Ülkenin resmi meteoroloji kurumu Met Office verilerine göre 2026, daha şimdiden sıcaklık açısından olağanüstü bir yıl oldu. Temmuz ayı ise sıcaklığın yanı sıra kuraklık ve güneşlenme açısından da tarihi rekorlara sahne oldu.

2026'da sıcaklık rekorları peş peşe geldi

Yılın ilk yarısında İngiltere'de yaşanan sıcaklık artışı, yalnızca birkaç günlük sıcak hava dalgasından ibaret değil.

Met Office'in temmuz ortasında açıkladığı verilere göre 15 Temmuz itibarıyla Birleşik Krallık, 1976 yılının tamamından daha fazla 30°C üzerindeki gün yaşamıştı.

Daha da dikkat çekici olan ise 2026'nın, meteoroloji kayıtlarında ilk kez mayıs, haziran ve temmuz aylarının tamamında 35°C veya üzerinin ölçüldüğü yıl olmasıydı. Ülke genelinde yılın ilk yarısında üç ayrı yaygın sıcak hava dalgası yaşandı.

Haziran ayında İngiltere, kayıtların başladığı 1884'ten bu yana en sıcak haziranını yaşadı. İngiltere'nin haziran ayı ortalama sıcaklığı 17,1°C olarak ölçüldü ve bu değer uzun dönem ortalamasının yaklaşık 3°C üzerine çıktı.

Temmuz ise kuraklığın ayı oldu

Sıcak havanın en önemli sonuçlarından biri yağışların dramatik biçimde azalması oldu.

Met Office'in ağustos başında açıkladığı geçici verilere göre İngiltere, kayıtların başladığı 1836'dan bu yana en kurak temmuzunu yaşadı.

İngiltere genelinde temmuz boyunca yalnızca 6,5 milimetre yağış ölçüldü. Bu, uzun dönem ortalamasının sadece yüzde 10'una karşılık geliyor.

Galler'de de benzer bir tablo ortaya çıktı. Ülke yalnızca 9,3 milimetre yağış aldı. Birleşik Krallık genelinde ise temmuz yağışı 28,9 milimetrede kaldı; bu rakam uzun dönem ortalamasının yalnızca yüzde 35'i.

Güney İngiltere'de durum daha da çarpıcıydı. Bölge temmuz ayında sadece 1,9 milimetre yağış aldı. Bu, kayıtların başladığı dönemden bu yana bölgenin en kurak ayı oldu.

Londra da kuraklığın merkezinde

Kuraklıktan en fazla etkilenen bölgeler arasında Londra ve çevresi de bulunuyor.

Met Office verilerine göre temmuz ayında Greater London, ay boyunca 1 milimetre veya daha az yağış alan bölgeler arasında yer aldı. Güney İngiltere'nin tamamında yağış miktarı normal seviyelerin çok altında kaldı.

Üstelik Londra'da sorun yalnızca gündüz sıcaklıkları değil.

Met Office'in yayımladığı Birleşik Krallık iklim raporuna göre Greater London'da 30°C üzerindeki günlerin ve 18°C üzerindeki gecelerin sayısı, 2016-2025 döneminde 1961-1990 dönemine kıyasla dört katından fazla arttı.

Bu değişim, Londra'nın artık yalnızca ara sıra sıcak hava yaşayan bir kent olmaktan çıkıp, giderek daha uzun ve daha sık sıcak dönemlerle karşılaşan bir şehir haline geldiğini gösteriyor.

Londra'da bu hafta sıcaklık yeniden yükseliyor

Londra'da sıcak hava henüz sona ermiş değil.

Met Office'in 10 Ağustos 2026 tarihli tahminine göre başkentte bugün sıcaklık yaklaşık 27°C seviyesinde olacak. Salı günü 28°C beklenirken, sıcaklığın çarşamba ve perşembe günlerinde daha da yükselmesi bekleniyor.

Met Office'in Londra tahmininde perşembe günü için 34°C öngörülüyor. Cuma günü sıcaklığın 32°C civarında olması, hafta sonu ise 25-26°C seviyelerine gerilemesi bekleniyor.

Başka bir ifadeyle Londralılar için bu hafta yeniden 30°C'nin üzerinde birkaç gün yaşanacak.

Ancak kısa vadede yağmur beklentisi oldukça sınırlı.

Met Office, çarşamba ve perşembe günlerinde sıcaklığın zirve yapacağını, haftanın sonuna doğru bulutlanmanın artmasına rağmen havanın büyük ölçüde kuru kalacağını bildiriyor.

Peki yağmur ne zaman geliyor?

Yağmur konusunda İngiltere'nin tamamı için tek bir senaryo bulunmuyor.

Met Office'in 14-23 Ağustos dönemine ilişkin uzun vadeli tahminine göre ülkenin kuzeyinde yağmur ve sağanak ihtimali artarken, güney İngiltere'de havanın ağırlıklı olarak kuru, güneşli ve sıcak olması bekleniyor.

İlerleyen günlerde ise alçak basınç sistemlerinin zaman zaman İngiltere'ye ulaşması ve bazı bölgelerde yağmur ya da gök gürültülü sağanaklara neden olması bekleniyor. Ancak yağış miktarlarının bölgelere göre ciddi farklılık göstermesi öngörülüyor.

Dolayısıyla “İngiltere'ye yağmur geliyor” demek mümkün, ancak Londra ve Güney İngiltere için kapsamlı ve uzun süreli bir yağış henüz garanti değil.

Hatta 24 Ağustos-7 Eylül döneminde de yüksek basıncın etkisini koruma ihtimalinin daha yüksek olduğu, bu nedenle ülke genelinde yağışların normalin altında kalabileceği belirtiliyor. Güneyde yeniden sıcak hava dalgaları yaşanması da ihtimaller arasında.

İklim değişikliği İngiltere'yi ne kadar değiştirdi?

Asıl dikkat çekici gelişme ise tek tek sıcak hava dalgalarından çok, uzun vadeli değişim.

Met Office'in State of the UK Climate 2025 raporuna göre 2016-2025 dönemindeki ortalama Birleşik Krallık sıcaklığı, 1991-2020 döneminden 0,51°C, 1961-1990 döneminden ise 1,33°C daha yüksek.

Üstelik ülkenin ortalama sıcaklığı 1980'lerden bu yana yaklaşık her on yılda 0,25°C artıyor. Met Office, bu eğilim devam ettiği takdirde sıcaklık rekorlarının önümüzdeki yıllarda yeniden kırılmasının muhtemel olduğunu belirtiyor.

Daha çarpıcı değişim ise aşırı sıcaklıklarda görülüyor.

Kent Gardens'tan Lincolnshire'a uzanan güneydoğu kuşağında, yılın en sıcak gününün ortalama sıcaklığı son on yılda 1961-1990 dönemine göre 4,5°C'den fazla arttı.

Greater London'da 30°C'nin üzerindeki günlerin sayısının dört kattan fazla artması da iklim değişikliğinin başkentte günlük yaşam üzerindeki etkisini açıkça ortaya koyuyor.

2025 rekoru kırılacak mı?

Burada önemli bir ayrıntı var.

2025, Birleşik Krallık'ın kayıt tarihindeki en sıcak yazı yaşadığı yıl oldu. Yaz mevsiminin ortalama sıcaklığı 16,1°C olarak ölçüldü.

2026 ise henüz yaz tamamlanmadan olağanüstü sıcaklıklar kaydetmiş durumda. Temmuz ayı Birleşik Krallık genelinde tarihin ikinci en sıcak temmuzlarından biri oldu ve ortalama sıcaklık uzun dönem ortalamasının yaklaşık 2°C üzerinde gerçekleşti.

Bu nedenle 2026 yazının 2025 rekorunu geçip geçmeyeceğini şimdiden söylemek mümkün değil. Ancak sıcaklık, güneşlenme ve yağış verileri yılın olağanüstü bir seyir izlediğini gösteriyor.

“Yeni normal” artık daha sıcak

İngiltere'deki değişimin belki de en çarpıcı özeti Met Office'in son iklim raporundaki değerlendirmede saklı:

Eskiden “aşırı” kabul edilen hava koşullarının giderek normalleştiği belirtiliyor.

