Araştırmada katılımcılara şu soru yöneltildi:

"Hemen 50 bin sterlin garanti almak mı, yoksa yüzde 50 ihtimalle 1 milyon sterlin kazanma şansını denemek mi?"

Sonuçlar, güvenli seçeneğin açık ara önde olduğunu gösterdi.

Katılımcıların yüzde 73'ü hiçbir risk almadan 50 bin sterlini hemen almayı tercih ederken, yalnızca yüzde 21'i 1 milyon sterlin için yazı tura niteliğindeki riski göze aldı. Kalan yüzde 6 ise kararsız olduğunu belirtti.

Beklenen değer 500 bin sterlin ama tercih yine garanti para

İlk bakışta sonuçlar şaşırtıcı görünüyor.

Çünkü olasılık hesabına göre yüzde 50 ihtimalle kazanılacak 1 milyon sterlinin beklenen değeri 500 bin sterlin.

Yani matematiksel açıdan riskli seçenek uzun vadede çok daha avantajlı.

Ancak davranışsal ekonomi uzmanları, insanların finansal kararlarını yalnızca rakamlarla vermediğini vurguluyor.

Birçok kişi için bugün elde edilecek 50 bin sterlin;

• ev peşinatı,
• kredi borçlarının kapatılması,
• yüksek faiz yükünden kurtulma,
• yaşam standartlarının yükseltilmesi

gibi somut faydalar sağlıyor.

Bu nedenle "kesin kazanç", teorik olarak daha yüksek getirili riskli seçeneğin önüne geçebiliyor.

Ekonomik belirsizlik risk iştahını azaltıyor

Uzmanlara göre son yıllarda İngiltere'de yaşanan yüksek enflasyon, artan mortgage faizleri ve yaşam maliyetindeki yükseliş de insanların tercihlerini etkiliyor.

Finansal terapistler, garantili paranın yalnızca ekonomik değil aynı zamanda psikolojik bir rahatlama sağladığını belirtiyor.

Özellikle geçim sıkıntısı yaşayan bireyler için "kaybetme ihtimali", büyük ödül ihtimalinden daha güçlü bir duygu oluşturuyor.

Davranışsal ekonomide bu durum "kayıptan kaçınma" (loss aversion) olarak tanımlanıyor. Nobel ödüllü psikolog Daniel Kahneman ve Amos Tversky'nin geliştirdiği Beklenti Teorisi'ne göre insanlar, aynı büyüklükteki bir kazançtan aldıkları hazdan daha fazlasını olası bir kaybın yaratacağı rahatsızlıkta hissediyor. Bu nedenle güvenli seçenek çoğu zaman psikolojik olarak daha cazip hale geliyor.

Erkeklerle kadınlar arasında dikkat çeken fark

Anketin demografik sonuçları da ilgi çekici bir tablo ortaya koydu.

Araştırmaya göre erkekler riskli seçeneği tercih etmeye kadınlardan belirgin şekilde daha yatkın.

Genel eğilim ise yaş, siyasi görüş veya gelir grubundan bağımsız olarak büyük ölçüde aynı kaldı. Bu da risk alma davranışında cinsiyet farkının diğer değişkenlerden daha belirgin olduğunu gösterdi.

Sosyal medyada büyük tartışma başladı

YouGov anketi sosyal medyada milyonlarca kez görüntülendi.

Bazı kullanıcılar matematiksel olarak doğru kararın 1 milyon sterlin için yazı tura atmak olduğunu savunurken, birçok kişi ise "50 bin sterlin bugün hayatımı değiştirir" görüşünü dile getirdi.

Ekonomistler ise tartışmanın yalnızca olasılık hesabıyla açıklanamayacağını söylüyor.

Bir kişinin mevcut gelir seviyesi, tasarrufları, borçları, ailesinin durumu ve geleceğe ilişkin beklentileri aynı soruya tamamen farklı cevaplar verilmesine neden olabiliyor. Bu nedenle finans literatüründe yalnızca "beklenen değer" değil, paranın kişiye sağladığı "beklenen fayda" (expected utility) da kararların temel belirleyicisi olarak kabul ediliyor.

Uzmanlar: İnsanlar rakam değil, güven satın alıyor

Araştırmanın ortaya koyduğu en önemli sonuç ise insanların finansal kararlarında yalnızca matematiğe değil, psikolojiye de büyük önem vermesi.

Kâğıt üzerinde daha kazançlı görünen seçenek, gerçek yaşam koşullarında her zaman en çok tercih edilen seçenek olmuyor.

Çünkü birçok kişi için garanti edilen 50 bin sterlin, yalnızca bir para ödülü değil; borçlardan kurtulma, finansal güvenlik ve geleceğe daha umutla bakabilme fırsatı anlamına geliyor. Bu nedenle uzmanlar, ekonomik kararların "rasyonel hesap" kadar "insani ihtiyaçlar ve güven duygusu" tarafından da şekillendiğini vurguluyor.

Otel güvenliği ve sağlık ekipleri kısa sürede olay yerine ulaşmasına rağmen yapılan tüm müdahaleler sonuç vermedi ve genç prens olay yerinde yaşamını yitirdi.

Kanında ölümcül madde karışımı tespit edildi

İç Batı Londra Adli Tıp Mahkemesi'nde açıklanan toksikoloji raporu, ölümün nedenini ayrıntılarıyla ortaya koydu.

Rapora göre prensin kanında;

• İngiltere'deki yasal araç kullanma sınırının yaklaşık üç katına ulaşan alkol,
• Ölümcül seviyede GHB (Gamma-Hidroksibütirat),
• Xanax,
• Esrar,
• Ayrıca tedavi amaçlı kullanılan bazı anksiyete ilaçları bulundu.

Uzmanlar, özellikle GHB ile alkolün birlikte alınmasının solunum ve kalp sistemi üzerinde son derece ağır etkiler oluşturduğunu, bu iki maddenin birlikte kullanımının ölüm riskini önemli ölçüde artırdığını mahkemede ifade etti. Ölüm nedeni ise "çoklu madde kullanımına bağlı gelişen kalp krizi" olarak kayda geçti.

Bağımlılıkla uzun süredir mücadele ediyordu

Mahkemede dinlenen sağlık kayıtları, Prens Abdullah'ın ölümünden birkaç ay önce ciddi bağımlılık tedavisi gördüğünü de ortaya çıkardı.

Genç prens önce, haftalık ücretinin 35 bin sterline kadar ulaştığı belirtilen İngiltere'nin en tanınmış bağımlılık merkezlerinden Priory Kliniği'nde alkol ve reçeteli ilaç bağımlılığı nedeniyle detoks tedavisi gördü. Daha sonra Merseyside bölgesindeki Rainford Hall Rehabilitasyon Merkezi'ne sevk edildi.

Tedavi sürecinde intihar eğilimi göstermediği, taburcu edilirken ruhsal durumunun stabil olarak değerlendirildiği ancak daha sonra planlanan bazı kontrol randevularına katılmadığı da mahkeme kayıtlarına geçti.

Son görüntüleri ortaya çıktı

Soruşturma kapsamında incelenen güvenlik kamerası kayıtları da ölümün seyrini netleştirdi.

Kayıtlara göre prens, ölümünden önceki akşam otelden kısa süreliğine yalnız başına çıkarak sigara içti ve daha sonra yeniden odasına döndü. Bu görüntüler, onun hayattayken kaydedilen son görüntüleri oldu.

Mahkeme, odasına başka hiç kimsenin girmediğini, kapının içeriden kilitli olduğunu ve olay gecesi üçüncü bir kişinin bulunduğuna ilişkin hiçbir delile ulaşılamadığını açıkladı.

"İntihar değil, talihsiz bir kaza"

Adli Tabip Yardımcısı Jean Harkin, soruşturma sonunda verdiği kararda olay yerinde herhangi bir intihar notu bulunmadığını, dış müdahaleye ilişkin hiçbir bulguya rastlanmadığını ve tüm delillerin ölümün istem dışı gerçekleştiğini gösterdiğini söyledi.

Bu nedenle mahkeme, İngiliz hukukunda "death by misadventure" olarak tanımlanan ve kişinin istemeden yaptığı riskli davranış sonucunda yaşamını yitirmesi anlamına gelen "kaza sonucu ölüm" kararını verdi.

Suudi Arabistan'da cenaze töreni düzenlendi

Mahkeme dosyasında yer alan bilgilere göre Prens Abdullah'ın cenazesi daha sonra Suudi Arabistan'a götürüldü. Riyad'daki İmam Turki bin Abdullah Camii'nde düzenlenen cenaze namazının ardından toprağa verildi. Suudi Kraliyet Divanı da prensin ülke dışında hayatını kaybettiğini doğrulayan resmi bir taziye açıklaması yayımlamıştı.

Uzmanlardan uyarı

Bağımlılık uzmanları, özellikle alkol ile GHB'nin birlikte kullanımının dünyadaki en ölümcül madde kombinasyonlarından biri olduğuna dikkat çekiyor. Her iki madde de merkezi sinir sistemini baskıladığı için bilinç kaybı, solunumun durması ve ani kalp durması riskini ciddi ölçüde artırıyor. Mahkemede sunulan adli tıp bulguları da Prens Abdullah'ın ölümünün bu ölümcül etkileşim sonucu meydana geldiğini ortaya koydu.

Olayla ilgili gelişmeler kronoloji şöyle:

• 19 Kasım 2025: Kensington'daki Marriott Oteli'ne bir haftalık konaklama için giriş yaptı.
• 24 Kasım 2025 akşamı: Güvenlik kameralarına göre son kez otelden dışarı çıkıp sigara içerken görüldü.
• 25 Kasım 2025 sabahı: Temizlik görevlisi tarafından beşinci kattaki odasının banyosunda hareketsiz halde bulundu. Sağlık ekiplerinin müdahalesine rağmen olay yerinde hayatını kaybetti.
• 23-24 Temmuz 2026: İç Batı Londra Adli Tıp Mahkemesi'nde görülen soruşturma sonunda ölümün alkol, GHB ve diğer maddelerin birlikte kullanımına bağlı gelişen kalp krizi nedeniyle meydana geldiği ve hukuki olarak "kaza sonucu ölüm" (death by misadventure) olduğuna karar verildi.

Prensin ölümü 25 Kasım 2025'te gerçekleşti, adli soruşturma sonucu Temmuz 2026'da açıklandı.

