LONDRA — Dünyanın önde gelen sanat, tasarım ve dekoratif sanatlar müzelerinden Victoria and Albert Museum, son yılların en kapsamlı İstanbul sergilerinden birine hazırlanıyor.

“Constantinople to Istanbul: One City, Two Empires” başlıklı sergi, MS 330 yılında Konstantinopolis’in Roma İmparatorluğu’nun yeni başkenti olarak kuruluşundan başlayarak Osmanlı İmparatorluğu’nun sona erdiği 1922 yılına kadar uzanan yaklaşık 1.600 yıllık dönemi ele alacak.

Victoria and Albert Museum (V&A), sergiyi İstanbul’un bu uzun tarihini Bizans ve Osmanlı dönemlerini birlikte ele alarak kapsamlı biçimde anlatan Birleşik Krallık’taki ilk sergi olarak tanımlıyor.

1453 bir kopuş noktası olarak değil, büyük dönüşümün parçası olarak ele alınıyor

Serginin dikkat çeken yönlerinden biri, İstanbul tarihini yalnızca birbirinden kopuk “Bizans” ve “Osmanlı” dönemleri biçiminde sunmaması.

V&A’nın küratoryal yaklaşımında Konstantinopolis/İstanbul, iki büyük imparatorluğa art arda başkentlik yapan; siyasi iktidar, din, ticaret, sanat ve gündelik yaşamın yüzyıllar boyunca birbirini dönüştürdüğü bir şehir olarak ele alınıyor.

MS 330-1453 arasındaki Bizans İmparatorluğu ile 1453-1922 arasındaki Osmanlı İmparatorluğu'nun farklı sanat geleneklerinin yanı sıra, bu gelenekler arasındaki bağlantılar ve şehrin Akdeniz'den Avrupa'ya, Hristiyan ve İslam dünyalarına uzanan kültürel etkileri serginin temel anlatısını oluşturuyor.

200’den fazla eser Londra’da buluşacak

Sergide V&A koleksiyonunun yanı sıra İngiltere ve dünyanın farklı ülkelerindeki önemli koleksiyonlardan getirilen 200’ü aşkın eser bulunacak.

Bunlar arasında nadiren sergilenen ipek ve tekstil ürünleri, tarihi kıyafetler, seramik ve İznik çinileri, mozaikler, sofra eşyaları, mücevherler ve değerli metal eserler, heykeller, mimari parçalar, el yazmaları, resimler ve kâğıt üzerine çalışmalar yer alıyor.

Uluslararası ödünç eserlerin geldiği kurumlar arasında İstanbul’daki Türk ve İslam Eserleri Müzesi ve Vehbi Koç Vakfı Sadberk Hanım Müzesi ile Atina’daki Benaki Museum, Venedik’teki San Marco Hazinesi, British Museum ve British Library gibi önemli koleksiyonlar bulunuyor. Bu eserlerin bir bölümünün İngiltere’de ilk kez sergileneceği belirtiliyor.

Bizans'ın fildişi şaheseri: Veroli Casket

Serginin en dikkat çekici parçalarından biri, 10. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen Veroli Casket olacak.

Fildişinden yapılmış Bizans eseri, üzerindeki klasik mitoloji sahneleriyle Orta Bizans döneminin en önemli dekoratif sanat örnekleri arasında gösteriliyor.

Sergide ayrıca 11. yüzyıla ait “Enkolpion of Constantinos, proedros” adlı dini obje de yer alacak. Altın ve emaye işçiliğiyle dikkat çeken eser, Bizans'ın dini sanatının ve saray çevresindeki zanaatkârlığın önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Osman Hamdi Bey'in 1887 tarihli eseri de sergide

Osmanlı döneminden serginin dikkat çeken eserlerinden biri ise Türk resim sanatının en önemli isimlerinden Osman Hamdi Bey'in 1887 tarihli “Ladies Taking a Walk” adlı tablosu olacak.

Bunun yanında yaklaşık 1750 tarihli uzun saplı bir tambur, 17. yüzyıldan bir Osmanlı tören parşömeni, 16. yüzyılın ikinci yarısında Bursa'da üretilmiş kadife örtü ve geleneksel kordon tekniğinin kullanıldığı bir üçetek entari de serginin öne çıkan parçaları arasında bulunuyor.

İstanbul kahvesinden saray törenlerine

Sergi yalnızca imparatorların, sarayların ve dini yapıların tarihine odaklanmayacak.

İstanbul'un gündelik yaşamı ve tüketim kültürünü gösteren eserler de ziyaretçilerin karşısına çıkacak.

Bunlardan biri 1800-1850 yılları arasına tarihlenen, muhtemelen İstanbul'da üretilmiş bakır, gümüş yaldızlı ve çiçek motifleriyle işlenmiş kahve ibriği olacak.

Yaklaşık 1809 tarihli ve anonim bir Rum sanatçıya atfedilen “The Sultan riding out in procession to Friday Prayers” adlı suluboya ise padişahın cuma namazı için saraydan çıkışını ve Osmanlı İstanbul'undaki törensel yaşamı yansıtacak.

Sergide ayrıca Gaspare Fossati'nin çiziminden hazırlanan, 1852'de Londra'da yayımlanan renkli “Aya Sofia Constantinople” litografisi de bulunuyor.

İstanbul'un hikâyesi dört bölümde anlatılacak

Sergi, ziyaretçiyi kronolojik olduğu kadar tematik bir yolculuğa çıkaran dört ana bölümden oluşuyor.

“Grand Beginnings”, Büyük Konstantin'in MS 330'da şehri Roma İmparatorluğu'nun başkenti olarak yeniden kurmasıyla başlıyor. İstanbul'un stratejik konumu, gelişmiş su sistemleri, surları ve şehrin siyasi ve toplumsal merkezi olan Hipodrom bu bölümün temel unsurlarını oluşturuyor. V&A, araba yarışlarının yalnızca eğlence değil, aynı zamanda imparatorluk gücünün sergilendiği siyasi gösteriler olduğunu vurguluyor.

Ayasofya'dan Bizans'ın kutsal sanatına

İkinci bölüm “Heaven and Earth”, Bizans İstanbul'unda Hristiyanlığın sanat ve mimari üzerindeki etkisini ele alıyor.

İmparatorların kutsal imgeleri siyasi otoritelerini güçlendirmek için nasıl kullandıkları; ikonlar, kutsal emanetler, el yazmaları ve kilise sanatının gelişimi üzerinden anlatılıyor.

Ayasofya ise kentin dini, mimari ve sanatsal kimliğinin merkezindeki yapılardan biri olarak serginin anlatısında önemli yer tutuyor.

Osmanlı sarayının “Power and Reach” dönemi

Üçüncü bölüm “Power and Reach”, İstanbul'un 1453'ten sonra Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti olarak geçirdiği dönüşüme odaklanıyor.

Saray kültürü, törenler, değerli tekstiller, çiniler, kıyafetler ve diğer lüks objeler üzerinden Osmanlı yönetiminin iktidarı nasıl görünür hale getirdiği ele alınıyor.

Topkapı Sarayı ve imparatorluk törenleri bu bölümde İstanbul'un yeni siyasi merkezinin oluşumunu anlatan temel unsurlar arasında yer alıyor.

Kahvehaneler, hamamlar ve Boğaz: “Life in the City”

Son bölüm “Life in the City” ise saraydan çıkarak İstanbul sokaklarına yöneliyor.

Kahvehaneler, hamamlar, ticaret hayatı, eğlence kültürü ve Boğaz çevresindeki yaşam üzerinden İstanbul'un çok dilli, çok dinli ve kozmopolit yapısı ele alınıyor.

19. yüzyılda İstanbul'un Avrupa'yla giderek yoğunlaşan kültürel ilişkileri ve Paris modası gibi Avrupa kaynaklı eğilimlerin Osmanlı başkentindeki gündelik hayat ve estetik anlayış üzerindeki etkileri de bu bölümün konuları arasında bulunuyor.

Serginin son kısmında ise yön tersine çevriliyor: Bizans ve Osmanlı sanatının 19. yüzyıl Avrupa sanat ve tasarımını nasıl etkilediği inceleniyor.

Hipodrom'dan Galata Kulesi'ne bir İstanbul yolculuğu

V&A sergiyi yalnızca vitrinlerde sıralanan tarihi eserlerden oluşan klasik bir sunum olarak tasarlamıyor.

Müzenin açıklamasına göre yaratıcı sahneleme ve sürükleyici sergi tasarımıyla ziyaretçilerin İstanbul'un sokaklarını, ibadet alanlarını, ticaret ve eğlence merkezlerini hissetmeleri amaçlanıyor.

Bu anlatı ziyaretçiyi Hipodrom ve Ayasofya'dan Topkapı Sarayı ve Galata Kulesi'ne uzanan sembolik bir İstanbul yolculuğuna çıkaracak.

Serginin küratörleri Tim Stanley ve Bella Radenovic

Serginin küratörlüğünü V&A'nın Orta Doğu koleksiyonları alanındaki uzman isimlerinden Tim Stanley, proje küratörlüğünü ise Bella Radenovic üstleniyor.

V&A üyeleri için serginin açılışından önce 5 Kasım'da Stanley ve Radenovic'in katılımıyla çevrim içi özel bir küratör konuşması da gerçekleştirilecek. Üyeler için 5 ve 6 Kasım'da ön gösterim, 7 ve 8 Kasım sabahlarında ise özel ziyaret saatleri düzenlenecek.

7 Kasım'da açılıyor, altı ay boyunca Londra'da

“Constantinople to Istanbul: One City, Two Empires”, 7 Kasım 2026 Cumartesi günü V&A South Kensington'da ziyarete açılacak ve 9 Mayıs 2027'ye kadar devam edecek.

V&A'nın güncel bilet sayfasına göre serginin normal giriş ücreti hafta içi 25 sterlin, hafta sonu 27 sterlin. İndirimli bilet seçenekleri bulunuyor ve müze özellikle yoğun dönemler için önceden rezervasyon yapılmasını tavsiye ediyor. Sergi V&A South Kensington'ın 38 ve 39 numaralı galerilerinde düzenlenecek.

Koç Holding iş birliğiyle gerçekleştirilen ve Huo Family Foundation'ın da destek verdiği sergi, İstanbul'un tarihini yalnızca iki büyük imparatorluğun başkenti olması üzerinden değil, 16 yüzyıl boyunca farklı inançların, kültürlerin, sanat geleneklerinin ve gündelik yaşam biçimlerinin birbirini dönüştürdüğü bir dünya şehri olarak anlatmayı hedefliyor.

V&A'nın sergi için seçtiği çerçeve de bu yaklaşımı özetliyor: Aynı şehir, iki imparatorluk ve yaklaşık 1.600 yıllık kesintisiz bir sanatsal miras.

Ancak mevcut açıklamalar, hükümetin “earned settlement” olarak adlandırdığı yeni sistemi bütünüyle terk ettiğini göstermiyor.

Mahmood, Liverpool’daki konuşmasında süresiz oturum hakkının, ülkeye “sürekli bağlılık” gösteren kişiler tarafından kazanılması gerektiği yönündeki temel yaklaşımını korudu. Buna karşılık, kamuoyu istişaresi sırasında reformların bazı bölümlerinin adil olmadığı yönünde eleştiriler geldiğini açıkça kabul etti.

İçişleri Bakanı, hükümetin sonuçta “İngiltere’ye yasal yollarla gelenlere karşı adalet ile Britanya vatandaşlarına karşı adalet arasında denge kuran” bir noktaya ulaşacağını söyledi. Bu ifade, hükümetin daha önceki önerilerinde değişikliğe gitmeye hazır olduğunun bugüne kadarki en açık işaretlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Tartışmanın merkezinde 10 ve 15 yıllık bekleme süreleri var

Hükümetin Kasım 2025’te istişareye açtığı “earned settlement” modelinde, süresiz oturum için standart başlangıç süresinin mevcut birçok göçmen rotasındaki beş yıldan 10 yıla çıkarılması önerilmişti.

Daha düşük ve orta vasıf düzeyindeki bazı mesleklerde çalışanlar açısından ise bu sürenin 15 yıla kadar çıkarılması gündeme getirildi. Bu düzenlemeden en fazla etkilenmesi beklenen gruplar arasında Health and Care Worker vizesiyle İngiltere’ye gelen bakım sektörü çalışanları bulunuyor.

Planın en tartışmalı yönlerinden biri ise yeni sistemin yalnızca gelecekte İngiltere’ye gelecek kişilere değil, halen ülkede bulunan ve henüz ILR almamış göçmenlere de uygulanmasının önerilmesi oldu.

Hükümetin istişare belgesinde bu yaklaşım açık biçimde yer alıyor. Bununla birlikte aynı belge, mevcut sistemden yeni sisteme geçilirken ülkede bulunan göçmenler için özel “transitional arrangements”, yani geçiş düzenlemeleri uygulanıp uygulanmaması konusunda da görüş istedi.

Angela Rayner: “Kurallar oyun devam ederken değiştiriliyor”

Mahmood üzerindeki baskı Liverpool konferansı öncesinde belirgin biçimde arttı.

Konut Bakanı Angela Rayner, özellikle İngiltere’nin ihtiyaç duyduğu dönemde ülkeye davet edilen yabancı bakım çalışanlarının daha sonra farklı kurallarla karşı karşıya bırakılmasına itiraz etti. Rayner, geriye dönük değişikliklerin göçmenler açısından “kuralların oyun devam ederken değiştirilmesi” anlamına geleceğini savundu.

İtiraz yalnızca kabine içinden gelmiyor. 100’den fazla İşçi Partili milletvekilinin hükümetin göç politikalarının bazı bölümlerine ilişkin kaygılarını İçişleri Bakanlığı’na ilettiği bildirilirken, UNISON başta olmak üzere sendikalar da özellikle bakım çalışanları için öngörülen düzenlemelere karşı çıktı.

Liverpool’daki konferans sırasında göçmen bakım çalışanları da önerilere karşı protesto düzenledi. Homecare Association da 15 yıllık sürenin deneyimli çalışanların sektörden ayrılmasına, personel açığının büyümesine ve çalışanların sömürüye daha açık hale gelmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.

Parlamento komitesi de bakım sektörü için risk uyarısı yaptı

Tartışmanın önemli bir başka boyutu da İngiltere’nin sosyal bakım sisteminin yabancı çalışanlara olan bağımlılığı.

Avam Kamarası İçişleri Komitesi’nin incelemesine göre, Mart 2022-Mart 2025 arasında yaklaşık 230 bin denizaşırı çalışan, bağımsız sosyal bakım sektöründeki işlere girdi. Aynı dönemde sektörde çalışan Britanyalıların sayısında ise 2020/21’e kıyasla yaklaşık 85 bin kişilik düşüş yaşandı.

Komite, bakım çalışanlarının ILR hakkına ulaşmasının 15 yıla çıkarılması halinde çalışanların sektörü veya ülkeyi terk edebileceği; bunun da personel açığını ve bakım hizmetlerinin maliyetini artırabileceği uyarısında bulundu.

Peki hükümet neyi değiştirebilir?

Mahmood henüz yeni kuralların nihai şeklini açıklamadı. Dolayısıyla şu aşamada “10 yıllık ILR planı kaldırıldı” ya da “15 yıllık bakım çalışanı düzenlemesinden tamamen vazgeçildi” demek için yeterli resmî dayanak bulunmuyor.

