Festival programında, çağdaş dansın önemli isimlerinden Angelin Preljocaj, Crystal Pite ile Iratxe Ansa ve Igor Bacovich imzalı eserler sahnelenecek. Gösterilere, Düsseldorf Tonhalle Orkestrası’nın solo viyolonselcisi Dorukhan Doruk ile piyanist Korkmaz Can Sağlam’ın canlı yorumları eşlik edecek. Programda Beethoven’ın “Ay Işığı Sonatı” ile Brahms’ın viyolonsel sonatından bölümler de yer alıyor.

Henüz genç yaşına rağmen uluslararası klasik müzik çevrelerinde önemli bir konum elde eden Sağlam, 2021-2022 Vendome Piyano Ödülü’nün büyük ödül sahibi olarak dikkat çekmiş; ayrıca Sydney ve Hamamatsu Uluslararası Piyano Yarışmaları’ndaki başarılarıyla adını dünya sahnesine taşımıştı. Carnegie Hall’dan Tokyo’daki Kioi Hall’a uzanan prestijli salonlarda konser veren sanatçı, Türkiye’nin yükselen klasik müzik yıldızları arasında gösteriliyor.

11-25 Haziran tarihleri arasında düzenlenen 54. İstanbul Müzik Festivali’nin en dikkat çekici yapımlarından biri olarak gösterilen Aterballetto gösterileri, müzik ve dansı aynı sahnede buluşturarak izleyicilere disiplinlerarası bir sanat deneyimi sunacak. Genç piyanist Korkmaz Can Sağlam’ın canlı performansı ise etkinliğin en merak edilen unsurları arasında yer alıyor.

Araştırmanın başyazarı Dr. Richard Howard, bulunan fosil parçalarının, canlının yaklaşık 16 santimetre uzunluğunda kıskaca ve bir metreye yaklaşan vücut boyuna sahip olduğunu gösterdiğini söyledi.

Fosiller Galler ve İngiltere'de bulundu

Tür, Galler'in Powys bölgesi ile İngiltere'nin Herefordshire ve Worcestershire bölgelerine uzanan St Maughan's Kumtaşı Formasyonu'nda bulunan fosiller sayesinde tanımlandı. İlk fosiller 1870'lerde Herefordshire'da keşfedilirken, sonraki örnekler 1970'lerde Birmingham'da ve 2010'lu yıllarda Powys'teki Trudoman Taş Ocağı'nda bulundu.

Ancak bilim insanları, bu fosillerin hangi canlıya ait olduğu konusunda 150 yılı aşkın süre boyunca kesin bir sonuca ulaşamadı.

Modern teknoloji gerçeği ortaya çıkardı

1980'lerde bazı araştırmacılar fosillerin bir akrebe ait olabileceğini öne sürse de, eksik kalıntılar nedeniyle birçok bilim insanı bunların dev bir kabuklu canlıya ait olduğunu düşünüyordu.

Dr. Howard, günümüzde kullanılan bilgisayarlı tomografi (CT) taramaları ve üç boyutlu modelleme teknikleri sayesinde fosillerin aslında "dev bir akrebe" ait olduğunun net biçimde ortaya konduğunu ifade etti.

Araştırmacılara göre en güçlü kanıtlardan biri, göğüs bölümünde yer alan ve "sternum" olarak adlandırılan özel bir plakaydı. Bu yapı, 2015 yılında Kanada'da tanımlanan fosil bir akrep türünde bulunan örnekle büyük benzerlik gösterdi.

Kıskaçları günümüz akreplerinden daha büyük

Bilim insanları, elde tam bir iskelet bulunmaması nedeniyle canlının kesin boyutunu hesaplayamadıklarını belirtiyor. Ancak korunan fosil parçaları, türün olağanüstü büyüklükte olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmada incelenen tek bir kıskaç yaklaşık 16 santimetre uzunluğunda ölçüldü. Bu değer, günümüzde yaşayan ve dünyanın en büyük akrepleri arasında gösterilen imparator akrebinin toplam vücut uzunluğuna yaklaşırken, bazı örneklerden daha da büyük.

Howard, "Fosil kayıtlarında bu büyüklükte kıskaçlara sahip başka bir akrep bilinmiyor. Bu nedenle türün son derece büyük olduğunu güvenle söyleyebiliriz" dedi.

Dev boyutunun nedeni rekabetsiz ortam olabilir

Araştırmacılar, Praearcturus gigas'ın Devoniyen Dönemi'nin erken evrelerinde yaşadığını ve daha sonraki dönemlerde ortaya çıkan dev kara eklembacaklılarından milyonlarca yıl daha eski olduğunu vurguluyor.

Bilim insanlarına göre türün sıra dışı büyüklüğü, karasal ekosistemlerin henüz gelişiminin başlarında olduğu ve büyük hayvanlar arasındaki rekabetin oldukça sınırlı kaldığı bir dönemde yaşamış olmasından kaynaklanmış olabilir.

St Maughan's Formasyonu nedir?

St Maughan's Formasyonu, Galler'de bulunan ve Alt Devoniyen Dönemi'ne tarihlenen önemli bir jeolojik oluşum olarak biliniyor. Eski nehir sistemlerinin oluşturduğu kırmızı kumtaşlarıyla tanınan bölge, erken dönem kara yaşamına ait iyi korunmuş fosilleriyle bilim dünyasında özel bir yere sahip bulunuyor.

Kaynak: bbc

İngiltere Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, kazada 42 yaşındaki Chris Gayson ve 24 yaşındaki Owen Green'in de yaşamını yitirdiği belirtildi. Kazanın ardından ülke genelinde taziye mesajları yayımlanırken, silahlı kuvvetler mensupları ve siyasetçiler genç askerin anısını yaşatacak açıklamalarda bulundu.

Zorlu komando eğitimini başarıyla tamamlamıştı

2019 yılında Kraliyet Donanması'na katılan Lily-Mae Fisher, askeri kariyerinin ilk yıllarından itibaren disiplini, fiziksel dayanıklılığı ve liderlik özellikleriyle dikkat çekti.

Fisher, dünyanın en zorlu askeri eğitim programlarından biri olarak kabul edilen ve Kraliyet Deniz Piyadeleri standartlarında gerçekleştirilen 16 haftalık komando kursunu başarıyla tamamladı. Bu eğitim süreci; ağır yüklerle uzun mesafeli yürüyüşleri, dayanıklılık testlerini, arazi eğitimlerini ve yoğun fiziksel mücadele parkurlarını içeriyor.

Meslektaşları tarafından son derece kararlı, görevine bağlı ve yüksek motivasyona sahip bir asker olarak tanımlanan Fisher, kısa sürede birliğinin saygı duyulan isimlerinden biri haline geldi.

Sadece asker değil, başarılı bir sporcuydu

Lily-Mae Fisher'ın başarıları yalnızca askeri kariyeriyle sınırlı değildi.

Üst düzey bir dayanıklılık sporcusu olan genç asker, triatlon branşında da önemli başarılara imza attı. Yüzme, bisiklet ve koşudan oluşan zorlu yarışlarda İngiltere'yi temsil eden Fisher, 2021 Avrupa Yaş Grupları Triatlon Şampiyonası'nda ülkesinin formasını giydi.

Yakın çevresi, onun sporcu kimliğinin askeri performansına da büyük katkı sağladığını belirtiyor. Fisher'ın fiziksel dayanıklılığı ve mücadeleci karakteri, hem spor sahalarında hem de görev alanlarında öne çıkmasını sağladı.

“Genç kadınlara ilham veren bir isimdi”

Savunma Bakanı John Healey, kazanın ardından yaptığı açıklamada hayatını kaybeden askerleri "İngiliz Silahlı Kuvvetleri'nin en seçkin temsilcileri" olarak nitelendirdi.

İşçi Partisi Milletvekili ve eski deniz piyadesi Fred Thomas ise Fisher'ın özellikle genç kadınlar açısından önemli bir rol model olduğunu vurguladı.

Thomas, "Lily-Mae, kararlılığı ve başarılarıyla birçok genç kadına ilham veren bir isimdi. Görevine olan bağlılığı ve hizmet anlayışıyla örnek bir askerdi" ifadelerini kullandı.

Kazanın nedeni araştırılıyor

İngiltere Savunma Bakanlığı ve askeri kaza soruşturma ekipleri, Merlin Mk.4 tipi helikopterin düşüş nedenini belirlemek için kapsamlı inceleme başlattı.

Kraliyet Donanması'nın amfibi operasyonlarda kullandığı Merlin Mk.4 helikopterleri, dünyanın en gelişmiş askeri hava platformları arasında gösteriliyor. Uzman ekipler, kazanın teknik bir arızadan mı yoksa başka bir etkenden mi kaynaklandığını araştırıyor.

