne sürülüyor.

Kesin katılım rakamı tartışılmaya devam etse de bir konuda herkes hemfikir: Arsenal taraftarları, kulüp tarihinin en unutulmaz günlerinden birine tanıklık etti ve Londra uzun yıllar hafızalardan silinmeyecek bir futbol şölenine ev sahipliği yaptı.

Türkiye’de büyükelçilik yaptığı dönemde Ankara’yı yakından tanıma fırsatı bulduğunu ifade eden Moore, ülkenin Avrupa, Asya, Karadeniz, Kafkasya ve Orta Doğu’nun kesişim noktasında yer almasının stratejik önemini artırdığını söyledi.

“Türkiye Her Zaman Kritik Bir Ülke Olacak”

Moore, “Türkiye çok önemli bir ülke. Sahip olduğu benzersiz coğrafya nedeniyle hem bölgesel hem de küresel sistem açısından hayati önemde. Türkiye her zaman kritik bir aktör olmaya devam edecek” ifadelerini kullandı.

Batılı ülkelerin Ankara ile ilişkilerini güçlü tutmaya büyük önem verdiğini belirten eski MI6 Başkanı, Türkiye’nin özellikle güvenlik, savunma ve diplomasi alanlarında oynadığı rolün son yıllarda daha da belirgin hale geldiğini kaydetti.

NATO’nun Güney Kanadındaki Stratejik Güç

Uzmanlara göre Türkiye, NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olması ve ittifakın güney kanadındaki konumu nedeniyle Avrupa güvenliği açısından kilit önem taşıyor. Rusya-Ukrayna savaşının ardından Karadeniz’in güvenliği ve bölgedeki deniz trafiğinin korunması gibi konularda Ankara’nın rolü daha fazla öne çıktı.

Türkiye, savaşın başlamasının ardından Montrö Sözleşmesi’ni uygulayarak savaş gemilerinin boğazlardan geçişine yönelik düzenlemeleri hayata geçirirken, diplomatik girişimlerle de uluslararası toplumun dikkatini çekti. İstanbul’da yürütülen müzakere süreçleri ve Tahıl Koridoru Anlaşması gibi girişimler Ankara’nın arabuluculuk kapasitesini ortaya koydu.

Enerji Koridorlarının Merkezinde

Moore’un dikkat çektiği bir diğer başlık ise enerji güvenliği oldu. Türkiye, Azerbaycan, Orta Asya ve Orta Doğu kaynaklarını Avrupa pazarına ulaştıran enerji hatlarının merkezinde yer alıyor. TANAP ve Bakü-Tiflis-Ceyhan gibi projeler, Avrupa’nın enerji kaynaklarını çeşitlendirme çabalarında stratejik önem taşıyor.

Enerji uzmanları, küresel enerji arz güvenliğinin giderek daha önemli hale geldiği bir dönemde Türkiye’nin transit ülke konumunun Avrupa ve Batı dünyası açısından kritik değer taşıdığına işaret ediyor.

Orta Doğu ve Kafkasya Diplomasisinde Etkin Rol

Türkiye son yıllarda Orta Doğu, Kafkasya, Balkanlar ve Afrika’da yürüttüğü diplomatik girişimlerle de uluslararası gündemde öne çıkıyor. Ankara, Ukrayna-Rusya savaşı, Suriye krizi, Gazze’deki gelişmeler ve Azerbaycan-Ermenistan normalleşme süreci gibi birçok konuda aktif diplomasi yürütüyor.

Uzmanlar, Türkiye’nin hem Batı kurumlarıyla ilişkilerini sürdürmesi hem de Rusya, Körfez ülkeleri, Türk Cumhuriyetleri ve Asya ülkeleriyle temaslarını geliştirmesinin Ankara’ya benzersiz bir diplomatik hareket alanı sağladığını değerlendiriyor.

Batı ile İlişkilerde Yeni Dönem Arayışı

Richard Moore’un açıklamaları, Türkiye ile Batılı müttefikler arasındaki ilişkilerin geleceğine yönelik tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi. Güvenlik uzmanları, Avrupa’nın savunma mimarisinin yeniden şekillendiği mevcut süreçte Türkiye’nin askeri kapasitesi, coğrafi konumu ve diplomatik etkisinin göz ardı edilemeyeceğini vurguluyor.