Tartışmanın merkezinde, Bütçe Sorumluluğu Ofisi'nin (OBR) yayımladığı uzun vadeli mali görünüm raporu bulunuyor. Raporda, devlet emeklilik yaşının mevcut takvim yerine 2037-2039 yılları arasında 68'e yükseltilmesinin kamu maliyesi açısından temel varsayım olarak değerlendirildiği ifade edilirken, bu değişikliğin gecikmesi halinde devlet bütçesine yıllık yaklaşık 6 milyar sterlin ek yük bineceği öngörüldü.

Bu değerlendirme, özellikle 1971-1977 yılları arasında doğan yaklaşık 5 milyon kişiyi yakından ilgilendirdiği gerekçesiyle geniş yankı uyandırdı.

Hükümet: "Yasa değişmedi"

Artan tartışmalar üzerine açıklama yapan Emeklilik Bakanı Torsten Bell, emeklilik yaşının erkene çekildiğine ilişkin haberlerin mevcut hükümet kararı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Bell, yürürlükteki mevzuata göre devlet emeklilik yaşının hâlâ 2044-2046 yılları arasında 68'e yükseleceğini belirterek, hükümetin bu takvimi değiştiren herhangi bir karar almadığını vurguladı. Ayrıca önceki Muhafazakâr hükümetin 68 yaşın daha erken uygulanmasını istediğini, ancak bunun hiçbir zaman yasalaşmadığını da hatırlattı.

Hazine Bakanlığı da benzer bir açıklama yaparak mevcut yasal düzenlemenin değişmediğini ve emeklilik yaşına ilişkin üçüncü resmi incelemenin devam ettiğini doğruladı. İncelemenin tamamlanmasının ardından hükümetin nihai kararını açıklaması bekleniyor.

Mali baskılar artıyor

OBR, İngiltere'nin hızla yaşlanan nüfusu nedeniyle emeklilik harcamalarının önümüzdeki yıllarda ciddi biçimde yükseleceğine dikkat çekiyor.

Rapora göre devlet emekliliği harcamalarının önümüzdeki yarım yüzyılda milli gelirin yaklaşık yüzde 5'i seviyesinden yüzde 9'una yaklaşması bekleniyor. Bu artışın en önemli nedenleri arasında yaşam süresinin uzaması ve emekli maaşlarını enflasyon, ücret artışı veya yüzde 2,5'in en yükseğine göre artıran "Triple Lock" sistemi gösteriliyor.

Ekonomistler, emeklilik yaşının artırılması, Triple Lock sisteminin gözden geçirilmesi veya vergi düzenlemeleri gibi seçeneklerin önümüzdeki yıllarda kamu maliyesinin en önemli başlıklarından biri olacağını değerlendiriyor.

OECD de reform çağrısı yaptı

Emeklilik sistemi üzerindeki baskı yalnızca OBR tarafından değil, uluslararası kuruluşlar tarafından da gündeme getiriliyor.

OECD geçen hafta yayımladığı değerlendirmede, mevcut Triple Lock sisteminin uzun vadede kamu maliyesi üzerinde önemli yük oluşturacağını belirterek hükümete emeklilik reformlarını değerlendirme çağrısında bulundu. Ancak Başbakan Andy Burnham hükümeti, mevcut parlamento dönemi boyunca Triple Lock uygulamasını koruma taahhüdünü sürdürdüğünü açıkladı.

Karar henüz verilmedi

Uzmanlar, kamuoyunda oluşan "68 yaş kesinleşti" algısının doğru olmadığını vurguluyor.

Şu aşamada yürürlükte bulunan yasa değişmediği için devlet emeklilik yaşı 2026-2028 döneminde 67'ye, ardından 2044-2046 döneminde 68'e yükselecek. Ancak devam eden üçüncü resmi inceleme sonucunda hükümetin farklı bir takvim önermesi ve bunun Parlamento tarafından yasalaştırılması halinde bu tarihler değişebilecek.

Bu nedenle OBR'nin raporunda yer alan 2037-2039 takvimi hükümetin kesinleşmiş politikası değil, kamu maliyesine ilişkin bir varsayım ve olası senaryo olarak değerlendiriliyor.

Sahaların İlk Süper Yıldızlarından Biriydi

1970'li yıllarda hızı, tekniği, bitiriciliği ve mücadeleci yapısıyla dünya futboluna damga vuran Kevin Keegan, birçok futbol otoritesi tarafından döneminin en büyük yıldızlarından biri olarak gösteriliyordu. Günümüz futbolunda Lionel Messi'nin yarattığı etkiyle kıyaslanan Keegan, Avrupa futbolunun ilk küresel süper yıldızlarından biri kabul ediliyordu.

Liverpool formasıyla İngiltere Ligi, Avrupa Kupası ve UEFA Kupası şampiyonlukları yaşayan Keegan, daha sonra Almanya'nın Hamburg takımına transfer olarak Avrupa futbolundaki ününü pekiştirdi. Kariyerinde iki kez üst üste Ballon d'Or (1978 ve 1979) kazanarak dünyanın en iyi futbolcusu seçilmesi, onun ne kadar özel bir oyuncu olduğunun en büyük göstergelerinden biri oldu.

Newcastle'ın "King Kev"i Oldu

Futbolculuk kariyerini Newcastle United'da tamamlayan Keegan, yıllar sonra teknik direktör olarak yeniden döndüğü kulübü adeta küllerinden doğurdu.

1990'lı yıllarda Newcastle United'ı yeniden Premier Lig'in zirvesine taşıyan "King Kev", oynattığı hücum futboluyla sadece Newcastle taraftarının değil, tarafsız futbolseverlerin de sevgisini kazandı. Takımı 1995-96 sezonunda şampiyonluğun kıyısına kadar taşıyan Keegan, kazanamasa da İngiliz futbol tarihinin en unutulmaz teknik direktörlerinden biri olarak hafızalara kazındı.

İngiltere Milli Takımı'nın Kaptanıydı

63 kez İngiltere Milli Takımı formasını giyen Kevin Keegan, uzun yıllar kaptanlık görevini üstlendi. Futbolculuk kariyerinin ardından İngiltere Milli Takımı'nın teknik direktörlüğünü de yapan Keegan, ülkesinin futboluna hem saha içinde hem de saha kenarında önemli katkılar sundu.

Futbol Dünyasından Duygusal Veda

Liverpool, Newcastle United, İngiltere Futbol Federasyonu ve çok sayıda eski futbolcu ile teknik adam yayımladıkları mesajlarda Keegan'ın futbola yaptığı katkıları vurguladı. Eski öğrencileri ve rakipleri, onun sadece büyük bir futbol adamı değil, aynı zamanda örnek bir karakter olduğunu dile getirdi. Özellikle Newcastle taraftarları için "King Kev", kulüp tarihinin en önemli sembollerinden biri olarak anılmaya devam edecek.

İngiliz Futbolunda Silinmeyecek Bir İz Bıraktı

Kevin Keegan, kazandığı kupalar, iki Ballon d'Or ödülü, İngiltere Milli Takımı kaptanlığı ve teknik adamlık kariyeriyle futbol tarihine adını altın harflerle yazdırdı. Onun ölümü yalnızca İngiltere için değil, dünya futbolu için de bir dönemin kapanışı olarak değerlendiriliyor.

"King Kev" lakabıyla hafızalara kazınan efsane isim, geride unutulmayacak başarılar ve milyonlarca futbolseverin saygısını bırakarak aramızdan ayrıldı.

Orta Doğulu bir yatırım fonunun finansal desteğiyle hayata geçirilmeye hazırlanan proje, Manş Tüneli üzerinden yolcu taşımacılığında yaklaşık otuz yıldır baskın konumunu koruyan Eurostar'a ilk ciddi rakiplerden biri olmayı hedefliyor. Uzmanlara göre rekabetin artması yalnızca yeni hatlar anlamına gelmeyecek; bilet fiyatlarının düşmesi, sefer sayılarının artması ve hizmet kalitesinin yükselmesi gibi sonuçlar da doğurabilecek.

Londra-Köln arası 4 saate inecek

Gemini Trains'in planına göre Londra ile Köln arasındaki yolculuk yaklaşık 4 saat sürecek. Bugün aynı rota en az bir aktarma gerektirirken toplam seyahat süresi yaklaşık 6 saate ulaşıyor. Yeni doğrudan bağlantı sayesinde yolcular yaklaşık iki saatlik zaman tasarrufu sağlayabilecek.

Şirketin gelecek planları yalnızca Köln ile sınırlı değil. Paris, Brüksel, Frankfurt ve Düsseldorf da doğrudan bağlanması planlanan şehirler arasında yer alıyor. Böylece Londra'dan Avrupa'nın önemli finans, ticaret ve turizm merkezlerine aktarmasız ulaşım ağı oluşturulması hedefleniyor.

St Pancras yerine Stratford dönemi

Projedeki en dikkat çekici değişikliklerden biri de Londra'daki hareket noktası olacak.

Gemini Trains, uluslararası seferlerde uzun yıllardır kullanılan St Pancras International yerine Stratford International istasyonunu ana terminal olarak kullanmayı planlıyor. Böylece hem şehir merkezindeki yoğunluğun azaltılması hem de Londra'nın doğusundaki ulaşım altyapısının daha verimli değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Bunun yanında yıllardır uluslararası trenlerin uğramadığı Ebbsfleet International ile Ashford International istasyonlarının yeniden uluslararası yolcu taşımacılığına açılması da planlanıyor. Bu adımın özellikle Kent bölgesinde yaşayan yolcular için önemli kolaylık sağlaması bekleniyor.

Avrupa'da rekabet hız kazanıyor

Son yıllarda Avrupa Birliği'nin demiryollarında rekabeti artırmaya yönelik düzenlemeleri, yeni özel işletmecilerin pazara girişini hızlandırdı. İtalya, İspanya ve Fransa'da farklı şirketlerin yüksek hızlı tren işletmeye başlamasıyla birlikte birçok hatta bilet fiyatlarında düşüş yaşanırken yolcu sayılarında da ciddi artış görüldü.

Sektör uzmanları, benzer bir rekabet ortamının Manş Tüneli hattında da oluşması halinde Avrupa'nın en yoğun uluslararası demiryolu koridorlarından birinde yeni bir dönemin başlayabileceğini değerlendiriyor.