Ardında ilham veren bir miras bıraktı

Henüz 31 yaşında yaşamını yitiren Lily-Mae Fisher, ardında yalnızca başarılı bir askeri kariyer değil, aynı zamanda azim, disiplin ve kararlılıkla şekillenen ilham verici bir yaşam öyküsü bıraktı.

Silah arkadaşları onu cesaretiyle, spor camiası mücadele ruhuyla, ailesi ve dostları ise enerjisi ve insanlığıyla hatırlayacak.

İngiltere'nin genç kadın komandosu, gökyüzündeki son görevinde hayatını kaybetmiş olsa da, geride bıraktığı başarı hikâyesi uzun yıllar boyunca hatırlanmaya devam edecek.

İptal hükmü dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.

Antalya 12. Aile Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi kapsamında yoksulluk nafakasının "süresiz olması"na ilişkin düzenlemenin iptali için başvuru yapmıştı.

Süresiz nafaka ne anlama geliyor?

Medeni Kanun'un "yoksulluk nafakası" yan başlıklı 175. maddesinde, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebileceği belirtiliyor.

Bu, nafaka için kanunda belirlenmiş sabit bir süre olmadığı anlamına geliyor.

Ancak, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da taraflardan birinin ölmesi gibi durumlarda nafaka uygulaması sona eriyor.

Nafaka miktarı nasıl belirleniyor?

Kanunda nafakanın belirlenmesi için sabit bir yüzde ya da tarife yer almıyor.

Mahkemeler tarafların gelirleri, yaşam standardı, çocuk sayısı, tarafların çalışma kapasitesi, mal varlığı ve sosyal yaşam düzeyi gibi unsurları dikkate alıyor.

Uygulamada bazı mahkemeler gelir oranlarını referans alsa da bu bağlayıcı bir formül niteliği taşımıyor.

Dolayısıyla kamuoyunda birbirinden çok farklı seviyelerde nafaka miktarlarına rastlanıyor.

BBC Türkçe'ye konuşan avukatlar, nafaka miktarlarının genellikle açlık sınırının altında kalan cüzi miktarlar olduğunu ifade ediyor.

Ocak 2022'de dönemin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, yargı reformuna dair yapılan bir toplantıda nafakaların yüzde 66'sının ödenmediğinin tespit edildiğini kaydetmişti.

Eğer nafaka ödenmezse icra takibi, maaş haczi, banka hesabına haciz ve bazı durumlarda "nafaka yükümlülüğünü ihlal" nedeniyle hapis gündeme gelebiliyor.

Ancak hukukçular her boşanma davasının kendine has özellikleri olduğunu hatırlatıyor ve tüm nafaka davalarının aynı kriterlerle değerlendirilemeyeceğini belirtiyor.

Rapora göre çalışan nüfusun yalnızca yüzde 23’ü emeklilikte “orta düzey” yaşam standardını karşılayabilecek gelir seviyesine ulaşabilecek. Bu durum, yaklaşık dört çalışandan üçünün yeterli emeklilik birikimi yapamadığını ortaya koyuyor. Daha da dikkat çekici olan ise çalışanların sadece yüzde 9’unun “rahat” bir emeklilik yaşamı için gerekli gelir seviyesine erişebilecek olması.

Emeklilikte ne kadar gelir gerekiyor?

Araştırmaya göre tek kişinin emeklilikte orta düzey bir yaşam sürdürebilmesi için yıllık 32 bin 700 sterlin gelire ihtiyacı bulunuyor. Çiftlerde bu rakam 45 bin 400 sterline yükseliyor.

Daha rahat ve konforlu bir yaşam standardı hedefleyenler için gerekli yıllık gelir ise tek kişi için 45 bin 400 sterlin, çiftler için 62 bin 700 sterlin olarak hesaplandı. En temel ihtiyaçları karşılayan “asgari” emeklilik standardı ise tek kişi için yıllık 13 bin 900 sterlin, çiftler için 22 bin 500 sterlin seviyesinde bulunuyor.

Artan maliyetler hesapları değiştirdi

Uzmanlara göre son yıllarda gıda fiyatları, enerji faturaları, ulaşım giderleri ve günlük yaşam maliyetlerinde yaşanan artışlar, emeklilikte ihtiyaç duyulan gelir seviyesini önemli ölçüde yükseltti.

Pensions UK’nin güncel hesaplamalarında özellikle market harcamaları, ev içi enerji giderleri, sosyal aktiviteler ve ulaşım maliyetlerinin önceki yıllara kıyasla belirgin şekilde arttığı belirtildi. Araştırmacılar, emeklilik bütçelerinde artık aileyle dışarıda yemek yeme, sosyal etkinliklere katılma ve hobiler için daha yüksek pay ayrıldığını da vurguluyor.

“Gelir uçurumu” uyarısı

Pensions UK Politika ve Savunuculuk Direktörü Zoe Alexander, mevcut tasarruf düzeylerinin çalışanların emeklilik beklentileriyle örtüşmediğini belirterek, birçok kişinin çalışma hayatı sona erdiğinde “gelir uçurumuyla” karşı karşıya kalabileceğini söyledi.

Alexander, çalışanların büyük bölümünün yalnızca temel yaşam standardına ulaşabilecek durumda olduğunu, ancak çoğu kişinin emeklilikte bundan daha yüksek bir yaşam kalitesi beklediğini ifade etti. Kuruluş, hükümetin otomatik emeklilik katılım sistemi kapsamında zorunlu katkı oranlarını artırmayı değerlendirmesini destekliyor.

Hükümet de tehlikeye dikkat çekiyor

Sorunun boyutuna ilişkin bir diğer dikkat çekici uyarı ise İngiltere’de yeniden oluşturulan Emeklilik Komisyonu’ndan geldi. Komisyonun geçen ay yayımladığı ara rapora göre ülkede en az 15 milyon kişi emeklilik için yeterince tasarruf yapmıyor. Mevcut eğilimlerin sürmesi halinde bu sayının 19 milyona kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Raporda, çalışma çağındaki yetişkinlerin yaklaşık yüzde 45’inin herhangi bir emeklilik planına düzenli katkı yapmadığı, özellikle düşük ve orta gelirli çalışanların risk altında olduğu vurgulandı. Serbest çalışanlar arasında emeklilik tasarrufu yapanların oranının ise yalnızca yüzde 4 seviyesinde kaldığı kaydedildi.

Uzun yaşam süresi yeni baskı yaratıyor

Uzmanlar, artan yaşam beklentisinin de emeklilik sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiyor. İnsanların daha uzun yaşaması, emeklilik döneminin de uzaması anlamına geliyor. Bu nedenle emeklilik fonlarının daha uzun süre gelir sağlaması gerekiyor.

Finans uzmanları, çalışanların mümkün olduğunca erken yaşlarda tasarrufa başlamasının, işveren katkılarından azami ölçüde yararlanmasının ve emeklilik planlarını düzenli olarak gözden geçirmesinin önem kazandığını belirtiyor. Aksi halde milyonlarca kişinin emeklilik yıllarında çalışma dönemindeki yaşam standardının çok altında bir gelirle karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapılıyor.

Kültürel diplomasi ve uluslararası sanat iş birliklerine yeni katkı

Londra merkezli sanat ve kültür çevrelerinde dikkat çeken bir atama gerçekleşti. Uluslararası Sanat Odası (International Chamber of Arts - ICA), Birleşik Krallık'taki resmi temsilcilik görevine Elif Ateş'i getirdi. Dünya Melek Yatırım Forumu (WBAF) ile ilişkili küresel bir girişim olan ICA, sanatın evrensel dili aracılığıyla kültürel diplomasi, yaratıcılık ve uluslararası iş birliklerini geliştirmeyi amaçlıyor.

Atamayla ilgili değerlendirmelerde bulunan Elif Ateş, yeni görevinin sanat, kültür, girişimcilik ve uluslararası iş birliği alanları arasında daha güçlü bağlar kurulmasına katkı sunacağını belirtti.

Sanatçılar ve kurumlar arasında köprü kuracak

Ateş, görev kapsamında Birleşik Krallık ile uluslararası sanat dünyası arasında bağlantılar oluşturmayı hedeflediğini ifade etti. Bu çerçevede sanatçılar, galeriler, müzeler, koleksiyonerler, üniversiteler ve yaratıcı sektör profesyonelleri arasında iş birliği fırsatlarının geliştirilmesi için çalışmalar yürütülecek.

ICA'nın Birleşik Krallık'taki faaliyetlerine destek vereceğini belirten Ateş, uluslararası programlara katılımın artırılması, kültürel değişim projelerinin teşvik edilmesi ve yaratıcı sektörlerin ekonomik kalkınmaya katkısının güçlendirilmesi için çalışacaklarını kaydetti.