İklim değişikliği artık yalnızca uzak geleceğe ilişkin bir tahmin değil; daha sıcak yazlar, daha uzun sıcak hava dalgaları, daha sıcak geceler, kuraklık ve zaman zaman aşırı yağışlarla günlük hava koşullarının içine girmiş durumda.

2026 yazı bunun yeni örneğini oluşturuyor.

Londra'da termometre bu hafta yeniden 34°C'yi gösterecek. Yağmur ihtimali ise şimdilik sınırlı kalacak. Kuzey İngiltere'de yağış ihtimali daha yüksek olsa da Güney İngiltere'nin kuraklık sorununun kısa sürede sona ermesi beklenmiyor.

Ve uzun vadeli tahminler, ağustosun ilerleyen bölümünde yağmur molaları yaşanabileceğini söylese de sıcak havanın tamamen sona erdiğini söylemek için henüz erken olduğunu ortaya koyuyor.

Reform UK’nin İçişleri Sözcüsü Zia Yusuf tarafından 6 Ağustos Perşembe günü açıklanan pakete göre vatandaşlar, yasa dışı işçi çalıştırdığından şüphelendikleri işletmeleri yetkililere bildirebilecek.

Polis ve Ticaret Standartları birimlerinin güvenilir ihbarları soruşturması öngörülürken, yapılan ihbarın başarılı bir yaptırım veya kovuşturmayla sonuçlanması halinde ihbarda bulunan kişilere, tahsil edilen cezalardan finansal ödül verilmesi planlanıyor.

“Yasa dışı çalışmayı fiilen suç olmaktan çıkardılar”

Zia Yusuf, Muhafazakâr ve İşçi Partisi hükümetlerini yasa dışı çalışmayla yeterince mücadele etmemekle suçladı.

Yusuf, Reform UK’nin iktidara gelmesi halinde yasa dışı işçi çalıştıran işverenlere yönelik cezaların ciddi biçimde artırılacağını belirterek, şirketlere küresel cirolarının yüzde 10’una kadar para cezası verilmesini ve bazı üst düzey yöneticilerin hapis cezasıyla karşı karşıya kalmasını önerdi.

Ancak Yusuf’un basın toplantısına ilişkin yayımlanan metinlerde özellikle Türklerden söz edilmedi.

Buna karşın Reform UK’nin politikayı kamuoyuna sunma biçimi, kısa sürede “Türk berber” ifadesinin planla özdeşleşmesine yol açtı.

İngiliz basınında Reform lideri Nigel Farage’ın “Turkish Barber tip line” yani “Türk berber ihbar hattı” kurulmasını vaat ettiği aktarılırken, BBC, Daily Mail, The Independent ve The Telegraph da haberlerinde Reform’un planını aynı ifadeyle tanımladı.

Jenrick: “Şüpheli Türk berberler High Street’leri düzensiz gösteriyor”

Tartışmayı daha da büyüten açıklama ise Reform UK Hazine Sözcüsü Robert Jenrick’ten geldi.

Jenrick yayımladığı videoda “şüpheli Türk berberlerin” High Street’leri “dağınık” gösterdiğini ve yasalara uygun çalışan işletmelerin yerini aldığını savundu.

Jenrick’in Türk berberlere yönelik sözleri yeni değil.

Mayıs 2025’te henüz Muhafazakâr Parti milletvekiliyken Londra’daki suç ve kamu düzeni sorunlarını konu alan bir sosyal medya videosunda Jenrick, “garip Türk berber dükkânlarını” bisiklet hırsızlığı, telefon hırsızlığı, mağazalardan hırsızlık ve uyuşturucuyla aynı bağlamda değerlendirmişti.

Tepkilerin ardından Jenrick, “birçok Türk berberin iyi yerel işletmeler olduğunu” kabul etmek zorunda kalmıştı.

Farage da Türk berberleri daha önce hedef aldı

Reform UK lideri Nigel Farage da uzun süredir Türk markalı berberleri siyasi söyleminin bir parçası haline getiriyor.

Farage daha önce yayımladığı bir videoda İngiltere’de Türk berberlerin sayısındaki artışı sorgulamış, bazı dükkânların az müşteriye rağmen nakit para kabul ettiğini ve arkalarında pahalı araçların bulunduğunu öne sürmüştü.

Farage’ın bu yaklaşımı, dönemin Toplumlar Bakanı Miatta Fahnbulleh tarafından “köpek düdüğü siyasetiyle ırkçılık” ve “bölücü siyaset” yapmakla eleştirilmişti.

Türk berberlere yönelik bu söylem, sektörde de tepkiyle karşılandı.

Glasgow’da G11 Barbers adlı işletmenin sahibi Ali Ghasr, Şubat ayında dükkânının camlarını Farage’ın 13 farklı saç modeliyle hazırlanmış fotoğraflarıyla kaplayarak tartışmaya mizahi bir yanıt vermişti.

Ghasr, LBC’ye yaptığı açıklamada Türk berberlerin dolandırıcılık veya vergi kaçakçılığıyla ilişkilendirilmesinin haksız olduğunu belirterek kendi işletmesinde kartla ödeme kabul edildiğini ve çok sayıda müşteriye hizmet verdiklerini söylemişti.

Suçla mücadelede sorun gerçek, ancak “Türk” bağlantısının kanıtı nerede?

İngiltere’de berber dükkânları ve diğer nakit ağırlıklı işletmeler üzerinden yürütülen bazı ciddi suç faaliyetlerinin güvenlik birimlerince tespit edildiği konusunda ise tartışma bulunmuyor.

Ulusal Suç Ajansı’nın (NCA) 2025 ilkbaharında yürüttüğü Operation Machinize operasyonunda 380 işletme hedef alınmış, 84 arama kararı uygulanmış ve 35 kişi gözaltına alınmıştı.

Operasyon kapsamında en az 10 işletmenin kapatıldığı, toplam değeri 1 milyon sterlinin üzerinde banka hesaplarının dondurulduğu açıklanmıştı. Güvenlik güçleri ayrıca yasa dışı çalıştırma şüpheleri ve modern kölelik mağduru olabilecek kişilerle de karşılaşmıştı.

Ancak NCA, söz konusu operasyonu “Türk suçluluğu” olarak tanımlamadı.

Aksine kurumun uyarısı; berberler, elektronik sigara mağazaları, güzellik ve tırnak salonları, Amerikan tarzı şekerleme dükkânları ve oto yıkamalar gibi geniş bir nakit ağırlıklı işletme grubuna yönelikti.

Bu işletmelerin, suç örgütleri tarafından yasa dışı gelirleri yasal ticari kazançlarla karıştırmak amacıyla kullanılabileceği belirtildi.

İngiliz hükümetinin 2025 Ulusal Risk Değerlendirmesi de berberleri, oto yıkamalar ve tırnak salonlarıyla birlikte kara para aklama açısından risk taşıyabilecek işletmeler arasında sayıyor. Raporda risk faktörü olarak işletme sahiplerinin Türk olması ya da belirli bir etnik kökene mensup bulunması gösterilmiyor.

Parlamento sorusunda da “Türk” bağlantısı kurulmadı

Reform milletvekili Lee Anderson geçen yıl hükümete özellikle “Türk berber dükkânları” üzerinden kara para aklama konusunda soru yöneltti.

Ancak İçişleri Bakanlığı’nın verdiği yanıtta Türk vatandaşları veya Türk kökenli işletmeler hakkında herhangi bir tespit yapılmadı.

Hükümet, bunun yerine berberler gibi nakit ağırlıklı işletmelerin suçlular tarafından kullanılabildiğini belirtti ve Operation Machinize operasyonunun sonuçlarına dikkat çekti.

Bu durum, Reform UK’nin söylemiyle resmi güvenlik kurumlarının kullandığı dil arasındaki farkı da ortaya koydu.

“Türk berber” ifadesi her zaman işletme sahibinin milliyetini göstermiyor

Tartışmanın bir başka boyutunu ise “Türk berber” ifadesinin kendisi oluşturuyor.