Çevreci ulaşımın payı büyüyor

Proje aynı zamanda Avrupa'nın karbon emisyonlarını azaltma hedefleri açısından da önem taşıyor. Kısa ve orta mesafeli uçuşlar yerine yüksek hızlı trenlerin tercih edilmesi, sera gazı emisyonlarının azaltılmasında önemli bir araç olarak görülüyor.

Birçok Avrupa ülkesi, hava yolu ile yapılabilecek kısa mesafeli yolculuklarda demiryolunu teşvik eden politikaları hayata geçirirken, uluslararası yüksek hızlı tren ağlarının genişlemesi bu dönüşümün temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

2030 hedefi

Gemini Trains'in hedefinin gerçekleşebilmesi için yüksek hızlı tren filosunun temin edilmesi, Manş Tüneli'nden geçiş izinlerinin alınması, güvenlik sertifikalarının tamamlanması ve İngiltere ile kıta Avrupası'ndaki altyapı işletmecileriyle gerekli anlaşmaların yapılması gerekiyor.

Tüm süreçlerin planlandığı şekilde ilerlemesi halinde 2030 yılında başlayacak doğrudan Londra-Köln seferleri, Avrupa demiryolu taşımacılığında yeni bir rekabet dönemini başlatırken, milyonlarca yolcuya daha hızlı, daha fazla seçenek sunan ve çevre dostu bir ulaşım alternatifi sağlayacak.

Vatan, millet ve bayrak temalı eserleriyle geniş bir dinleyici kitlesine hitap eden Öztunç, sahne performansı boyunca izleyicilerden yoğun alkış aldı. Alanı dolduran vatandaşlar, sanatçının sevilen türkülerine ve marşlarına Türk bayraklarıyla eşlik ederek birlik ve beraberlik mesajı verdi.

15 Temmuz Programının Finalinde Sahne Aldı

Çorum'daki etkinlikler akşam saatlerinde düzenlenen yürüyüş, Kur'an-ı Kerim tilaveti, dualar, mehter gösterisi, halk oyunları ve çeşitli anma programlarıyla başladı. Günün finalinde ise Osman Öztunç sahneye çıkarak konser verdi.

Programa Çorum Valisi Ali Çalgan, Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın, AK Parti Çorum Milletvekili Yusuf Ahlatcı, il protokolü, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Vatandaşlardan Yoğun İlgi

Sahneye çıktığı ilk andan itibaren izleyicilerle güçlü bir iletişim kuran Osman Öztunç, seslendirdiği eserlerle zaman zaman duygu dolu, zaman zaman da coşkulu anlar yaşattı. Konser boyunca vatandaşlar sanatçının şarkılarına eşlik ederken, meydanda birlik ve beraberlik atmosferi hâkim oldu.

Programın ardından çok sayıda hayranı, sanatçıyla hatıra fotoğrafı çektirebilmek ve kısa süre de olsa sohbet edebilmek için yoğun ilgi gösterdi. Organizasyon görevlileri ve güvenlik ekipleri, oluşan kalabalığın düzenli şekilde yönlendirilmesi için çalışmalarını sürdürdü.

Plaket ve Hediyeler Takdim Edildi

Konserin sonunda Çorum Valisi Ali Çalgan ile Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın, geceye katkılarından dolayı Osman Öztunç'a plaket ve çeşitli hediyeler takdim etti. Sanatçı da Çorum halkının gösterdiği ilgi ve misafirperverlikten duyduğu memnuniyeti dile getirerek organizasyonda emeği geçenlere teşekkür etti.

Türk Halk Müziğinin Güçlü Seslerinden Biri

Uzun yıllardır Türk halk müziği alanında üretimlerini sürdüren Osman Öztunç, özellikle milli ve manevi değerleri konu alan eserleriyle tanınıyor. Türkiye'nin birçok ilinde verdiği konserlerle geniş bir dinleyici kitlesine ulaşan sanatçı, güçlü sahne performansı ve kendine özgü yorumuyla kültür-sanat etkinliklerinin aranan isimleri arasında yer alıyor.

Çorum konseri de hem katılımın yüksekliği hem de konser boyunca oluşan birlik atmosferiyle 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü etkinliklerinin en dikkat çeken bölümlerinden biri olarak hafızalarda yer aldı.

Son aylarda özellikle Türk toplumunda artan şikâyetlere göre, normal şartlarda altı ay içinde sonuçlanması beklenen ILR başvuruları birçok dosyada sekiz hatta dokuz aya kadar uzuyor. Bazı başvuruların ise daha uzun süredir sonuçlandırılmadığı belirtiliyor.

Başvurunun sonuçlanmasını bekleyen kişiler, yalnızca bürokratik bir gecikmeyle değil, hayatlarını doğrudan etkileyen çok yönlü mağduriyetlerle karşı karşıya kalıyor.

En Büyük Sorun: Seyahat Edememek

ILR başvurusu devam eden kişilerin en fazla dile getirdiği sorunlardan biri seyahat kısıtlaması.

Başvuru sürecinde pasaportlarını Home Office'e teslim eden veya başvurularının sonuçlanmasını bekleyen kişiler, ülke dışına çıkmaları halinde başvurularının olumsuz etkilenebileceği endişesi taşıyor. Bu nedenle birçok kişi aylar boyunca İngiltere'den ayrılamıyor.

Bu durum özellikle ailevi acil durumlarda büyük bir insani soruna dönüşüyor.

Türkiye'de ağır hastalanan anne veya babasını göremeyenler, cenazelere katılamayanlar, çocuklarının veya yakınlarının önemli günlerinde yanlarında olamayan ailelerin sayısının giderek arttığı ifade ediliyor.

İnsani Gerekçeler Her Zaman Çözüm Olmuyor

Home Office'in belirli durumlarda "urgent" ya da "compassionate" gerekçelerle dosyaların hızlandırılması veya geçici seyahat belgesi verilmesine ilişkin uygulamaları bulunsa da, başvuru sahipleri bu mekanizmaların her zaman beklenen sonucu vermediğini dile getiriyor.

Başvuruların hızlandırılması taleplerinin kabul edilmesi garanti olmadığı gibi, değerlendirme sürecinin de uzun sürdüğü belirtiliyor.

Bu nedenle sağlık, ölüm, ailevi kriz veya ticari zorunluluk gibi nedenlerle seyahat etmek isteyen birçok kişi yine aylarca beklemek zorunda kalıyor.

Ekonomik Hayat da Etkileniyor

Gecikmeler yalnızca aile hayatını değil, ticari faaliyetleri de doğrudan etkiliyor.

Ankara Anlaşması kapsamında kendi işini kuran girişimciler, uluslararası fuarlara katılamıyor, müşterileriyle yüz yüze görüşemiyor ve iş bağlantılarını geliştirecek seyahatleri ertelemek zorunda kalıyor.

Bazı işletme sahipleri ise yurt dışındaki ticari fırsatları kaçırdıklarını ifade ediyor.

Uzmanlara göre bu durum yalnızca bireysel değil, ekonomik açıdan da önemli sonuçlar doğuruyor.

Türk Toplumunda Endişe Büyüyor

Göçmenlik danışmanları ve hukukçulara göre, son dönemde ILR başvurularındaki bekleme sürelerine ilişkin şikâyetlerde belirgin bir artış yaşanıyor.

Özellikle Ankara Anlaşması geçmişine sahip başvuru sahipleri arasında dosyaların uzun süre sonuçlandırılmaması, toplumda belirsizlik ve kaygıyı artırıyor.

Başvuru sahipleri, yıllardır İngiltere'de yaşayan, vergi ödeyen ve yasal yükümlülüklerini yerine getiren kişiler olarak, işlemlerinin makul süre içinde tamamlanmasını beklediklerini ifade ediyor.

Ankara Anlaşması Süreci ve Bugünkü Tablo

Birleşik Krallık, Avrupa Birliği'nden ayrılma sürecinin ardından 31 Aralık 2020 itibarıyla Ankara Anlaşması kapsamında yeni başvuru kabul etmeyi durdurdu. Ancak bu tarihten önce sisteme dahil olan ve haklarını koruyan binlerce Türk vatandaşı, belirli şartları yerine getirdikten sonra süresiz oturum başvurusu yapma hakkını korudu.

Bugün yaşanan sorun, yeni başvurulardan değil; yıllardır ülkede yaşayan ve yasal statülerini kalıcı hale getirmek isteyen kişilerin ILR başvurularındaki gecikmelerden kaynaklanıyor.

Uzayan Bekleme Süreleri Sistem Tartışmasını Yeniden Gündeme Taşıyor

Göç hukuku uzmanları, Home Office'in son yıllarda artan başvuru yükü, güvenlik incelemeleri ve personel kapasitesi gibi nedenlerle birçok göçmenlik dosyasında gecikmeler yaşadığını belirtiyor. Bununla birlikte, aylar süren bekleme sürelerinin özellikle seyahat özgürlüğü ve aile hayatı üzerindeki etkileri nedeniyle insan hakları boyutunda da tartışılmaya başlandığı ifade ediliyor.

Başvuru sahipleri ise taleplerinin ayrıcalık değil, makul süre içinde karar verilmesi olduğunu vurguluyor.

Bekleyen Sadece Dosyalar Değil, Hayatlar

Sekiz ila dokuz aya ulaşan ILR bekleme süreleri, Ankara Anlaşmasıyla İngiltere'de yeni bir yaşam kuran yüzlerce Türk aile için artık yalnızca idari bir gecikme değil; sosyal, ekonomik ve insani sonuçlar doğuran ciddi bir sorun haline gelmiş durumda.

Uzmanlar, başvuruların daha öngörülebilir sürelerde sonuçlandırılması, acil insani durumlarda daha etkin hızlandırma mekanizmalarının işletilmesi ve başvuru sahiplerinin seyahat haklarını daha az kısıtlayan uygulamaların değerlendirilmesinin, yaşanan mağduriyetlerin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor. Bu yönüyle ILR başvurularındaki gecikmeler, yalnızca göçmenlik sisteminin işleyişini değil, İngiltere'de yerleşik Türk toplumunun günlük yaşamını da doğrudan etkileyen önemli bir gündem maddesi olarak öne çıkıyor.