"Sanat, toplumları bir araya getiren güçlü bir araç"

Yaratıcı ekonominin günümüzde inovasyon, sosyal kalkınma ve uluslararası iş birliği açısından giderek daha önemli hale geldiğine dikkat çeken Ateş, sanatın kültürler ve sınırlar arasında köprü kuran eşsiz bir iletişim dili olduğunu vurguladı.

Ateş, söz konusu görevin Birleşik Krallık'ın uluslararası sanat platformlarında daha güçlü temsil edilmesini sağlayacağını ve sanatçılar ile kültür liderleri için yeni küresel fırsatlar yaratacağını ifade etti.

"Yaratıcılığın sermaye ile buluştuğu yer"

"Where Creativity Meets Capital" (Yaratıcılığın Sermaye ile Buluştuğu Yer) vizyonuyla faaliyet gösteren Uluslararası Sanat Odası, sanatçılar ve kültür profesyonelleri için uluslararası iş birliği olanaklarını artırmayı amaçlıyor. Kuruluş aynı zamanda kültürel diplomasi, girişimcilik, inovasyon ve yatırım ekosistemleri arasında bağlantılar kurarak yaratıcı endüstrilerin gelişimine katkı sağlamayı hedefliyor.

Küresel sanat ağına katılım çağrısı

Elif Ateş, sanatçılar, galeri sahipleri, müze yöneticileri, küratörler, sanat danışmanları, koleksiyonerler, akademisyenler ve kültür girişimcilerini ICA'nın sunduğu uluslararası fırsatları değerlendirmeye davet etti.

ICA'nın hızla büyüyen küresel bir ağ oluşturduğunu belirten Ateş, üyelerin uluslararası iş birlikleri geliştirme, yeni projeler üretme ve sanatın toplumdaki etkisini güçlendirme imkânı bulduğunu söyledi. Kuruluşa katılmak isteyenlerin başvurularını ICA'nın resmi platformu üzerinden yapabilecekleri bildirildi.

Birleşik Krallık'taki yeni göreviyle Elif Ateş'in, sanat ve kültür alanında uluslararası iş birliklerinin artırılmasına, kültürel diplomasinin güçlendirilmesine ve yaratıcı endüstrilerin küresel ölçekte daha görünür hale gelmesine katkı sunması bekleniyor.

“Bir Nesli Sonsuz Kaydırmaya Kaybediyoruz”

İsveç Sosyal İşler Bakanı Jakob Forssmed, raporun teslim edilmesinin ardından yaptığı açıklamada çocukların dijital dünyanın olumsuz etkilerinden korunmasının öncelikli hedef olduğunu söyledi.

Forssmed, “Bir nesli sonsuz kaydırma uğruna kaybediyoruz. Çocuklara çocukluklarını geri vermek için yeni adımlar atmak zorundayız” ifadelerini kullandı.

Komisyon: Riskler Faydaların Önüne Geçti

Komisyonun başındaki araştırmacı Lisa Englund Krafft, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çalışmaların giderek daha net sonuçlar ortaya koyduğunu belirtti.

Raporda, aşırı ekran kullanımı, siber zorbalık, yabancılarla riskli temaslar, suç örgütlerinin gençleri çevrimiçi ortamda hedef alması, şiddet ve pornografik içeriklere maruz kalma gibi risklerin ciddi boyutlara ulaştığı ifade edildi. Komisyon, bu nedenle yaş sınırı getirilmesinin serbest erişimin sağlayacağı faydalardan daha ağır bastığı görüşünü dile getirdi.

Yasak Her Kullanımı Kapsamayacak

Önerilen modelde yaş sınırı, yalnızca kullanıcıların hesap açarak giriş yaptığı sosyal medya hizmetlerini kapsayacak.

Buna göre çocuklar, hesap oluşturmadan video izleyebilecek veya açık içeriklere erişebilecek; ancak paylaşım yapma, yorum yazma ve diğer kullanıcılarla etkileşim kurma gibi faaliyetler için yaş şartı aranacak. Ayrıca çevrim içi oyunlar, sosyal özellikler barındırsa da mevcut öneride düzenleme kapsamı dışında tutuldu.

Yaş Doğrulama İçin AB Teknolojisi Bekleniyor

Düzenlemenin önündeki en önemli başlıklardan biri yaş doğrulama sistemi olarak görülüyor.

İsveçli yetkililer, Avrupa Birliği'nin üzerinde çalıştığı yeni dijital yaş doğrulama uygulamasının yürürlüğe girmesini bekliyor. Avrupa Komisyonu'nun geliştirdiği sistemin, kullanıcıların kimlik bilgilerini platformlarla paylaşmadan yaşlarını doğrulamalarına imkân tanıması hedefleniyor. Böylece hem çocuk koruması hem de kişisel verilerin gizliliği aynı anda sağlanabilecek.

Avrupa Genelinde Benzer Adımlar

İsveç'in önerisi, Avrupa'da çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandırmaya yönelik genişleyen eğilimin son halkası oldu.

Son dönemde birçok Avrupa ülkesi benzer düzenlemeleri gündemine aldı. Fransa 15 yaş altına yönelik kısıtlamalar üzerinde çalışırken, Norveç 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirecek bir tasarı hazırlıyor. Yunanistan'ın 15 yaş altı kullanıcıları hedef alan düzenlemeyi 2027'de yürürlüğe koyması planlanırken, Avusturya ve Polonya'da da benzer girişimler bulunuyor. Avrupa Komisyonu ise Birlik genelinde ortak bir yaklaşım oluşturulmasını tartışıyor.

Siyasi Destek Güçlü

İsveç'te mevcut uygulamada 13 yaşından küçük çocukların sosyal medya hesabı açabilmesi için ebeveyn onayı gerekiyor. Ancak hükümetin görevlendirdiği komisyon, bu sınırın yetersiz kaldığı görüşünde.

Soruşturma raporuna göre ülkede siyasi partilerin büyük bölümü yaş sınırının yükseltilmesine sıcak bakıyor. Komisyonun nihai raporunu ilerleyen dönemde hükümete sunması beklenirken, önerinin yasalaşması halinde İsveç, Avrupa'da çocukların sosyal medya kullanımını en sert şekilde düzenleyen ülkelerden biri olacak.

Cinayet 3 Aralık gecesi işlendi

Southampton Üniversitesi'nin birinci sınıf öğrencisi olan Henry Nowak, 3 Aralık 2025 gecesi arkadaşlarıyla geçirdiği bir akşamın ardından evine dönerken saldırıya uğradı. Mahkeme kayıtlarına göre 23 yaşındaki Vickrum Digwa, Nowak'ı defalarca bıçakladı. Ağır yaralanan genç olay yerinde hayatını kaybetti. Digwa, mahkemede kendisini savunmaya çalışsa da jüri tarafından cinayetten suçlu bulundu.

Polis müdahalesi öfkeye yol açtı

Kamuoyundaki asıl tepki ise olay yerine gelen polislerin davranışlarına yöneldi. Polis kayıtlarında, Digwa'nın memurlara kendisinin ırkçı bir saldırının mağduru olduğunu söylediği ortaya çıktı. Bunun üzerine polisler, ağır yaralı halde yerde bulunan Henry Nowak'ı saldırgan sanarak kelepçeledi.

Daha sonra yayımlanan görüntülerde Henry'nin defalarca “Bıçaklandım” ve “Nefes alamıyorum” diye yardım istediği, ancak polislerin ilk aşamada bu ifadeleri ciddiye almadığı görüldü. Hampshire Polisi olay nedeniyle özür açıklaması yaparken, olaya karışan memurlardan birinin teşkilattan ayrıldığı bildirildi. Bağımsız Polis Davranışları Ofisi (IOPC) soruşturmasını sürdürüyor.

Southampton'da protestolar

Cinayet zanlısının mahkûm edilmesinin ardından Southampton Merkez Polis Karakolu önünde yüzlerce, bazı kaynaklara göre binlerce kişi toplandı. Göstericiler “Adalet yoksa huzur da yok” ve Henry'nin son sözleri olduğu belirtilen “Nefes alamıyorum” sloganlarını attı.

Protestocular, polisin olay gecesi önyargılı davrandığını ve genç öğrencinin yardım çağrılarını görmezden geldiğini savundu. Gösteriler sırasında bazı gruplarla polis arasında gerginlik yaşanırken, şişe ve çeşitli cisimlerin atıldığı olaylar da meydana geldi.

Neden ülkenin dört bir yanından insanlar geldi?