Buna karşılık, İngiliz basınındaki son haberler hükümetin özellikle halen İngiltere’de yaşayan ve mevcut kurallara güvenerek ülkeye gelmiş kişilerin durumunu yeniden değerlendirdiğine işaret ediyor. Financial Times ve The Times, Mahmood’un parti içindeki baskının ardından reformları yumuşatmaya hazırlandığını bildiriyor.

Bu nedenle en önemli soru, nihai düzenlemenin kimlere geriye dönük uygulanacağı ve kimlerin geçiş hükümleriyle korunacağı olacak.

Özellikle 2021 sonrasında İngiltere’ye gelen bakım çalışanlarının mevcut beş yıllık ILR beklentisinin korunması veya bu gruba özel daha kısa bir geçiş süresi tanınması, tartışılan başlıca seçenekler arasında bulunuyor. Ancak bu konuda henüz kesinleşmiş bir hükümet kararı açıklanmadı.

Vatandaşlık konusunda da henüz kesin karar yok

Sosyal medyadaki paylaşımlarda ILR değişiklikleri ile İngiliz vatandaşlığına ilişkin düzenlemelerin zaman zaman aynı karar gibi sunulması da kafa karışıklığı yaratıyor.

Oysa bunlar hukuken farklı aşamalar.

Hükümetin “earned settlement” istişare belgesi, vatandaşlık sisteminin de ileride benzer “katkıya dayalı” ilkeler doğrultusunda değiştirilmesinin planlandığını belirtiyor. Ancak hükümet, vatandaşlığa ilişkin değişikliklerin British Nationality Act 1981’de değişiklik gerektireceğini ve bu nedenle ILR istişaresinin sonuçları görülmeden nihai vatandaşlık modelinin belirlenmemesi gerektiğini kabul ediyor.

Dolayısıyla şu anda hem ILR hem vatandaşlık konusunda kamuoyunda tartışılan bütün sürelerin kesinleşmiş yeni yasa veya yürürlükteki yeni kural olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Yeni sistemin ana fikri tamamen terk edilmiş değil

Mahmood’un Liverpool konuşmasından çıkan tablo, hükümetin göç politikasında bütünüyle yön değiştirmesinden çok, tartışmalı bölümlerde geri çekilmeye veya istisnalar oluşturmaya hazırlandığına işaret ediyor.

İçişleri Bakanı, ILR’nin otomatik bir hak olmaktan çıkarılarak kişinin çalışma, vergi ödeme, İngilizce bilgisi, sabıka durumu ve ülkeye yaptığı ekonomik veya toplumsal katkıyla ilişkilendirilmesi yönündeki temel yaklaşımından vazgeçtiğini söylemedi.

Asıl değişiklik ihtimali, bu sistemin İngiltere’ye daha önce gelmiş kişilere hangi ölçüde uygulanacağı konusunda ortaya çıkıyor.

Bu ayrım, İngiltere’de yıllardır yaşayan yüz binlerce göçmen açısından kritik önem taşıyor. Hükümetin kendi istişare belgelerine göre 15 yıllık süreden etkilenebilecek gruplar yalnızca bakım çalışanlarından da ibaret değil; RQF 6 seviyesinin altındaki bazı Skilled Worker meslekleri de düzenlemenin kapsamına girebilir.

Mahmood aynı konuşmada mülteci politikasında yeni açılım duyurdu

İçişleri Bakanı’nın Liverpool konuşmasının göçmenler açısından dikkat çeken diğer bölümü ise güvenli ve yasal mülteci yolları oldu.

Mahmood, UK Resettlement Route’un yeniden açılacağını ve Birleşmiş Milletler ile işbirliği içinde savunmasız mültecilerin İngiltere’ye kabul edileceğini açıkladı.

Yeni sistem kapsamında yardım kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ekim ayından itibaren topluluk sponsorluğu için, üniversiteler ise öğrenci sponsorluğu için başvurabilecek. İlk kişilerin gelecek yıl sonbaharda gelmesi planlanıyor. Ayrıca kabul edilecek kişilerin yaklaşık dörtte birinin Taliban yönetimi altında baskı gören Afgan kadın ve kızlar ile Gazze’den kaçan Filistinlilerden oluşması bekleniyor.

Gözler İçişleri Bakanlığı’nın nihai kararında

Liverpool’daki konuşma bu nedenle göçmenler açısından önemli bir siyasi işaret verse de belirsizliği tamamen ortadan kaldırmış değil.

Şu aşamada en doğru tablo şu: Mahmood “earned settlement” sisteminden vazgeçmedi; ancak özellikle mevcut göçmenlere ve bakım çalışanlarına uygulanacak 10-15 yıllık bekleme süreleri konusunda önceki sert çizgisini yumuşatabileceğinin güçlü sinyalini verdi.

Nihai düzenlemede, geçiş hükümlerinin kapsamı ve halihazırda İngiltere’de bulunan kişilerin korunup korunmayacağı belirleyici olacak. Vatandaşlık sisteminde yapılması düşünülen değişiklikler ise ILR reformundan ayrı bir hukuki süreç gerektirdiğinden henüz kesinleşmiş değil.

Başsavcılığın 29 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre son operasyon kapsamında gözaltına alınan 38 şüpheliden 36’sı, savcılık işlemlerinin ardından tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi. Hakimlik, 36 şüphelinin tamamının tutuklanmasına karar verdi. Diğer iki şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandı.

47 şüpheli hakkında gözaltı kararı

Son operasyon Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ile Ankara Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele Şubesi tarafından yürütüldü.

Başsavcılığa göre, FETÖ faaliyetleri kapsamında “tasarlayarak kasten öldürme” suçuna iştirak ettikleri ve olayın “maddi gerçeğinin ortaya çıkmasını engellemek” amacıyla çeşitli suçlar işledikleri ileri sürülen 47 şüpheli hakkında gözaltı kararı çıkarıldı.

Ankara merkezli 16 ilde toplam 45 adreste eş zamanlı arama ve el koyma işlemleri gerçekleştirildi. Haklarında işlem başlatılan 47 kişiden 10’unun halihazırda cezaevinde bulunduğu belirlendi.

Operasyonun başladığı 25 Eylül’de 33 kişi gözaltına alındı. Soruşturmanın ilerleyen aşamasında aynı suçlamalar kapsamında beş kişinin daha gözaltına alınmasıyla gözaltındaki şüpheli sayısı 38’e çıktı.

Temmuz ayında 19 kişi tutuklanmıştı

Son operasyon, 2026 yazında Yazıcıoğlu dosyasında başlatılan yeni soruşturma sürecinin ikinci büyük dalgasını oluşturuyor.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı temmuz ayında da FETÖ faaliyetleri kapsamında Yazıcıoğlu ve beraberindekilerin bulunduğu helikopterin düşmesine ilişkin “tasarlayarak kasten öldürme” suçuna iştirak ettikleri iddiasıyla 29 şüpheli hakkında işlem başlatmıştı.

Ankara merkezli 10 ilde gerçekleştirilen operasyonlarda 27 kişi gözaltına alınmış, bunlardan 19’u tutuklanırken sekiz kişi hakkında adli kontrol kararı verilmişti. Diğer iki şüphelinin ise başka dosyalardan cezaevinde bulunduğu açıklanmıştı.

Böylece temmuzdaki 19 tutuklamaya son operasyondaki 36 tutuklama da eklendiğinde, 2026 yılında gerçekleştirilen iki operasyon kapsamında tutuklanan şüphelilerin toplam sayısı 55’e yükseldi. Bu sayı, iki operasyonun tutuklama kararlarının toplamını ifade ediyor.

Adil Öksüz bağlantısı ve ByLock kayıtları inceleniyor

Soruşturmanın temmuz ayındaki ilk dalgasının ardından Adalet Bakanı Akın Gürlek, dosyada FETÖ’nün “mahrem yapılanması”, örgütsel bağlantılar, ByLock yazışmaları ve bazı şüphelilerin geçmişte örgüt kapsamında haklarında işlem yapılmış olması gibi hususların araştırıldığını açıklamıştı.

Gürlek ayrıca soruşturmada, 15 Temmuz darbe girişiminin kilit isimlerinden Adil Öksüz ile bağlantı iddialarının da değerlendirildiğini belirtmişti.

Soruşturmanın temmuzdaki bölümünde tutuklanan emekli Albay Ali Armağan’a da, helikopterin düştüğü 25 Mart 2009 günü Malatya Erhaç Havalimanı’ndan gerçekleştirilen F-4 uçuşlarıyla ilgili sorular yöneltildiği ortaya çıkmıştı. Soruşturma makamlarının Armağan’a belirli F-4 uçuşlarına ilişkin kayıtları göstererek sorular yönelttiği bildirilmişti.

Bu unsurlar soruşturma dosyasındaki iddia ve delil incelemelerini oluşturuyor; şüphelilere yöneltilen suçlamalar bakımından kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı anlamına gelmiyor.

25 Mart 2009’da altı kişi hayatını kaybetti

Muhsin Yazıcıoğlu, 25 Mart 2009’da yerel seçim çalışmaları kapsamında Kahramanmaraş’taki mitingin ardından Yozgat’a gitmek üzere helikopterle yola çıkmıştı.

Helikopterin Kahramanmaraş’ın Keş Dağı bölgesinde düşmesi sonucu Yazıcıoğlu’nun yanı sıra BBP Sivas İl Başkanı Erhan Üstündağ, BBP Sivas İl Başkan Yardımcısı Yüksel Yancı, Murat Çetinkaya, pilot Kaya İstektepe ve İhlas Haber Ajansı muhabiri İsmail Güneş hayatını kaybetti.

Enkaz ve altı kişinin cenazelerine kazadan yaklaşık 48 saat sonra Keş Dağı’nın Kuru Dere Kanlıçukur mevkisinde ulaşıldı.

GPS cihazlarının sökülmesi ayrı davaya konu oldu

Kazadan sonraki yıllarda dosyanın en çok tartışılan başlıklarından biri, helikopter enkazındaki bazı cihazların sökülmesi oldu.

Helikopterdeki GPS cihazlarının sökülmesine ilişkin 10 sanığın yargılandığı dava daha sonra Kahramanmaraş 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde açılan ve soruşturmaya FETÖ müdahalesi iddialarını konu alan başka bir davayla birleştirildi. Sanıklar arasında eski yarbay Davut Uçum ile eski astsubay Aydın Özsıcak da bulunuyordu.

Bu süreç, helikopterin düşmesinin hemen ardından başlayan arama-kurtarma faaliyetleri, enkaza ulaşılmasındaki gecikme, cihazların sökülmesi ve daha sonraki adli işlemlerin nasıl yürütüldüğüne ilişkin tartışmaların yıllarca devam etmesine yol açtı.

17 yıl sonra soruşturmanın kapsamı genişledi

2026’daki gelişmeleri önceki soruşturmalardan ayıran en önemli nokta, savcılığın dosyayı artık yalnızca kazadan sonraki delillerin durumu veya soruşturmanın yürütülüşündeki olası usulsüzlükler açısından değil, doğrudan “tasarlayarak kasten öldürme” suçuna iştirak edildiği iddiası kapsamında da ele alması.

Ancak mevcut aşamada Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının açıklamaları soruşturma ve tutuklama tedbirlerine ilişkin. Helikopterin neden düştüğü ve şüphelilerin her birine isnat edilen somut eylemlerin tamamı konusunda kamuoyuna açıklanmış, kesinleşmiş yeni bir yargı hükmü bulunmuyor.

Başsavcılık son açıklamasında soruşturmanın “çok yönlü ve titizlikle” sürdürüldüğünü bildirdi.

Son operasyonla birlikte, 25 Mart 2009’dan bu yana Türkiye’nin en tartışmalı siyasi-adli dosyalarından biri olan Muhsin Yazıcıoğlu’nun ölümüyle ilgili soruşturma, 17 yılı aşkın süre sonra yeni ve daha kapsamlı bir aşamaya girmiş durumda.

Savunma Bakanlığı bunu, İngiltere'nin uydularına yönelik düşmanca faaliyetlerle mücadele etmek amacıyla kurulan ilk özel uzay filosu olarak tanımlıyor. Birliğin görevi yalnızca saldırıları tespit etmek değil; İngiliz çıkarlarını hedef alan faaliyetleri gerektiğinde “disrupt, degrade and deny” yani bozmak, etkisini azaltmak ve engellemek olarak açıklanıyor.

Bu ifade önemli. Çünkü Londra’nın uzay politikasının yalnızca pasif uydu korumasından, gerektiğinde karşı tarafın uzaydaki faaliyetlerini sınırlandırmayı da içeren daha aktif bir “space control – uzay kontrolü” doktrinine yöneldiğini gösteriyor.

İngiliz hükümetinin eylül ayında yayımladığı yeni UK Space Strategy de bu yaklaşımı resmî politika haline getiriyor. Strateji, İngiltere’nin uzayda hareket serbestisini korumasını, İngiliz ve müttefik uzay sistemlerini savunmasını ve gerektiğinde rakiplerin aynı hareket serbestisinden yararlanmasını engelleyecek kapasitelere sahip olmasını öngörüyor.

Modern orduların “gözü ve kulağı” uzayda

Londra’nın yeni yapılanmasının arkasında modern savaşın uydulara giderek daha fazla bağımlı hale gelmesi bulunuyor.

Uydu haberleşmesi, istihbarat ve keşif görüntüleri, hassas silahların yönlendirilmesi, konumlandırma ve zamanlama sistemleri ile füze erken uyarı mekanizmaları modern askeri operasyonların temel unsurları arasında yer alıyor.

İngiltere'nin 2025 Stratejik Savunma İncelemesi de bu bağımlılığı açık biçimde ortaya koyuyor. Belgede, İngiliz Silahlı Kuvvetlerinin anlama, haberleşme, hareket etme ve savaşma yeteneğinin uzaydaki sistemlere bağlı olduğu belirtiliyor. İngiliz ekonomisinin yaklaşık beşte birinin de uydu hizmetlerine bağımlı olduğu hesaplanıyor.

Yeni UK Space Strategy'de ise uyduların doğrudan veya dolaylı olarak İngiltere GSYH'sinin yüzde 18'ini desteklediği belirtiliyor.

Londra'nın tehdit değerlendirmesinde Çin ve Rusya öne çıkıyor

İngiliz savunma belgelerinde uzaydaki askeri rekabet konusunda özellikle Çin ve Rusya üzerinde duruluyor.

2025 Stratejik Savunma İncelemesi'ne göre Çin ve Rusya'nın operasyonel uydu filoları 2019-2021 döneminde toplam yüzde 70 büyüdü. İngiliz hükümeti her iki ülkenin de gelişmiş uydu karşıtı sistemler üzerinde çalıştığını ve uzayı askeri rekabet alanına dönüştüren kapasitelere sahip olduğunu değerlendiriyor.

UK Space Command Komutanı Tümgeneral Paul Tedman da daha önce Çin'in yakın yörünge operasyonları gerçekleştirdiğini, çift kullanımlı “inspector” uyduları konuşlandırdığını ve kinetik sistemlerden yönlendirilmiş enerjiye, yapay zekâdan siber kapasitelere kadar uzanan karşı-uzay teknolojileri geliştirdiğini söylemişti. Bunlar İngiliz makamlarının değerlendirmeleri ve Pekin'in kendi faaliyetlerine ilişkin tanımlamalarıyla aynı çerçevede değerlendirilmemeli.