İngiliz basınında daha önce yayımlanan bazı araştırmalarda, “Turkish barber” adıyla faaliyet gösteren işletmelerin önemli bölümünün aslında Türkler tarafından işletilmediğine dikkat çekilmişti.

The National’ın 2025 yılında yayımladığı bir habere göre, Türk markası veya “Turkish barber” konsepti kullanan bazı işletmeler Kürt veya Arnavut kökenli kişiler tarafından işletiliyor.

Dolayısıyla İngiltere’de “Türk berber” ifadesi giderek işletme sahibinin milliyetinden çok erkek kuaförlüğünde belirli bir hizmet ve işletme tarzını tanımlayan ticari bir kavrama dönüşmüş durumda.

Türk toplumu “hedef gösterme” endişesi yaşıyor

Reform UK’nin yeni ihbar hattı planı, yasa dışı çalıştırma ve organize suçla mücadele gibi meşru bir hedef üzerine kurulsa da, özellikle “Türk berber” söyleminin öne çıkarılması İngiltere’deki Türk toplumunda damgalama tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Eleştirilerin merkezinde, suçla mücadelede belirli işletme türlerinin denetlenmesiyle bir ulusal veya etnik kimliğin suçla ilişkilendirilmesi arasındaki çizginin aşılmaması gerektiği görüşü bulunuyor.

İngiltere’de güvenlik kurumlarının verileri, nakit ağırlıklı işletmelerin suç örgütleri tarafından istismar edilebildiğini gösterirken, mevcut resmi açıklamalarda bu riskin Türk işletmeleri veya Türk toplumuna özgü bir sorun olduğuna dair bir tespit bulunmuyor.

Bu nedenle Reform UK’nin “Türk berber ihbar hattı” şeklinde kamuoyuna yansıyan politikası, yasa dışı çalışma ve kara para aklamayla mücadele tartışmasının ötesine geçerek, İngiltere’de yaşayan Türk toplumunun siyasi söylemde nasıl temsil edildiği konusunda yeni bir tartışmanın fitilini ateşlemiş durumda.

“Türk berber” tartışması büyüyor: Söylem gerçek işletmeleri de vuruyor

Resmi denetim verileri, Türklerin işlettiği berberlerin diğer berberlere, nakit ağırlıklı işletmelere veya farklı topluluklara kıyasla daha yüksek oranda suç işlediğini gösteren herhangi bir etnik dağılım ortaya koymuyor. Buna rağmen siyasi söylemde “Türk” kelimesinin başlı başına bir şüphe göstergesi haline gelmesi, İngiltere’de faaliyet gösteren yasal işletmeler açısından ciddi endişe meydana getiriyor.

Bu ayrım büyük önem taşıyor.

Bir işletmenin yasa dışı işçi çalıştırdığı, kara para akladığı, vergi kaçırdığı veya organize suç faaliyetlerine karıştığına ilişkin kanıt bulunması halinde işletmenin soruşturulması ve yaptırım uygulanması, hukukun uygulanması anlamına geliyor.

Ancak “Türk” kelimesinin kendisinin şüphe nedeni olarak kullanılmaya başlanması, bambaşka bir risk yaratıyor: Suçun belirli bir etnik veya ulusal kimlikle özdeşleştirilmesi.

Yasalara uyan berberler: “Müşterilerimiz gitmeye başladı”

Siyasi söylemin yasalara uygun faaliyet gösteren işletmeleri de etkilemeye başladığına ilişkin somut örnekler bulunuyor.

Bristol yakınlarındaki Keynsham kentinde Turkish Style Barbers adlı işletmeyi işleten Alan Ahmea, Reform UK’nin son açıklamasının ardından The Independent’a yaptığı açıklamada, bazı müşterilerin dükkânının yasa dışı işçi çalıştırdığı veya vergi kaçırdığı endişesiyle başka yerlere gitmeye başladığını söyledi.

Ahmea, “Çok çalışıyoruz, her şeyi yasalara uygun yapıyoruz ve vergilerimizi ödüyoruz” diyerek bazı işletmelerde yaşanan usulsüzlüklerin tüm Türk tarzı berberlerin şüpheyle karşılanmasına yol açmaması gerektiğini vurguladı.

Ancak son dönemde yaşanan bazı olaylar, sosyal medyada ve siyasi söylemde yayılan şüphelerin ne kadar kolay biçimde düşmanlığa ve şiddete dönüşebileceğini de ortaya koyuyor.

Kuzey İrlanda’da Türk berber dükkânına saldırı

Bu yıl 9 Haziran’da Kuzey İrlanda genelinde yaşanan ırkçı ve göçmen karşıtı olaylar sırasında Ballyclare kentindeki bir Türk berber dükkânının camları kırıldı.

Sky News, olaylar sırasında etnik azınlıklara ait ev ve işletmelerin hedef alındığı anlaşılan çok sayıda saldırının gerçekleştiğini doğruladı.

Ancak daha çarpıcı bir örnek Bristol’da yaşandı.

“Türk berber” söylemi bir saldırıda delil olarak kullanıldı

2 Ağustos 2025’te neo-Nazi aşırı sağcı Alina Burns, Bedminster bölgesinde çalıştığı berber dükkânının önünde bulunan Kürt-İranlı berber Mohammed Mahmoodi’ye arkadan baltayla saldırdı ve onu öldürmeye çalıştı.

Mahmoodi saldırıdan mucizevi biçimde hafif yaralarla kurtuldu.

Terör motivasyonuyla gerçekleştirilen cinayete teşebbüs suçundan bu yıl mayıs ayında hapse gönderilen Burns, Mental Health Act kapsamında yapılan değerlendirmede, dükkânın “Türk berberi” olması nedeniyle kara para aklama faaliyetlerine karıştığına inandığını söyledi.

Burns, polisin bu konuda harekete geçmediğini düşündüğünü belirterek saldırısının dükkânın soruşturulmasını sağlayabileceğini ifade etti.

Saldırının ardından savcılar, Burns’ün eyleminin başkalarını benzer şiddet saldırıları gerçekleştirmeye teşvik etmesini istediğini belirtti.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Burns’ün gerçekleştirdiği saldırıdan Reform UK’nin sorumlu olduğuna dair herhangi bir iddia bulunmuyor.

Ancak olay, etnik kimlikle ilişkilendirilen belirli bir işletme türünün kamuoyundaki söylemlerde sürekli suçla yan yana getirilmesinin yaratabileceği tehlikeyi açık biçimde gösteriyor.

Bir siyasi söylemde “Türk berber” ifadesinin suçla özdeşleşmesi, bu işletmelerin çalışanları ve sahipleri açısından yalnızca itibar kaybına değil, daha ciddi güvenlik risklerine de yol açabilecek bir ortam oluşturabiliyor.

İngiliz Türkleri için eski bir tartışmanın yeni versiyonu

Son tartışma, İngiltere’de yaşayan Türk toplumu açısından geçmişteki siyasi söylemleri de hatırlatıyor.

Türkiye, 2016’daki Brexit referandumu öncesinde göç tartışmalarında defalarca siyasi bir araç haline getirilmişti.

Nigel Farage’ın o dönem liderliğini yaptığı UKIP, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne katılma ihtimaline karşı hazırlanan bir reklam yayımlamış; Türkiye’nin Müslüman nüfusuna dikkat çekilerek milyonlarca Türk vatandaşının Avrupa’ya göç edebileceği öne sürülmüştü.

Farage da dönemin medya açıklamalarında benzer söylemleri sık sık dile getirmişti.

Söz konusu yayın, ırkçılık ve İslamofobi gerekçeleriyle çok sayıda şikâyete konu olmuştu.

İngiltere’nin medya düzenleyicisi Ofcom ise sonunda soruşturma başlatmamış, reklamın rahatsız edici olabilecek nitelikte olduğunu kabul etmekle birlikte siyasi söylemin bağlamı nedeniyle ifade özgürlüğünün özel bir ağırlık taşıdığına karar vermişti.

Aradan yaklaşık 10 yıl geçtikten sonra, “Türk berberler” İngiltere’nin göç ve suç tartışmalarında yeni bir siyasi kısa yola dönüşmüş durumda.

Siyasi söylemin denetiminde büyük boşluk

İngiltere’de siyasi aktörlerin bu tür söylemlerinin denetlenmesi konusunda da önemli bir düzenleyici boşluk bulunuyor.