Henry Nowak olayı birçok kişi için yalnızca bir cinayet dosyası olarak görülmüyor. Sosyal medyada milyonlarca kez paylaşılan görüntüler, polis hesap verebilirliği, kamu güveni ve adalet sistemi tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

Birçok gösterici, protestolara katılma nedenlerini “Henry'nin ailesine destek vermek”, “polisin hatalarına dikkat çekmek” ve “benzer olayların tekrar yaşanmamasını sağlamak” şeklinde açıkladı. Olay, farklı siyasi görüşlerden insanların ortak tepki gösterdiği nadir vakalardan biri olarak değerlendiriliyor.

Hükümetten birlik çağrısı

İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer ve İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, Henry Nowak'ın öldürülmesini “korkunç bir suç” olarak nitelendirirken, olayın toplumsal kutuplaşmayı körüklemek için kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Yetkililer, hem cinayet hem de polis müdahalesiyle ilgili tüm soruların bağımsız soruşturmalarla açıklığa kavuşturulacağını belirtti.

Ailenin mesajı

Henry Nowak'ın ailesi ise yaptıkları açıklamalarda adalet talep ettiklerini ancak oğullarının ölümünün nefret ve ayrışma yaratmak için kullanılmasını istemediklerini söyledi. Aile, soruşturmanın şeffaf biçimde yürütülmesini ve olay gecesi yaşananların tüm yönleriyle ortaya çıkarılmasını talep ediyor.

Guardian gazetesinin ortaya çıkardığı belgelere göre, bakım çalışanı vizesi kapsamında İngiltere’ye gelen ailelerin çocuklarına gönderilen mektuplarda, ülkede kalma haklarının sona erdiği ve İngiltere’den ayrılmaları gerektiği bildirildi. Mektupların gönderildiği çocukların bazılarının yalnızca 5 yaşında olduğu belirtiliyor.

Yasal Yollarla Geldiler, Kurallar Sonradan Değişti

Tepkilerin merkezinde, söz konusu ailelerin İngiltere’ye tamamen yasal yollarla ve mevcut mevzuata uygun şekilde gelmiş olmaları bulunuyor. Hükümetin 2024 yılında yürürlüğe koyduğu yeni düzenlemeler, bakım çalışanlarının aile üyelerini ülkeye getirmesini büyük ölçüde kısıtlamıştı. Ancak eleştirmenler, bu kuralların yürürlüğe girmesinden önce gelen ailelerin geriye dönük olarak cezalandırıldığını savunuyor.

İskoçya’da bakım görevlisi olarak çalışan Varuni Arachchige, ailesinin yıllardır İngiltere’de yaşadığını, çocuklarının eğitim sistemine uyum sağladığını ve tüm vergi yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiklerini söyledi. Arachchige, “Çocuklarım burayı evleri olarak görüyor. Bir mektupla hayatlarının altüst edilmesi kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

Benzer durumda bulunan çok sayıda aile, çocuklarının geleceği konusunda büyük kaygı yaşadıklarını belirtiyor. Eğitimciler ise okul çağındaki çocukların zorunlu ayrılık ve belirsizlik nedeniyle ciddi psikolojik sorunlarla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.

Bakım Sektörü Alarm Veriyor

Göç politikalarına yönelik eleştirilerin önemli bir bölümü de İngiltere’nin kronik personel açığı yaşayan bakım sektöründen geliyor. Yaşlanan nüfus nedeniyle bakım hizmetlerine olan ihtiyacın sürekli arttığı ülkede, sektör uzun yıllardır göçmen çalışanlara bağımlı durumda.

Sektör temsilcileri, aile birleşimi hakkının sınırlandırılması ve mevcut ailelerin de ülkeden ayrılmaya zorlanmasının personel krizini daha da derinleştireceğini savunuyor. Son yıllarda çok sayıda bakım evi ve sağlık kuruluşu, yerli iş gücüyle açık pozisyonları doldurmakta zorlandığını açıklamıştı.

Uzmanlara göre göçmen çalışanların ailelerinden ayrılmaya zorlanması, İngiltere’nin uluslararası iş gücü piyasasındaki cazibesini de azaltabilir. Bu durumun özellikle sağlık ve sosyal bakım alanlarında yeni eleman bulmayı zorlaştıracağı belirtiliyor.

İşçi Partisi Neden Sertleşti?

Başbakan Keir Starmer liderliğindeki hükümet, son aylarda göç rakamlarını düşürmeyi temel siyasi hedeflerinden biri haline getirdi. Yetkililer, kamu hizmetleri üzerindeki baskının azaltılması ve göç sisteminin daha kontrollü hale getirilmesi gerektiğini savunuyor.

Ancak eleştirmenler, İşçi Partisi’nin seçim öncesinde savunduğu söylemler ile iktidardaki uygulamaları arasında ciddi bir çelişki bulunduğunu öne sürüyor. Parti, Muhafazakâr hükümetlerin Ruanda planı ve düzensiz göç politikalarını sert şekilde eleştirmiş, göçmenlerin ekonomiye katkısına sık sık vurgu yapmıştı.

Bugün ise birçok insan hakları kuruluşu, sendika ve göçmen hakları savunucusu, İşçi Partisi’nin siyasi baskılar nedeniyle göç konusunda Muhafazakâr Parti çizgisine yaklaştığını savunuyor.

İnsan Hakları Örgütlerinden Tepki

Göçmen hakları kuruluşları, çocuklara doğrudan gönderilen mektupların etik açıdan son derece sorunlu olduğunu belirtiyor. Hukukçular ise bazı vakalarda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında aile hayatının korunması ilkesinin ihlal edilmiş olabileceğini ifade ediyor.

Çocuk hakları savunucuları, yıllardır İngiltere’de yaşayan ve eğitim hayatlarını burada sürdüren çocukların yalnızca göç istatistiklerinin bir parçası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, bu çocukların önemli bölümünün İngiltere dışında bir yaşamı hatırlamadığını ve zorunlu ayrılık kararlarının uzun vadeli sosyal sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.

Kamuoyunda Büyüyen Tartışma

Konu İngiliz kamuoyunda da geniş yankı uyandırdı. Sosyal medyada binlerce kişi çocuklara gönderilen mektupları eleştirirken, bazı milletvekilleri İçişleri Bakanlığı’ndan açıklama talep etti. Muhalefet partileri ve sivil toplum kuruluşları, hükümetten söz konusu kararların gözden geçirilmesini isterken, birçok uzman bu uygulamanın İngiltere’nin uzun yıllardır savunduğu insani değerlerle bağdaşmadığını savunuyor.

Göç politikaları konusunda seçmenlerin güvenini kazanmak isteyen İşçi Partisi hükümeti, bir yandan göç rakamlarını azaltma baskısıyla karşı karşıya kalırken diğer yandan insan hakları ve aile bütünlüğü konularında giderek artan eleştirilerle mücadele ediyor. Çocuklara gönderilen “ülkeyi terk edin” mektupları ise bu tartışmanın en çarpıcı sembollerinden biri haline gelmiş durumda.

Göçmenlerin sınır dışı edilmesi konusunda çelişkili açıklamalar

Tartışmanın fitilini, eski Muhafazakâr Parti bakanlarından ve Reform UK’nin Hazine Sözcüsü Robert Jenrick’in Sky News’e verdiği röportaj ateşledi. Jenrick, Reform UK’nin iktidara gelmesi halinde yabancı ülke vatandaşlarının yalnızca sosyal konutlarda yaşadıkları gerekçesiyle sınır dışı edilmeyeceğini söyledi. Jenrick, böyle bir uygulamanın parti politikası olmadığını ve sınır dışı kararlarının daha geniş ekonomik ve yasal kriterlere göre değerlendirileceğini ifade etti.

Ancak Jenrick’in açıklamaları parti içinde sert bir karşılık buldu. Reform UK’nin göçmenlik ve sınır dışı planlarının mimarlarından biri olarak görülen İçişleri Sözcüsü Zia Yusuf, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada Jenrick’i doğrudan yalanladı.

Yusuf paylaşımında, “Robert’ın verdiği cevap Reform UK politikası değildir” ifadelerini kullanarak, “Bir yabancı ülke vatandaşı vergi mükelleflerinin finanse ettiği bir sosyal konutta yaşıyorsa ekonomik kriter testimizden otomatik olarak başarısız olur ve sınır dışı edilir” dedi.

Parti içinde nüfuz savaşı

Siyasi gözlemciler, yaşanan tartışmanın yalnızca bir politika anlaşmazlığı olmadığını, aynı zamanda Reform UK’nin üst yönetiminde süregelen bir güç mücadelesinin dışa vurumu olduğunu değerlendiriyor.