Yeni uygulama kapsamında, çifte vatandaş olan İngilizlerin Birleşik Krallık'a seyahat ederken vatandaşlık statülerini kanıtlamaları gerekiyor. Bunun için yolcuların geçerli bir İngiliz pasaportu, belirli koşullarda süresi dolmuş bir İngiliz pasaportu veya ikinci pasaportlarına bağlı Certificate of Entitlement (Right of Abode Belgesi) ibraz etmeleri isteniyor. Aksi halde havayolu şirketleri, yolcunun İngiltere'ye giriş hakkını doğrulayamadığı gerekçesiyle uçağa kabul etmeme yetkisini kullanabiliyor.

"Bürokratik bir kâbusa dönüştü"

Öğrencinin babası, yazar Rowan Somerville, yaşadıkları süreci "tam anlamıyla bürokratik bir kâbus" sözleriyle anlattı.

Somerville, Roma'daki İngiltere Büyükelçiliği, İçişleri Bakanlığı (Home Office) ve Dışişleri Bakanlığı arasında defalarca yönlendirildiklerini, hiçbir kurumun sorumluluğu üstlenmediğini söyledi. Kızının haftalar boyunca okulundan uzak kaldığını belirten Somerville, acil seyahat belgesi düzenlenmesi için büyük mücadele verdiklerini ifade etti.

Sorun, ailenin seçim bölgesinin milletvekili Joe Powell'ın devreye girmesiyle çözülebildi. Dışişleri Bakanlığı tarafından düzenlenen acil seyahat belgesi sayesinde öğrenci yaklaşık altı haftanın ardından İngiltere'ye döndü. Somerville ayrıca kızına ilk İngiliz pasaportunu çıkarabilmek için yaklaşık üç ay uğraştıklarını da açıkladı.

Yeni kurallar neden getirildi?

İngiltere hükümeti, uygulamayı ülke genelinde devreye alınan Elektronik Seyahat İzni (ETA) sistemiyle uyumlu hale getirmek amacıyla yürürlüğe koydu.

Yeni sistemde yabancı ziyaretçilerin büyük bölümü ETA almak zorunda bulunurken, İngiliz vatandaşları ETA başvurusu yapamıyor. Bu nedenle çifte vatandaş olan kişilerin, İngiliz vatandaşı olduklarını sınır öncesinde ispat etmeleri gerekiyor. Hükümet, bu uygulamanın sınır güvenliğini güçlendireceğini, havayolu şirketlerinin yolcu kontrollerini kolaylaştıracağını ve göç kayıtlarının daha doğru tutulmasını sağlayacağını savunuyor.

Kimler etkileniyor?

Düzenleme, özellikle yurt dışında yaşayan ve ikinci bir ülkenin vatandaşlığını da taşıyan yaklaşık 1,2 milyon İngiliz çifte vatandaşı etkiliyor. İngiliz pasaportu hiç çıkarmamış çocuklar, süresi dolmuş pasaportunu yenilemeyenler ve yalnızca diğer ülke pasaportuyla seyahat etmeye alışkın aileler risk grubunda bulunuyor.

Hükümetin güncel rehberine göre bazı durumlarda 1989 veya sonrasında düzenlenmiş süresi dolmuş bir İngiliz pasaportu ile ETA kapsamındaki ikinci pasaport birlikte ibraz edildiğinde havayolu şirketleri yolcuyu kabul edebiliyor. Ancak bu tamamen taşıyıcı şirketin takdirinde bulunuyor ve garanti niteliği taşımıyor.

Eleştiriler büyüyor

Muhalefet milletvekilleri, göç hukuku uzmanları ve yurtdışındaki İngiliz vatandaşlarını temsil eden kuruluşlar, yeni sistemin yeterince duyurulmadığını ve özellikle çocuklu aileleri hazırlıksız yakaladığını belirtiyor.

Kadın hakları örgütleri ise farklı ülkelerde soyadı kullanım kurallarının değişiklik göstermesi nedeniyle bazı kadınların pasaportlarındaki isim farklılıklarının da yeni sistemde ek sorunlara yol açabileceğini savunuyor. Bu nedenle uygulamanın gözden geçirilmesi ve geçiş süreci için daha esnek düzenlemeler yapılması çağrıları artıyor.

İçişleri Bakanlığı ise kuralların yürürlüğe girmeden önce kamuoyuna duyurulduğunu, resmi rehberlerin güncellendiğini ve İngiliz vatandaşlarının seyahat öncesinde gerekli belgeleri edinmeleri gerektiğini savunuyor. Ancak Roma'da yaşanan son olay, uygulamanın özellikle çifte vatandaş çocuklar ve aileleri açısından önemli mağduriyetler doğurabileceğini bir kez daha ortaya koydu.

Uygulama zorunlu olmayacak. Genç kullanıcılar dilerlerse hesap ayarlarından birkaç adımda bu sınırlamayı kaldırabilecek. Ancak hükümet, varsayılan ayarın büyük bölümünün değiştirilmeden kullanılacağını ve bunun gençlerin ekran başında geçirdiği süreyi azaltacağını öngörüyor.

Amaç uyku düzenini ve ruh sağlığını korumak

Yeni düzenlemenin temel hedefleri arasında gençlerin daha kaliteli uyuması, eğitim hayatındaki başarılarının desteklenmesi ve aileleriyle yüz yüze geçirdikleri zamanın artırılması bulunuyor.

Uzmanlar, özellikle gece saatlerinde sosyal medya kullanımının uyku kalitesini olumsuz etkilediğini, dikkat dağınıklığına neden olduğunu ve uzun vadede ruh sağlığı üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabildiğini belirtiyor. Yapılan birçok araştırma, geç saatlere kadar telefon kullanan gençlerde uyku süresinin azaldığını, akademik performansın düştüğünü ve kaygı düzeyinin arttığını ortaya koyuyor.

Bağımlılık oluşturan özellikler de sınırlandırılacak

İngiliz hükümeti yalnızca kullanım saatlerini değil, sosyal medya platformlarının kullanıcıları çevrim içi tutan tasarım özelliklerini de hedef alıyor.

Teknoloji Bakanı Liz Kendall, otomatik video oynatma özelliği, sonsuz içerik akışı (infinite scroll), kişiselleştirilmiş öneri algoritmaları ve kullanıcıyı platformda daha uzun süre tutmayı amaçlayan bazı etkileşim mekanizmalarının da varsayılan olarak devre dışı bırakılmasının planlandığını açıkladı.

Hükümete göre özellikle 16 yaşına yeni giren gençler, çocuk hesaplarından yetişkin hesaplarına geçtiklerinde bir anda bu bağımlılık oluşturabilecek özelliklerle karşılaşıyor. Yeni sistem, bu geçişi daha kontrollü hale getirmeyi amaçlıyor.

Daha önce 16 yaş altına yönelik adım atılmıştı

Yeni uygulama, İngiltere'nin çocukların çevrim içi güvenliğini artırmaya yönelik daha geniş kapsamlı dijital politika paketinin devamı niteliğinde değerlendiriliyor.

Geçtiğimiz aylarda açıklanan düzenlemeler kapsamında, 16 yaşın altındaki çocukların Snapchat, TikTok, Instagram, Facebook, YouTube ve X gibi platformlarda karşılaşabilecekleri zararlı içeriklerin sınırlandırılması, yaş doğrulama mekanizmalarının güçlendirilmesi ve çocuk hesaplarında daha sıkı gizlilik ayarlarının uygulanması yönünde yeni kurallar gündeme gelmişti.

Online Safety Act'ın kapsamı genişliyor

İngiltere'de yürürlükte bulunan Online Safety Act (Çevrim İçi Güvenlik Yasası) çerçevesinde teknoloji şirketlerinden çocukları zararlı içeriklerden koruyacak sistemler geliştirmeleri isteniyor. Düzenleyici kurum Ofcom da platformların risk değerlendirmesi yapmasını, yaş doğrulama yöntemlerini güçlendirmesini ve çocuklara yönelik güvenlik önlemlerini artırmasını talep ediyor.

Yeni gece kısıtlamasının da bu yasal çerçevenin bir uzantısı olarak uygulanması planlanıyor.

Teknoloji şirketlerinin yaklaşımı merak konusu

Uzmanlar, sistemin başarısının büyük ölçüde sosyal medya platformlarının uygulamaya nasıl uyum sağlayacağına bağlı olduğunu belirtiyor. Düzenleme varsayılan ayar şeklinde uygulanacağı için kullanıcıların isterlerse kısıtlamayı kaldırabilmesi, uygulamanın etkinliği konusunda farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden oluyor.

Dijital haklar savunucuları, gençlerin güvenliğinin artırılmasını desteklemekle birlikte kullanıcıların mahremiyetinin korunması ve yaş doğrulama sistemlerinin kişisel verileri gereksiz şekilde toplamaması gerektiğine dikkat çekiyor.

Dijital bağımlılıkla mücadelede yeni model

İngiltere hükümeti, yeni uygulamayla gençlerin sosyal medyada geçirdikleri süreyi azaltmayı, bağımlılık oluşturan dijital tasarımların etkisini sınırlandırmayı ve daha sağlıklı bir dijital yaşam kültürü oluşturmayı hedefliyor.

Uygulamanın gelecek bahar döneminde devreye alınması planlanırken, düzenlemenin ardından teknoloji şirketlerinin sistemlerini yeni kurallara uyumlu hale getirmesi bekleniyor. İngiltere'nin bu adımı, dijital platformların genç kullanıcılar üzerindeki etkisini sınırlandırmaya yönelik Avrupa'da atılan en kapsamlı girişimlerden biri olarak değerlendiriliyor.

3 ile 11. sınıf öğrencileri arasında gerçekleştirilen yarışmada Azerbaycan'ı temsil eden Ali Aslanov, kodlama kategorisinde dünya birinciliğini elde ederek önemli bir başarıya imza attı. Başarısı İtalya'da geniş yankı uyandıran Aslanov, ödül töreninde sahneye alkışlar eşliğinde çıktı.

Ali Aslanov, daha önce de Romanya, ABD ve Hollanda'da düzenlenen uluslararası olimpiyatlarda Azerbaycan'ı temsil ederek çeşitli ödüller ve önemli dereceler kazandı.

ANTALYA'DA DA BİRİNCİ OLDU

Aslanov, 2024 yılında Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen Robotex International yarışmasında Mini Sumo kategorisinde tüm rakiplerini geride bırakarak dünya birinciliği elde etmiş ve Azerbaycan'ı uluslararası arenada en üst seviyede temsil etmeyi başarmıştı.