Seçim Komisyonu, siyasi partilerin ve adayların kampanya materyallerinde neler söyleyebileceği konusunda “çok az kısıtlama” bulunduğunu açıkça belirtiyor. Komisyon, siyasi kampanya içeriklerini genel anlamda denetlemiyor.

Siyasi reklamlar da ticari reklamlardan farklı değerlendiriliyor.

Reklam Standartları Kurumu’na (ASA) göre temel amacı seçmenleri etkilemek olan siyasi reklamlar, normal reklamlar için geçerli olan reklamcılık kurallarının dışında tutuluyor.

Bu nedenle siyasi reklamlar, ticari reklam verenlerin uymak zorunda olduğu yanıltıcı, zararlı veya saldırgan iddialara ilişkin aynı kurallara tabi değil.

Bu özgürlük, demokratik siyasi tartışmanın önemli unsurlarından biri olarak kabul ediliyor.

Ancak aynı zamanda siyasetçilere, toplumların tamamını daha geniş sosyal sorunların kolay ve kullanışlı bir sembolüne dönüştürmeme konusunda daha büyük bir sorumluluk yüklüyor.

Hedefte sadece berberler yok

İngiltere’nin bazı High Street bölgelerinde organize suç ve yasa dışı çalıştırma sorunu bulunduğu açık.

Hükümet de bu nedenle yeni bir adım atarak 30 milyon sterlinlik High Street Organised Crime Unit oluşturdu.

Yeni birim; şüpheli berberler, elektronik sigara mağazaları, mini marketler ve şekerleme dükkânları gibi işletmeler üzerinden yürütülebilecek organize suç faaliyetlerini hedef alıyor.

Yasa dışı faaliyetlerden sorumlu olanların, milliyetleri veya etnik kökenleri ne olursa olsun, yasaların öngördüğü en ağır yaptırımlarla karşılaşması gerektiği konusunda ise tartışma bulunmuyor.

Ancak mevcut verilerin ortaya koymadığı bir şey var:

Yasalara uygun faaliyet gösteren yüzlerce, hatta binlerce Türk ve Türk markalı işletmenin topluca şüpheli ilan edilmesi.

“Bedelini sıradan işletme sahipleri ödüyor”

İngiltere’deki Türk toplumu, diğer bazı toplulukların sahip olduğu güçlü ulusal lobi ve temsil mekanizmalarından yoksun, daha parçalı bir yapıya sahip.

Bu nedenle Reform UK’nin “Türk berberler” ifadesini siyasi bir söylem aracına dönüştürmesinin bedelini, sıradan işletme sahiplerinin ödemek zorunda kaldığı belirtiliyor.

Üstelik son dönemde yaşanan olaylar, tartışmanın yalnızca siyasi ifadelerden ibaret olmadığını gösteriyor.

Kuzey İrlanda’daki ırkçı olaylar sırasında Türk markalı bir berber dükkânının saldırıya uğraması, Bristol’da bir berberin aşırı sağcı bir saldırgan tarafından neredeyse öldürülmesi ve yasalara uygun faaliyet gösteren işletmelerin müşteri kaybettiklerini bildirmesi, tartışmanın gerçek hayattaki sonuçlarını ortaya koyuyor.

Bristol’daki saldırıda sanığın, saldırısına gerekçe olarak doğrudan “Türk berber” ve kara para aklama iddiasını göstermesi ise tehlikenin boyutunu daha da çarpıcı hale getiriyor.

Bu nedenle eleştirmenlere göre konu artık yalnızca “siyasetçilerin kullandığı sert ifadeler” meselesi değil.

Söz konusu söylemlerin, belirli bir topluluğu ve işletme grubunu suçla ilişkilendiren bir algıyı besleyip beslemediği ve bunun gerçek hayatta ayrımcılık, müşteri kaybı veya fiziksel saldırı riskini artırıp artırmadığı tartışılıyor.

Reform UK’den açıklama gelmedi

Reform UK, haberle ilgili görüşünü açıklaması için davet edildi.

Ancak haberin yayımlandığı saate kadar partiden herhangi bir açıklama alınamadı.

(Kaynak: t-vine.com)

Mahkeme, başvurucuların ileri sürdüğü temyiz gerekçelerinin “savunulabilir” olmadığına ve davaların başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığına karar verdi. Böylece İngiltere Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander’ın Eylül 2025’te verdiği proje onayı hukuken geçerliliğini korudu.

Acil durum pisti artık ikinci piste dönüşecek

Gatwick projesinin merkezinde, havalimanının mevcut kuzey pisti bulunuyor.

Şu anda esas olarak taksi yolu olarak kullanılan ve ana pistin devre dışı kaldığı durumlarda acil pist görevi gören kuzey pisti, yaklaşık 12 metre kuzeye taşınacak. Böylece iki pistin aynı anda kullanılmasına olanak sağlayacak gerekli güvenlik mesafesi oluşturulacak.

Yeni düzende inişlerin ana pist üzerinden devam etmesi, kalkışların ise iki pist arasında paylaşılması planlanıyor. Kuzey pistinin özellikle daha küçük ve dar gövdeli yolcu uçaklarında kullanılması öngörülüyor.

Proje yalnızca pistin yer değiştirilmesinden ibaret olmayacak. Taksi yollarında düzenlemeler, terminal genişletmeleri, yeni kapılar ve diğer havalimanı altyapılarının yanı sıra ulaşım ve çevre düzenlemeleri de yapılacak. İngiliz hükümetinin onayladığı proje, uzun vadede havalimanının yılda 80 milyon yolcuya kadar hizmet verebilmesini sağlayacak altyapı kapasitesini hedefliyor.

Yılda 100 bin ek uçuş

Gatwick yönetimi, genişleme tamamlandığında havalimanının yıllık uçuş kapasitesinin yaklaşık 100 bin sefer artırılmasını bekliyor.

Bu artışın yaklaşık 13 milyon ilave yolcu kapasitesi yaratması öngörülüyor. İlk uçuşların yeni düzende 2030 yılı civarında başlaması hedefleniyor.

Havalimanı yönetimi, projenin bölge ekonomisine de önemli katkı sağlayacağını savunuyor. Gatwick'in planlarına göre genişleme yaklaşık 14 bin yeni istihdam oluşturabilecek ve bölge ekonomisine yıllık yaklaşık 1 milyar sterlin değer katabilecek.

Sekiz yıllık hukuk ve planlama süreci sona erdi

Gatwick'in ikinci pist planı yeni bir tartışma değil. Havalimanının kapasitesini artırma girişimi yaklaşık sekiz yıllık planlama ve hukuk sürecinden geçti.

Proje başvurusu Temmuz 2023'te Planning Inspectorate'e sunuldu. Altı ay süren inceleme sürecinde yerel yönetimler, bölge sakinleri, kamu kurumları ve diğer ilgili tarafların görüşleri alındı. İnceleme makamı tavsiye raporunu Kasım 2024'te hazırladı.

Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander ise Şubat 2025'te projeyi prensipte onaylamaya hazır olduğunu açıkladı. Nihai geliştirme izni 21 Eylül 2025'te verildi.

Bunun ardından Peter Barclay ve CAGNE, hükümetin onay kararına karşı yargı yoluna başvurdu.

Çevreciler: İklim etkisi yeterince değerlendirilmedi

Davacıların temel itirazı, daha fazla uçuşa izin verecek projenin İngiltere'nin iklim hedefleriyle yeterince değerlendirilmemiş olmasıydı.

Çevreci gruplar, havalimanının büyütülmesinin daha fazla uçuş, daha fazla emisyon ve özellikle Gatwick çevresinde daha fazla gürültü anlamına geleceğini savundu.

Ayrıca Heathrow'un Londra'ya yakınlığı nedeniyle Gatwick'te kapasite artırılmasına gerçekten ihtiyaç olup olmadığı da yargı sürecinde tartışıldı.

Ancak Haziran 2026'da Yüksek Mahkeme bu itirazları reddetti. Mahkeme, hükümetin değerlendirmesinin hukuka aykırı olmadığı ve projenin İngiltere'nin 2050 net sıfır hedefine ulaşmasını “maddi olarak” engellemeyeceği sonucuna vardı.