Parti kulislerinde hem Jenrick’in hem de Yusuf’un gelecekte partinin ekonomi yönetiminde veya olası bir Reform hükümetinde en güçlü isimlerden biri olmayı hedeflediği konuşuluyor. Her iki isim de daha önce kamuoyu önünde “Gölge Maliye Bakanı” rolüne talip olduklarını ima etmişti.

Muhafazakâr Parti’den ayrılarak Reform UK’ye katılan Jenrick, Westminster deneyimi ve devlet yönetimindeki geçmişiyle parti içinde daha pragmatik bir çizgiyi temsil ederken, iş insanı kökenli Yusuf ise Farage’ın göçmenlik konusundaki sert söylemlerinin en önemli savunucularından biri olarak öne çıkıyor.

Farage’ın liderliği test ediliyor

Tartışma, Nigel Farage’ın parti üzerindeki otoritesinin de sınandığı bir dönemde yaşandı. Son aylarda kamuoyu yoklamalarında İşçi Partisi ile başa baş görünen Reform UK, kendisini iktidar alternatifi olarak sunmaya çalışırken, üst düzey yöneticiler arasındaki bu tür açık anlaşmazlıklar partiye yönelik eleştirileri artırıyor.

İşçi Partisi yetkilileri, yaşanan gelişmenin Reform UK’nin hükümet yönetmeye hazır olmadığını gösterdiğini savundu. Hükümet kanadından yapılan açıklamalarda, partinin göçmenlik konusunda ortak bir politika üzerinde dahi uzlaşamadığı ve kamuoyuna farklı mesajlar verdiği öne sürüldü.

Daha sert politikalar gündemde

Öte yandan Zia Yusuf son günlerde yalnızca Jenrick ile yaşadığı polemikle değil, kamu bürokrasisine yönelik açıklamalarıyla da gündemde. Yusuf, Reform UK’nin iktidara gelmesi halinde politikalarına direnç gösteren bazı kamu görevlilerinin işten çıkarılabileceğini ve emeklilik haklarını kaybedebileceğini savunarak yeni bir tartışma başlattı. Bu çıkış, partinin devlet kurumlarına yaklaşımı konusunda da yeni soru işaretleri doğurdu.

Reform UK yönetimi şimdilik tartışmayı büyütmemeye çalışsa da, Jenrick ve Yusuf arasında yaşanan açık fikir ayrılığı, partinin en önemli seçim vaatlerinden biri olan göçmenlik politikası konusunda bile tam bir görüş birliği sağlayamadığını ortaya koydu.

Yaklaşan ara seçimler ve olası genel seçim hazırlıkları öncesinde gözler şimdi Nigel Farage’a çevrilmiş durumda. Parti liderinin, yükselen siyasi beklentilerle birlikte büyüyen iç rekabeti nasıl yöneteceği Reform UK’nin geleceği açısından belirleyici olacak.

Mahkeme kayıtlarına göre Emma Sleep, tüketiciler üzerinde psikolojik baskı oluşturarak hızlı satın alma kararı verilmesini hedefleyen “karanlık ticari tasarım” yöntemleri kullandı. Bu yöntemlerin, tüketicilerin ürünleri araştırma ve fiyat karşılaştırması yapma imkanını azaltarak acele alışverişe yönlendirdiği belirtildi.

İndirimler Gerçekten Sona Ermiyordu

Soruşturma kapsamında dikkat çeken en önemli ayrıntılardan biri ise “süreli indirim” kampanyalarının gerçekte sona ermemesiydi. Şirketin internet sitesinde belirli saatler için geçerli olduğu belirtilen kampanyaların, geri sayım tamamlandıktan kısa süre sonra yeniden başlatıldığı veya benzer indirimlerin sürekli devam ettiği tespit edildi.

CMA, bu uygulamaların tüketicilerde “şimdi almazsam fırsatı kaçırırım” baskısı yarattığını ve bunun İngiltere tüketici koruma yasalarına aykırı olduğunu açıkladı.

Şirket Denetim Altına Girecek

Mahkeme anlaşması kapsamında Emma Sleep, satış ve reklam politikalarını tamamen gözden geçirmeyi kabul etti. Şirket artık:

• Gerçek olmayan geri sayım sayaçları kullanamayacak,
• Yapay “yüksek talep” mesajları yayımlayamayacak,
• İndirimin ne kadar süreyle geçerli olduğunu açık biçimde belirtmek zorunda olacak,
• Ürünlerin önceki satış fiyatlarını şeffaf şekilde gösterecek.

Ayrıca marka, İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu tarafından düzenli olarak denetlenecek. Yetkililer, anlaşmanın ihlal edilmesi halinde şirketin dünya genelindeki yıllık cirosunun yüzde 10’una kadar para cezasıyla karşılaşabileceğini duyurdu.

“Karanlık Ticari Tasarımlar” Küresel Tartışma Konusu

Emma Sleep kararı, son yıllarda dijital ticarette giderek yaygınlaşan “dark patterns” yani “karanlık ticari tasarımlar” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, özellikle e-ticaret sitelerinde kullanılan sahte stok uyarıları, sürekli yenilenen indirim sayaçları ve tüketiciyi korku ya da panikle satın almaya yönlendiren mesajların dünya genelinde daha sık soruşturulmaya başladığını belirtiyor.

Avrupa Birliği ve İngiltere’de tüketici otoriteleri, son dönemde moda, teknoloji ve mobilya sektöründeki birçok büyük markayı benzer yöntemler nedeniyle incelemeye aldı.

Tüketici Örgütlerinden Karara Destek

Tüketici hakları savunucuları, kararın dijital ticaret açısından emsal niteliği taşıdığını ifade etti. Uzmanlara göre karar, online alışveriş sitelerinin “sahte aciliyet” oluşturarak satış artırma yöntemlerine karşı önemli bir uyarı olacak.

Tüketici dernekleri ise vatandaşlara, geri sayım sayaçları veya “son ürün” mesajlarıyla karşılaştıklarında satın alma baskısına kapılmamaları ve farklı platformlarda fiyat karşılaştırması yapmaları çağrısında bulundu.

Emma Sleep’ten Açıklama

Şirket tarafından yapılan açıklamada ise müşteri deneyimini geliştirmek amacıyla CMA ile iş birliği içinde çalışıldığı belirtildi. Emma Sleep, gelecekte daha şeffaf satış politikaları izleyeceğini ve tüketici güvenini korumaya odaklanacağını açıkladı.

Ancak uzmanlar, alınan kararın yalnızca Emma Sleep için değil, agresif online pazarlama teknikleri kullanan tüm e-ticaret şirketleri açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.

Ancak o sırada bölgede görev yapan Essex Polisi memuru Asa Smith, sürücünün kornayı “gereksiz ve usulsüz şekilde kullandığı” gerekçesiyle işlem başlattı. Polis raporuna göre Spence’in yaptığı eylem, diğer sürücüleri olası bir tehlikeye karşı uyarmak amacı taşımıyor; yalnızca bir arkadaşının dikkatini çekmeye yönelikti.

Polis Takibindeydi

Mahkemeye sunulan belgelerde, sürücünün olay öncesinde de polis radarında olduğu belirtildi. İddiaya göre Spence, Braintree istasyonuna yaklaşırken bölgede uygulanan saatte 20 mil (yaklaşık 32 kilometre) hız sınırını aşmış olabileceği şüphesiyle takip ediliyordu.

Polis memurlarının dikkatini çeken asıl unsur ise sürücünün araç kornasını art arda çalması oldu. Colchester Sulh Ceza Mahkemesi’ne sunulan ifadede şu değerlendirme yer aldı:

“Araç sürücüsü, istasyon önünde diğer yol kullanıcılarını uyarmak amacıyla değil, tamamen bir arkadaşının dikkatini çekmek için kornasını defalarca çalmıştır.”

Sabit Ceza Teklifini Kaçırdı

İngiliz polisinin sürücüye, olay mahkemeye taşınmadan önce “Fixed Penalty Notice” olarak bilinen sabit para cezası teklif ettiği öğrenildi. Bu uygulama kapsamında sürücüler, belirli trafik ihlallerinde mahkemeye çıkmadan cezayı ödeyerek dosyayı kapatabiliyor.

Ancak Jamie Spence’in söz konusu teklife süresi içinde yanıt vermediği, bunun üzerine dosyanın yargıya taşındığı kaydedildi.

İngiltere’de Korna Kullanımına Sıkı Kurallar

İngiltere Karayolu Trafik Yönetmeliği’ne göre araç kornaları yalnızca diğer sürücüleri olası bir tehlikeye karşı uyarmak amacıyla kullanılabiliyor. Özellikle yerleşim bölgelerinde gereksiz korna çalınması “rahatsız edici davranış” kapsamında değerlendirilebiliyor.