Rusya ise İngiliz savunma değerlendirmelerinde elektronik harp, siber faaliyetler ve uzay sistemlerine müdahale kapasitesi nedeniyle önemli tehditlardan biri olarak gösteriliyor. İngiliz Stratejik Savunma İncelemesi, Rusya'nın uzay alanındaki kapasitesinin uzun vadeli bir güvenlik sorunu oluşturacağını belirtiyor.

İngiltere artık uyduları yalnızca izlemiyor

İngiltere'nin uzay savunma altyapısı aslında yeni filodan daha geniş bir sistemden oluşuyor.

Bunun merkezlerinden biri National Space Operations Centre (NSpOC). UK Space Agency ile UK Space Command'ın ortak çalıştığı merkez; yörüngedeki cisimleri, uydu çarpışma risklerini, kontrolsüz atmosfere girişleri, parçalanmaları ve uzay hava koşullarını takip ediyor.

Sadece Ağustos 2026'da İngiliz makamları lisanslı İngiliz uydularına ilişkin 901 çarpışma riski uyarısını değerlendirdi. Aynı ay takip edilen yörünge nesnelerinin sayısı 35 binin üzerine çıktı.

Ancak yeni politika yalnızca “uzayda ne oluyor?” sorusuna cevap vermeyi değil, tespit edilen tehdide karşı harekete geçebilecek askeri kapasite oluşturmayı hedefliyor.

Borealis: Uzaydaki hareketleri tek merkezden görecek

Bu stratejinin önemli parçalarından biri Borealis adı verilen komuta-kontrol ve veri işleme sistemi.

Savunma Bakanlığı, 2025 yılında sistem için 65 milyon sterlinlik sözleşme imzaladı. Borealis, farklı kaynaklardan gelen uzay verilerini bir araya getirerek UK Space Command'a yörüngede neler olduğunu daha hızlı değerlendirme ve İngiliz uydularına yönelik riskleri belirleme imkânı sağlayacak.

İngiltere ayrıca uzaydaki nesneleri gözlemlemek amacıyla Noctis-1 gibi sistemlerden yararlanıyor. Mayıs 2026'da yayımlanan görüntülerde sistemin Uluslararası Uzay İstasyonu'nun yanı sıra İngiltere'nin askeri haberleşme ağı SKYNET uydularını da görüntüleyebildiği gösterildi.

Tyche'den Oberon'a İngiliz askeri uydu ağı genişliyor

Londra bir taraftan mevcut uydularını korumaya çalışırken diğer taraftan kendi askeri uydu kapasitesini de genişletiyor.

UK Space Command'ın ilk uydusu Tyche, Ağustos 2024'te yörüngeye gönderildi. Gündüz görüntü ve video çekebilen uydu, İngiltere'nin istihbarat, gözetleme ve keşif kapasitesinin ilk basamaklarından biri oldu.

Bunu Oberon takip ediyor. 127 milyon sterlinlik program kapsamında geliştirilen iki sentetik açıklıklı radar (SAR) uydusunun 2027'de fırlatılması planlanıyor. Radar teknolojisi sayesinde sistem gece-gündüz ve olumsuz hava koşullarında yeryüzünü görüntüleyebilecek.

Tyche ve Oberon daha geniş kapsamlı ISTARI programının parçaları. İngiltere, 2031'e kadar uydular ve bunları destekleyen yer sistemlerinden oluşan daha kapsamlı bir askeri istihbarat, gözetleme ve keşif ağı oluşturmayı hedefliyor.

Yeni doktrin: “Uzaya erişmek yetmez, kontrol etmek gerekiyor”

İngiltere'nin son adımlarındaki asıl değişiklik teknoloji yatırımlarından çok askeri doktrinde görülüyor.

UK Space Command yönetimi, geçmişte ağırlıklı olarak uyduların dayanıklılığının artırılması ve uzaydaki faaliyetlerin izlenmesi üzerinde duran yaklaşımın artık yeterli olmadığını savunuyor.

Tümgeneral Paul Tedman'ın 2025'te ortaya koyduğu yaklaşım üç aşamaya dayanıyor: uzaydaki varlıkları görmek, İngiliz ve müttefik sistemlerini savunmak ve gerektiğinde düşmanca faaliyetleri engelleyebilecek karşı-uzay kapasitesine sahip olmak.

Eylül 2026'da yayımlanan yeni ulusal uzay stratejisi bu yaklaşımı daha da ileri taşıdı. Hükümet, 2030'a kadar uzay sektörüne ilişkin kamu yatırımı ve faaliyetleri kapsamında 7,8 milyar sterlinlik bir çerçeve ortaya koyarken; uydu haberleşmesi, uzay alan farkındalığı, yörüngede servis/üretim teknolojileri ve uzaya erişimi öncelikli alanlar olarak belirledi.

Uzay, kara-deniz-hava savaşının üzerinde yeni bir cephe

Böylece RAF'ın kurduğu No. III Space Effects Squadron, tek başına yeni bir askeri birlik olmaktan daha geniş anlam taşıyor.

İngiltere'nin attığı adımlar; Tyche ve Oberon uyduları, ISTARI ağı, SKYNET askeri haberleşme sistemi, Borealis komuta-kontrol altyapısı, National Space Operations Centre ve şimdi de aktif “space effects” filosuyla birlikte değerlendirildiğinde Londra'nın uzayı giderek ayrı bir operasyon sahası olarak ele aldığı görülüyor.

Dolayısıyla gelişmeyi yalnızca “İngiltere uydularını korumak için yeni bir filo kurdu” şeklinde okumak eksik kalıyor. İngiliz hükümetinin kendi strateji belgeleri, hedefin uzaydaki İngiliz ve müttefik varlıklarını korumanın yanı sıra, gerektiğinde düşman faaliyetlerini bozabilecek ve İngiltere'nin yörüngedeki hareket serbestisini sürdürebilecek bir “uzay kontrolü” kapasitesi oluşturmak olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Bu tablo, yeryüzündeki jeopolitik rekabetin giderek daha fazla yörüngeye yansıdığını gösteriyor: kara, deniz, hava ve siber alanın ardından uzay da modern askeri caydırıcılığın temel unsurlarından biri haline geliyor.

Dünya turnesi kapsamında gerçekleştirilecek konser, 23 Ekim 2026 Cuma günü saat 19.30’da St James’s Church, Sussex Gardens’da yapılacak.

Anadolu’nun farklı müzikleri solo piyanoda buluşacak

Ceyhan, “Echoes of Anatolia” konserinde Anadolu’nun farklı dönem ve müzik geleneklerinden eserleri kendine özgü piyano yorumuyla Londralı dinleyicilere sunacak.

Programda Türk rock müziğinden Yeşilçam müziklerine, Anadolu türkülerinden klasik Türk müziğine uzanan geniş bir repertuvar yer alacak. Farklı müzik türlerini solo piyano düzenlemeleriyle bir araya getiren Ceyhan, Türkiye’nin müzikal hafızasından seçtiği eserleri Londra sahnesine taşıyacak.

“Echoes of Anatolia” dünya turnesinin Londra durağı

Dengin Ceyhan’ın dünya turnesinin duraklarından biri olan Londra konseri, sanatçının Türkiye’nin farklı müzik geleneklerini piyano aracılığıyla uluslararası dinleyiciyle buluşturduğu “Echoes of Anatolia” projesi kapsamında gerçekleştirilecek.

Konser bilgileri:

Dengin Ceyhan – Echoes of Anatolia
23 Ekim 2026, Cuma
Saat: 19.30
St James’s Church, Sussex Gardens – London

Bilet ve detaylar: https://www.universe.com/events/dengin-ceyhan-london-concert-tickets-0QFNLW?ref=share-widget-buffer

Pas-de-Calais Valisi François-Xavier Lauch'un verdiği bilgilere göre tekne, Calais yakınlarındaki Sangatte-Blériot Plage bölgesinden yaklaşık 05.15'te hareket etti. İçinde toplam 105 kişi bulunan şişme tekne İngiltere yönünde ilerlemeye başladı.

Yaklaşık 08.00 sıralarında, kıyıdan yaklaşık altı kilometre açıkta bulunan teknedekiler kurtarma ekiplerinden yardım istedi. Fransız makamları denizdeki koşulların o sırada sakin olduğunu bildirdi.

105 kişi kurtarma gemisine alındı

Fransa'nın Manş Denizi ve Kuzey Denizi Denizcilik İdaresi'nin yayımladığı resmî açıklamaya göre, Blériot Plage'dan bir göçmen teknesinin ayrıldığının bildirilmesi üzerine devlet tarafından kiralanan Ridens adlı kurtarma gemisi, CROSS Gris-Nez tarafından bölgeye yönlendirildi.

Teknedekilerin yardım istemesi üzerine Ridens, 105 kişinin tamamını tekneden tahliye etti. Operasyona daha sonra Abeille Normandie kurtarma gemisi ile Pluvier devriye gemisi de katıldı.

Durumu ağır olan üç kişi için acil tıbbi müdahale başlatıldı. Fransız Donanması'nın Le Touquet'de konuşlu Dauphin helikopteriyle deniz acil sağlık ekibi Ridens'e ulaştırıldı.

Ancak sağlık ekibi 10 yaşındaki çocuk ile iki kadının hayatını kaybettiğini belirledi. Böylece operasyonun nihai bilançosu 3 ölü ve 102 kurtarılan kişi olarak açıklandı.

İlk bulgular: Boğulma değil, sıkışma

Olayın dikkat çeken yönlerinden biri, teknenin batmamış olması.

Pas-de-Calais Valisi François-Xavier Lauch, ilk incelemelerin ölümlerin boğulma sonucu gerçekleşmediğine işaret ettiğini söyledi.

Lauch, teknedeki aşırı kalabalık nedeniyle insanların birbirlerinin üzerine sıkışmış veya ezilmiş olabileceğini belirtti. Hayatını kaybeden iki kadının 30'lu yaşlarda olduğu bildirildi.

Fransız makamlarının açıklamasına göre kesin ölüm nedenleri adli soruşturmayla belirlenecek. Olayla ilgili adli soruşturma başlatıldı.

“Taksi tekne” yöntemi yeniden gündemde

Fransız yetkililer olayda kullanılan tekneyi, son dönemde insan kaçakçılığı ağlarının başvurduğu “taxi boat” (taksi tekne) yöntemiyle ilişkilendiriyor.

Bu yöntemde şişme tekneler kıyıdan az sayıda kişiyle hareket ediyor, daha sonra sahil boyunca ilerleyerek farklı noktalardan yolcu alıyor. Böylece güvenlik güçlerinin sahilde teknenin hareketini engellemesinin önüne geçilmeye çalışılıyor.

Pas-de-Calais Valisi Lauch da ölümlerden insan kaçakçılığı şebekelerini sorumlu tuttu. Fransız makamları, olayın nasıl gerçekleştiğini ve teknenin organizasyonunda kimlerin rol aldığını araştırıyor.

Dokuz kişi daha tıbbi yardım aldı

Kurtarılanlar Calais Limanı'na götürüldü. Fransız makamlarından aktarılan bilgilere göre dokuz kişi daha hayati tehlike oluşturmayan sağlık sorunları nedeniyle tedavi altına alındı.

Bazı ilk haberlerde kurtarılanların sayısına ilişkin 102 ve 103 şeklinde farklı rakamlar yer aldı. Ancak Fransa'nın Manş Denizi ve Kuzey Denizi Denizcilik İdaresi'nin 28 Eylül tarihli resmî bilançosunda “3 kişi hayatını kaybetti, 102 kişi kurtarıldı” deniliyor.

Bu yıl İngiltere’ye ulaşanların sayısı yüzde 42 azaldı

Facia, Manş Denizi üzerinden küçük teknelerle İngiltere'ye geçişlerin yeniden gündemin üst sıralarına çıktığı bir dönemde yaşandı.

İngiltere İçişleri Bakanlığı'nın son verilerine göre 2026 yılında şu ana kadar 18 bin 609 kişi küçük teknelerle Manş Denizi'ni geçerek İngiltere'ye ulaştı. Aynı dönemde 2025'te bu sayı 32 bin 188'di. Buna göre geçişlerde yıllık bazda yaklaşık yüzde 42 azalma bulunuyor.

Buna rağmen günlük geçişlerde zaman zaman keskin artışlar yaşanıyor. İçişleri Bakanlığı verilerine göre 23 Eylül'de 10 tekneyle 781 kişi İngiltere'ye ulaştı. Bu, 2026'nın şimdiye kadarki en yüksek günlük geçiş sayısı oldu.

Son facia ise geçiş sayılarındaki düşüşe rağmen, aşırı kalabalık küçük tekneler ve insan kaçakçılığı ağlarının kullandığı yeni yöntemler nedeniyle Manş Denizi güzergâhının ölümcül risk taşımaya devam ettiğini bir kez daha ortaya koydu.

Son dönemde bir kısır döngüye giren, birbirini tekrarlayan ve kalıplara sıkışan müzik piyasasında fark oluyturan Emrah; ezber bozan bu çalışmasıyla sadece unutulmaz eserlerine bir yenisini eklemekle kalmıyor, aynı zamanda arabesk kulvarında yenilikçi, üreten ve öncü bir slow akımının liderliğini üstleniyor.

Sözü ve müziği Emrah’ın kendisine ait olan "Çıkmazdayım", sanatsal üretimde özgün kalabilmenin gücünü arkasına alarak insan ruhunun en derin çelişkilerini, gitmekle kalmak arasında sıkışan tutkulu bir kabullenişi merkezine alıyor.

Emrah’ın arabesk müzikte taze bir dönemin kapılarını aralayan yeni teklisi "Çıkmazdayım", 25 Eylül Cuma günü Seyhan Müzik etiketiyle tüm dijital platformlarda, etkileyici klibiyle ise Seyhan Müzik YouTube kanalında dinleyiciyle buluşuyor.

Metropolitan Police bünyesindeki Counter Terrorism Policing'in açıklamasına göre olay, 27 Eylül Pazar günü saat 00.45 sıralarında, RAF Fairford yönünde ilerlediği bildirilen üç şüpheli araçla ilgili ihbar üzerine başladı.

Silahlı polis ekipleri Whelford bölgesine sevk edildi ve beş erkek, ilk olarak Explosives Act kapsamındaki suçlardan şüphelenilerek gözaltına alındı. Beş kişi daha sonra ayrıca Terrorism Act'in 5. maddesi kapsamında “terör eylemi hazırlamak” şüphesiyle gözaltına alındı. Pazartesi günü itibarıyla beş şüphelinin sorgulanmasına devam ediliyor.

Araçlardaki materyaller inceleniyor

Olay yerindeki üç büyük beyaz minibüsün çevresinde 400 metrelik güvenlik kordonu oluşturuldu. İngiliz ordusunun patlayıcı imha uzmanları araçları uzaktan kumandalı robotlarla incelemeye aldı.

The Guardian'ın güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberine göre araçlarda bulunan materyallere ilişkin ilk değerlendirme, bunların el yapımı patlayıcı düzeneklerle uyumlu olabileceği yönünde. Ancak düzeneklerin çalışır durumda olup olmadığının belirlenmesi için incelemeler sürüyor. Polis ise henüz ele geçirilen maddelerin niteliği ve miktarı hakkında ayrıntılı resmî açıklama yapmadı.