Temyiz Mahkemesi: İtirazların başarı şansı yok

Çevreci grupların Yüksek Mahkeme kararını Temyiz Mahkemesi'ne taşıma girişimi de sonuçsuz kaldı.

4 Ağustos 2026 tarihli kararda Lord Justice Holgate ve Lord Justice Dove, başvuruların temyizde başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığını belirterek izin taleplerini reddetti. Mahkeme ayrıca davaların yeniden görülmesini gerektirecek başka bir “zorlayıcı neden” de bulunmadığına karar verdi.

Bu kararın ardından Gatwick'in projesi açısından yargısal süreç fiilen sona ermiş oldu.

Gatwick CEO'su Pierre-Hugues Schmit, kararın havalimanının genişleme planının yaklaşık sekiz yıllık planlama ve hukuk sürecini sona erdirdiğini belirterek kararı memnuniyetle karşıladı.

Hükümet: Ekonomi ve istihdam için önemli adım

İngiliz hükümeti ise mahkeme kararını yalnızca Gatwick açısından değil, ülkenin havacılık altyapısının geleceği açısından da önemli bir gelişme olarak değerlendiriyor.

Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, genişlemenin yatırımın önünü açacağını, binlerce yeni iş yaratacağını ve İngiltere'nin uluslararası bağlantılarını güçlendireceğini savunuyor.

Hükümetin hesabına göre 100 bin ilave uçuş ve yaklaşık 13 milyon ek yolcu, yolculara daha fazla seyahat seçeneği sunarken Londra ve Güneydoğu İngiltere ekonomisine de önemli katkı sağlayacak.

Havacılık büyürken emisyon tartışması da büyüyecek

Gatwick kararı, İngiltere'nin havacılık kapasitesini artırma politikası açısından da dikkat çekiyor.

Hükümet bir yandan Heathrow ve Gatwick gibi büyük havalimanlarının kapasitesini artırarak ekonomik büyümeyi ve uluslararası bağlantıları desteklemek istiyor. Diğer yandan İngiltere'nin yasal olarak bağlı olduğu 2050 net sıfır emisyon hedefi, havacılık sektörünün büyümesiyle ilgili tartışmaların merkezinde bulunuyor.

Gatwick projesinde hükümet, ekonomik büyüme ile iklim hedefleri arasında denge kurulabileceğini savunurken, çevreci gruplar bu yaklaşımın yeterli olmadığını düşünüyor.

Havalimanı yönetimi ise genişlemeyle birlikte daha temiz havacılık teknolojilerine ve sürdürülebilir havacılık yakıtlarına yatırım yapılacağını belirtiyor. Proje kapsamında çevresel etkileri azaltmaya yönelik çeşitli önlemler de planlanıyor.

Gatwick projesinin öne çıkan rakamları

Gatwick'te böylece yıllardır süren “ikinci pist” tartışması yeni bir aşamaya giriyor. Artık tartışmanın merkezinde projenin yapılıp yapılmayacağı değil, inşaatın nasıl ilerleyeceği, kapasite artışının ne zaman gerçekleşeceği ve artan uçuşların gürültü ile karbon emisyonları üzerindeki etkilerinin nasıl yönetileceği bulunacak.

Kamuoyu görüşüne açılan taslakta, barlarda ayakta içki tüketiminin azaltılması, müşterilerin mümkün olduğunca oturarak hizmet alması ve yiyecek-içecek servisinin ağırlıklı olarak garsonlar aracılığıyla yapılması öneriliyor. Taslakta ayrıca yüksek kapasiteli açık bar alanlarının küçültülmesi ve masa düzeninin artırılması tavsiye ediliyor.

Westminster Belediyesi, önerilerin doğrudan bir "yasak" anlamına gelmediğini, lisans başvurularını değerlendirirken işletmelerden bu prensiplere uygun düzenlemeler bekleyeceğini belirtiyor. Taslak politika için istişare süreci 9 Ağustos'a kadar devam edecek.

Amaç: Gürültüyü ve taşkınlığı azaltmak

Belediyeye göre düzenlemenin temel hedefi, özellikle yaz aylarında kaldırımları dolduran kalabalıkların neden olduğu gürültü, çevre kirliliği ve kamu düzeni sorunlarını azaltmak.

Soho ve West End, Westminster Belediyesi'nin "Cumulative Impact Zone" (Kümülatif Etki Bölgesi) olarak tanımladığı alan içerisinde yer alıyor. Bu bölgede yeni bar ve eğlence mekânlarına lisans verilmesi zaten uzun süredir daha sıkı kriterlere bağlı yürütülüyor. Yeni taslak ise mevcut yaklaşımı daha da genişletiyor.

Belediye yetkilileri, amaçlarının gece ekonomisini sona erdirmek değil, ziyaretçiler ile bölgede yaşayan binlerce kişi arasında daha dengeli bir yaşam ortamı oluşturmak olduğunu vurguluyor.

Sadiq Khan'dan sert tepki

Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan ise önerilere sert tepki gösterdi.

Khan, taslağı "kısıtlayıcı ve büyüme karşıtı" olarak nitelendirirken, Londra'nın uluslararası cazibesinin güçlü gece ekonomisinden kaynaklandığını söyledi.

Khan, hükümetten alacağı yeni yetkiler sayesinde belediyelerin lisans kararlarına daha fazla müdahil olmayı hedeflediğini belirterek, "Londra'nın gece ekonomisini korumak zorundayız" mesajı verdi.

Sektör: Maliyet artacak, kapasite düşecek

İngiltere'deki konaklama ve eğlence sektörü temsilcileri de taslağa karşı çıkıyor.

İşletmecilere göre masa servisi zorunluluğu daha fazla personel ihtiyacı doğuracak, birçok pubın müşteri kapasitesi azalacak ve zaten yüksek enerji ile kira maliyetleri altında faaliyet gösteren işletmelerin gelirleri düşecek.

Sektör temsilcileri ayrıca İngiliz pub kültürünün en önemli unsurlarından birinin, insanların bar önünde ayakta sohbet ederek sosyalleşmesi olduğunu belirterek bunun ortadan kaldırılmasının kültürel bir kayıp olacağını savunuyor.

Soho'da lisans tartışmaları büyüyor

Tartışma yalnızca "ayakta içki" uygulamasıyla sınırlı değil.

Son aylarda bölgenin en etkili yerel kuruluşlarından biri olan Soho Society, yeni açılacak bar ve restoran lisanslarının büyük bölümüne itiraz edeceğini açıklamıştı. Bu karar da Khan ile yerel yönetim arasında yeni bir gerilim yaratmıştı.

Uzmanlar, Westminster'ın yeni taslak politikasının kabul edilmesi halinde Londra'nın diğer belediyelerine de örnek oluşturabileceğini değerlendiriyor.

"Vertical drinking" nedir?

İngiltere'de "vertical drinking" olarak adlandırılan uygulama, müşterilerin masaya oturmadan bar önünde veya pub içerisinde ayakta içki tüketmesini ifade ediyor.

Özellikle Soho, Covent Garden ve West End gibi bölgelerde bu kültür, onlarca yıldır İngiliz pub yaşamının ayrılmaz bir parçası olarak görülüyor. Turistler de bu bölgelerdeki sosyal atmosfer nedeniyle ayakta sohbet ederek içki içilen pub deneyimini Londra'nın simgelerinden biri olarak değerlendiriyor.

Taslak düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde ise Londra'nın en ikonik pub bölgelerinde bu gelenek önemli ölçüde değişebilir. Bunun nasıl uygulanacağı ise kamuoyu istişaresinin ardından son şekli verilecek lisans politikasıyla netleşecek.

Mevcut uygulamada 16-17 Yaş İndirimli Tren Kartı, kullanıcının 18 yaşına girmesiyle birlikte geçerliliğini yitiriyordu. Bu nedenle aynı eğitim yılı içinde doğum günü daha erken olan öğrenciler indirim haklarını kaybederken, sınıf arkadaşları eğitim yılı sonuna kadar indirimli seyahat etmeye devam edebiliyordu.