Ayrıca gece saat 23.30 ile sabah 07.00 arasında yerleşim alanlarında korna kullanımı büyük ölçüde yasak. Yetkililer, bu kuralların hem gürültü kirliliğini azaltmak hem de sürücülerin dikkatini yalnızca gerçek tehlikelere yönlendirmek amacıyla uygulandığını belirtiyor.

Sosyal Medyada Tartışma Yarattı

Olayın basına yansımasının ardından sosyal medyada da geniş tartışma başladı. Bazı kullanıcılar polis uygulamasını “aşırı katı” bulurken, bazıları ise trafik kurallarının herkes için aynı şekilde uygulanması gerektiğini savundu.

Özellikle İngiltere’de son yıllarda şehir merkezlerinde gürültü kirliliğine yönelik denetimlerin artırılması, benzer olayların daha sık gündeme gelmesine yol açıyor.

Kararı Mahkeme Verecek

Jamie Spence hakkındaki davanın önümüzdeki günlerde Colchester Sulh Ceza Mahkemesi’nde görülmesi bekleniyor. Mahkemenin sürücünün davranışını “trafik güvenliği ihlali” kapsamında değerlendirip değerlendirmeyeceği merak konusu olurken, olay İngiltere’de trafik kurallarının sınırlarını tartışmaya açmış durumda.

Onur İnci, çalıştığı restoranın önünde çevreyi izlerken olayı farkederek motorsikletin genç kıza çarpmasını önleyen ani bir hareket yapıp, kendisi kaza mağduru olmuştu.

Önceki akşam üzeri meydana gelen kazanın görüntüleri kısa sürede sosyal meddyada yayıldı.

Onur İnci, olayın anlık bir durum olduğunu belirterek, “kem olsa o hareketi yapardı. Anlık bir refleks ile oldu. Büyütecek bir olay değil” dedi.

Aslen Van’lı olduğunu belirten İnci, üç yıldır bu işlerinde çalıştığını kaydetti.

“Arabanız sizi izliyor”

Modern araçların büyük bölümü internete bağlı çalışıyor. Navigasyon sistemleri, sürüş destek teknolojileri, kabin kameraları, mikrofonlar ve sensörler aracılığıyla sürücüler hakkında sürekli veri üretiliyor.

Gizlilik politikaları incelendiğinde otomobil şirketlerinin toplayabildiği veriler arasında şunlar yer alıyor:

• Gerçek zamanlı konum bilgileri
• Gidilen rotalar ve ziyaret edilen yerler
• Hız, fren ve direksiyon hareketleri
• Emniyet kemeri kullanımı
• Araç içindeki yolcu sayısı
• Telefon bağlantıları ve çağrı kayıtları
• Müzik ve radyo tercihleri
• Sesli komut kayıtları
• Araç içi kamera görüntüleri
• Biyometrik veriler ve yüz ifadeleri

Bazı üreticiler, sürücünün dikkat seviyesini ölçmek amacıyla göz hareketlerini ve yüz mimiklerini analiz eden sistemler kullanıyor. Yeni nesil araçlarda bulunan sürücü izleme kameraları, yorgunluk veya dikkat dağınıklığını tespit etmek için sürekli kayıt yapabiliyor.

Uzmanlar, bu teknolojilerin güvenlik amacıyla geliştirildiğini kabul etse de, aynı verilerin ticari amaçlarla kullanılmasının ciddi soru işaretleri doğurduğunu belirtiyor.

Sigorta şirketleri için “altın madeni”

Toplanan araç verilerinin en büyük müşterileri arasında sigorta şirketleri bulunuyor. Özellikle ABD’de hızlanma alışkanlıkları, sert frenler, gece sürüşleri ve gidilen bölgeler gibi bilgiler, sürücü risk puanlarının oluşturulmasında kullanılıyor.

Bu sistemler “kullanım bazlı sigorta” modeli adı altında pazarlanıyor. Şirketler güvenli sürüş yapanlara indirim vaat ederken, agresif sürüş tespit edilen kullanıcıların primleri artırılabiliyor.

Ancak eleştirmenlere göre sorun yalnızca ücret artışı değil. Birçok sürücü, verilerinin sigorta şirketlerine aktarıldığını açık biçimde bilmiyor. Araç satın alınırken kabul edilen uzun ve karmaşık gizlilik sözleşmeleri, kullanıcıların büyük bölümü tarafından okunmadan onaylanıyor.

Bazı ülkelerde veri paylaşımının açık rıza gerektirip gerektirmediği konusunda hukuki tartışmalar sürüyor.

“Kimlerle görüştüğünüz bile anlaşılabilir”

Siber güvenlik uzmanları, araçlardan toplanan verilerin günlük yaşamın tamamına dair ayrıntılı profil çıkarılmasına imkan verdiğini söylüyor.

Düzenli olarak gidilen adresler; kişinin evini, işyerini, siyasi eğilimlerini, sağlık durumunu veya özel ilişkilerini ortaya çıkarabiliyor. Örneğin bir sürücünün sık sık bir hastaneye, psikoloji kliniğine ya da belirli bir ibadethaneye gitmesi bile hassas veri olarak değerlendiriliyor.

Araç içi telefon bağlantıları sayesinde rehber bilgileri ve iletişim alışkanlıkları da analiz edilebiliyor.

Uzmanlara göre gelecekte bu verilerin reklam şirketleri, veri brokerları ve finans kuruluşları tarafından daha yoğun biçimde kullanılmasının önü açılabilir.

Avrupa ve ABD’de tartışmalar büyüyor

Avrupa Birliği’nin GDPR veri koruma yasaları, şirketlerin kişisel verileri nasıl topladığı konusunda sıkı kurallar içeriyor. Ancak uzmanlar, otomotiv sektörünün “bağlantılı araç” teknolojileri nedeniyle gri bir alanda faaliyet gösterdiğini belirtiyor.

ABD’de ise bazı tüketici kuruluşları otomobil üreticilerini “tekerlekli gözetim cihazı üretmekle” suçluyor. Son yıllarda yapılan araştırmalarda birçok otomobil markasının kullanıcı verilerini üçüncü taraflarla paylaşabildiği ortaya konmuştu.

Gizlilik savunucuları, sürücülerin çoğu zaman hangi verilerin toplandığını, ne kadar süre saklandığını ve kimlerle paylaşıldığını tam olarak öğrenemediğini söylüyor.

Araçlar artık cep telefonundan daha fazla veri topluyor

Teknoloji uzmanlarına göre yeni nesil otomobiller, birçok açıdan akıllı telefonlardan bile daha kapsamlı veri toplama kapasitesine sahip.

Çünkü araçlar yalnızca dijital davranışları değil, fiziksel hareketleri de izliyor. Direksiyon hareketlerinden pedal kullanımına, koltuk sensörlerinden kabin kameralarına kadar çok sayıda sistem sürücünün davranışlarını analiz ediyor.

Elektrikli ve otonom araçların yaygınlaşmasıyla birlikte veri miktarının daha da artması bekleniyor.

“Konforun bedeli mahremiyet olabilir”

Otomobil üreticileri bağlantılı sistemlerin sürüş güvenliğini artırdığını, bakım hizmetlerini kolaylaştırdığını ve acil durumlarda hayat kurtarabildiğini savunuyor.

Ancak eleştirmenler, kullanıcıların çoğu zaman hangi verileri paylaşmayı kabul ettiğini tam anlamıyla bilmediğini vurguluyor.

Bir zamanlar insanlara yalnız kalabilecekleri özel bir alan sunan otomobiller, artık teknoloji şirketleri ve veri ekonomisinin en yeni gözlem alanlarından biri haline geliyor. Ve uzmanlara göre asıl soru şu:

Sürücüler gerçekten direksiyon başında özgür mü, yoksa yalnızca hareket halindeki bir veri kaynağı mı?

Sabah saatlerinde denizden çıkarıldılar

Trajik olay, 13 Mayıs sabahı Madeira Drive yakınındaki Black Rock otoparkı çevresinde meydana geldi. Saat 05.45 sıralarında “suda bir kişi olduğu” yönündeki ihbar üzerine bölgeye polis, sahil güvenlik ve sağlık ekipleri sevk edildi. Ekipler kısa süre içinde üç kadının cansız bedenini denizden çıkardı.

Olay yerine çok sayıda acil yardım ekibinin yanı sıra helikopter destekli sahil güvenlik ekiplerinin de yönlendirildiği bildirildi. Bir süre kapatılan sahil şeridi daha sonra yeniden halka açıldı.