Dünya şampiyonluğu dolayısıyla Ali Aslanov ile öğretmeni Murad Aliyev, Azerbaycan Milli Meclisi Gençlik ve Spor Komisyonu Başkanı Şahin İsmayılov ve Komisyon Üyesi Müşfik Caferov'u ziyaret etti.

Milletvekilleri, Ali Aslanov'u elde ettiği başarıdan dolayı tebrik ederek, gelecekte katılacağı organizasyonlarda da üstün başarılar diledi.

Ailenin aktardığına göre Brodie, yakaladığı balığı yeniden suya bırakmak için eğildiği sırada yaklaşık 2,6 metre uzunluğundaki bir timsah aniden su yüzeyine çıkarak çocuğun sağ koluna saldırdı. Olayın saniyeler içinde gerçekleştiği belirtilirken, timsahın daha önce suyun altında gizlendiği ve fark edilmediği ifade edildi.

Baba timsahın üzerine atladı

Saldırı sırasında Brodie'nin babası hiç düşünmeden suya atlayarak timsahın üzerine çıktı ve çenesini açmaya çalıştı. Ailenin sözcüsü Andrew Wright, babanın müdahalesinin çocuğun hayatını kurtardığını söyledi.

Wright, "Timsah Brodie'yi iskeleden ya da kıyıdan suyun içine çekemedi. Eğer bunu başarsaydı sonuç çok daha ağır olabilirdi. Onun bugün hayatta olmasının en büyük nedeni babasının cesur müdahalesidir." ifadelerini kullandı.

Doktorlar elini kurtaramadı

Ağır yaralanan Brodie hastaneye kaldırılarak art arda ameliyatlara alındı. Doktorlar çocuğun elini kurtarmak için yoğun çaba gösterse de timsahın saldırı sırasında yaptığı "ölüm dönüşü" (death roll) nedeniyle kolunda çok sayıda kemik parçalandı.

Hasarın geri döndürülemez boyutta olması nedeniyle doktorlar Brodie'nin sağ elini bilekten ampute etmek zorunda kaldı. Tedavisinin tamamlanmasının ardından küçük çocuk, Pennsylvania'daki evine dönerek fizik tedavi ve rehabilitasyon sürecine başladı.

Aile için destek kampanyası başlatıldı

Aile, Brodie'nin önünde uzun bir rehabilitasyon ve protez kullanımına uyum süreci bulunduğunu açıkladı. Çocuğun en büyük tutkularının balıkçılık, beyzbol ve Amerikan futbolu olduğu belirtilirken, yakınları tarafından başlatılan bağış kampanyasında tıbbi giderler ve rehabilitasyon masrafları için kısa sürede 20 bin doların üzerinde destek toplandı.

Saldırgan timsah öldürüldü

Florida Balık ve Yaban Hayatı Koruma Komisyonu (FWC), saldırının ardından yaklaşık 2,6 metre (8 feet 7 inch) uzunluğundaki timsahın yakalanarak etkisiz hale getirildiğini açıkladı.

Yetkililer, Florida'da milyonlarca timsah yaşamasına rağmen insanların ağır yaralandığı saldırıların oldukça nadir görüldüğünü belirterek, özellikle göl ve nehir kıyılarında balık tutulurken dikkatli olunması, timsahlara yaklaşılmaması, beslenmemeleri ve yalnızca güvenli yüzme alanlarının kullanılması uyarısını yineledi.

Aynı hafta Florida'da ikinci ciddi timsah vakası

Brodie'nin saldırıya uğramasından yalnızca bir gün sonra Florida'nın Seminole County bölgesinde 31 yaşındaki Brittany Clark da yüzdüğü sırada timsah saldırısında yaşamını yitirdi. İki olayın peş peşe yaşanması, eyalette timsah güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.

FWC, yaz aylarında timsahların daha hareketli olabildiğini belirterek vatandaşlar ile turistlerin su kenarlarında ekstra dikkatli davranmaları gerektiğini vurguladı.

Bu nedenle gençler, geleceği önemsemedikleri için değil; biyolojik gelişim süreçleri nedeniyle "şimdi"ye daha fazla odaklanıyor.

Gelecek planları var ama ilk sıralarda değil

Uluslararası araştırmalar, lise ve üniversite çağındaki gençlerin gelecek planlarını tamamen ihmal etmediğini ortaya koyuyor. Ancak bu planlar çoğu zaman ilk gündem maddesi olmuyor.

Ekonomik bağımsızlık, iyi bir gelir, yurt dışında yaşama fırsatı, sevilen bir iş bulma ve kişisel mutluluk, gençlerin en önemli gelecek hedefleri arasında yer alıyor.

Araştırmalara göre gençler kariyer sahibi olmak istiyor ancak "tek bir meslekte uzun yıllar çalışma" fikrine önceki kuşaklar kadar bağlı değiller. Esnek çalışma saatleri, uzaktan çalışma imkânı ve iş-yaşam dengesi onlar için maaş kadar önemli hale gelmiş durumda.

Başarı istiyorlar ama bedelini sorguluyorlar

Geçmiş kuşaklarda başarı; uzun çalışma saatleri, yoğun rekabet ve fedakârlıkla özdeşleştirilirken, Z Kuşağı bu anlayışı yeniden tanımlıyor.

Psikoloji ve çalışma yaşamı üzerine yapılan araştırmalar, gençlerin yüksek gelir ve başarılı kariyer istediğini ancak bunun ruh sağlığını bozacak ölçüde yoğun bir tempoyla gelmesini istemediğini gösteriyor.

Yani mesele çalışmaktan kaçınmak değil.

Gençler daha çok şu soruyu soruyor:

"Bu kadar çalışmaya gerçekten değer mi?"

Pandemi sonrası dönemde tükenmişlik sendromu, kaygı bozuklukları ve depresyon oranlarının artması, gençlerin kariyer tercihlerini de önemli ölçüde etkiliyor.

"Kolay para" aramaları neden artıyor?

Google'da gençlerin yaptığı aramalar da bu dönüşümü yansıtıyor.

Son yıllarda en çok ilgi gören başlıklardan bazıları şunlar:

• Evden para kazanma
• Pasif gelir
• Yapay zekâ ile para kazanma
• Dijital pazarlama
• Yazılım öğrenme
• Influencer nasıl olunur?
• YouTube'dan para kazanma
• Dropshipping
• Freelance çalışma
• Borsa ve kripto para

Bu aramaların ortak noktası dikkat çekici.

Gençler daha az emek harcamak istemiyor; daha çok emeklerinin karşılığını daha hızlı alabilecekleri yolları araştırıyor.

Ekonomistler, yüksek enflasyon, artan konut fiyatları ve gelir adaletsizliği nedeniyle klasik kariyer basamaklarının gençler açısından eskisi kadar cazip görünmediğini belirtiyor.

Mutluluk, makamın önüne geçti

Harvard Üniversitesi'nin uzun yıllardır devam eden yetişkin gelişimi araştırması ile Avrupa ve OECD tarafından yürütülen yaşam memnuniyeti çalışmaları da benzer sonuçlar ortaya koyuyor.

Gençler için artık yalnızca yüksek maaş yeterli değil.

İşin anlamlı olması, özel yaşama zaman bırakması, psikolojik güvenlik sağlaması ve kişisel gelişime katkı sunması da en az gelir kadar önem taşıyor.

Bu nedenle birçok genç, daha düşük maaşlı ama daha esnek işleri tercih edebiliyor.

Bilim ne söylüyor? "Tembel" değiller, farklı düşünüyorlar

Uzmanlara göre Z Kuşağı'nı "çalışmayı sevmeyen nesil" olarak tanımlamak doğru değil.

Araştırmalar, gençlerin başarı tanımının değiştiğini gösteriyor.

Onlar için başarı;

• sağlıklı olmak,
• özgür çalışabilmek,
• dijital becerilere sahip olmak,
• ekonomik bağımsızlık kazanmak,
• sevilen işi yapmak,
• aile ve sosyal yaşama zaman ayırabilmek

anlamına geliyor.

Bu nedenle gençler klasik kariyer basamaklarından çok, kendi yaşam tarzlarına uygun fırsatları tercih ediyor.

Asıl soru şu: Geleceği planlamıyorlar mı, yoksa geleceğin değiştiğini mi görüyorlar?

Uzmanlar, gençlerin geleceğe ilgisiz olduğu yönündeki yaygın kanının gerçeği tam yansıtmadığını belirtiyor.

Belirsiz ekonomik koşullar, hızla değişen teknoloji, yapay zekânın iş gücü üzerindeki etkisi ve küresel krizler, uzun vadeli plan yapmayı önceki kuşaklara göre daha zor hale getiriyor.

Bu nedenle gençler, "40 yıl aynı işte çalışmak" yerine değişime uyum sağlayabilecek becerilere yatırım yapıyor.

Bugünün gençleri için başarı artık yalnızca zirveye ulaşmak değil; o zirveye çıkarken yaşam kalitesini koruyabilmek anlamına geliyor. Belki de Z Kuşağı'nın en büyük farkı, kariyer ile hayat arasında seçim yapmak yerine, ikisini birlikte sürdürebileceği bir denge araması.

Yeni sistemde artık İngiltere'ye yerleşmenin en güvenli yolu, yüksek vasıf gerektiren ve hükümet tarafından ihtiyaç duyulan mesleklerden birine sahip olmak.

Özellikle sağlık, mühendislik, bilişim ve ileri teknoloji alanlarında çalışanlar için çalışma vizesi kapısı açık kalırken, daha önce yaygın olarak kullanılan birçok düşük vasıflı iş kolunda vize verilmesi önemli ölçüde sınırlandırıldı.

En önemli değişiklik: Nitelikli çalışan vizesi zorlaştı

İngiltere'nin en çok kullanılan çalışma izni olan Skilled Worker Visa (Nitelikli Çalışan Vizesi) için başvuru şartları sıkılaştırıldı.

Yeni uygulamaya göre;

• İş teklifinin İçişleri Bakanlığı tarafından onaylı bir işverenden gelmesi gerekiyor.
• Mesleğin resmi uygun meslek listesinde yer alması şart.
• Maaş kriterleri birçok meslek için yükseltildi.
• İngilizce yeterliliği zorunluluğu devam ediyor.

Uzmanlar, özellikle maaş şartlarının yükselmesinin birçok aday için en önemli engel haline geldiğini belirtiyor.

Hangi mesleklerde iş bulmak daha kolay?