Eski MI6 Başkanı’nın değerlendirmeleri, Ankara’nın yalnızca bölgesel bir güç değil, küresel güvenlik ve istikrar açısından da vazgeçilmez aktörlerden biri olarak görüldüğüne işaret ediyor.

Petrol ve gaz fiyatlarını fırlatan İran savaşı sürerken Avrupalılar enerji bağımsızlığı kazanmak için çare arıyor.

Almanya’da yenilenebilir enerji şirketi Enpal BV, Orta Doğu’daki ABD-İsrail çatışmasının başlamasından bu yana güneş paneli taleplerinin yüzde 30 arttığını bildirirken, güneş enerjisi markası 1KOMMA5° GmbH de güneşe olan ilginin neredeyse iki katına çıktığını açıkladı.

Birleşik Krallık’ta enerji şirketi EON, güneş enerjisine ilginin 23 Şubat ile 1 Mart arasında yüzde 23 arttığını, 2 ile 8 Mart arasında ise bunun üzerine yüzde 63’lük bir artış daha yaşandığını bildirdi.

Momentum kazanan yalnızca geleneksel çatı üstü güneş panelleri değil. Avrupa güneş fotovoltaik (PV) sektörünün üyelik bazlı ticaret birliği SolarPower Europe, tak-çalıştır (plug-in) güneş sistemlerinin satışlarının da kıta genelinde arttığını, ancak “kesin rakamlara ulaşmanın zor” olduğunu belirtiyor.

Avrupa’da tak-çalıştır güneş neden yaygınlaşıyor?

Almanya, 2022 ile 2025 arasında bir milyondan fazla sistemin kurulmasıyla tak-çalıştır güneş atağında uzun süredir başı çekiyor. Bu patlamanın nedeni, şebekeye verilen her birim elektrik için sabit bir ücret öngören alım tarifeleriyle tak-çalıştır güneş alanları ödüllendiren devlet teşvikleri olarak gösteriliyor.

Katma değer vergisinin kaldırılması ve fiyatlardaki sert düşüşler de teknolojiyi çok daha erişilebilir kıldı. Avrupa’nın geri kalanı tak-çalıştır güneş sistemlerini benimsemekte yavaş kaldı, ancak mevzuattaki değişiklikler tabloyu yakında değiştirebilir.

Geçen nisan ayında Belçika, vatandaşların yetkili bir kurulumcuya ödeme yapmak zorunda kalmadan tak-çalıştır PV’ler satın almasına imkân tanıyan, kendi kendine kurulan panellere yeşil ışık yaktı. İspanya’da da son dönemde satışlarda artış gözleniyor; Tornasol Energy adlı şirket geçen yıl 1.300’den fazla haneye güneş enerjisi kitleri kurdu.

Birleşik Krallık, tak-çalıştır güneş sistemlerine yönelik kısıtlamaları gevşeten son Avrupa ülkesi oldu; kısa süre önce Lidl ve Iceland gibi indirimli perakendecilerde düşük maliyetli panellerin satışa sunulacağını duyurdu.

27 AB üye devletinden yalnızca İsveç ve Macaristan, kendi kendine kurulan tak-çalıştır güneş cihazlarını hâlâ yasaklıyor.

Tak-çalıştır güneş mi, geleneksel çatı üstü paneller mi: En iyi seçenek hangisi?

Avrupa’da çatı üstü güneş sistemlerinin maliyeti, sistemin büyüklüğüne ve güneş enerjisi depolama bataryası alınıp alınmadığına bağlı olarak büyük farklılık gösteriyor. Fiyatlar 7.000 ila 30.000 avro arasında değişebiliyor; ancak pek çok ülkede kurulum maliyetlerine destek olmak için hibe gibi teşvikler sunuluyor.

Çatı üstü güneşin geri ödeme süresi de panellerin konumu, aldıkları güneş ışığı miktarı ve elektrik tüketim alışkanlıklarınız gibi birçok faktöre bağlı.

Birleşik Krallık’ın Energy Savings Trust kuruluşuna göre, ihracat ödemeleri dikkate alınmadığında, Londra’da çatı üstü güneş sistemi bulunan bir evde sakinler gün boyu evdeyse yıllık 650 sterlin (750 avro) tasarruf sağlanabiliyor. Çoğu gün saat 18.00’e kadar evde olunmadığında bu rakam 530 sterline (611 avro) düşüyor.