Polis: “Suç unsuruna dair kanıt yok”

Sussex Polisi soruşturmanın çok yönlü sürdüğünü belirtirken, güvenlik kamerası kayıtlarının incelendiği, Brighton ve Londra’daki çeşitli işletmelerle görüşmeler yapıldığı açıklandı. Yetkililer, kardeşlerin 12 Mayıs gecesi ile 13 Mayıs sabahı arasında Madeira Drive çevresinde görülmüş olabileceğini belirterek tanıklara çağrıda bulundu.

Soruşturmayı yürüten Başkomiser Adam Hays, olayın “son derece hassas” olduğunu belirterek kamuoyundan spekülasyondan kaçınmasını istedi. Polis, şu aşamada cinayet veya organize bir suç ihtimali üzerinde durulmadığını açıkladı.

Babadan yürek burkan veda

Kardeşlerin babası Joseph, polis aracılığıyla yayımladığı mesajda kızlarını “ailenin ışığı” olarak tanımladı. Acılı baba açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Jane, Christina ve Becky benim için sadece evlat değildi; onlar ailemize mutluluk ve sevgi getiren ışığımızdı. Onların kahkahaları ve sevgisi hayatımızı güzelleştiriyordu. Şimdi geriye yalnızca anıları kaldı.”

Sosyal medyada spekülasyon tartışması

Olay İngiltere’de geniş yankı uyandırırken, sosyal medyada ortaya atılan çeşitli iddialar da tartışma meydana getirdi. Bazı kullanıcılar olayın arkasında farklı nedenler olabileceğini öne sürerken, aile kamuoyuna “asılsız komplo teorilerinden kaçınılması” çağrısında bulundu. İngiliz basınında yer alan haberlere göre, aile tarafından kullanılan yapay zekâ destekli bir görselin sosyal medyada yanlış yorumlara neden olduğu belirtildi.

Öte yandan bazı yerel yorumlarda, Brighton sahilindeki ani derinleşen çakıllı kıyı yapısının ve soğuk su akıntılarının gece saatlerinde ciddi tehlike oluşturabileceği ifade edildi. Ancak polis, ölüm nedenine ilişkin resmi açıklamanın adli inceleme tamamlandıktan sonra yapılacağını duyurdu.

İngiltere’de büyük üzüntü yarattı

Üç kız kardeşin aynı anda hayatını kaybetmesi İngiltere’de büyük üzüntü meydana getirdi. Yerel halk ve sosyal medya kullanıcıları aile için taziye mesajları paylaşırken, olay ülke basınında günlerdir geniş yer buluyor.

Grapevine Polis Departmanı’nın açıklamasına göre sürücü, Cybertruck’ı bilerek göle sürdü. Ancak araç kısa süre içinde su almaya başladı ve gölde mahsur kaldı. Sürücü ile araçtaki yolcular daha sonra aracı terk etti.

Polis ve itfaiye ortak operasyon yaptı

Kısmen suya batmış halde kalan Cybertruck, polis ekipleri ile Grapevine İtfaiyesi Su Kurtarma Ekibi’nin ortak çalışmasıyla gölden çıkarıldı.

Polis, sürücünün gölün kapalı bir bölümünde araç kullanmak ve çeşitli su güvenliği ekipmanı kurallarını ihlal etmek suçlamalarıyla gözaltına alındığını açıkladı.

Yetkililer, bir aracın teknik olarak sığ sularda ilerleyebilmesinin bunun güvenli veya yasal olduğu anlamına gelmediğini vurguladı.

“Aracınızı isteyerek suya sürmeyin”

Grapevine Polis Departmanı sözcülerinden Katharina Gamboa, ABD basınına yaptığı açıklamada vatandaşları benzer girişimlere karşı uyardı.

“Aracınızı isteyerek suya sürmenizi tavsiye etmiyoruz. Bu yalnızca bir güvenlik sorunu değil, aynı zamanda hukuki sonuçları da olan bir durum” dedi.

Tesla ne diyor?

Tesla’nın kullanım kılavuzuna göre Cybertruck’ın “Wade Mode” özelliği, aracın dere veya nehir gibi sığ sularda ilerlemesine yardımcı oluyor. Ancak sistemin önerilen maksimum su derinliği 81,5 santimetre ile sınırlı.

Şirket ayrıca, suya girmeden önce derinliği değerlendirmenin sürücünün sorumluluğunda olduğunu belirtiyor. Kullanım kılavuzunda, suda sürüş nedeniyle oluşabilecek hasarların garanti kapsamına girmediği de açıkça ifade ediliyor.

Tesla, özellikle güçlü akıntıların bulunduğu derin sularda araç kullanılmaması konusunda sürücüleri uyarıyor.

70 bin dolarlık elektrikli pick-up

Paslanmaz çelik gövdesi ve sıra dışı tasarımıyla dikkat çeken Tesla Cybertruck, 2019 yılında tanıtılmış, 2023’te satışa sunulmuştu. Elektrikli pick-up modelinin başlangıç fiyatı ise 70 bin doların üzerinde.

Reform paketi, çocukların erken yaşta suç döngüsüne girmesini önlemeyi, tekrar suç işleme oranlarını düşürmeyi ve ailelerin sorumluluğunu artırmayı amaçlıyor. İngiliz Adalet Bakanlığı verilerine göre, “prolific offenders” olarak tanımlanan sürekli suç işleyen yetişkinlerin yaklaşık yüzde 80’i ilk suçlarını çocuk yaşta işliyor. Ayrıca cezaevinden çıkan gençlerin üçte ikisinin bir yıl içinde yeniden suça karıştığı belirtiliyor.

“Parenting Orders” Sistemi Sertleşiyor

Mevcut sistemde mahkemeler, suç işleyen çocukların ebeveynlerine yönelik “parenting orders” adı verilen ebeveyn sorumluluk emirleri verebiliyor. Bu emirler kapsamında aileler danışmanlık programlarına katılmak, çocuklarının davranışlarını takip etmek ve belirli kurallara uymak zorunda bırakılıyor. Kurallara uymayanlara ise para cezası uygulanabiliyor.

Yeni reformla birlikte bu yaptırımların ciddi biçimde ağırlaştırılması planlanıyor. Hükümet, para cezalarının üst sınırını yükseltmeyi ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen ebeveynler için hapis cezası seçeneğini devreye sokmayı değerlendiriyor.

Adalet Bakanı Lammy, reformun temel amacının “cezalandırmaktan çok erken müdahale” olduğunu savunurken, ailelerin çocuklarının yaşamındaki rolünün göz ardı edilemeyeceğini söyledi. Lammy, yayımlanan politika belgesinde şu görüşe yer verdi:

“Bir çocuğun hayatının raydan çıkması ile başarılı olması arasındaki çizgi çoğu zaman çok ince.”

Son 20 Yılda Büyük Düşüş

Adalet Bakanlığı verileri, ebeveyn sorumluluk emirlerinin kullanımında dramatik bir gerileme yaşandığını ortaya koydu. 2009-2010 döneminde bini aşkın kez uygulanan bu emirler, 2022-2023 döneminde yalnızca 33 vakada kullanıldı. Uzmanlar, bu düşüşün temel nedenlerinden birinin zorunlu yaptırımlar yerine gönüllü aile destek programlarının yaygınlaşması olduğunu belirtiyor.

Hükümet ise mevcut sistemin caydırıcılığını kaybettiğini savunuyor. Yeni beyaz kitapta, genç suçluluğunun yalnızca polis ve mahkeme meselesi olmadığı, eğitim, aile yapısı, sosyal hizmetler ve ruh sağlığı desteğinin birlikte ele alınması gerektiği vurgulanıyor.

Gençlik Mahkemeleri ve Erken Müdahale Planı

Reform paketi yalnızca ebeveyn cezalarını içermiyor. Hükümet ayrıca “Youth Intervention Courts” adı verilen yeni gençlik müdahale mahkemelerini pilot olarak devreye sokmayı planlıyor. Bu sistemde hâkimler, sosyal hizmet uzmanları ve eğitim danışmanları birlikte çalışarak risk altındaki çocuklar için kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programları oluşturacak.

Plan kapsamında ayrıca yıllık yaklaşık 15 milyon sterlinlik yeni bir bütçeyle 12 binden fazla risk altındaki çocuğa destek verilmesi hedefleniyor. Hükümet, çocukların kısa süreli hapis cezaları yerine toplum temelli rehabilitasyon programlarına yönlendirilmesini istiyor.

Beyaz kitapta dikkat çeken bir başka düzenleme ise çocuk yaşta işlenen suçların sabıka kayıtlarının ömür boyu bireyin karşısına çıkmasının sınırlandırılması oldu. Hükümet, “13 yaşında yapılan bir hatanın hayat boyu kapıları kapatmaması gerektiğini” savunuyor.