İngiltere'de personel açığının sürdüğü sektörlerde çalışanlar hâlâ önemli avantajlara sahip.

Öne çıkan meslek grupları şöyle:

Sağlık sektörü

• Doktorlar
• Uzman hekimler
• Hemşireler
• Ebe
• Paramedik
• Radyoloji teknisyenleri
• Fizyoterapistler
• Psikologlar
• Bakım yöneticileri

Sağlık çalışanları, İngiltere'nin en fazla ihtiyaç duyduğu meslek grupları arasında yer almaya devam ediyor.

Bilişim ve teknoloji

Yapay zekâ ve dijital dönüşüm yatırımları nedeniyle teknoloji sektöründe işe alımlar sürüyor.

İhtiyaç duyulan pozisyonlardan bazıları:

• Yazılım geliştiricileri
• Yapay zekâ uzmanları
• Siber güvenlik uzmanları
• Veri bilimcileri
• Bulut sistemleri mühendisleri
• DevOps mühendisleri
• Veri mühendisleri
• Ağ uzmanları

Mühendislik

İnşaat, enerji ve altyapı yatırımları nedeniyle mühendislere yönelik talep devam ediyor.

Öne çıkan alanlar:

• İnşaat mühendisliği
• Makine mühendisliği
• Elektrik-elektronik mühendisliği
• Endüstri mühendisliği
• Kimya mühendisliği
• Enerji mühendisliği
• Demiryolu mühendisliği
• Üretim mühendisliği

Eğitim

Özellikle bazı branş öğretmenleri için açık devam ediyor.

İngiltere'nin öncelik verdiği alanlar:

• Matematik öğretmenleri
• Fen bilimleri öğretmenleri
• Fizik öğretmenleri
• Kimya öğretmenleri
• Bilgisayar öğretmenleri
• Özel eğitim uzmanları

Finans

Londra'nın uluslararası finans merkezi olma özelliğini sürdürmesi nedeniyle şu alanlarda işe alımlar devam ediyor:

• Finans analistleri
• Denetçiler
• Muhasebeciler
• Risk uzmanları
• Vergi danışmanları
• Aktüerler

Bakım sektöründe önemli değişiklik

İngiltere'nin son düzenlemeleri en çok sosyal bakım sektörünü etkiledi.

Geçmiş yıllarda bakım çalışanları için oldukça kolay olan vize sistemi artık daha sıkı kurallara bağlandı.

Özellikle yurt dışından yeni bakım personeli alımına ilişkin kriterler artırılırken, işverenlerin sponsorluk yükümlülükleri de genişletildi. Sektör temsilcileri, bu değişikliklerin yeni başvuruların sayısını azaltabileceğini değerlendiriyor.

Aşçılar ve şefler için fırsatlar sürüyor

Turizm ve gastronomi sektöründe deneyimli şefler ile uzman aşçılar, belirli kriterleri karşılamaları halinde hâlâ çalışma vizesi alabiliyor.

Ancak restoranların sponsor lisansına sahip olması ve maaş şartlarının karşılanması gerekiyor.

Kaynakçıdan elektrikçiye: Teknik ustalara ihtiyaç devam ediyor

İngiltere'de mesleki eğitim almış teknik personel açığı tamamen kapanmış değil.

Özellikle;

• Kaynakçılar
• CNC operatörleri
• Elektrikçiler
• Endüstriyel bakım teknisyenleri
• Kalıp ustaları
• Boru tesisatçıları
• Ağır makine teknisyenleri

uygun iş teklifi almaları halinde çalışma vizesine başvurabiliyor.

Çalışma vizesi oturum hakkına dönüşebiliyor

İngiltere'de çalışma vizesiyle bulunan kişiler için en önemli avantajlardan biri de uzun vadeli oturum hakkı.

Genel olarak aynı vize kategorisi altında gerekli şartları yerine getirerek belirli süre çalışan kişiler, süresiz oturum (Indefinite Leave to Remain) başvurusunda bulunabiliyor.

Bunun ardından vatandaşlık başvurusu yolu da açılabiliyor. Ancak bu süreçte gelir şartlarının, İngilizce yeterliliğinin ve kesintisiz yasal ikametin korunması gerekiyor.

İngiltere'ye gitmek isteyenler nelere dikkat etmeli?

Uzmanlara göre başvuru yapmadan önce şu noktalar dikkatle incelenmeli:

• İş teklifinin sponsor lisanslı bir işverenden gelmesi.
• Mesleğin güncel uygun meslek listesinde yer alması.
• Maaş şartının karşılanması.
• İngilizce dil yeterliliğinin belgelenmesi.
• Vize kategorisinin doğru seçilmesi.
• Başvurunun güncel İçişleri Bakanlığı kurallarına göre hazırlanması.

Uzmanlar uyarıyor

Göç danışmanları, son düzenlemeler sonrasında "İngiltere'ye gitmek artık imkânsız" yorumlarının doğru olmadığını, ancak eskisine göre çok daha seçici bir sistem uygulandığını belirtiyor.

Artık İngiltere'nin önceliği, ülke ekonomisinin ihtiyaç duyduğu yüksek vasıflı çalışanları çekmek. Sağlık, teknoloji, mühendislik ve bazı teknik mesleklerde çalışan adaylar hâlâ önemli fırsatlara sahip olurken, düşük vasıflı işlerle ülkeye yerleşme dönemi büyük ölçüde sona ermiş durumda.

Ancak yapılan incelemeler, söz konusu hikâyenin ilk olarak mizah içerikleri yayımlayan The Chester Bugle adlı internet sitesinde yayımlandığını ortaya koydu. Site, "yayınladığı içeriklerin gerçek haber değil, hiciv ve mizah amaçlı kurgu olduğunu" açıkça belirtiyor.

Doğrulama kuruluşları yalanladı

Uluslararası doğrulama platformları da haberin gerçek olmadığını açıkladı. Uzmanlar, hiçbir tüketici tipi bataryanın yaklaşık 20 yıl boyunca şarjını bu seviyede korumasının teknik olarak mümkün olmadığını belirtiyor. Ayrıca haberde kullanılan fotoğrafın da Kevin Moody'ye değil, eski Nokia telefonunu uzun yıllar kullanan başka bir kişiye ait olduğu tespit edildi.

Nokia 3310'un ünü gerçeğe dayanıyor

Her ne kadar bu hikâye kurgu olsa da Nokia 3310, dayanıklılığı ve dönemine göre uzun pil ömrü sayesinde teknoloji tarihinin en efsanevi cep telefonlarından biri olarak kabul ediliyor. Cihaz, tek şarjla günlerce bekleme süresi sunmasıyla ün kazanmış olsa da, yıllarca şarjını koruyabildiğine dair iddiaların bilimsel bir dayanağı bulunmuyor.

Bu haliyle haber hem güncel hem de yanlış bilgilendirme yapmadan yayımlanabilecek nitelikte olur.

Polis, saldırıda merkezde görev yapan dört kadın ve iki erkek çalışanın hayatını kaybettiğini açıkladı. İlk belirlemelere göre beş kişi olay yerinde yaşamını yitirirken, ağır yaralanan bir kişi kaldırıldığı hastanede kurtarılamadı. Çok sayıda kişinin de yaralandığı bildirildi. Yetkililer, yaralıların sayısı ve sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Hedef personeldi

Soruşturmayı yürüten polis yetkilileri, yaşamını yitirenlerin tamamının anne-çocuk merkezinde veya bağlı kurumlarda görev yapan personel olduğunu açıkladı. Olay sırasında merkezde kalan anneler ve çocuklar güvenli şekilde tahliye edilirken, saldırının merkezde kalan kadınlara ya da çocuklara yönelik olmadığı belirtildi. Üç aylık bebeğin annesi ile bebeğin saldırıdan yara almadan kurtulduğu ifade edildi.

Şüpheli: 45 yaşında, Alman vatandaşı, Türk kökenli

Lüneburg Emniyet Müdürü Kathrin Schuol, saldırının baş şüphelisinin Hannover bölgesinde yaşayan, Almanya doğumlu, Türk kökenli 45 yaşındaki bir erkek olduğunu açıkladı.

Schuol, şüphelinin daha önce tehdit suçları başta olmak üzere çeşitli polis kayıtlarının bulunduğunu ancak güvenlik birimlerince "özellikle şiddet eğilimli bir kişi" olarak değerlendirilmediğini söyledi. Yetkililer ayrıca zanlının yasal silah ruhsatına sahip olmadığını, saldırıda kullanılan silahın nasıl temin edildiğinin ise araştırıldığını bildirdi.

Velayet görüşmesinin ardından ateş açtığı değerlendiriliyor

Polis, saldırının siyasi ya da terör bağlantılı olmadığına ilişkin güçlü bulgular bulunduğunu belirtti. İlk değerlendirmelere göre zanlı, üç aylık kızının velayetine ilişkin görüşme yapmak üzere aynı gün merkeze gelmişti. Görüşmenin ardından silahla ateş açtığı değerlendiriliyor.

Saldırının ardından otomobille kaçmaya çalışan zanlı kısa sürede yakalandı. Polis, olay kapsamında toplam üç kişiyi gözaltına aldı. Bunlardan birinin bebeğin annesi, diğerinin ise zanlının aile çevresiyle bağlantılı bir kadın olduğu belirtilirken, bu kişilerin olaydaki rollerine ilişkin soruşturmanın sürdüğü açıklandı.

"Toplum için başka bir tehdit yok"

Olayın ardından Dankerstrasse ve çevresi güvenlik çemberine alınırken, kriminal inceleme ekipleri delil toplama çalışmalarını sürdürdü. Polis, saldırının münferit bir olay olduğunu değerlendirerek kamuoyuna yönelik başka bir tehdit bulunmadığını açıkladı. Bölgede kalan aileler güvenli alanlara tahliye edilirken psikolojik destek ekipleri de devreye alındı.

Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ile Aşağı Saksonya Eyaleti İçişleri Bakanı Daniela Behrens de yayımladıkları mesajlarda saldırıyı "dehşet verici" ve "soğukkanlı bir katliam" olarak nitelendirerek hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı dileğinde bulundu.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, cenaze namazı öncesinde basın mensuplarına yaptığı açıklamada, "Bir devrin, Yeşilçam'ın hayatımıza uzanan, evlerimize, ailelerimize dahil olan eşsiz değerlerini maalesef birer birer kaybediyoruz. Onlara birer birer veda ediyoruz, ahirete uğurluyoruz." dedi.