Bu da çatı üstü güneşin, emekliler veya evden çalışanlar gibi gündüz saatlerinde elektrik tüketenler için büyük bir avantaj sağladığı anlamına geliyor.

“Tipik bir çatı üstü sistem, özellikle elektrikli araç şarjı veya ısı pompaları nedeniyle gündüz tüketimi yüksek olan hanelerde faturaları ciddi biçimde aşağı çekebilir” diyor, Heatable (kaynak İngilizce) adlı şirketin yenilenebilir enerji elektrik mühendisi Kian Milroy, Euronews Earth’e.

“İlk yatırım maliyeti elbette daha yüksek ve geri ödeme süresi daha uzun, ancak toplamda daha iyi bir değer sunuyor.”

Milroy, Birleşik Krallık’ta 400 sterlin (461 avro) gibi düşük bir bedelle piyasaya çıkan tak-çalıştır güneşi, kiracılar, apartman dairelerinde oturanlar veya çatıya PV paneli kuramayan herkes için daha uygun bir “tamamlayıcı ürün” olarak tanımlıyor.

“Bazı faydaları var ama sınırlı,” diye açıklıyor. “Kurulumu çok daha kolay, ancak faturaları dramatik biçimde etkileyecek kadar elektrik üretmiyor.”

Almanya’nın aksine, Birleşik Krallık’ta ev içi prizler genelde şebekeye elektrik geri basmaya uygun şekilde tasarlanmadığı için tak-çalıştır güneş sistemi bulunan haneler, çatı üstü panellerde olduğu gibi fazla üretimi şebekeye satarak gelir elde edemiyor.

Oysa tak-çalıştır güneş, aslında büyük miktarda elektrik üretmek için değil; daha çok buzdolapları, Wi-Fi yönlendiricileri ve diğer bekleme modundaki cihazlar gibi sürekli çalışan ekipmanların enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik tasarlanmış durumda.

Uswitch.com (kaynak İngilizce) adlı karşılaştırma sitesinin enerji uzmanı Natalie Mathie, Euronews Earth’e yaptığı açıklamada 400 ila 500 watt üreten tak-çalıştır panellerin, (boyutuna bağlı olarak yaklaşık 300 watt çeken) yavaş pişirici tencereler gibi enerji verimli cihazları çalıştırmaya yetebileceğini, ancak prize takılan klima üniteleri veya sıcak hava fritözleri (air fryer) gibi çok enerji tüketen aletler için yeterli olmayacağını söylüyor.

Carbon Brief (kaynak İngilizce) adlı düşünce kuruluşunun analizine göre tak-çalıştır güneş panelleri, tipik bir Birleşik Krallık hanesine 15 yıllık ömürleri boyunca 1.100 sterlin (yaklaşık 1.261 avro) kazandırabiliyor. Buna karşılık çatı üstü paneller, aynı dönemde 15.000 sterlin (17.316 avro) ya da daha fazla tasarruf sağlayabiliyor; çoğu sistemde geri ödeme süresi 6 ila 10 yıl arasında değişiyor.

Güneş enerjisi faturaları artırabilir mi?

Avrupalılar elektrik faturalarını düşürmek için güneş enerjisine yatırım yaparken, bazen tam tersi sonuçlar da ortaya çıkabiliyor.

Bu olgu “güneş geri tepme etkisi” (solar rebound effect) olarak biliniyor ve hanelerin, panellerini sonsuz bir ücretsiz enerji kaynağı olarak görmeleri nedeniyle normalden daha fazla elektrik tüketmeleriyle ortaya çıkıyor.

“Küçük bir tak-çalıştır dizi birkaç yüz watt üretebilir, ancak ev sahibinin kafasında bu bedava enerji anlamına gelir ve daha fazla elektrik kullanmaya başlarlar” diyor Milroy.

Hem çatı üstü panellerde hem de tak-çalıştır sistemlerde görülebilen güneş geri tepme etkisi, çoğu zaman güneş enerjisi kullanan hanelerin faturalarında artışa yol açarak yatırımlarını amorti etmeleri için gereken süreyi uzatıyor.