İnsan Hakları Grupları Tepkili

Ancak reform paketi, çocuk hakları savunucuları ve bazı sosyal politika uzmanları tarafından eleştiriliyor. Özellikle ebeveynlerin hapisle tehdit edilmesinin, zaten kırılgan aile yapılarında daha büyük travmalara yol açabileceği belirtiliyor.

Gençlik adaleti alanında çalışan sivil toplum kuruluşları, çocuk suçluluğunun temelinde yoksulluk, eğitimden kopuş, sosyal dışlanma ve ruh sağlığı sorunlarının bulunduğunu; yalnızca cezaların artırılmasının uzun vadeli çözüm üretmeyeceğini savunuyor.

Bazı uzmanlar ise hükümetin yaklaşımını “iki yönlü” olarak değerlendiriyor: Bir tarafta daha sert ebeveyn yaptırımları, diğer tarafta ise gençlerin hapse gönderilmesini azaltmaya yönelik rehabilitasyon politikaları bulunuyor. Bu nedenle reformun kamuoyunda hem güvenlikçi hem de sosyal destek odaklı unsurlar taşıdığı yorumları yapılıyor.

Hükümet, yaş sınırının düşürülmesi sayesinde yaklaşık 1,5 milyon ek çocuğun elektronik geçiş sisteminden yararlanabileceğini belirtti. Yetkililer, uygulamanın özellikle yaz sezonunda havalimanlarındaki uzun pasaport kuyruklarını azaltacağını savunuyor.

Yüz tanıma sistemiyle hızlı geçiş

eGate sistemi, biyometrik pasaportlardaki dijital verileri ve yolcunun yüz görüntüsünü eşleştirerek çalışıyor. Böylece yolcuların sınır polisiyle yüz yüze işlem yapmasına gerek kalmadan otomatik kontrol sağlanıyor.

İngiliz hükümeti, bu teknolojinin hem sınır güvenliğini koruduğunu hem de işlem sürelerini önemli ölçüde azalttığını ifade ediyor. Border Force Genel Direktörü Phil Douglas, sistemin yaygınlaşmasının sınır görevlilerinin “riskli yolculara daha fazla odaklanmasını” sağlayacağını söyledi.

13 büyük havalimanında kullanılıyor

Elektronik geçiş sistemi halen İngiltere’deki 13 büyük havalimanında aktif olarak kullanılıyor. Bunlar arasında Heathrow Airport, Gatwick Airport ve Manchester Airport da bulunuyor. Sistemin ayrıca Paris ve Brüksel’deki Birleşik Krallık sınır kontrol noktalarında da geçerli olduğu açıklandı.

Yetkililere göre Birleşik Krallık genelinde yaklaşık 290 eGate noktası hizmet veriyor.

2023’te de yaş sınırı düşürülmüştü

Birleşik Krallık, eGate kullanım yaşını daha önce de kademeli olarak aşağı çekmişti. 2023 yılına kadar yalnızca 12 yaş üzerindeki çocukların kullanabildiği sistem, daha sonra 10 yaşa indirilmişti. Yeni düzenlemeyle birlikte sınır 8 yaşa kadar düşmüş oldu.

Kimler kullanabiliyor?

İngiltere’nin elektronik geçiş kapıları yalnızca Britanya vatandaşlarına açık değil. Avrupa Birliği ülkeleriyle birlikte ABD, Kanada, Avustralya, Japonya, Güney Kore, Singapur, İsviçre ve Yeni Zelanda gibi birçok ülkenin biyometrik pasaport sahibi vatandaşları da sistemi kullanabiliyor.

Hükümet, yeni uygulamanın özellikle çocuklu ailelerin seyahat deneyimini kolaylaştıracağını ve yaz tatili döneminde sınır geçişlerinde yaşanan yoğunluğu hafifleteceğini vurguluyor.

İngiliz konut sektörü yayını Inside Housing’in aktardığına göre toplam 208 sakin geçici konaklama alanlarına taşındı. Yangın risk değerlendirme raporunda, binada “intolerable risk to life” yani “tolere edilemez yaşam riski” bulunduğu belirtildi.

Sprinkler sistemi, merdivenler ve duvar boşluklarında kritik eksikler

Uzmanların hazırladığı teknik raporda özellikle üç ana başlık öne çıktı:

• Sprinkler sistemlerinin hatalı monte edilmesi,
• Acil tahliye merdivenlerinde yeterli yangın korumasının bulunmaması,
• Duvar ve tavan boşluklarında yangının hızla yayılmasına yol açabilecek açıklıklar ve izolasyon eksikleri.

SNG’nin açıklamasına göre sorunlar, dış cephe yenileme ve yangın iyileştirme çalışmaları sırasında ortaya çıktı. Kurum, bağımsız yangın güvenliği uzmanlarının tavsiyesi üzerine acil tahliye kararının alındığını duyurdu.

“Kapımız gece yarısı çalındı”

Tahliye edilen sakinler ise sürecin yönetiliş biçimine tepki gösteriyor. Binada yaşayan Gary Radford, kararı gece yarısı komşusunun kapıyı çalmasıyla öğrendiğini belirterek belirsizliğe dikkat çekti:

“Ne kadar süre evsiz kalacağımızı kimse söylemiyor.”

Bazı aileler çocuklarıyla birlikte otellere yerleştirilirken, bazı sakinler ise süreç netleşene kadar dairelerinden ayrılmayı reddetti. Bölge sakinleri yıllardır elektrik arızaları, güvenlik problemleri ve güvercin istilası gibi sorunların yaşandığını öne sürüyor.

Belediye meclis üyesinden sert tepki

Brent Belediyesi Meclis Üyesi Anton Georgiou, yaşananları “tamamen kabul edilemez” sözleriyle değerlendirdi. Georgiou, konut yönetimini yeterince şeffaf davranmamakla suçladı ve sakinlerin haftalardır net bilgi alamadığını söyledi.

Yerel siyasetçiler ayrıca, tahliye edilen ailelere ne kadar süreyle geçici konaklama sağlanacağı ve binaların ne zaman güvenli hale geleceği konusunda hâlâ net bir takvim bulunmadığına dikkat çekiyor.

Wembley’de son dönemde güvenlik tartışmaları artıyor

Tahliye kararının, Wembley’de son aylarda yaşanan çeşitli güvenlik olaylarının ardından gelmesi dikkat çekti. Geçtiğimiz haftalarda bölgede bir apartman dairesinde çıkan yangında bina tahliye edilmiş, olay yerine altı itfaiye aracı sevk edilmişti.

Öte yandan Wembley çevresi bugün ayrıca yoğun güvenlik önlemleri altında. Wembley Stadium çevresinde FA Cup Finali ve kitlesel protestolar nedeniyle binlerce polis görev yapıyor.

SNG: “Önceliğimiz sakinlerin güvenliği”

SNG yetkilileri yaptıkları son açıklamada, tahliyenin tamamen güvenlik gerekçesiyle gerçekleştirildiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Bağımsız uzmanların değerlendirmeleri doğrultusunda hareket ediyoruz. Sakinlerimizin güvenliği birinci önceliğimizdir.”

Kurum, tahliye edilen sakinlerin otel ve geçici konaklama masraflarının karşılanacağını belirtirken, teknik incelemelerin sürdüğünü açıkladı. Ancak binaların yeniden ne zaman kullanıma açılacağı konusunda henüz resmi bir tarih verilmedi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Adana merkezli 21 ilde yasa dışı bahis, nitelikli dolandırıcılık, rüşvet ve kara para aklama operasyonu düzenlendiğini belirtti.

Gürlek X platformunda yaptığı paylaşımda "Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporları, teknik ve fiziki takip çalışmaları ile elde edilen deliller neticesinde; yaklaşık 100 milyar TL ve 2 milyar dolar seviyesinde suç gelirinin finansal sistem içerisinde aklandığının tespit edilmesi, yürütülen mücadelenin boyutunu tüm açıklığıyla ortaya koymaktadır" dedi.

Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'nın paylaştığı bilgiye göre hakkında gözaltı kararı verilenler arasında üç banka yöneticisi, sekiz emniyet personeli ve dört avukat da var.

Başsavcılık 221 taşınmaz, 120 araç ve 3 tekneye de tedbir olarak el konulduğunu duyurdu.

Operasyon kapsamında İstanbul'da 15 gözaltı yapıldığı ve bu isimler arasında evinde gözaltına alınan Rasim Ozan Kütahyalı'nın da bulunduğu bildirildi.

Kütahyalı 13 Mayıs'ta X hesabında, Bakan Gürlek'in Düzce'deki bir yasa dışı bahis operasyonuyla ilgili açıklamasını alıntılayarak, "Yasadışı bahis çetelerinin tamamı bitecek" paylaşımı yapmıştı.