Bu nedenle olayın bu aşamasında “üç minibüste kesin olarak kullanılmaya hazır bombalar bulunduğu” sonucuna varmak yerine, patlayıcı şüphesi taşıyan materyallerin incelendiğini belirtmek daha doğru.

İran bağlantısı araştırılıyor

Soruşturmanın en dikkat çekici boyutlarından biri ise İran bağlantısı ihtimali.

Reuters, Sky News ve İngiliz basınındaki diğer kaynaklara göre terörle mücadele ekipleri, olayın İran'la bağlantılı olup olmadığını soruşturmanın olası senaryolarından biri olarak inceliyor. Ancak şu ana kadar şüphelilerin İran hükümeti, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) veya İran bağlantılı herhangi bir yapıyla ilişkisi olduğuna dair kamuoyuna açıklanmış kanıt bulunmuyor.

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting de pazartesi sabahı BBC'ye yaptığı açıklamada soruşturmanın hassasiyetine dikkat çekerek bu aşamada spekülasyon yapılmaması gerektiğini söyledi.

Streeting, kamuoyunun mümkün olan en kısa zamanda bilgilendirileceğini belirterek, polis ve güvenlik birimlerine soruşturmayı yürütmeleri için zaman tanınmasını istedi.

RAF Fairford neden kritik önemde?

Olayın İran bağlantısı ihtimalinin özellikle araştırılmasının en önemli nedenlerinden biri, RAF Fairford'ın son aylarda üstlendiği askerî rol.

Gloucestershire'daki üs, uzun yıllardır ABD Hava Kuvvetleri tarafından Avrupa'daki uzun menzilli bombardıman operasyonları için kullanılıyor. Yaklaşık 3 kilometrelik pisti, B-1B ve B-52 gibi ağır bombardıman uçaklarının operasyonlarına imkân sağlıyor.

İran'la devam eden çatışma sırasında ABD bombardıman uçakları da RAF Fairford'dan yararlandı. İngiltere'nin önceki Başbakanı Keir Starmer döneminde Washington'a, İran'ın füze kapasitesine karşı belirli “savunma amaçlı” operasyonlarda İngiliz üslerini kullanma izni verilmişti.

İran daha önce üsle ilgili uyarıda bulunmuştu

RAF Fairford'ın soruşturmanın İran boyutunda öne çıkmasının bir başka nedeni de İran Devrim Muhafızları'nın temmuz ayında yaptığı açıklama.

IRGC, Amerikan bombardıman uçaklarının RAF Fairford'ı kullandığının farkında olduğunu açıklamış ve İran topraklarına yönelik saldırılarda kullanılan üslerin kendi güçleri açısından hedef olarak değerlendirilebileceği uyarısında bulunmuştu.

Bu açıklama, pazar günkü olayın ardından yeniden gündeme geldi. Bununla birlikte İngiliz makamları, söz konusu İran açıklaması ile gözaltına alınan beş kişi arasında şu aşamada doğrudan bağlantı kurmuş değil.

İhbar yerel bir sakinden geldi

Olayın ortaya çıkışına ilişkin yeni ayrıntılar da dikkat çekiyor.

İngiliz basınına konuşan bölgede yaşayan bir kadın, gece saatlerinde eve dönerken yolu kapatan üç minibüs ile kapüşonlu ve yüzleri kapalı bir grup erkek gördüğünü anlattı. Şüphelilerin kendisini fark ettikten sonra farklı yönlere kaçtıklarını söyleyen kadın, bunun üzerine acil yardım hattını aradığını belirtti.

Polis kısa süre sonra bölgeye silahlı ekipler gönderdi.

Olayın önceden planlanmış bir polis operasyonu olup olmadığı konusunda ise farklı açıklamalar bulunuyor. Press Association'a aktarılan bilgilere göre müdahale istihbarata dayalı önceden planlanmış bir operasyon değildi. Ancak Savunma Bakanı Streeting, ihbarı yapan kişinin güvenlik birimlerinin olaydan habersiz olduğu yönündeki eleştirisine karşı, onun yalnızca “tablonun bir bölümünü” gördüğünü söyledi.

85 hane tahliye edildi

Olayın ardından RAF Fairford yakınındaki Whelford köyünde yaklaşık 85 haneye tahliye çağrısı yapıldı.

Bölge sakinleri geçici olarak Cirencester'daki bir merkeze götürülürken, araçların çevresinde oluşturulan 400 metrelik güvenlik kordonu nedeniyle bazı sakinlerin pazartesi günü de evlerine dönemediği bildirildi.

Polis, olayın kontrol altına alındığını ve mevcut bilgiler ışığında başka kişilerin aranmadığını belirtiyor.

Trump: “Büyük zarar vermek istiyorlardı”

ABD Başkanı Donald Trump da olayla ilgili açıklama yaptı. Trump, şüphelilerin üste “büyük zarar vermeyi” amaçladığını ileri sürdü ve ABD ile İngiltere arasındaki işbirliğini övdü.

Trump ayrıca şüphelilerin bir süredir takip edildiğini söyledi. Ancak bu açıklama, İngiliz kaynakların operasyonun önceden istihbarata dayalı olmadığı yönündeki bilgileriyle tam olarak örtüşmüyor. İngiliz makamları da Trump'ın iddiasını kamuoyu önünde doğrulamış değil.

Şüphelilerin kimlikleri açıklanmadı

Soruşturmanın en önemli bilinmeyenlerinden biri gözaltındaki beş kişinin kimlikleri.

28 Eylül Pazartesi öğle saatleri itibarıyla İngiliz polisi şüphelilerin isimlerini, yaşlarını, milliyetlerini veya olası örgütsel bağlantılarını kamuoyuna açıklamadı. Motif konusunda da resmî bir sonuca ulaşılmış değil.

Dolayısıyla İran bağlantısı, soruşturmanın önemli başlıklarından biri olmakla birlikte henüz kanıtlanmış bir bağlantı değil.

Terörle mücadele ekiplerinin önündeki temel sorular; araçlarda bulunan materyallerin tam olarak ne olduğu, şüphelilerin RAF Fairford'ı hedefleyip hedeflemediği, olası saldırının hangi aşamada bulunduğu ve olayın herhangi bir yabancı devlet ya da örgütle bağlantısının olup olmadığı.

Bu soruların yanıtları, RAF Fairford olayının İngiltere açısından münferit bir terör girişimi mi yoksa daha geniş çaplı bir dış bağlantılı güvenlik operasyonunun parçası mı olduğunun belirlenmesinde kritik önem taşıyacak.

LONDRA

Londra’da yaşayan Türk hukukçu Tuna Bahadır tarafından kurulan ORDO, özel etkinlikler için DJ arayanlarla müzik profesyonellerini bir araya getiren dijital bir platform olarak büyümeye devam ediyor.

Mart 2026’da faaliyete geçen platformda bugüne kadar 43 şehirden 129 DJ’in profili onaylandı. ORDO’nun paylaştığı verilere göre platformdaki DJ’lerin 40’ı Londra’da, 13’ü ise İstanbul’da bulunuyor.

Özel etkinlikler için DJ rezervasyonu

ORDO; doğum günleri, düğünler, ev partileri ve benzeri özel organizasyonlar için kullanıcıların DJ bulmasını ve rezervasyon talebinde bulunmasını kolaylaştırmayı hedefliyor.

Platformun iş modelinin öne çıkan özelliklerinden biri ise DJ’lerden komisyon alınmaması. ORDO’nun verdiği bilgiye göre, etkinlik için belirlenen DJ ücretinin tamamı doğrudan DJ’e kalıyor.

Platformun açıkladığı verilere göre şimdiye kadar gerçek müşteriler tarafından 25 rezervasyon talebi oluşturuldu. Bu taleplerin 13’ü DJ’ler tarafından kabul edildi.

ORDO, rezervasyon sürecinin yanı sıra ödeme altyapısını da platform bünyesine taşımaya hazırlanıyor. Şirketin verdiği bilgiye göre, platform üzerinden ödeme özelliğinin Aralık 2026’da kullanıma sunulması planlanıyor.

İstanbul’dan Londra’ya uzanan kariyer

ORDO’nun kurucusu Tuna Bahadır aynı zamanda İstanbul Barosu’na kayıtlı bir avukat.

İstanbul’da sınır ötesi birleşme ve satın alma işlemleri alanında çalışan Bahadır, daha sonra Londra’ya gelerek Bayes Business School’da yüksek lisans eğitimini tamamladı.

Halen Londra’da FCA lisanslı bir yatırım şirketinde çalışan Bahadır, ORDO’yu profesyonel kariyerinin yanında tek başına geliştirdi.

Bahadır’ın hukuk ve finans alanındaki kariyerinin yanı sıra geliştirdiği platform, Londra ve İstanbul başta olmak üzere farklı şehirlerdeki DJ’leri özel etkinlik düzenleyen kullanıcılarla buluşturmayı amaçlıyor.

43 şehirde büyüyen DJ ağı

Mart ayında başlayan süreçte 43 şehre ulaşan ORDO’nun bundan sonraki aşamasında, platformdaki DJ ağının genişletilmesi ve rezervasyon sürecinin ödeme sistemiyle tamamlanması hedefleniyor.

Platformun açıkladığı mevcut rakamlar, Londra’nın 40 DJ ile ORDO’nun en güçlü merkezlerinden biri olduğunu gösterirken, İstanbul 13 DJ ile ikinci önemli merkezlerden biri olarak öne çıkıyor.

ORDO, özel etkinliklerde DJ arayan kullanıcıların farklı müzik tarzlarında hizmet veren profesyonellere ulaşabileceği ve rezervasyon sürecini tek platform üzerinden yönetebileceği bir sistem oluşturmayı hedefliyor.

Domain: ordo.events

Platform Linki: https://www.ordo.events/

27 Eylül Pazar günü yapılan ikinci turda mevcut Belediye Başkanı Belit Onay (Bündnis 90/Die Grünen – Yeşiller) oyların yüzde 61,5’ini aldı. SPD’nin adayı ve Onay’ın belediyedeki yardımcısı Dr. Axel von der Ohe ise yüzde 38,5’te kaldı. Böylece Onay, Hannover’in başındaki görevini sürdürme hakkını elde etti. Yeni görev dönemi sekiz yıl olacak.

Resmî olmayan kesin sonuçlara göre ikinci turda seçime katılım yüzde 45 oldu. Yaklaşık 396 bin kayıtlı seçmenin bulunduğu Hannover’de 178 binden fazla kişi sandığa gitti.

İlk turda da açık ara öndeydi

Belit Onay, 13 Eylül’de yapılan ilk turda da rakiplerinin önünde yer almıştı.

Hannover Belediyesi'nin açıkladığı sonuçlara göre Onay ilk turda oyların yüzde 45,6’sını, SPD adayı Axel von der Ohe ise yüzde 21,5’ini aldı. Hiçbir aday gerekli çoğunluğa ulaşamayınca seçim ikinci tura kaldı.

İkinci turda yarışın Onay lehine daha da açılması dikkat çekti. Onay’ın yüzde 61,5’e ulaşması, ilk turdaki oy oranının yaklaşık 16 puan üzerine çıkması anlamına geliyor.

Sonuç aynı zamanda Hannover’de Yeşiller’in belediye başkanlığındaki konumunun devam edeceğini gösterirken, kenti uzun yıllar siyasi kalesi olarak gören SPD açısından da önem taşıyor.

2019’da Hannover’de 73 yıllık SPD dönemini sona erdirmişti

Belit Onay’ın Hannover siyasetindeki yükselişi 2019 seçimleriyle uluslararası kamuoyunun dikkatini çekmişti.

Hannover, İkinci Dünya Savaşı sonrasında 1946’dan itibaren yaklaşık 73 yıl boyunca SPD’li belediye başkanları tarafından yönetilmişti. Onay, 2019’daki seçimlerin ikinci turunda CDU’nun desteklediği Eckhard Scholz karşısında yüzde 52,9 oy alarak belediye başkanı seçilmiş ve bu uzun dönemi sona erdirmişti.

Onay’ın 2019’daki seçimi başka bir açıdan da tarihi nitelik taşıyordu: Türkiye kökenli bir siyasetçi ilk kez Almanya’daki bir eyalet başkentinin belediye başkanlığına gelmişti.

Yedi yıl sonra yapılan 2026 seçimlerinde ise Onay yalnızca görevini korumakla kalmadı, ikinci turdaki oy oranını 2019’daki yüzde 52,9’dan yüzde 61,5’e çıkardı.

İstanbul’dan Goslar’a uzanan bir aile hikâyesi

15 Ocak 1981’de Aşağı Saksonya’nın Goslar kentinde doğan Belit Onay, Türkiye’den Almanya’ya giden bir işçi ailesinin çocuğu.

Onay’ın kendi anlatımına göre anne ve babası 1970’li yıllarda İstanbul’dan Almanya’ya göç ederek Goslar’a yerleşti. Babası önce otelcilik ve gastronomi sektöründe çalıştı, daha sonra kendi restoranını işletti. Onay ve kardeşi Almanya’da dünyaya geldi.

Hannover Belediyesi de Onay’ın biyografisinde kendisini “Türk misafir işçi ailesinin oğlu” olarak tanımlıyor. Evli ve iki çocuk babası olan Onay uzun yıllardır Hannover’de yaşıyor.

Hukuk eğitiminden siyasete

Onay, Hannover’deki Leibniz Üniversitesi’nde hukuk eğitimi gördü ve birinci hukuk devlet sınavını tamamladı.

Siyasi kariyerine yerel yönetim düzeyinde başlayan Onay, 2011-2014 yılları arasında Hannover Belediye Meclisi’nde görev yaptı ve Yeşiller grubunun başkan yardımcılığını üstlendi.

2013 yılında Aşağı Saksonya Eyalet Parlamentosu’na seçildi. Burada iç politika, yerel yönetimler, göç ve mülteciler, spor ve dijital politikalar gibi alanlarda görev yaptı. 2013-2019 yılları arasında eyalet milletvekilliğinin ardından Hannover Büyükşehir Belediye Başkanlığı için yarıştı.

Solingen saldırısı siyasi hayatında dönüm noktası oldu

Belit Onay’ın siyasete yönelmesinde Almanya’nın yakın tarihindeki en ağır ırkçı saldırılardan biri de etkili oldu.

Onay daha önce verdiği röportajlarda, 1993 yılında Solingen’de aşırı sağcıların kundakladığı evde Türkiye kökenli beş kişinin yaşamını yitirmesinin kendisini derinden etkilediğini anlatmıştı. O sırada 12 yaşında olduğunu belirten Onay, bu olayın siyasi bilincinin gelişmesinde önemli rol oynadığını ifade etmişti.

Daha sonra Yeşiller’e katılan Onay, yerel siyasetten eyalet parlamentosuna, oradan da Hannover Belediye Başkanlığına uzanan bir siyasi kariyer izledi.

Göçmen kimliğini seçim kampanyasının merkezine koymadı

Onay’ın siyasi kariyerinin dikkat çeken özelliklerinden biri de Türkiye kökenini gizlememekle birlikte seçim kampanyalarını esas olarak bu kimlik üzerinden yürütmemesi oldu.