17 Ağustos'tan itibaren satın alınacak kartlar ise satın alma tarihinden itibaren tam 12 ay boyunca geçerli olacak. Böylece 17 yaşında kart alan bir genç, 18 yaşına girdikten sonra da kartını süresi doluncaya kadar kullanabilecek. Bu da birçok öğrencinin üniversiteye, koleje, çıraklık eğitimine veya iş yerine daha düşük maliyetle ulaşmasını sağlayacak.

70 binden fazla genç faydalanacak

Hükümet verilerine göre mevcut sistem nedeniyle her yıl yaklaşık 70 bin öğrenci aynı eğitim yılı içinde indirim hakkını kaybediyor.

Yetkililer, bu öğrencilerin yaşıtlarına kıyasla ortalama 175 sterlin daha fazla ulaşım masrafı yapmak zorunda kaldığını belirtiyor.

Yeni uygulamayla bu maliyet farkının ortadan kaldırılması ve ailelerin üzerindeki ulaşım yükünün hafifletilmesi hedefleniyor.

Lord Hendy: Eğitim ve istihdama erişimi kolaylaştıracak

Demiryollarından sorumlu Ulaştırma Bakanı Lord Peter Hendy, düzenlemenin yalnızca ulaşım ücretlerini düşürmekle kalmayacağını, gençlerin eğitim ve çalışma hayatına katılımını da destekleyeceğini söyledi.

Hendy, yüksek ulaşım maliyetlerinin özellikle kırsal bölgelerde yaşayan gençler için önemli bir engel oluşturduğunu belirterek, indirimin üniversite, mesleki eğitim, staj ve ilk iş fırsatlarına erişimi kolaylaştıracağını ifade etti.

Öğrencilerden olumlu karşılama

Öğrenci temsilcileri ve gençlik kuruluşları da kararı memnuniyetle karşıladı.

Özellikle her gün trenle üniversiteye veya işe gidip gelen öğrenciler açısından düzenlemenin önemli bir ekonomik rahatlama sağlayacağı belirtiliyor.

Son yıllarda kira, gıda ve enerji fiyatlarında yaşanan artış nedeniyle yaşam maliyetleri yükselirken, ulaşım giderleri de öğrencilerin bütçesinde önemli bir kalem haline gelmişti.

35 sterlinlik kart, biletlerde yüzde 50 indirim sağlıyor

Yıllık ücreti 35 sterlin olan 16-17 Yaş İndirimli Tren Kartı, İngiltere genelindeki çoğu demiryolu işletmesinde standart ve indirimli birçok bilet türünde yüzde 50 indirim sunuyor.

Kart; okul, kolej, üniversite, çıraklık programı, iş ve sosyal amaçlı seyahatlerde kullanılabiliyor. Bazı özel seferler ve belirli bilet türleri ise uygulamanın dışında kalmaya devam ediyor.

Ulaştırma Bakanlığı, kartın daha uzun süre kullanılabilmesinin gençleri özel araç yerine toplu taşımayı tercih etmeye teşvik edeceğini ve demiryollarındaki yolcu sayısının artmasına katkı sağlayacağını öngörüyor.

Hükümet: Maliyeti artan yolcu sayısı karşılayacak

Bakanlık, uygulamanın kamu bütçesine ek yük oluşturmasının beklenmediğini açıkladı.

Yapılan değerlendirmelere göre daha fazla gencin tren kullanması sayesinde oluşacak ek bilet gelirleri, indirim uygulamasının maliyetini büyük ölçüde karşılayacak.

Bu yaklaşım, son dönemde demiryollarında yolcu sayısını pandemi öncesi seviyelerin üzerine çıkarmayı hedefleyen ulaşım politikalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Toplu taşımayı teşvik eden yeni adımlar

Tren kartındaki değişiklik, hükümetin gençlerin ulaşım maliyetlerini azaltmaya yönelik son dönemde attığı adımlardan biri olarak görülüyor.

Kısa süre önce İngiltere genelinde otobüs ücretleri için uygulanan azami ücret sınırının yeniden 2 sterline indirileceği açıklanmıştı. Hükümet, hem otobüs hem de demiryolu alanındaki bu düzenlemelerle özellikle eğitim gören gençler, çıraklar ve düşük gelirli ailelerin ulaşım giderlerini azaltmayı amaçlıyor.

Uzmanlar ise uygun fiyatlı toplu taşımanın yalnızca aile bütçelerine katkı sağlamadığını, aynı zamanda karbon emisyonlarının azaltılması, trafik yoğunluğunun düşürülmesi ve gençlerin eğitim ile istihdam fırsatlarına daha eşit koşullarda erişebilmesi açısından da uzun vadeli sosyal ve ekonomik faydalar sağlayacağını değerlendiriyor.

İstanbul'un bağımsız tiyatro sahnesinden doğan ve çağdaş anlatım teknikleriyle dikkat çeken yapım, göç, aidiyet, yabancılaşma ve dijital çağda görünür olma gibi günümüzün evrensel meselelerini sahneye taşıyacak.

Yunus Emre Enstitüsü Londra'nın desteğiyle sahnelenecek oyun, 3 ve 4 Ağustos saat 21.00'de, 9 Ağustos'ta ise saat 19.00'da The Cockpit Theatre'da izleyiciyle buluşacak.

Camden Fringe'in uluslararası programında

Her yıl yüzlerce tiyatro, dans, komedi ve performans sanatları gösterisine ev sahipliği yapan Camden Fringe, Edinburgh Fringe'in ardından Birleşik Krallık'ın en önemli bağımsız sanat festivallerinden biri olarak kabul ediliyor. Dünyanın farklı ülkelerinden sanatçıları Londralı sanatseverlerle buluşturan festival, yenilikçi ve deneysel yapımlarıyla tanınıyor.

"Dünyada" da bu yıl festivalin uluslararası yapımları arasında yer alarak Türk tiyatrosunun çağdaş örneklerinden birini İngiliz izleyicisiyle buluşturacak.

"Buralı değilim" diyerek başlayan yolculuk

Amerikalı oyun yazarı Will Eno'nun dünya çapında ses getiren "Title and Deed" adlı monoloğundan uyarlanan oyun, elinde bavulu ve kamerasıyla sahneye çıkan bir adamın "Buralı değilim" sözleriyle başlıyor.

Karakter, çocukluğunu, ailesini, geride bıraktıklarını ve hiçbir yere tam anlamıyla ait olamamanın yarattığı duyguları anlatırken, izleyiciyi de kendi hafızası ve kimliği üzerine düşünmeye davet ediyor. Göç olgusunu yalnızca coğrafi bir yer değiştirme olarak değil, insanın kendi içinde yaşadığı aidiyet arayışı üzerinden ele alan oyun, mizah ile hüznü aynı potada buluşturuyor.

Seyirci de oyunun parçası oluyor

Yapımın en dikkat çekici özelliklerinden biri ise klasik tek kişilik tiyatro anlayışının dışına çıkan görsel dili.

Mehmet Ali Nuroğlu, sahnede yalnızca oyuncu olarak değil, aynı zamanda kamera operatörü olarak da performans sergiliyor. Gösteri boyunca kullanılan canlı kamera sistemi sayesinde hem oyuncu hem de salondaki izleyiciler anlık olarak projeksiyona yansıtılıyor.

Canlı video görüntüleri, sinematik ışık kullanımı ve özgün ses tasarımıyla desteklenen performans, tiyatro ile sinema estetiğini aynı sahnede buluşturarak seyirciyi yalnızca izleyen değil, anlatının bir parçası hâline getiriyor.

Göç ve kimlik üzerine evrensel bir hikâye

Oyunun merkezinde yer alan göç, yalnızlık, hafıza ve kimlik arayışı temaları, özellikle Londra gibi çok kültürlü bir şehirde yaşayan izleyiciler için güçlü bir karşılık buluyor.

Farklı ülkelerden insanların bir arada yaşadığı kentte sahnelenecek "Dünyada", yalnızca Türkçe konuşan izleyicilere değil, evrensel anlatımıyla uluslararası festival izleyicilerine de hitap etmeyi amaçlıyor.