Buna karşın, elektrik tüketiminizi sabit tutmak için bilinçli bir çaba göstermek bu etkiyi dengelemeye yardımcı olabilir.

(euronews)

Yapay zekanın iş gücü piyasasındaki olumsuz etkilerinin, eşitsizlik piramidinin altında yer alan iş kollarında daha fazla ortaya çıkmasına bağlı olarak ekonomik eşitsizliğin artacağı ve bunun da toplumsal huzursuzluğu artırma potansiyeli taşıdığı belirtiliyor. AA'nın, teknolojinin var olan toplumsal eşitsizliklere etkisini ele aldığı iki haberden oluşan "Teknoloji ve Eşitsizlik" başlıklı dosyasının ikinci haberinde, Çin'deki Taihe Enstitüsünde yapay zeka ve işçi sorunları üzerine araştırmalar yapan Wang Hui, yapay zekanın iş gücü piyasasındaki eşitsizliği nasıl etkileyeceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ TEDAVİ YÖNTEMİ İLE UZAKTAN MÜDAHALE

Kendi bulduğu “Kişiselleştirilmiş Tedavi Yöntemi” ile Oxford ve Maastricht üniversitelerinin desteğini alarak dünyada bir ilke imza atan Türk Psikolog Alptekin Aydın, QEEG olarak adlandırılan son teknoloji İngiltere hastanelerinde bile olmayan fonksiyonel beyin taraması ile öncelikli olarak problemli fonksiyonları tespit ediyor.

Otizmli çocuğun beyin haritası çekilip raporlanmasından sonra, evlerde de kullanılabilen, kişiye özel olarak hazırlanan manyetik beyin tedavisi yapılıyor.

Aydın, Londra’daki kliniğinde TMS adı verilen manyetik beyin terapisi ile bin 500 yakın çocuğun iyileştiği ve binlerce çocuğun sırada beklediği tedaviyi, öncelikli olarak Türkiye’de başlattı.

Londra Tasarım Yıldızları konseptli etkinlikte İngiltere’de yaşayan iç mimarlar, mimarlar, tasarımcılar ve inşaat sektörünün önde gelen isimleri buluştu.

Geceye ev sahipliği yapan şirketin Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Erden, “Dünyayı aydınlatmak için bir yolculuğa çıktık. 10 bin metrekare kapalı alan ve üretim tesislerimiz ile talebi karşılayacak bir potansiyelimiz var. Hali hazırda ABD ve Kanada’ya ihracat yapan bir firmayız. Avrupa lokasyonu olarak da merkezimizi Londra’ya taşıdık” diye konuştu.

15 YILLIK TECRÜBE

2,5 milyon sterlinin üzerinde bir yatırım ile Birleşik Krallık’ta faaliyete başlayan şirket, 15 yıllık tecrübesi ile sektörü dünyaya tanıtmayı hedefliyor.

Londra’daki Showroom’unda İngiltere’nin önde gelen sektör temsilcilerini ağırlayan şirketin) diğer kurucu ortağı Fatih Erden ise, “Türkiye’nin en büyük üreticilerinden biriyiz. Hizmet kalitesini ön planda tutarak Mimari tasarım ve Aydınlatma alanında tasarımdan üretime kadar çözümler üretiyoruz. Mekan ile kullanıcı arasındaki ilişkiyi doğru ışık ile kurgulayarak İnşaat, otel, restoran ve kişiye özel aydınlatma tasarımları ile sektörde trendi belirliyoruz”  diyerek HEKA Aydınlatma’nın sektörün lokomotiflerinden olduğunun altını çizdi.

“SEKTÖRÜN DE YOLUNU AYDINLATACAĞIZ”

Londra’daki etkinlikte tasarımcı ve içmimarları inşaat sektörüyle buluşturarak üretici, tasarımcı ve uygulayıcıları kaynaştırmayı hedeflediklerini belirten Ömer Erden, “Biz aydınlatma projeleri ile büyük ölçekli işler yapan bir firmayız. Yaşam alanlarını ışıklandırıyoruz. Londra’daki bu etkinlikte de sektörün önemli paydaşlarını bir araya getirmenin görevimiz olduğunu hissettik. HEKA’nın kapıları sektörün tüm temsilcilerine açık. Biz Londra’daki merkezimizin bir buluşma noktası olmasını hedefledik” diyerek sektörün de yolunu aydınlatmaya talip olduklarını belirtti.