2019 seçimleri öncesinde DW’ye yaptığı açıklamada göçmen kökeninin Hannover’de bir dezavantaj olarak görülmediğini, kentteki çeşitliliğin günlük hayatın doğal bir parçası olduğunu anlatmıştı. Kampanyasında ulaşım, konut, kreşler, sosyal katılım ve ayrımcılıkla mücadele gibi bütün Hannoverlileri ilgilendiren konulara ağırlık vermişti.

Belediyenin mevcut biyografisine göre Onay’ın ilk dönemindeki temel siyasi başlıklar arasında kent merkezinin yeniden düzenlenmesi, kömürden erken çıkış ve iklim nötr ısıtma sistemi, ulaşım dönüşümü, kreş ve okullara yatırımlar ile belediye hizmetlerinin dijitalleştirilmesi bulunuyor.

Göçmen kökenli siyasetçilerin yükselişinin sembol isimlerinden

Belit Onay’ın yeniden seçilmesi, Almanya’da göçmen kökenli nüfusun yalnızca seçmen olarak değil, belediyelerden eyalet parlamentolarına ve federal siyasete kadar karar alma mekanizmalarında daha görünür hale geldiği daha geniş dönüşüm içinde de değerlendiriliyor.

Onay’ın siyasi hikâyesini farklılaştıran nokta ise büyük bir eyalet başkentinin doğrudan seçilmiş belediye başkanlığına ulaşması.

2019’da bu göreve ilk kez seçildiğinde Türkiye kökenli bir siyasetçinin Almanya’da bir eyalet başkentinin belediye başkanlığına gelmesi tarihî bir gelişme olarak değerlendirilmişti. 2026 seçimindeki sonuç ise artık Onay’ın başarısının yalnızca “ilk kez seçilen göçmen kökenli siyasetçi” kimliğiyle açıklanamayacağını gösteren somut bir seçim verisi ortaya koyuyor: Onay yedi yıllık belediye başkanlığının ardından yeniden seçime girdi ve ikinci turda seçmenlerin yüzde 61,5’inin desteğini aldı.

Yeni dönemde sekiz yıllık görev

45 yaşındaki Belit Onay, ikinci seçim zaferinin ardından Hannover Belediye Başkanlığı görevini sürdürecek.

2026 seçimlerinin ikinci turundaki yüzde 61,5’lik sonuç, Onay’a sekiz yıllık yeni bir görev dönemi için yetki verirken, Hannover’in siyasi tablosunda Yeşiller’in belediye başkanlığı düzeyindeki ağırlığının da devam etmesini sağladı.

Hannover’daki sonuç, bir başka yönüyle de Almanya’daki göç tarihinin kuşaklar arası değişimini yansıtıyor: 1970’lerde Türkiye’den Almanya’ya işçi olarak gelen bir ailenin Almanya’da doğan çocuğu, hukuk eğitiminden yerel meclise, eyalet parlamentosundan bir eyalet başkentinin belediye başkanlığına uzanan siyasi kariyerinin ardından ikinci kez Hannoverlilerden görev yetkisi aldı.

23 Ağustos–18 Eylül 2026 tarihleri arasında 16 bin 758 yetişkinle gerçekleştirilen araştırmanın merkezi tahminine göre, bugün genel seçim yapılması halinde İşçi Partisi Avam Kamarası’nda 241 milletvekiliyle en büyük parti olmaya devam edecek ancak tek başına hükümet kurmak için gereken 326 sandalyenin 85 sandalye gerisinde kalacak. Böyle bir sonuç parlamentonun çoğunluksuz, yani “hung parliament” olması anlamına geliyor.

Araştırma aynı zamanda İşçi Partisi açısından son bir yıldaki belirgin toparlanmaya işaret ediyor. YouGov’un bir yıl önceki MRP modelinde, Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi yalnızca 144 sandalyede önde görünüyordu. Yeni modelde bu sayı 241’e çıkıyor. Bununla birlikte 2024 genel seçiminde kazanılan 411 sandalyeyle karşılaştırıldığında parti hâlâ 170 milletvekilliği kaybetmiş görünüyor.

YouGov MRP’nin ulusal sandalye tahmini

YouGov’un merkezi tahmininde Muhafazakâr Parti 130, Reform UK 123 sandalye ile birbirine oldukça yakın görünüyor. Liberal Demokratlar 71, SNP 40, Plaid Cymru 15 ve Yeşiller ise ülke genelinde dokuz milletvekilliğine ulaşıyor.

Sandalye dağılımının arkasındaki oy oranları ise daha parçalı bir siyasi tabloya işaret ediyor. Modelin merkezi tahmininde İşçi Partisi’nin ülke genelindeki oy oranı yüzde 24, Reform UK’nin yüzde 22, Muhafazakârların yüzde 21 seviyesinde. Liberal Demokratlar ile Yeşillerin tahmini oy oranı ise yüzde 12’şer.

İşçi Partisi’nin en güçlü direnç noktalarından biri Londra

Ulusal ölçekteki kayıplara rağmen Londra, İşçi Partisi’nin gücünü en fazla koruduğu bölgeler arasında yer alıyor.

YouGov modeline göre başkentteki 75 Westminster seçim bölgesinin 51’inde İşçi Partisi önde bulunuyor. Bu, 2024 genel seçimine göre sekiz sandalye kaybı anlamına geliyor.

Muhafazakâr Parti özellikle kuzeybatı ve batı Londra’daki kazanımlarla 13 sandalyeye çıkarken, Liberal Demokratların güneybatı Londra’daki altı milletvekilliğini koruması bekleniyor. Reform UK ise başkentin doğusunda dört seçim bölgesinde önde görünüyor. Reform UK, 2024 genel seçiminde Londra’dan milletvekili çıkaramamıştı.

Londra’da MRP sandalye tahmini

Yeşillerin dikkat çekici çelişkisi: 31 bölgede ikinci, sandalye sayısı sıfır

Araştırmanın Londra açısından en dikkat çekici sonuçlarından biri Yeşil Parti’nin durumu.

Zack Polanski liderliğindeki parti, modelin merkezi tahminine göre Londra’da tek bir Westminster sandalyesi dahi kazanamıyor. Buna karşılık Yeşiller tam 31 seçim bölgesinde ikinci sırada yer alıyor.

YouGov Uluslararası Siyasi Araştırmalar Başkanı Tanya Abraham, Londra sonuçlarını değerlendirirken, Yeşillerin şehirde herhangi bir sandalye kazanmasının öngörülmediğini ancak 31 bölgede ikinci sıraya yükseldiğini belirterek bunun partinin başkentte belirgin bir seçmen tabanı oluşturduğuna işaret ettiğini söyledi.

Bu tablo, Yeşillerin oylarının Londra’nın belirli bölgelerinde milletvekilliği kazandıracak ölçüde yoğunlaşmak yerine çok sayıda seçim çevresine yayılmış olabileceğini gösteriyor. Dar bölge çoğunluk sisteminde bir partinin yüksek toplam desteğe sahip olması tek başına milletvekilliğine dönüşmüyor; her seçim çevresinde rakiplerinden daha fazla oy alması gerekiyor.

Üstelik YouGov, genel olarak seçim çevrelerindeki yarışların önemli bölümünün oldukça yakın olduğuna dikkat çekiyor. Modelin merkezi tahmininde 234 seçim bölgesi, yani sandalyelerin yüzde 37’si, beş puan veya daha düşük farkla sonuçlanıyor. Bu nedenle MRP rakamları kesin seçim sonucu değil, araştırma dönemindeki seçmen eğilimlerinin seçim bölgelerine modellenmiş bir fotoğrafı niteliğinde.

Yerel seçimlerde Yeşillerin Londra’daki yükselişi

Westminster tahmini, yalnızca birkaç ay önce yapılan Londra yerel seçimlerinin ortaya çıkardığı tabloyla önemli bir tezat oluşturuyor.

7 Mayıs 2026’da yapılan Londra belediye seçimlerinde Yeşiller başkent genelinde büyük ilerleme kaydetti. London Councils verilerine göre Yeşil Parti yaklaşık 295 belediye meclisi üyeliği kazanırken İşçi Partisi 702, Muhafazakârlar 407, Liberal Demokratlar 243 ve Reform UK 79 üyelik elde etti.

Yeşiller ayrıca Londra’da ilk kez belediye yönetimlerinin kontrolünü ele geçirdi. Sonuçların tamamlanmasının ardından parti üç Londra belediyesinde kontrolü kazandı; Hackney ve Lewisham’da da Yeşil adaylar doğrudan seçilmiş belediye başkanlıklarını elde etti.

Dolayısıyla yeni MRP araştırması, yerel seçim başarısının Westminster seçimlerine otomatik olarak aynı ölçüde yansımayabileceğini ortaya koyuyor.

Gözler şimdi Holborn and St Pancras’ta

Yeşiller açısından asıl siyasi sınav ise 8 Ekim Perşembe günü Holborn and St Pancras’ta yapılacak ara seçim olacak.

Keir Starmer’ın milletvekilliğinden ayrılmasıyla boşalan koltuk için Yeşil Parti lideri Zack Polanski bizzat aday olurken, İşçi Partisi Camden Belediye Meclisi lideri Sagal Abdi-Wali’yi aday gösterdi. Seçimde toplam 15 aday yarışacak. Camden Belediyesi, oylamanın 8 Ekim’de saat 07.00 ile 22.00 arasında gerçekleştirileceğini doğruladı.

Polanski’nin adaylığı, YouGov MRP sonuçlarının Holborn and St Pancras açısından doğrudan okunmasını güçleştiriyor. MRP modeli, seçmenlerin genel parti tercihleri ve seçim bölgelerinin demografik özellikleri üzerinden tahmin üretiyor; yüksek profilli belirli bir adayın etkisini veya bir ara seçime özgü kampanya dinamiklerini aynı şekilde hesaba katmıyor.

Bu nedenle MRP’de Yeşillerin Londra’da sıfır sandalye görünmesi, Polanski’nin 8 Ekim’deki ara seçimde alacağı oyun doğrudan tahmini olarak değerlendirilmemeli.

Starmer 2024’te yüzde 48,9 almıştı

Holborn and St Pancras’ın 2024 genel seçim sonuçları da yaklaşan ara seçimin neden yakından izlendiğini gösteriyor.

Keir Starmer 2024’te 18 bin 884 oy ve yüzde 48,9 ile milletvekili seçilmişti. Bağımsız aday Andrew Feinstein 7 bin 312 oyla yüzde 18,9’a ulaşırken Yeşil Parti adayı David Stansell 4 bin 30 oy ve yüzde 10,4 ile üçüncü olmuştu.

Starmer’ın çoğunluğu 11 bin 572 oydu.

Holborn and St Pancras – 2024 genel seçimi

Ancak 2026 ara seçiminde 2024’te ikinci olan Andrew Feinstein aday değil. Bu durum, onun aldığı yüzde 18,9’luk oyun hangi adaylara yöneleceğini ara seçimin önemli bilinmeyenlerinden biri haline getiriyor.

MRP ile ara seçim arasındaki fark önemli

YouGov’un araştırması iki ayrı siyasi tabloyu aynı anda ortaya koyuyor.

Birincisi, Andy Burnham yönetimindeki İşçi Partisi, 2024’teki seviyesinin oldukça altında bulunmasına rağmen bir yıl önceki MRP sonuçlarına kıyasla ciddi toparlanma göstermiş durumda ve özellikle Londra’da ülkenin diğer birçok bölgesinden daha güçlü direniyor.

İkincisi, Yeşil Parti’nin Londra’daki desteği Westminster sandalyesine dönüşmese bile coğrafi olarak genişlemiş görünüyor. Partinin 31 seçim çevresinde ikinci sırada bulunması bunun en dikkat çekici göstergesi.

Ancak 8 Ekim’deki Holborn and St Pancras ara seçimi farklı bir test olacak. Burada ulusal parti tercihinin yanı sıra Zack Polanski’nin kişisel profili, İşçi Partisi’nin yerel örgütü, 2024’te bağımsız adaya giden oyların yönü ve ara seçimlere özgü katılım düzeyi sonucu etkileyebilecek.

Bu nedenle YouGov MRP’sinin Londra için verdiği “Yeşiller sıfır sandalye” tahmini ile Holborn and St Pancras’taki ara seçim yarışı birbirinden ayrı değerlendirilmek durumunda.

Burnham, New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na giderken gazetecilere yaptığı açıklamada, İşçi Partisi’nin bir sonraki genel seçim manifestosunda AB’ye yeniden katılma sözü verip vermeyeceğine ilişkin soruyu kesin biçimde reddetmedi.

Başbakan, yeniden üyelik konusunun “başka bir günün meselesi” olduğunu söylerken, hükümetinin bugünkü önceliğinin AB ile ilişkileri ekonomik sonuç üretecek şekilde geliştirmek olduğunu belirtti. Bu yaklaşım, Burnham’ın selefi Keir Starmer dönemindeki AB’ye, Tek Pazar’a ve Gümrük Birliği’ne geri dönülmeyeceğini öngören “kırmızı çizgilerden” en azından siyasi söylem bakımından farklılaşıyor.

Burnham, kısa vadeli hedefini şöyle ortaya koydu: Keir Starmer döneminde Brüksel ile yeniden kurulan ilişkileri devam ettirmek ve bunları İngiliz ekonomisine doğrudan katkı sağlayacak anlaşmalara dönüştürmek.

Başbakan özellikle yıl sonuna doğru gerçekleştirilmesi hedeflenen yeni İngiltere-AB zirvesine dikkat çekiyor.

KINNOCK: BİR SONRAKİ MANİFESTODA AB ÜYELİĞİ OLMALI

İşçi Partisi içinden Burnham üzerindeki baskının en güçlü isimlerinden biri ise partinin eski lideri Lord Neil Kinnock.

Kinnock, Brexit’i İngiltere açısından ekonomik, siyasi ve toplumsal sonuçları olan ciddi bir hata olarak değerlendiriyor ve Burnham yönetiminin Starmer döneminden kalan “kırmızı çizgilere” bağlı kalmaması gerektiğini savunuyor.

Eski İşçi Partisi lideri, İngiltere’nin AB’ye yeniden katılmasını ülkenin geleceği açısından gerekli gördüğünü belirterek, üyeliğe dönüş yolunun bir sonraki İşçi Partisi seçim manifestosunda açık biçimde yer alması gerektiğini söylüyor. Kinnock daha önce AB’ye dönüşü “yapılacak tek vatansever şey” olarak nitelendirmişti.

Bu çağrı, İşçi Partisi içerisindeki tartışmanın yalnızca Brüksel ile daha yakın ticari ilişkiler kurulmasıyla sınırlı olmadığını gösteriyor.

TONY BLAIR INSTITUTE: 10 YIL İÇİNDE AB’YE DÖNÜŞ

Tartışmayı daha ileri taşıyan son çıkış ise eski Başbakan Tony Blair’in başkanlığını yaptığı Tony Blair Institute for Global Change tarafından geldi.

Enstitünün 24 Eylül’de yayımladığı “Beyond Leave and Remain: A Path to Rejoining a Reformed Europe” başlıklı rapor, İngiltere için açık bir uzun vadeli hedef öneriyor:

Önümüzdeki 10 yıl içinde önemli ölçüde reformdan geçirilmiş bir Avrupa Birliği’ne yeniden katılmak.