Kadir İnanır'ın eşsiz bir değer, önemli bir usta olduğunu vurgulayan Ersoy, şunları kaydetti:

“Başta Türk sinemasına kazandırmış olduğu ders niteliğindeki eserleri, aynı şekilde sinemamızın Türk klasiklerinde hayat vermiş olduğu eserleriyle çok önemli bir sanatçımızdı. Başta ailesi olmak üzere yakınlarına, tüm sanatseverlerimize, sanat camiamıza başsağlığı diliyorum, sabırlar diliyorum. Kendisine Allah'tan rahmet diliyorum. Mekanı cennet, ruhu şad olsun.”

Cenaze törenine katılan eski A Milli Futbol Takımı Teknik Direktörü Şenol Güneş, Kadir İnanır'ın sinemanın duayenlerinden olduğunu söyledi.

Oyuncu Hülya Avşar ise İnanır'ın vefatından duyduğu derin üzüntüyü dile getirerek, "Ben yine iyileşip yine reklamlarda oynayacak, yine bizlerle olacak diye bakarken şoka girdim." dedi.

Yeşilçam'ın değerlerinin yavaş yavaş kaybolmalarının kendisini çok üzdüğünü ifade eden Avşar, "O yüzden elimizde kalanlara böyle dört elle sarılmak geliyor içimden. Onların nasıl değerini biliriz onu düşünüyorum. Çünkü her böyle kaybımızda bunları düşünüyoruz ama sonra unutuyoruz." diye konuştu.

Cenaze törenine CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, İBB Başkan Vekili Nuri Aslan ile Levent İnanır, Jülide Kural, Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit, Halil Ergün, Ahmet Yenilmez, Oktay Kaynarca, İlyas Salman'ın da aralarında bulunduğu siyaset ve sanat dünyasından çok sayıda kişi katıldı.

Yoğun katılımın olduğu törende zaman zaman kalabalıktan dolayı arbede yaşandı. Kadir İnanır'ın cenazesi Barbaros Hayreddin Paşa Camisi'nde kılınan namazın ardından Ulus Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde düzenlenen cenaze töreni

Törene Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu, Sinema Genel Müdürü Birol Güven, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, eski Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ve İBB Başkan Vekili Nuri Aslan'ın yanı sıra sinema, siyaset ve sanat dünyasından pek çok kişi katıldı.

Tören öncesinde açıklama yapan İnanır'ın yeğeni Soner Arıca, duygularının darmadağın olduğunu ve gerçeğe inanamadığını belirterek, "Olamaz böyle bir şey diye düşünüyorum. Çünkü ölüm kelimesini zaten sevmiyorum ama başka bir tarifi yok ya şimdi. Hiç kimseye de yakışmıyor evet ama Kadir dayıma hiç yakışmıyordu. Sadece benim dayım değildi. Tüm ülkenin dayısı, ağabeyi, kardeşiydi. Tabii benim için de sadece dayım değil, aynı zamanda çok hayranlık duyduğum bir sanatçıydı, büyük bir aktördü." dedi.

Annesini de kısa süre önce kaybettiğini hatırlatan Arıca, "Üzgün ve şaşkınım. Üç gün önce annem, üç gün arayla böyle tuhaf bir süreçten geçiyoruz. Gerçekten çok üzgünüm, şaşkınım. Bence burada onu seven kitlenin özeti var, buraya sığan kadarı var. Bence tüm ülke burada şu anda. Ben öyle hissediyorum. İki gündür bana gelen mesajlardan, yorumlardan anlıyorum ki gerçekten tüm ülke bence şu anda burada. Herkes çok üzgün doğal olarak. Çünkü idoldu, ikondu, çok büyük bir sanatçıdan bahsediyoruz. Bizim aile ilişkilerimiz bir yana, dayım olması bir yana çok çok önemli bir sanatçıdan bahsediyoruz. Her açıdan baktığımda çok zor, her açıdan baktığımda çok karışık." değerlendirmesini yaptı.

Sinema yazarı Atilla Dorsay ise Türk sinemasının Yeşilçam ile birlikte yaygınlaştığına dikkati çekerek, "Yeşilçam bir efsaneydi. Nasıl Amerika'da Hollywood varsa burada da Yeşilçam vardı ve Yeşilçam'ın yaptığı filmler insanları koştura koştura sinema salonlarına götürüyorlardı. Bu arada işte Kadir İnanır'ı tanıdık. Çok farklı bir yerdeydi. Bir sürü sanatçı vardı. Ama o çevirdiği 180 kadar filmle, bütün o filmlerle kendisini halkımıza sevdirdi. Bundan sonra artık onun yerine öyle bir adam gelebilir mi bilmiyorum." şeklinde konuştu.

"Onun insanlığını hepiniz biliyorsunuz"

"Kuzeyden Gelen Adam" adlı belgeselden bir bölümün gösterimiyle başlayan törendeki ilk konuşmayı yapan Jülide Kural, İnanır'ın insanlığına ve vicdanına vurgu yaptı.

Kural, "Aslında Kadir İnanır'ı hepiniz tanıyorsunuz. Onun haksızlık karşısında o taşan öfkesini, sevgisini ifade ederken sözcüklere hiç ihtiyaç duymamasını, o yoksulluk, adaletsizlik, eşitsizlik karşısında şahlanan vicdanını, bazen de kalbinin kırılganlığında o gözyaşlarının, nasıl da o güzelin gözlerinin dostu olduğunu, kısacası aslında onun insanlığını hepiniz biliyorsunuz. Belki de hayatı boyunca en büyük heyecanı olan sinemada kendi aktörlüğünü inşa ederken tanık olduğum bir şeydir hep. Dönüp dolaşıp başvurduğu yerdir aslında kalbi, sezgileri ve en önemlisi merakı ve hayata gülümseyerek bakabilme cesareti. Ben onu hep izledim bu süreçlerde ve bu benim için çok büyük bir ayrıcalıktı. Bir aktörün sevdiği mesleğini nasıl inşa ettiğini izlemek benim için çok özel bir deneyimdi. Bir yandan da biliyorsunuz ki Kadir İnanır şöyle bir bakışıyla o seyircisinin yıllarca sürecek olan unutulmazıdır." görüşünü paylaştı.

Oyuncu Menderes Samancılar da usta sanatçının Hekimoğlu Türküsü'nü derlediğini belirterek, "Bundan da övgüyle bahsederdi. Sarılırdık dostça, kocaman bir incir ağacıydı benim için. Sürekli bal gibi incirler veren, bal gibi hayata bakan, barış, kardeşlik, sevgi dolu bir yürek. Kadir İnanır gibi bir değeri asla unutmayacağız." ifadelerini kullandı.

İnanır'ın yeğeni Levent İnanır ise dayısının yıllar önce verdiği bir röportajda, "Ben bir gün ölürsem, Türkiye'deki bütün evlerden cenaze kalkacak" dediğini aktararak, şunları kaydetti:

"Yine onun kendi söylemi, 'Benim bedenim gider ama yaptığım filmler yıllar sonra keyifle izlenecek' derdi. Keyifle izlenmenin altı şöyle çizilebilir, bütün filmler nitelikli, sosyal yaralara parmak basan, kahramanları içimizden seçen, nitelikli ve kendi oynadığı kadar senaryolarına da dokunduğu işlerdi. O yüzden hepinizde izler bırakacak. Biz de o izlerle yaşamımıza devam edeceğiz. O yüzden ben onunla vedalaşmıyorum. O içimizde yaşayacak, yaşıyor."

Londra’da yaşamını sürdüren okul yıllarından arkadaşı, Gazeteci Nevsal Elevli defin işleminin ardından sosyal medya paylaşımında, “Bugün Kadir İnanır’ı toprağa verdik…

Mezarlıkta adım atacak yer yoktu. Binlerce insan, onu son yolculuğunda yalnız bırakmadı. Gözyaşları, dualar ve alkışlar birbirine karıştı.

Bir kez daha gördük ki gerçek sanatçılar sadece eserleriyle değil, insanların kalbindeki yerleriyle de ölümsüz oluyor. Güle güle sevgili Kadir… Seni hiç unutmayacağız.” Ifadelerine yer verdi.

Törende ayrıca Adil Kaya, Ali Gündoğdu, Köksal Holoğlu, Kerim Yıldız, manevi kızı Aslı Kızıltuğ, Baran Seyhan, Nevsal Elevli, Canan Kaftancıoğlu, Ada Cemal, Cemal Kayacı, Sali Turan ve yeğeni Gül Bakar gibi isimler de sahneye çıkarak duygu ve düşüncelerini ifade etti.

Anma programı, törene katılanların usta sanatçının tabutunun önünden gerçekleştirdiği veda ve saygı geçişiyle sona erdi.

Uyarı, Birleşik Krallık genelinde havalimanları, havayolu şirketleri ve sektör kuruluşlarının ortaklaşa yürüttüğü "One Too Many" (Bir Kadeh Fazla) kampanyası kapsamında yapıldı. Kampanyanın temel mesajı ise net: "Sorumlu uçun, aksi halde bedelini ödeyebilirsiniz."

İki yıla kadar hapis cezası

İngiltere'de yürürlükte bulunan havacılık kurallarına göre, kabin ekibinin görevini yapmasını engelleyen, diğer yolcuların güvenliğini tehlikeye atan veya uçakta taşkınlık çıkaran kişiler ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor.

Kurallara göre;

• Uçmaya uygun olmadığı değerlendirilen yolcuların uçağa binmesi engellenebiliyor.
• Uçakta taşkınlık yapanlar iki yıla kadar hapis cezası alabiliyor.
• Uçağın kalkışını geciktiren yolcular 5 bin sterline kadar para cezasına çarptırılabiliyor.
• Olay nedeniyle uçağın başka bir havalimanına yönlendirilmesi halinde ortaya çıkan yakıt, iniş, konaklama ve operasyon maliyetleri sorumlu yolcudan tahsil edilebiliyor. Bu faturanın 80 bin sterline kadar ulaşabileceği belirtiliyor.

Ömür boyu uçuş yasağı da uygulanabiliyor

Yetkililer, yalnızca para cezası ve hapisle sınırlı kalınmadığını da vurguluyor. Bazı havayolu şirketleri, ciddi olaylara karışan yolcuları ömür boyu kara listeye alabiliyor. Böylece söz konusu kişiler ilgili havayoluyla bir daha seyahat edemiyor.