Yaklaşık 70 dakika süren ve 14 yaş üzeri izleyicilere önerilen gösteri, modern insanın ait olma duygusunu sorgulayan güçlü metni ve yenilikçi sahne diliyle Camden Fringe'in dikkat çeken yapımları arasında gösteriliyor.

Mehmet Ali Nuroğlu yeniden Londra seyircisiyle buluşuyor

Televizyon dizileri, sinema filmleri ve tiyatro çalışmalarıyla uzun yıllardır uluslararası alanda tanınan Mehmet Ali Nuroğlu, oyunculuğunun yanı sıra yönetmen kimliğiyle de farklı disiplinleri bir araya getiren projelere imza atıyor.

"Dünyada", klasik monolog anlayışını çağdaş sahne teknolojileriyle yeniden yorumlayan yapısıyla, hem tiyatro tutkunlarına hem de deneysel sahne sanatlarına ilgi duyan izleyicilere farklı bir festival deneyimi sunmayı hedefliyor.

Londra'nın 100 Green Lanes, Newington Green adresinde 31 Temmuz Cuma günü gerçekleştirilen etkinliğe, Türkiye Cumhuriyeti Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş, Türkiye Cumhuriyeti Londra Başkonsolosu Büyükelçi Doç. Dr. Hasan Ulusoy, yerel siyasetçiler, Türk ve Kıbrıs Türk toplumunun önde gelen temsilcileri ile çok sayıda davetli katıldı.

37 yıllık yayın yolculuğuna duygusal bakış

Program, Olay Gazetesi'nin 1989 yılında başlayan yayın serüvenini anlatan arşiv görüntülerinin gösterimiyle başladı. Sunum, yalnızca gazetenin gelişimini değil, aynı zamanda İngiltere'deki Türk toplumunun yıllar içinde geçirdiği sosyal, kültürel ve ekonomik dönüşümü de gözler önüne serdi. Davetliler, geçmişten bugüne uzanan bu yolculuğu ilgiyle takip etti.

Nural Ezel: "Toplumun sesi olmaya devam edeceğiz"

Olay Gazetesi İmtiyaz Sahibi Nural Ezel, açılış konuşmasında gazete ile tanışıklığının 1989 yılına dayandığını, 2000 yılında ise Olay Gazetesi'nin imtiyazını devralarak bu sorumluluğu üstlendiğini anlattı.

Geçen çeyrek asrı aşkın sürede gazetenin yayın hayatını kesintisiz sürdürdüğünü belirten Ezel, Olay Gazetesi'nin yalnızca haber veren bir yayın organı değil, aynı zamanda toplumun sesi, hafızası ve ortak vicdanı olduğunu söyledi.

Gazeteciliğin kendileri için yalnızca bilgi aktarmaktan ibaret olmadığını vurgulayan Ezel, şu ifadeleri kullandı:

"Bizler gazeteciliği sadece haber üretmek olarak görmüyoruz. İngiltere'de yaşayan insanlarımızın topluma uyum sağlamasına katkıda bulunmak, aidiyet duygusunu güçlendirmek ve toplumun her kesimini doğru bilgiyle buluşturmak en temel sorumluluğumuzdur."

Ezel ayrıca Olay Gazetesi'nin Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Birleşik Krallık arasında güçlü bir iletişim köprüsü olmaya devam ettiğini belirtti.

"Toplumun hafızasını yaşatan bir yayın kuruluşu"

Türkiye Cumhuriyeti Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş, konuşmasında Olay Gazetesi'nin 37 yıllık yayın hayatının büyük bir başarı olduğunu belirterek, gazetenin yalnızca haber yapan bir kurum değil, aynı zamanda toplumun hafızasını geleceğe taşıyan önemli bir arşiv niteliği taşıdığını ifade etti.

Ertaş, "Toplumumuzun hikâyelerini kayıt altına alan, başarılarını görünür kılan ve insanlarımızı bir araya getiren bu çalışmalar büyük değer taşıyor." diyerek Olay Gazetesi'nin üstlendiği misyona dikkat çekti.

Türkiye Cumhuriyeti Londra Başkonsolosu Doç. Dr. Hasan Ulusoy ise Londra'da öğrenci olarak bulunduğu yılları hatırlatarak, "O dönemlerde yolum buradan geçseydi belki ben de gazetecilik yapardım." sözleriyle davetlilere tebessüm yaşattı.

Toplumun her kesiminden destek mesajı

Olay Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Nesin Fehmi, gazetenin uzun yıllardır Türkçe konuşan toplumun farklı kesimlerini ortak paydada buluşturduğunu belirterek, bundan sonraki süreçte de özellikle genç kuşaklara ulaşan projelerle toplumsal dayanışmayı güçlendirmeye devam edeceklerini söyledi.

Avrupalı Türk Markalar Birliği’ni Yönetim Kurulu Üyesi Cemil Acıkan’ın temsil ettiği etkinlikte, UID İngiltere Bölge Temsilcisi Halil Erdoğan, Olay Gazetesi'nin yıllardır sürdürdüğü yayıncılık anlayışının Türk toplumunun birlik duygusuna önemli katkılar sunduğunu ifade etti.

Cockfosters Enfield Belediye Meclis Üyesi Alara Ayyıldız, İngilizce yaptığı konuşmada Olay Gazetesi'nin 37 yıldır İngiltere'deki Türk toplumunu bilgilendiren ve bir araya getiren önemli bir yayın organı olduğunu söyledi.

Etkinlikte ayrıca İngiltere Kıbrıs Türk Dernekleri Konseyi Başkanı Kenan Nafi ile Charles Ramsden Consultancy Services Ltd. Managing Director'ü ve Young Turkish Cypriots Başkanı Eren Ramadan da yaptıkları konuşmalarda Türk toplumunun ortak değerlerine sahip çıkmasının önemine vurgu yaptı.

Birlik ve beraberlik mesajları öne çıktı

Etkinlik boyunca katılımcılara Türk mutfağının seçkin tatlıları ile Kuzey Kıbrıs Türk mutfağının geleneksel lezzetleri ikram edildi.

Programın ardından davetliler samimi sohbetler eşliğinde bir araya gelirken, farklı kurum ve kuruluşların temsilcileri toplumun geleceğine ilişkin görüş alışverişinde bulundu ve yeni iş birliği fırsatlarını değerlendirdi.

Sıcak ve samimi atmosferiyle dikkat çeken etkinlikte, farklı kuşaklardan ve farklı kesimlerden katılımcılar aynı masa etrafında buluştu. Gün boyunca verilen birlik ve beraberlik mesajları, İngiltere'deki Türk diasporasının ortak değerler etrafında kenetlenmesinin önemini bir kez daha ortaya koydu.

37 yıldır İngiltere'deki Türkçe konuşan toplumun sesi olmayı sürdüren Olay Gazetesi'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen buluşma, geçmiş ile gelecek arasında güçlü bir köprü kurarken, Türk diasporasının dayanışma ruhunu da bir kez daha gözler önüne serdi.

Türkiye’nin Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş, İngiltere'nin Plymouth kentinde Kırım Savaşı sonrası hayatını kaybeden 84 Osmanlı askerine ait mezar yerlerini ziyaret ederek yetkililerle görüş alış-verişinde bulundu.

Büyükelçiliğin sosyal medya hesaplarından paylaşılan ziyaret ile ilgili olarak bilgisine başvurduğumuz Büyükelçi Osman Koray Ertaş, Eurovizyon’a yaptığı açıklamada, Türk denizcilerin hatırasını yaşatacak uygun bir anıt yapılması hususunun, mezarlığın yönetiminden sorumlu Ford Park Cemetery Trust yetkilileriyle ele alındığını kaydetti. Ertaş, Görüşmelerde anıtın yerleştirilebileceği alan, uygulanabilecek tasarım, kitabe metni ve gerekli izin süreçleri hakkında izlenebilecek yolun değerlendirildiğinin altını çizdi.