Rapora göre bu hedef, hükümetin önümüzdeki on yıllık stratejisinin temel unsurlarından biri haline getirilmeli. Ancak öneri, İngiltere’nin 2016 öncesindeki üyelik modeline aynen geri dönmesini savunmuyor.

Blair, raporun önsözünde 2016’nın siyasi koşullarıyla 2026’nın jeopolitik gerçeklerinin aynı olmadığını vurguluyor. İngiltere’nin Avrupa politikasının “Brexit’i tersine çevirmek” tartışmasına sıkıştırılmaması, bunun yerine ülkenin bugünkü ulusal çıkarlarına uygun yeni bir Avrupa ilişkisi kurulması gerektiğini savunuyor.

“AVRUPA’YA SANTİM SANTİM YAKLAŞMANIN ANLAMI YOK”

Blair’in yaklaşımındaki en dikkat çekici unsurlardan biri, İngiliz kamuoyunun tepkisine göre küçük adımlarla ilerleme politikasına yönelik eleştirisi.

Eski Başbakan, hükümetin kamuoyunun ne kadarını kabul edebileceğini ölçerek Avrupa’ya aşamalı biçimde yaklaşmasının yeterli olmayacağını savunuyor. Bunun yerine İngiltere’nin, şartların uygun hale gelmesi durumunda AB ile yeniden resmî bir ilişki ve nihayetinde üyelik istediğini açıkça ortaya koyması gerektiğini belirtiyor.

Blair ayrıca AB’nin geleceğinin de bugünkü yapısıyla sınırlı kalmaması gerektiği görüşünde.

Raporda Avrupa’nın rekabet gücü, savunma, teknoloji, enerji güvenliği ve karar alma mekanizmalarında reform yapması gerektiği belirtiliyor. İngiltere’nin de dışarıdan beklemek yerine bu yeni Avrupa mimarisinin şekillenmesine katkıda bulunması öneriliyor.

İLK SINAV: “MADE IN EUROPE”

Ancak Londra ile Brüksel arasındaki yakınlaşmanın önünde şimdiden ciddi sorunlar bulunuyor.

Bunların başında AB’nin “Made in Europe” yaklaşımı geliyor. Industrial Accelerator Act kapsamında geliştirilen politika, Avrupa sanayisini özellikle Çin kaynaklı rekabete karşı korumayı ve Avrupa üretimini kamu alımları ile teşviklerde öne çıkarmayı amaçlıyor.

İngiliz hükümeti ise AB üretim zincirleriyle son derece iç içe olan İngiliz otomotiv ve diğer imalat sektörlerinin sistem dışında bırakılmasının İngiltere'ye zarar verebileceğini savunuyor. Burnham, İngiltere’nin AB’nin rakibi değil, “güvenilir ortağı” olarak değerlendirilmesini istiyor.

Anlaşmazlık nedeniyle yeni İngiltere-AB zirvesinin takvimi de gecikmiş durumda. Taraflar ayrıca gençlik hareketliliği, AB öğrencilerinin İngiltere’de ödeyeceği üniversite ücretleri ve Brexit sonrası ticaret düzenlemeleri üzerinde görüş ayrılıklarını sürdürüyor.

İŞÇİ PARTİSİ'NİN ÖNÜNDEKİ BÜYÜK SORU

Ortaya çıkan tablo, İşçi Partisi hükümetinin bugün itibarıyla “AB’ye geri dönüş” politikası benimsediği anlamına gelmiyor. Downing Street’in mevcut çizgisi hâlâ Brexit sonrası ilişkilerin geliştirilmesi ve ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesi üzerine kurulu.

Ancak siyasi söylem belirgin biçimde değişiyor.

Starmer döneminde üyelik tartışmasını kapatan kırmızı çizgiler bulunurken, Burnham gelecek seçim manifestosunda yeniden üyelik ihtimalini kesin biçimde dışlamıyor. Lord Kinnock üyeliğin açıkça manifestoya konulmasını istiyor. Tony Blair Institute ise bunun için somut bir takvim ortaya koyarak “10 yıl içinde reform edilmiş AB’ye dönüş” hedefini öneriyor.

Dolayısıyla İşçi Partisi’nin sonbahar konferansı dönemine girilirken tartışmanın yönü değişmiş durumda: Mesele artık yalnızca Brexit sonrası AB ile ilişkilerin nasıl onarılacağı değil; İngiltere’nin uzun vadede yeniden Avrupa Birliği’nin içinde yer alıp almayacağı.

Bu tartışmanın hükümet politikasına dönüşüp dönüşmeyeceği ise İşçi Partisi’nin bir sonraki seçim manifestosuna kadar verilecek en önemli siyasi mücadelelerden biri olmaya aday.

Derslerin başlamasıyla birlikte yeni öğrenci kayıtları da devam ederken, ailelere çocuklarının Türkçe bilgisini geliştirmeleri ve kültürel bağlarını güçlendirmeleri için hafta sonu okullarından yararlanma çağrısı yapıldı.

Londra’nın köklü Türk okulunda dersler başladı

İngiltere Türk Aile Birliği bünyesinde faaliyet gösteren Ali Rıza Değirmencioğlu Türk Okulu da yeni eğitim-öğretim dönemine başladı.

Londra’daki köklü Türk toplum okullarından ilklerinden olan okul, farklı yaş gruplarındaki çocuk ve gençlere Türkçe eğitimin yanı sıra akademik ve kültürel alanlarda da destek sağlıyor.

İngiltere Türk Aile Birliği Başkanı Sevtap Kemal, yeni eğitim-öğretim yılı dolayısıyla yaptığı açıklamada, ana sınıfından A-Level seviyesine kadar uzanan kapsamlı bir eğitim programı uyguladıklarını belirtti.

Türkçe, tarih ve kültür bir arada

Okulda Türk Dili ve Edebiyatı ile Türkçe Dilbilgisi derslerinin yanı sıra öğrencilerin Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti tarihini öğrenmelerine yönelik eğitimler de veriliyor.

Program yalnızca sınıf içi derslerle sınırlı değil. Geleneksel halk dansları ve bağlama dersleriyle çocukların Türk kültürüyle bağlarının güçlendirilmesi hedeflenirken, Futbol Okulu ile sportif faaliyetlere de yer veriliyor.

Sevtap Kemal, bütün bu alanlarda yeni öğrenci kayıtlarının devam ettiğini belirterek Londra’daki Türk ailelerine çocuklarını hafta sonu eğitim programlarına kaydettirme çağrısında bulundu.

GCSE ve SATs sınavlarına hazırlık desteği

Okulun eğitim programında İngiltere'deki öğrencilerin akademik yaşamlarına doğrudan katkıda bulunmayı amaçlayan dersler de bulunuyor.

Öğrencilere SATs ve GCSE sınavlarına hazırlık desteği sağlanırken, Türkçe eğitimi ana sınıfından başlayarak A-Level seviyesine kadar sürdürülebiliyor.

Böylece çocukların bir taraftan İngiltere’deki eğitim sistemindeki sınavlara hazırlanmasına destek olunurken, diğer taraftan Türkçelerini geliştirmeleri ve Türk kültürüyle bağlarını korumaları amaçlanıyor.

Her cumartesi Wood Green’de

Ali Rıza Değirmencioğlu Türk Okulu, Londra’nın yoğun Türk nüfusunun bulunduğu bölgelerden Wood Green’deki St Thomas More School bünyesinde faaliyet gösteriyor.

Dersler her cumartesi saat 10.00 ile 14.00 arasında gerçekleştiriliyor.

Okulun adresi:

St Thomas More School
Glendale Avenue
Wood Green
London N22 5HN

Kayıtlar devam ediyor

Yeni eğitim-öğretim yılı için kayıt yaptırmak veya ders programları hakkında ayrıntılı bilgi almak isteyen aileler 07782 359 616 ve 07498 504 745 numaralı telefonlardan okul yetkililerine ulaşabilecek.

Başvurular ayrıca ard.turkish.school83@gmail.com ve ibrahimston@aol.com adresleri üzerinden yapılabilecek.

İngiltere Türk Aile Birliği, hafta sonu Türk okullarının eğitim faaliyetleriyle İngiltere’de doğup büyüyen yeni kuşakların Türkçeyi doğru ve güçlü biçimde kullanmalarına, Türk tarihini ve kültürünü tanımalarına ve toplumla bağlarını gelecek kuşaklara taşımalarına katkı sağlamayı hedefliyor.

İrlanda’nın 27 Eylül Pazar günü İsrail ile karşılaşması, güvenlik koşulları nedeniyle İsrail yerine Macaristan’ın Debrecen kentindeki Nagyerdei Stadı’nda oynanacak. Karşılaşmanın başlama saati İngiltere ve İrlanda saatiyle 19.45 olarak programlandı.

Cumartesi sabahı teknik direktör Heimir Hallgrímsson ve bir futbolcunun katılması planlanan basın toplantısı, başlamasına yaklaşık 15-20 dakika kala ertelendi. Ardından saat 11.00’de yapılması gereken son antrenmanın da zamanında başlamadığı ve daha sonra ertelendiği ortaya çıktı.

Bunun nedeni kısa süre sonra anlaşıldı: İrlandalı futbolcular takım otelinde İsrail karşılaşmasına çıkıp çıkmama konusunu görüşüyordu.

Gavin Bazunu: İsrail’e karşı oynamayacağım

Krizin merkezindeki isimlerden biri milli takım kalecisi Gavin Bazunu oldu.

FAI CEO’su David Courell, bir futbolcunun teknik direktöre karşılaşmaya çıkmaktan rahatsız olduğunu ve kadrodan çekilmek istediğini bildirdiğini açıkladı. Daha sonra bu oyuncunun Bazunu olduğu doğrulandı.

Bazunu böylece İsrail karşılaşmasına katılmayacağını açıklayan ilk İrlandalı milli futbolcu oldu. İrlanda basınına göre başka oyuncuların da benzer bir tutum alıp almayacağı konusunda yoğun görüşmeler yapıldı.

Bu gelişme teknik açıdan da sorun yarattı. UEFA kuralları maç kadrosunda üç kaleci bulunmasını gerektirdiği için İrlanda’nın yeni bir kaleci çağırması ya da gerektiğinde bir saha oyuncusunu üçüncü kaleci olarak göstermesi seçenekleri gündeme geldi.

Saatler süren görüşmenin ardından oylama

Takım içindeki tartışma aslında cuma günü başlamıştı. Oyuncular İsrail maçları konusundaki ortak tutumlarını belirlemek amacıyla bir araya geldi. Cumartesi günü ise görüşmeler yaklaşık dört saat daha sürdü.

Sonunda futbolcular arasında İsrail karşılaşmasının oynanıp oynanmaması konusunda oylama yapıldı.

FAI CEO’su David Courell, oylamadan karşılaşmaya çıkılması yönünde “önemli bir çoğunluk” çıktığını açıkladı. Bunun üzerine federasyon, pazar günkü İsrail-İrlanda maçının programlandığı şekilde oynanacağını duyurdu.

Dolayısıyla gün içinde ortaya çıkan “İrlanda İsrail maçına çıkmayabilir” ihtimali şimdilik ortadan kalkmış durumda.

Siyah kol bandı, el sıkışmama ve medya boykotu

Ancak İrlanda takımının sahaya çıkma kararı, karşılaşmanın normal koşullarda oynanacağı anlamına gelmiyor.

İrlandalı futbolcuların İsrail karşısında siyah kol bandı takacağı açıklandı. Oyuncular ayrıca İsrailli futbolcularla maç öncesinde el sıkışmayacak ve geleneksel flama değişimi yapılmayacak.

Takımın İsrail karşılaşmalarıyla bağlantılı medya görevlerini de yerine getirmemesi kararlaştırıldı. İrlanda basınına göre bu tutum 1 Ekim’de Avusturya ve 4 Ekim’de yeniden İsrail ile oynanacak karşılaşmalar çevresindeki medya faaliyetlerini de kapsayacak. Avusturya maçından elde edilecek gelirin bir bölümünün hayır amaçlı bağışlanması da planlanıyor.

İsrail Milli Takımı oyuncularının da İrlandalı futbolcularla maç sonunda forma değiştirmeyeceği daha önce bildirilmişti.

Teknik direktör: “Kimse bu maçları oynamaktan rahat değil”

İrlanda Teknik Direktörü Heimir Hallgrímsson da takım içerisindeki rahatsızlığı gizlemiyor.

Hallgrímsson, “Kimse birçok nedenden dolayı bu maçları oynamaktan rahat değil” diyerek sahaya çıkmanın Gazze’de yaşananların kabul edildiği anlamına gelmediğini söyledi.

İrlanda orta saha oyuncusu Jason Knight da Kosovo karşılaşmasının ardından İsrail maçlarının oynanmaması gerektiğini açıkça söylemişti. Knight, milli takım davetini kabul edip etmeme konusunda dahi düşündüğünü belirtmişti. Takım kaptanı Dara O’Shea ise futbolcuların federasyon, hükümet ve UEFA tarafından son derece güç bir konumda bırakıldığını söylemişti.

160'tan fazla İrlandalı sporcu boykot çağrısı yaptı

İrlanda Milli Takımı üzerindeki baskı yalnızca futbol dünyasından gelmiyor.

Aralarında eski milli futbolcular, ragbi oyuncuları, olimpik sporcular, boksörler ve GAA sporcularının bulunduğu 160'tan fazla İrlandalı sporcu, Irish Sport for Palestine tarafından hazırlanan açık mektuba imza atarak milli takım oyuncularından İsrail karşılaşmalarına çıkmamalarını istedi.

FAI ise daha önce UEFA'ya İsrail Futbol Federasyonu’nun uluslararası müsabakalardan uzaklaştırılması için resmî başvuruda bulunmuştu. Federasyon, UEFA'nın bunu kabul etmemesinin ardından maçlara çıkmamanın İrlanda açısından puan kaybı, olası küme düşme, sıralama kaybı ve daha ileri disiplin cezaları doğurabileceğini belirterek karşılaşmaları oynama kararını savundu.

RTÉ de yayını en aza indiriyor

Tartışma İrlanda'nın kamu yayıncısı RTÉ'ye de yansıdı.

RTÉ, İsrail ile oynanacak iki karşılaşmayı sözleşme gereği yayınlayacağını ancak yayınların olağan milli maçlardan farklı olacağını açıkladı. Stüdyo programı ve yorumcu ekibi olmayacak, uluslararası yayın sinyali kullanılacak ve karşılaşmalar çevresinde reklam veya sponsorluk alınmayacak.

İkinci İsrail maçı da tarafsız sahada

İki ülke yalnızca pazar günü karşılaşmayacak.

İrlanda'nın 4 Ekim'deki ikinci İsrail maçı da Dublin'deki Aviva Stadı yerine Sırbistan'ın Bačka Topola kentindeki TSC Arena'da, seyircisiz ve tarafsız sahada oynanacak. FAI, karşılaşmanın İrlanda'da düzenlenmesinin yaratabileceği operasyonel ve güvenlik sorunları nedeniyle UEFA'dan yer değişikliği istemişti.