Geceye T.C. Londra Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği, Avrupalı Türk Markalar Birliği, ÇATI Business Networking sivil toplum kuruluşu, iş insanları, Londra’da yaşayan mimar, mühendis, iç mimar ve tasarımcılar katıldı.

Çavuşoğlu, Antalya'da Belek Turizm Merkezi'ndeki bir otelde Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ile heyetler arası görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Çavuşoğlu, Afganistan'dan Türkiye'ye gelmek isteyen Türk vatandaşlarının tahliyesinin güvenli bir şekilde gerçekleştiğini söyledi.

Kabil Havaalanı'nın güvenliğini sağlayan güvenlik güçlerinin ve büyükelçilik görevlilerinin özverili bir şekilde çalıştığını belirten Çavuşoğlu, tahliye zamanında görevlilerin havalimanında çalışmalarını yürüttüğünü, şu anda ise büyükelçilik binasına döndüklerini kaydetti.

Afganistan'da insani krizin endişe verici boyuta ulaştığını ifade eden Çavuşoğlu, ülkenin yarısından fazlasının acil insani yardıma muhtaç olduğunu dile getirdi.

Bölgedeki 10 milyona yakın çocuğun hayatının kuraklık, açlık ve salgın nedeniyle tehlikede olduğuna işaret eden Çavuşoğlu, uluslararası toplumun Afganistan'a insani yardımlarını artırması gerektiğini vurguladı.

Afganistan'da 3,5 milyon kişinin yerinden edildiğini anlatan Çavuşoğlu, "Afganistan kaynaklı göç akını, kriz boyutuna ulaşırsa sadece bölge ülkeleri değil Avrupa dahil herkes etkilenir. Suriye krizinden dersler çıkartılmalı. Birlikte bu konuda çözümler üretmeliyiz. Bu konuyu da biraz önce ele aldık. Türkiye olarak göç konusunda ahlaki ve insani sorumluluklarımızı yeterince yerine getirdik. Bizim artık ilave bir mülteci yükü kaldırmamız söz konusu değildir." diye konuştu.

Kabil Havaalanı'nın güvenliğinin nasıl sağlanacağına ilişkin soruya Çavuşoğlu, "Havaalanı konusu gerçekten ciddi bir konu, bunu titizlikle değerlendiriyoruz. Önümüzdeki dönemde daha detaylı incelemelerde bulunulacak. Özellikle sivil uçuşlara." diye yanıt verdi.

Çavuşoğlu, Afganların Türkiye'de tutulacağı iddialarına ilişkin ise şu değerlendirmede bulundu:

"Maalesef dezenformasyon böyle durumlarda çok daha yaygın oluyor, hatta bazen de etkili olabiliyor. Özellikle ABD ve İngiltere'nin Afganları ülkeden çıkardıktan sonra Türkiye'de belli bir süre tutacağına dair iddialar ortaya atıldı. O ülkeler bunu yalanladı. Gerçekten de hiçbir ülkeden bugüne kadar 'Göçmenleri Afganistan'dan çıkardıktan sonra daha doğrusu tahliye edilen kişileri Türkiye'de belli bir süre tutalım' teklifi hiç olmadı. En başta vize konusunda ABD'nin bir açıklaması oldu, biz de zaten net bir şekilde ona karşı çıktık. Böyle bir teklif ne Almanya'dan ne de başka bir ülkeden bize gelmedi."

(Sürecek)

1 Ocak 2021 tarihi itibarıyla başlayan bu yeni dönemin ilk günlerinde yaşanan sorunlar, beklentileri, gıda sektörünün içinden bir portre olan Giba Gıda CEO’su Vehbi Keleş ile konuştuk.

Avrupalı Türk Markalar Birliği (ATMB) Başkan Yardımcısı ve Gima Gıda CEO'su Vehbi Keleş ile “Türkiye ile İngiltere Arasında İmzalanan Serbest Ticaret Anlaşması ve Brexit Sonrası Ticareti” konuştuk.  Eurovizyon’un Youtube kanalında izleyebilirsiniz...

Daha sonraki söyleşileri izlemek için Youtube kanalımıza abone olabilirsiniz.