20'den fazla havalimanında uygulanıyor

Bu yıl yeniden başlatılan "One Too Many" kampanyası; Heathrow, Gatwick, Manchester, Birmingham, Glasgow, Liverpool, Londra City ve Londra Luton'un da aralarında bulunduğu 20'den fazla İngiliz havalimanında uygulanıyor.

Terminal ekranları, duty-free mağazaları, restoranlar ve sosyal medya üzerinden yolculara sürekli uyarılar yapılıyor. Kampanyanın amacı, özellikle yaz aylarında artış gösteren alkol kaynaklı taşkınlık olaylarını önlemek ve uçuş güvenliğini korumak.

Yeni önlemler gündemde

İngiltere'de havayolu şirketleri, son dönemde artan olaylar nedeniyle daha sert tedbirler alınmasını da talep ediyor. Sektör temsilcileri, havalimanlarında satılan alkol miktarının sınırlandırılması, sorun çıkaran yolcular için ulusal bir veri tabanı oluşturulması ve farklı havayolları arasında bilgi paylaşımının artırılması gibi önerileri hükümetin gündemine taşıdı.

Yetkililer ise yaz tatiline çıkan yolculara son kez şu çağrıyı yapıyor:

"Tatiliniz havalimanında başlamadan bitmesin. Alkol tüketiminde ölçülü olun, hem kendi seyahatinizi hem de diğer yolcuların güvenliğini riske atmayın."

Çoğu kelebek türü yalnızca birkaç hafta yaşayabilirken, bazı Heliconius türleri aylarca yaşamını sürdürebiliyor. Araştırmada incelenen bireylerden bazılarının ömrünün neredeyse bir yıla ulaştığı belirlendi.

348 gün yaşayan kelebek, 14 gün yaşayan akrabasını geride bıraktı

Araştırmacılar, en dikkat çekici farkın Heliconius hewitsoni ile yakın akrabası Dione juno arasında görüldüğünü belirledi.

Laboratuvar gözlemlerinde Heliconius hewitsoni türünün en uzun yaşam süresi 348 gün olarak kaydedilirken, Dione juno yalnızca 14 gün yaşayabildi. Böylece iki yakın akraba arasında maksimum yaşam süresinde yaklaşık 25 katlık bir fark ortaya çıktı.

Bilim insanları, Heliconius cinsindeki birçok türün de yakın akrabalarına kıyasla ortalama üç kat daha uzun yaşadığını tespit etti.

Sırrın arkasında polenle beslenme olabilir

Araştırmacılar, bu olağanüstü yaşam süresinin en önemli nedenlerinden birinin Heliconius kelebeklerinin beslenme alışkanlığı olabileceğini düşünüyor.

Çoğu kelebek yalnızca çiçek nektarıyla beslenirken, Heliconius türleri nektarın yanı sıra polen de tüketiyor. Polen; protein, aminoasit ve diğer besleyici bileşenler açısından oldukça zengin bir besin kaynağı. Bilim insanları, bu beslenme biçiminin kelebeklerin dokularını daha uzun süre korumasına, üreme dönemini uzatmasına ve yaşlanma hızını azaltmasına katkı sağladığını değerlendiriyor.

Yaşlanmanın biyolojik sırları araştırılıyor

Araştırma kapsamında farklı kelebek türlerinin yaşam süreleri karşılaştırılırken, yaşlanmaya bağlı fiziksel değişimler de ayrıntılı olarak incelendi. Heliconius kelebeklerinin yaş ilerledikçe hareket kabiliyeti, kanat yapısı ve genel fizyolojik durumlarını yakın akrabalarına göre daha uzun süre koruyabildiği gözlendi.

Araştırmacılar, bu durumun yaşlanmanın yalnızca ömrün uzaması anlamına gelmediğini, aynı zamanda sağlıklı yaşam süresinin de arttığını gösterdiğini vurguluyor.

İnsan sağlığı için yeni ipuçları sunabilir

Bilim insanlarına göre Heliconius kelebekleri, sağlıklı yaşlanmanın genetik ve biyolojik mekanizmalarını anlamak için önemli bir model organizma olabilir.

Araştırmanın yazarları, bu kelebeklerde yaşlanmayı yavaşlatan genetik yolların ve metabolik süreçlerin belirlenmesi halinde, yaşlanmaya bağlı hastalıkların anlaşılması ve gelecekte geliştirilecek tedavilere yönelik yeni ipuçları elde edilebileceğini ifade ediyor.

Uzmanlar, insanlarla kelebeklerin biyolojik yapıları farklı olsa da hücrelerin yaşlanması, enerji metabolizması ve doku onarımı gibi temel süreçlerin birçok canlıda ortak mekanizmalarla işlediğini belirtiyor. Bu nedenle Heliconius kelebeklerinin incelenmesi, yaşlanma biyolojisi alanında önemli bilimsel keşiflerin önünü açabilecek yeni bir araştırma modeli olarak değerlendiriliyor.

İnanır, hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Sağlık sorunları nedeniyle Acıbadem Fulya Hastanesi'nde tedavi gören oyuncu Kadir İnanır, 77 yaşında hayatını kaybetti.

14 Mayıs'ta rahatsızlanmasının ardından hastaneye kaldırılan İnanır, yoğun bakım ünitesinde 6 gün süren tedavisinin ardından entübe edilmişti. Zatürre teşhisiyle tedavisi sürdürülen sanatçının, doktorların tüm müdahalelerine rağmen yaşamını yitirdiği öğrenildi.

İnanır'ın sağlık durumuna ilişkin 21 Mayıs'ta açıklama yapan hayat arkadaşı Jülide Kural, oyuncunun zatürreye bağlı gelişen sağlık sorunları nedeniyle entübe edildiğini belirterek, akciğerinin altında bir tümör tespit edildiğini açıklamıştı. Kural, tedavinin kontrollü şekilde sürdürülebilmesi amacıyla bu yönteme başvurulduğunu ifade etmişti.

1968 yılında başladığı oyunculuk kariyeri boyunca çok sayıda sinema filmi ve televizyon yapımında rol alan Kadir İnanır, Türk sinemasının önde gelen isimleri arasında yer aldı.

Kadir İnanır kimdir?

Türk sinemasının uzun yıllar boyunca önde gelen oyuncularından biri olan Kadir İnanır, 15 Nisan 1949 tarihinde Ordu'nun Fatsa ilçesinde dünyaya geldi. Asıl adı Kadir İnanır olan sanatçı, kalabalık bir ailenin çocuğu olarak büyüdü. İlk ve ortaöğrenimini Fatsa'da tamamladıktan sonra İstanbul'a yerleşti. Gençlik yıllarında foto modellik yapan İnanır, 1967 yılında katıldığı Ses Dergisi'nin Sinema Artisti Yarışması'nda finale kalarak sinema çevrelerinin dikkatini çekti.

Sinemaya adım attı

Kadir İnanır'ın sinema yolculuğu 1968 yılında küçük rollerle başladı. İlk yıllarında yardımcı karakterleri canlandıran oyuncu, kısa sürede yapımcı ve yönetmenlerin dikkatini çekerek başrol oyunculuğuna yükseldi. 1970'li yılların başından itibaren Türk sinemasının en çok aranan isimlerinden biri haline geldi.

İlk önemli çıkışını 1973 yapımı "Kara Gözlüm" filmiyle yapan İnanır, özellikle dönemin en popüler kadın oyuncularıyla rol aldığı filmler sayesinde geniş kitlelere ulaştı. Kariyeri boyunca dram, aksiyon, romantik ve toplumsal içerikli birçok yapımda başrol üstlendi.

Türk sinemasının unutulmaz filmlerinde rol aldı

Yaklaşık altmış yıla yaklaşan sanat yaşamında 180'i aşkın sinema filmi ve televizyon yapımında rol alan Kadir İnanır, Türk sinema tarihine geçen birçok eserde yer aldı.

Rol aldığı önemli yapımlar arasında;

• Selvi Boylum Al Yazmalım
• Dila Hanım
• Kara Gözlüm
• Tatar Ramazan
• Yılanların Öcü
• Bir Yudum Sevgi
• Kurbağalar
• Katırcılar
• Med Cezir Manzaraları
• Komser Şekspir
• İpsiz Recep
• Ah Gardaşım
• Deprem
• Usta

gibi yapımlar bulunuyor.

Özellikle "Selvi Boylum Al Yazmalım" filmindeki "İlyas" karakteri, Türk sinema tarihinin en hafızalarda kalan karakterlerinden biri olarak kabul edildi.

Televizyon dizilerinde de yer aldı

2000'li yıllardan itibaren televizyon projelerinde de rol alan Kadir İnanır, "Maral", "İpsiz Recep" ve "Kara Kutu" gibi dizilerde izleyici karşısına çıktı. Sinemadaki başarısını televizyon ekranlarına da taşıyan oyuncu, farklı karakterleri canlandırarak kariyerini sürdürdü.

Aldığı ödüller

Kadir İnanır, kariyeri boyunca çok sayıda ulusal ve uluslararası ödüle layık görüldü.

Başlıca ödülleri arasında;

• Altın Portakal Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu Ödülü
• Altın Koza Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu Ödülü
• Ankara Uluslararası Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu Ödülü
• Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) ödülleri
• Çeşitli kurumlar tarafından verilen Yaşam Boyu Onur Ödülleri

yer aldı.

Toplumsal çalışmaları

Oyunculuğun yanı sıra çeşitli sivil toplum faaliyetlerinde de yer alan Kadir İnanır, kültür, sanat ve çevre konularındaki çalışmalarıyla zaman zaman kamuoyunun gündemine geldi. Meslek örgütleri ve sanatçı birliklerinin çalışmalarına destek verdi.

Sağlık süreci

Kadir İnanır, son yıllarda yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle zaman zaman hastanede tedavi gördü. 2024 yılında geçirdiği rahatsızlığın ardından uzun süre tedavi ve fizik tedavi sürecinden geçti. Daha sonraki dönemde farklı sağlık sorunları nedeniyle yeniden hastaneye kaldırıldı ve yoğun bakımda tedavi altına alındı.

Oyuncu, 2026 yılında tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.

Türk sinemasında yaklaşık altmış yıla yayılan kariyeri boyunca canlandırdığı karakterler ve rol aldığı filmlerle sinema tarihinin öne çıkan isimleri arasında yer aldı.