Böylece 27 Eylül'deki karşılaşma öncesinde ortaya çıkan tablo, İrlanda'nın takım halinde maçı boykot etmesinden ziyade, sahaya çıkarken çeşitli protesto adımları uygulaması yönünde şekillendi. Ancak Gavin Bazunu'nun bireysel olarak karşılaşmadan çekilmesi, haftalardır süren tartışmanın ilk somut oyuncu boykotu olarak öne çıktı.

Son durum itibarıyla İsrail-İrlanda karşılaşmasının 27 Eylül Pazar günü Debrecen'de oynanması bekleniyor.

Ödül, Cuma akşam düzenlenen görkemli etkinlikte, Murat Yurtseven ve şirketin dördüncü kuşak yöneticisi Kazım Yurtseven’e takdim edildi.

Avrupalı Türk Markalar Birliği (ATMB) Başkan Yardımcısı Murat Yurtseven’in şirketi, İngiltere’de seramik, fayans ve banyo ürünleri sektöründe, dördüncü kuşak olmak üzere faaliyetlerini sürdürüyor.

Islam Channel’ın 26 Eylül 2026 tarihli haberine göre, İngiliz Müslüman işletmelerinin başarılarını ve ekonomiye katkılarını kutlamak amacıyla düzenlenen ödül törenine yaklaşık 1.000 kişi katıldı. Davetliler arasında iş dünyasının temsilcileri, parlamenterler, büyükelçiler ve çeşitli sektörlerden önemli isimler yer aldı.

Farklı kategorilerde başarılı işletmelerin ödüllendirildiği törende Tiles DIY, tüketici ve perakende kategorisinde birinciliği elde ederken London Musk ikinci oldu.

Murat Yurtseven ve kardeşi tarafından 2003 yılında kurulan Tiles DIY, aileden gelen fayans ve mozaik ustalığını modern perakendecilik anlayışıyla birleştirerek büyüdü.

Londra merkezli şirket, son olarak Luton’da açtığı yeni şubesiyle mağaza sayısını 10’a yükseltti. İngiltere’nin farklı bölgelerinde faaliyet gösteren marka, bireysel müşterilerin yanı sıra inşaat ve dekorasyon sektöründeki profesyonellere de hizmet veriyor.

Avrupalı Türk Markalar Birliği Başkan Yardımcısı Murat Yurtseven, Tiles DIY ile İngiltere’deki ticari faaliyetlerini genişletmeye devam ediyor. Şirket, fiziksel mağazalarının yanı sıra çevrimiçi satış kanallarını geliştirmeyi ve yeni şubeler açmayı hedefliyor.

Tiles DIY’in kazandığı ödül, Birleşik Krallık’taki Türk girişimcilerin perakende sektöründeki faaliyetleri açısından da dikkat çekiyor.

Düzenlemeye göre burka ve nikab gibi yüzü tanınmayacak biçimde örten giysiler İtalyan okullarında yasaklanıyor. Yasağa uymayanlara 200 ile 1.000 euro arasında para cezası öngörülüyor; öğrenci reşit değilse yaptırım ebeveynlere uygulanabilecek.

SINIFLARDA YÜZDE 30 SINIRI

Kararnamenin en fazla tartışılan ikinci ayağı ise sınıfların öğrenci yapısıyla ilgili.

Hükümetin açıkladığı yüzde 30 sınırı, yalnızca “İtalyan vatandaşı olmayan bütün öğrencilerin en fazla yüzde 30 olması” şeklinde uygulanmayacak. Öğrencinin İtalyanca bilgisi, İtalya’da doğup doğmadığı ve ülkedeki eğitim sisteminde ne kadar süre eğitim aldığı gibi ölçütler devreye girecek.

İlkokullarda düzenleme, İtalyan vatandaşı olmayan, İtalya'da doğmamış veya en az iki yıl okul öncesi eğitim almamış çocukları kapsıyor. Orta ve lise düzeyinde ise öğrencinin İtalyan eğitim sisteminde başarıyla geçirdiği eğitim süresi dikkate alınıyor. ANSA’ya göre ülkede yabancı öğrenci oranının yüzde 30’u geçtiği yaklaşık 34 bin sınıf bulunuyor.

Eğitim Bakanı Giuseppe Valditara, uygulamanın temel amacının vatandaşlıktan ziyade dil ve eğitim düzeyi olduğunu savunuyor. Hükümet ayrıca İtalyanca bilmeyen öğrencilerin ebeveynlerine ücretsiz dil kursuna katılma zorunluluğu getiriyor; yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde yine 200 ila 1.000 euro arasında ceza gündeme gelebilecek.

MELONI: “BÖLMEYEN, ENTEGRASYONU SAĞLAYAN ARAÇLAR”

Başbakan Meloni kararı, farklı kökenlerden gelen öğrencilerin aynı eğitim sistemi içinde bütünleşmesini sağlamaya yönelik bir adım olarak savundu.

Meloni, yüzde 30 sınırı, İtalyanca öğrenilmesine yönelik yeni araçlar ve burka ile nikab yasağını, “bölmeyen, gerçek entegrasyona yardımcı olan” önlemler olarak tanımladı. Başbakana göre amaç, hükümetin ifadesiyle “getto sınıfların” oluşmasını önlemek ve öğrencilerin eğitim hayatına daha eşit koşullarda başlamasını sağlamak.

Muhalefet partileri, sendikalar ve bazı hak örgütleri ise düzenlemenin çocukları kökenlerine göre ayrıştırabileceğini ve hükümetin 2027’de yapılması beklenen genel seçimler öncesinde göç ve kimlik politikalarında daha sert bir çizgiye yöneldiğini savunuyor. Hükümet bu değerlendirmeyi reddediyor ve düzenlemenin temel hedefinin dil yoluyla entegrasyon olduğunu belirtiyor.

FRANSA AVRUPA'DAKİ EN GENİŞ YASAKLARDAN BİRİNİ UYGULUYOR

İtalya’nın kararı Avrupa açısından bir ilk değil.

Fransa, 2010’da kabul edilen ve 2011’de yürürlüğe giren düzenlemeyle kamusal alanda yüzün gizlenmesini yasaklayan ilk Avrupa ülkelerinden biri oldu.

Yasak yalnızca okulları veya kamu kurumlarını değil; sokakları, mağazaları, restoranları, toplu taşımayı, istasyonları, havaalanlarını, hastaneleri ve halka açık diğer alanları kapsıyor.

Dolayısıyla burka ve nikab da yasağın kapsamına giriyor. Ancak yüzü görünür bırakan başörtüsü bu düzenleme kapsamında yasak değil. Fransa’da kurala aykırı biçimde kamusal alanda yüzünü kapatan kişiye 150 euro para cezası uygulanabiliyor.

Fransa'nın düzenlemesi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne de taşındı. AİHM, 2014 tarihli S.A.S. v. France kararında yasağın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne aykırı olmadığı sonucuna vardı.

BELÇİKA, DANİMARKA, AVUSTURYA VE BULGARİSTAN

Belçika da 2011’den bu yana kamusal alanlarda kişinin tanınmasını engelleyecek biçimde yüzün kapatılmasına yönelik ülke çapında kısıtlama uygulayan Avrupa ülkeleri arasında.

Bulgaristan 2016’da kamusal alanlarda yüzü tamamen örten giysilere yönelik yasak getirdi.

Avusturya ise 2017’de yürürlüğe giren “Anti-Face-Veiling Act” ile kamusal alanda yüzün gizlenmesini yasakladı. Ülkede dini kıyafetlerin okullardaki kullanımına ilişkin ayrıca düzenlemeler ve siyasi tartışmalar da bulunuyor.

Danimarka 2018’de yüzü tamamen örten giysilere yönelik ülke çapındaki yasağı kabul etti. Düzenleme Ağustos 2018’de yürürlüğe girdi ve yalnızca dini giysileri değil, kişinin yüzünün tanınmasını engelleyen diğer örtüleri de kapsayacak şekilde hazırlandı.

HOLLANDA'DA YASAK KISMİ

Hollanda'nın uygulaması ise Fransa veya Danimarka'dan farklı.

Ülkede 1 Ağustos 2019'dan beri kısmi yüz kapatma yasağı uygulanıyor. Burka ve nikab dahil kişinin tanınmasını engelleyen yüz örtüleri; okullarda ve üniversitelerde, hastane ve diğer sağlık kuruluşlarında, kamu binalarında ve toplu taşıma araçlarında yasak.

Ancak Hollanda'da sokakta yüzü kapatan giysi giymeye yönelik Fransa'daki gibi genel bir ülke çapı yasağı bulunmuyor.

İSVİÇRE DE 2025'TE YASAĞA GEÇTİ

Avrupa'daki en önemli son değişikliklerden biri İsviçre'de yaşandı.

2021'de yapılan referandumda seçmenlerin kabul ettiği düzenleme, 1 Ocak 2025'te yürürlüğe girdi. Buna göre kamusal alanlarda yüzün kapatılması ülke genelinde yasaklandı.

İhlaller için 1.000 İsviçre frangına kadar para cezası uygulanabiliyor. Sağlık, güvenlik, hava koşulları, geleneksel etkinlikler ve ibadethaneler gibi durumlar için istisnalar bulunuyor.

AVRUPA'DA TEK BİR MODEL YOK

İtalya'daki son karar, Avrupa'nın burka ve nikab konusunda ortak ve tek tip bir politika izlemediğini bir kez daha ortaya koyuyor.

Bir grup ülke, meseleyi kişinin kamusal alanda tanınabilir olması, güvenlik ve toplumsal iletişim üzerinden ele alarak bütün yüz kapatma biçimlerini kapsayan genel yasaklar uyguluyor. Bazı ülkeler ise düzenlemeyi okullar, kamu kurumları, hastaneler ve toplu taşıma gibi belirli alanlarla sınırlandırıyor.

Tartışmanın diğer tarafında ise din ve vicdan özgürlüğü, bireysel tercih ve ayrımcılık kaygıları bulunuyor. Yasaklara karşı çıkan insan hakları örgütleri ve siyasi gruplar, genel yasakların özellikle Müslüman kadınları hedef alan sonuçlar doğurabileceğini savunuyor.

İtalya'nın yaklaşımını farklılaştıran nokta ise yüzü kapatan giysilere yönelik okul yasağının, İtalyanca yeterliliği ve sınıflardaki öğrenci dağılımını düzenleyen yüzde 30 sınırıyla aynı paket içinde hayata geçirilmesi.

Böylece Avrupa'da yıllardır “güvenlik, dini özgürlük ve kadın hakları” ekseninde yürütülen burka ve nikab tartışmasına İtalya, doğrudan eğitim ve göçmen entegrasyonu boyutunu da eklemiş oldu.

Özellikle sosyal medyada ve bazı İngiliz medya kuruluşlarında, eylül sonu ile ekim başında sıcaklıkların yeniden 30 dereceye yaklaşabileceği yönünde tahmin haritaları paylaşılmaya başlandı.

Ancak İngiltere Meteoroloji Kurumu Met Office, tek bir meteoroloji modelinin belirli bir çalıştırmasında görülen yüksek sıcaklık değerlerinin kesin hava tahmini olarak değerlendirilmemesi gerektiği uyarısında bulunuyor.

Met Office, kısa süre önce tam da bu tür haberleri inceleyerek “30°C surge” ve “29°C heat bomb” gibi ifadeler kullanılan tahminlerin mevcut meteorolojik verilerden daha kesin bir tablo çizdiğini belirtti. Kuruma göre sıcak havanın yeniden güçlenmesi için gerçek bir meteorolojik sinyal bulunmakla birlikte, 30 derecenin ülke genelinde veya geniş bir bölgede görüleceği doğrulanmış değil.

Eylül sonunda 27-28 derece görüldü

Sıcak havanın geri döndüğüne ilişkin paylaşımların tamamen temelsiz olmadığı da görülüyor.

Met Office, 23 Eylül’de yayımladığı 10 günlük değerlendirmede güney ve güneydoğu İngiltere’de sıcaklıkların eylül sonlarında 27-28°C’ye kadar çıkabileceğini açıklamıştı. Bu değerler eylül ayının son günleri için normalin oldukça üzerinde.

Nitekim Londra ve çevresinde 25 Eylül Cuma günü sıcaklık 27°C civarına kadar yükseldi. Ancak sıcak hava kalıcı olmadı. Met Office’in 26 Eylül sabahı yayımladığı Londra tahmininde cumartesi günü en yüksek sıcaklığın yaklaşık 21°C olması bekleniyor.

Ülkenin diğer kesimlerinde de benzer bir tablo var. Cumartesi günü Leeds ve York çevresinde yaklaşık 20°C, Manchester ve Cardiff'te 19°C, Edinburgh'da 18°C ve Glasgow'da 17°C civarında en yüksek sıcaklıklar tahmin ediliyor.

Salı günü yeniden ısınabilir

Met Office’in 26 Eylül sabahı güncellediği beş günlük ülke tahmini, sıcaklıklarda kısa süreli yeni bir yükselişe de işaret ediyor.

Pazar günü batıdan yağmur gelirken doğu bölgelerinde güneşli ve sıcak dönemler görülebilecek. Pazartesi yağışların çekilmesinin ardından ülkenin büyük bölümünde daha sakin ve güneşli hava bekleniyor.

Salı günü ise İngiltere’nin bazı bölgelerinde havanın yeniden “oldukça sıcak” hale gelmesi bekleniyor. Bununla birlikte batıdan yeni yağış sistemi yaklaşacak ve çarşamba günü sıcaklıklar tekrar düşecek.

Dolayısıyla kısa vadeli tahminler, kesintisiz ve uzun süreli bir sıcak hava dalgasından çok, sıcak ve serin hava kütlelerinin birbirini izlediği değişken bir sonbahar düzenine işaret ediyor.

Ekim ayında dikkat çeken sıcaklık sinyali

Asıl dikkat çekici tahmin ise ekim ayına ilişkin.

Met Office’in 30 Eylül-9 Ekim dönemine ilişkin uzun vadeli tahmininde Atlantik'ten gelen hava sistemlerinin yağmur, sağanak ve zaman zaman kuvvetli rüzgâr getirmesi bekleniyor.

Bununla birlikte doğu ve özellikle güneydoğu İngiltere’de daha uzun süreli kuru dönemler yaşanabileceği ve havanın zaman zaman “çok sıcak” olabileceği belirtiliyor.

Met Office, bu dönemin tamamında sıcaklıkların genel olarak mevsim normallerinin üzerinde seyretmesini bekliyor.

Ekim ilerledikçe yüksek basıncın İngiltere’nin kuzey veya kuzeydoğusunda daha etkili hale gelmesi ihtimali bulunuyor. Bu durum bazı bölgelerde daha uzun kuru dönemler oluşturabilir.

10-24 Ekim döneminde de sıcaklıkların dönem ortalamasının üzerinde kalması bekleniyor. Ancak ayın ortasından itibaren yağışlı ve rüzgârlı havanın ülke genelinde yeniden yaygınlaşma ihtimali artıyor.

Peki 30 derece mümkün mü?

İngiltere’de ekim ayında 30 dereceye yaklaşan sıcaklık meteorolojik olarak imkânsız değil.

Met Office kayıtlarına göre İngiltere tarihindeki en yüksek ekim sıcaklığı 29,9°C. Bu değer 1 Ekim 2011’de Kent'teki Gravesend'de ölçüldü. Dolayısıyla ekim başında olağanüstü koşullar altında 30°C'ye yakın değerlerin görülmesi mümkün.

Ancak mevcut tahminler böyle bir sıcaklığın önümüzdeki günlerde gerçekleşeceğini doğrulamıyor.

Met Office de sosyal medyada ve bazı gazetelerde yer alan “30°C geliyor” iddiaları konusunda özellikle temkinli davranıyor. Kurum, uzun vadeli tahminlerde belirli bir kent için kesin sıcaklık vermek yerine genel atmosfer eğilimine bakılması gerektiğini vurguluyor.

“Sıcak hava” ile “sıcak hava dalgası” aynı değil

Bir başka önemli ayrım da “heatwave”, yani sıcak hava dalgası tanımında ortaya çıkıyor.

Met Office'e göre bir bölgede sıcak hava dalgasından söz edilebilmesi için günlük en yüksek sıcaklığın, o bölge için belirlenen sıcak hava dalgası eşiğine en az üç gün üst üste ulaşması veya bu eşiği aşması gerekiyor. Eşik bölgeden bölgeye değişiyor.

Örneğin Londra ve Home Counties'in önemli bölümünde bu eşik 28°C seviyesinde. Bu nedenle tek bir gün sıcaklığın 27-28°C'ye çıkması, tek başına yeni bir sıcak hava dalgası yaşandığı anlamına gelmiyor.

Sosyal medyadaki iddiaların gerçeği ne?

Mevcut veriler üç noktayı birbirinden ayırmayı gerektiriyor:

Sıcaklıkların yeniden yükselmesi: Evet, mümkün ve Met Office tahminlerinde bunun işareti bulunuyor.

Ekim ayında normalden sıcak hava: Evet. Met Office, ekim ayının önemli bölümünde sıcaklıkların dönem ortalamasının üzerinde olmasını bekliyor.

İngiltere’ye 30°C'yi aşan yeni bir aşırı sıcak hava dalgası geliyor: Şu anda bunu doğrulayan resmi bir tahmin bulunmuyor.

Bu nedenle sosyal medyada dolaşan “İngiltere yeniden kavrulacak” veya “30 derece kesin geliyor” şeklindeki paylaşımlara ihtiyatla yaklaşılması gerekiyor.

Mevcut tahminlerin ortaya koyduğu daha gerçekçi tablo, ekim ayına girilirken hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde kalabileceği, özellikle İngiltere'nin doğu ve güneydoğusunda zaman zaman oldukça sıcak günlerin görülebileceği; ancak yağmur, kuvvetli rüzgâr ve daha serin hava dönemlerinin de araya gireceği değişken bir sonbahar havası yönünde.

Met Office'in uzun vadeli tahminlerinde sıcaklıkların ekim ortasına kadar genel olarak ortalamanın üzerinde kalacağı sinyali ise şimdilik devam ediyor.

Yapay zekanın iş gücü piyasasındaki olumsuz etkilerinin, eşitsizlik piramidinin altında yer alan iş kollarında daha fazla ortaya çıkmasına bağlı olarak ekonomik eşitsizliğin artacağı ve bunun da toplumsal huzursuzluğu artırma potansiyeli taşıdığı belirtiliyor. AA'nın, teknolojinin var olan toplumsal eşitsizliklere etkisini ele aldığı iki haberden oluşan "Teknoloji ve Eşitsizlik" başlıklı dosyasının ikinci haberinde, Çin'deki Taihe Enstitüsünde yapay zeka ve işçi sorunları üzerine araştırmalar yapan Wang Hui, yapay zekanın iş gücü piyasasındaki eşitsizliği nasıl etkileyeceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Amasya'da tilkinin tavukları yemesi güvenlik kamerasıyla görüntülendi
AMASYA (AA) - Amasya'da yerleşim yerine inen tilkinin bir evin bahçesinde tavukları yemesi, güvenlik kamerasıyla kaydedildi.
Yüksek kesimlerde yiyecek bulmakta zorlanan yabani hayvanlar, yerleşim yerlerinde görülebiliyor.
Çakallar Mahallesi'nde bir evin bahçesine giren tilkinin 6 tavuk ve 2 horozu yemesi de güvenlik kamerasıyla görüntülendi.
Görüntüde, bahçedeki tavuk ve horozlara saldıran tilkinin yakaladığı tavuk ve horozları yemesi, daha sonra uzaklaşması yer alıyor.

KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ TEDAVİ YÖNTEMİ İLE UZAKTAN MÜDAHALE

Kendi bulduğu “Kişiselleştirilmiş Tedavi Yöntemi” ile Oxford ve Maastricht üniversitelerinin desteğini alarak dünyada bir ilke imza atan Türk Psikolog Alptekin Aydın, QEEG olarak adlandırılan son teknoloji İngiltere hastanelerinde bile olmayan fonksiyonel beyin taraması ile öncelikli olarak problemli fonksiyonları tespit ediyor.

Otizmli çocuğun beyin haritası çekilip raporlanmasından sonra, evlerde de kullanılabilen, kişiye özel olarak hazırlanan manyetik beyin tedavisi yapılıyor.

Aydın, Londra’daki kliniğinde TMS adı verilen manyetik beyin terapisi ile bin 500 yakın çocuğun iyileştiği ve binlerce çocuğun sırada beklediği tedaviyi, öncelikli olarak Türkiye’de başlattı.

Londra Tasarım Yıldızları konseptli etkinlikte İngiltere’de yaşayan iç mimarlar, mimarlar, tasarımcılar ve inşaat sektörünün önde gelen isimleri buluştu.

Geceye ev sahipliği yapan şirketin Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Erden, “Dünyayı aydınlatmak için bir yolculuğa çıktık. 10 bin metrekare kapalı alan ve üretim tesislerimiz ile talebi karşılayacak bir potansiyelimiz var. Hali hazırda ABD ve Kanada’ya ihracat yapan bir firmayız. Avrupa lokasyonu olarak da merkezimizi Londra’ya taşıdık” diye konuştu.

15 YILLIK TECRÜBE

2,5 milyon sterlinin üzerinde bir yatırım ile Birleşik Krallık’ta faaliyete başlayan şirket, 15 yıllık tecrübesi ile sektörü dünyaya tanıtmayı hedefliyor.

Londra’daki Showroom’unda İngiltere’nin önde gelen sektör temsilcilerini ağırlayan şirketin) diğer kurucu ortağı Fatih Erden ise, “Türkiye’nin en büyük üreticilerinden biriyiz. Hizmet kalitesini ön planda tutarak Mimari tasarım ve Aydınlatma alanında tasarımdan üretime kadar çözümler üretiyoruz. Mekan ile kullanıcı arasındaki ilişkiyi doğru ışık ile kurgulayarak İnşaat, otel, restoran ve kişiye özel aydınlatma tasarımları ile sektörde trendi belirliyoruz”  diyerek HEKA Aydınlatma’nın sektörün lokomotiflerinden olduğunun altını çizdi.

“SEKTÖRÜN DE YOLUNU AYDINLATACAĞIZ”

Londra’daki etkinlikte tasarımcı ve içmimarları inşaat sektörüyle buluşturarak üretici, tasarımcı ve uygulayıcıları kaynaştırmayı hedeflediklerini belirten Ömer Erden, “Biz aydınlatma projeleri ile büyük ölçekli işler yapan bir firmayız. Yaşam alanlarını ışıklandırıyoruz. Londra’daki bu etkinlikte de sektörün önemli paydaşlarını bir araya getirmenin görevimiz olduğunu hissettik. HEKA’nın kapıları sektörün tüm temsilcilerine açık. Biz Londra’daki merkezimizin bir buluşma noktası olmasını hedefledik” diyerek sektörün de yolunu aydınlatmaya talip olduklarını belirtti.

Geceye T.C. Londra Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği, Avrupalı Türk Markalar Birliği, ÇATI Business Networking sivil toplum kuruluşu, iş insanları, Londra’da yaşayan mimar, mühendis, iç mimar ve tasarımcılar katıldı.

Çavuşoğlu, Antalya'da Belek Turizm Merkezi'ndeki bir otelde Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ile heyetler arası görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Çavuşoğlu, Afganistan'dan Türkiye'ye gelmek isteyen Türk vatandaşlarının tahliyesinin güvenli bir şekilde gerçekleştiğini söyledi.

Kabil Havaalanı'nın güvenliğini sağlayan güvenlik güçlerinin ve büyükelçilik görevlilerinin özverili bir şekilde çalıştığını belirten Çavuşoğlu, tahliye zamanında görevlilerin havalimanında çalışmalarını yürüttüğünü, şu anda ise büyükelçilik binasına döndüklerini kaydetti.

Afganistan'da insani krizin endişe verici boyuta ulaştığını ifade eden Çavuşoğlu, ülkenin yarısından fazlasının acil insani yardıma muhtaç olduğunu dile getirdi.

Bölgedeki 10 milyona yakın çocuğun hayatının kuraklık, açlık ve salgın nedeniyle tehlikede olduğuna işaret eden Çavuşoğlu, uluslararası toplumun Afganistan'a insani yardımlarını artırması gerektiğini vurguladı.

Afganistan'da 3,5 milyon kişinin yerinden edildiğini anlatan Çavuşoğlu, "Afganistan kaynaklı göç akını, kriz boyutuna ulaşırsa sadece bölge ülkeleri değil Avrupa dahil herkes etkilenir. Suriye krizinden dersler çıkartılmalı. Birlikte bu konuda çözümler üretmeliyiz. Bu konuyu da biraz önce ele aldık. Türkiye olarak göç konusunda ahlaki ve insani sorumluluklarımızı yeterince yerine getirdik. Bizim artık ilave bir mülteci yükü kaldırmamız söz konusu değildir." diye konuştu.

Kabil Havaalanı'nın güvenliğinin nasıl sağlanacağına ilişkin soruya Çavuşoğlu, "Havaalanı konusu gerçekten ciddi bir konu, bunu titizlikle değerlendiriyoruz. Önümüzdeki dönemde daha detaylı incelemelerde bulunulacak. Özellikle sivil uçuşlara." diye yanıt verdi.

Çavuşoğlu, Afganların Türkiye'de tutulacağı iddialarına ilişkin ise şu değerlendirmede bulundu:

"Maalesef dezenformasyon böyle durumlarda çok daha yaygın oluyor, hatta bazen de etkili olabiliyor. Özellikle ABD ve İngiltere'nin Afganları ülkeden çıkardıktan sonra Türkiye'de belli bir süre tutacağına dair iddialar ortaya atıldı. O ülkeler bunu yalanladı. Gerçekten de hiçbir ülkeden bugüne kadar 'Göçmenleri Afganistan'dan çıkardıktan sonra daha doğrusu tahliye edilen kişileri Türkiye'de belli bir süre tutalım' teklifi hiç olmadı. En başta vize konusunda ABD'nin bir açıklaması oldu, biz de zaten net bir şekilde ona karşı çıktık. Böyle bir teklif ne Almanya'dan ne de başka bir ülkeden bize gelmedi."

(Sürecek)

AMMAN (AA) - LEYS EL CUNEYDİ - Ürdünlü hançer ustası Nayif Ebu Muheysin, yaklaşık 2 asırdır aile mesleği olan zanaatını başkent Amman'daki küçük atölyesinde titizlikle devam ettiriyor.

Dünyanın çeşitli bölgelerinde geleneksel bir alet olarak farklı isimlerle anılan hançer, zamanında insanların hayatında savunma silahı olarak yer alırken şimdilerde aksesuar, tören silahı ya da süs eşyası şeklinde kullanılıyor.

Arap coğrafyasında ise kimi yerlerde sosyal statü belirtisi, kiminde geleneksel kıyafete ait bir aksesuar olarak kullanılan hançer, bazı ülkelerde yanda taşınmasından dolayı "cenbiyye" olarak isimlendiriliyor.

Ürdün'ün başkenti Amman'daki Vasat el-Beled bölgesinden Ebu Muheysin ise bu mirasa sahip çıkan nadir ustalar arasında yer alıyor.

Yaklaşık 3 metrekarelik dar bir atölyede çalışan 60'lı yaşlarındaki Ebu Muheysin, atalarından miras kalan mesleğinin inceliklerini AA muhabirine anlattı.

- Savunma silahından hediyelik eşyaya

Ebu Muheysin, hançer yapımının 180 yıldır aile mesleği olduğunu ve kendisinin de bu işi babasından devraldığını söyledi.

Hançerin işlevinin zaman içinde değiştiğini vurgulayan Ebu Muheysin, "Araplar, bedeviler ve tüm insanlar için hançer, tek savunma silahıydı. Ancak günümüzde devletlerde güvenliğin sağlanması nedeniyle bu durum değişti ve hançer turistik bir nesne ya da süs objesi halini aldı." dedi.

Ürdünlü usta, "şibriyye" olarak bilinen hançerin daha kısa türünün önceleri çöl ikliminin hakim olduğu alanların yanı sıra Suriye, Irak, Türkiye başta olmak üzere çok yaygın bir kullanımı olduğunu ifade etti.

Farklı modellerde ve tarzlarda hançerler yaptığını aktaran Ebu Muheysin, "Ürdün, Hicaz, Yemen ve Suriye tarzları başta olmak üzere ülkelerin geleneksel şekillerine göre hançerler yapıyoruz. Her ülkenin yapımında farklılık gösteren özellikler oluyor." diye konuştu.

- Piyasanın taleplerini takip etmek gerekiyor

Ebu Muheysin, piyasanın taleplerine göre üretim yapabilmesi için yaşadığı ülkenin ve yakın bölgelerin üretimlerini takip etmesi gerektiğini belirtti.

Zanaatıyla ilgili gelişmeleri yakından izlediğini kaydeden Ebu Muheysin, hançerlerin kesici bir alet olarak hazırlanmadığını ve eskisi gibi savaşlarda kullanılmadığını söyledi.

Emektar zanaatçı, turistlerin evlerine dönerken Ürdün'den bir hatıra olması için ya da hediyelik eşya olarak ürünlerinden aldıklarını dile getirdi.

- Süslemede kullanılan değerli taşlar Türkiye'den

Ebu Muheysin, hançer üretiminde kullanılan bakır ve gümüş maddelerine ulaşımın kolay olduğunu, ahşap ve çeliğin Ürdün'de bulunduğunu, süslemede kullanılan değerli taşların ise Türkiye'den geldiğini söyledi.

Normal bir hançer fiyatının 30-35 dinar (yaklaşık 42-49 dolar), gümüşten üretilenlerin ise 100 dinar (yaklaşık 140 dolar) olduğunu aktaran Ebu Muheysin, işçilik, emek ve kullanılan malzeme göz önüne alındığında belirlenen fiyatların gayet makul olduğunu ifade etti.

1 Ocak 2021 tarihi itibarıyla başlayan bu yeni dönemin ilk günlerinde yaşanan sorunlar, beklentileri, gıda sektörünün içinden bir portre olan Giba Gıda CEO’su Vehbi Keleş ile konuştuk.

Avrupalı Türk Markalar Birliği (ATMB) Başkan Yardımcısı ve Gima Gıda CEO'su Vehbi Keleş ile “Türkiye ile İngiltere Arasında İmzalanan Serbest Ticaret Anlaşması ve Brexit Sonrası Ticareti” konuştuk.  Eurovizyon’un Youtube kanalında izleyebilirsiniz...

Daha sonraki söyleşileri izlemek için Youtube kanalımıza abone olabilirsiniz.