BÜYÜKELÇİ ERTAŞ’IN AÇIKLAMASI ŞÖYLE:

“Plymouth’taki Ford Park Mezarlığı’nda, Osmanlı donanmasına ait Peyk-i Zafer gemisinin 1856-1858 yılları arasında bölgede hayatını kaybeden 18 Osmanlı Türk denizcisi medfundur. Peyk-i Zafer’in, Kırım Savaşı’nın ardından teknik çalışmalar ve makine sistemindeki değişiklikler amacıyla Plymouth’a geldiği, geminin bölgede bulunduğu dönemde vefat eden denizcilerin Ford Park Mezarlığı’na defnedildiği anlaşılmaktadır.

Büyükelçiliğimizce yürütülen çalışmalar kapsamında Ford Park Mezarlığı ziyaret edilerek mezarlar yerinde incelenmiş, denizcilerimizin hatırasını yaşatacak uygun bir anıt yapılması hususu mezarlığın yönetiminden sorumlu Ford Park Cemetery Trust yetkilileriyle ele alınmıştır. Görüşmelerde anıtın yerleştirilebileceği alan, uygulanabilecek tasarım, kitabe metni ve gerekli izin süreçleri hakkında izlenebilecek yol değerlendirilmiştir.

Plymouth’ta ayrıca farklı gemilerde görev yaparken 19. yüzyılın ikinci yarısında hayatını kaybeden diğer Osmanlı denizcilerine ilişkin ayrı bir araştırma yürütülmektedir. Sözkonusu denizcilerin kimlikleri, ölüm ve defin bilgileri ile görev yaptıkları gemilere ilişkin tarihî kayıtların tespitine yönelik çalışmalar, Plymouth Belediyesi ve ilgili yerel kuruluşlarla işbirliği içinde sürdürülmektedir.”

ARŞİV ARAŞTIRMALARI SIRASINDA KEŞFEDİLMİŞTİ

Londra yakınlarında Brookwood Türk Hava Şehitliği ve Osmanlı Aile Kabirlerinin yanı sıra, Porsmouth’ta Türk Deniz Şehitliği ile Man Adası’nda ise Türk Kara Şehitliği bulunuyor.

Plymouth’taki Osmanlı Denizcilerine ait kabristan ise Oxford Üniversitesinden Dr. Muhammed Hasanov tarafından ortaya çıkarılmıştı.

Dr. Hasanov, arşiv araştırmaları sonucunda İngiltere'nin Plymouth kentinde Kırım Savaşı sonrası hayatını kaybeden 84 Osmanlı askerine ait defin kayıtlarına ve mezar yerlerine ilişkin bulgulara ulaştığını açıklamış ve konu Türk medyasında kısa süre önce yer almıştı.

45 yaşındaki devlet memuru Anthony Littler, 1 Mayıs 1984 gecesi Kuzey Londra'daki East Finchley Metro İstasyonu'ndan evine yürürken dar bir sokakta vahşice saldırıya uğradı. Ağır şekilde dövülen Littler, kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi.

Olayın en dikkat çekici yönlerinden biri ise saldırının ardından kurbanın cüzdanı, saati ve diğer eşyalarının yerinde bulunmasıydı. Bu durum soruşturmayı daha da karmaşık hale getirirken, polis olay yerinde ne DNA örneği ne de saldırganları belirleyebilecek herhangi bir tanık bulabildi.

1985 yılında aktif soruşturma sonlandırıldı ve dosya yıllarca rafa kaldırıldı.

Kardeşlerinin vicdanı konuştu

Dosyanın kaderini değiştiren gelişme ise yaklaşık 30 yıl sonra yaşandı.

2013 yılında Stewart kardeşlerin en küçüğü Daniel Stewart polise giderek ağabeylerinin yıllardır bu cinayetten söz ettiklerini anlattı.

Daniel Stewart'ın ifadesine göre Michael ve Anthony Stewart, eşcinsel olduğunu düşündükleri erkekleri hedef alıyor, onlara saldırıyor ve zaman zaman gasp ediyordu.

Anthony Littler'ın da bu nedenle seçildiği, planlanan soygunun kontrolden çıkması sonucu hayatını kaybettiği öne sürüldü.

Soruşturma kapsamında diğer aile bireyleri de önemli ifadeler verdi. Bazıları Michael Stewart'ın yıllar önce kendilerini olay yerine götürdüğünü ve cinayeti ayrıntılarıyla anlattığını söyledi.

Gizli polis aylarca arkadaşlık yaptı

Soruşturmanın en sıra dışı bölümü ise bundan sonra başladı.

İngiliz polisi, delillerin yetersiz olması nedeniyle klasik soruşturma yöntemlerinin sonuç vermeyeceğini değerlendirerek gizli operasyon başlattı.

Özel eğitimli bir gizli polis memuru sahte kimlikle Michael Stewart'ın çevresine girdi.

Aylar boyunca onunla arkadaşlık kuran polis memuru, güven kazandıktan sonra Stewart'ın geçmişte işlediği suçları anlatmasını sağladı.

Mahkemede dinletilen gizli kayıtlar, davanın en kritik delilleri arasında yer aldı.

Stewart, konuşmalar sırasında Anthony Littler'a saldırıyı ayrıntılarıyla anlatırken olay gecesinde kullanılan şiddeti ve kardeşiyle birlikte hareket ettiklerini de itiraf etti. Savcılık, bu konuşmaların yalnızca cinayetin ayrıntılarını değil, daha önce kamuoyuna açıklanmamış bazı olay yeri bilgilerini de içerdiğini belirtti.

Nefret saiki de gündeme geldi

Savcılık, saldırının yalnızca başarısız bir gasp girişimi olmadığını, aynı zamanda mağdurun cinsel yönelimine ilişkin önyargılar nedeniyle seçilmiş olabileceğini mahkemeye anlattı.

Her ne kadar Anthony Littler'ın eşcinsel olduğuna ilişkin kesin bir kanıt bulunmasa da saldırganların onu bu şekilde değerlendirdiği ve bu nedenle hedef aldığı ifade edildi.

Mahkeme, saldırının son derece acımasız olduğunu ve mağdurun hiçbir savunma şansı bulamadığını belirtti.

Jüri suçlu buldu, müebbet hapis cezası verildi

Haftalar süren yargılama sonunda jüri, Michael Stewart ile Anthony Stewart kardeşleri cinayetten suçlu buldu.

Mahkeme iki sanığı da ömür boyu hapis cezasına çarptırırken, belirli bir asgari infaz süresini tamamlamadan şartlı tahliye başvurusu yapamayacaklarına hükmetti.

Hakim kararında, "Anthony Littler sıradan bir akşam evine dönüyordu. Hayatı sebepsiz yere elinden alındı. Adalet çok geç geldi ancak sonunda yerini buldu." ifadelerini kullandı.

Soğuk dosyalarda yeni dönemin simgesi oldu

Uzmanlar, davanın İngiltere'de "cold case" (soğuk dosya) soruşturmalarının en dikkat çekici örneklerinden biri olarak kayıtlara geçtiğini belirtiyor.

Soruşturma, yalnızca aile üyelerinin yıllar sonra verdiği ifadelerin değil, uzun soluklu gizli polis operasyonlarının da onlarca yıl önce işlenmiş cinayetlerin çözülmesinde ne kadar etkili olabileceğini ortaya koydu.

Polis yetkilileri ise Anthony Littler'ın yakınlarına hitaben yaptıkları açıklamada, "42 yıl boyunca bekledikleri adalet sonunda sağlandı. Bu karar, zamanın geçmesinin cinayet soruşturmalarının sona ereceği anlamına gelmediğini gösteriyor." değerlendirmesinde bulundu.

Alevlerin kısa sürede tüm binayı sardığı olayda depo tamamen yanarken, içeride bulunan tüm ticari ürünler, profesyonel berber koltukları, kuaför ekipmanları, makineler, sarf malzemeleri ve stoklar kullanılamaz hale geldi.

İtfaiye ekiplerinin saatler süren yoğun müdahalesine rağmen deponun büyük bölümü kurtarılamadı. Essex İtfaiyesi, benzer büyüklükteki depo yangınlarında önceliğin alevlerin çevredeki binalara sıçramasını önlemek olduğunu, yangının tamamen söndürülmesinin ardından ise kapsamlı bir yangın incelemesi başlatıldığını belirtiyor.

Yaklaşık £1 Milyonluk Kayıp

Yangında yalnızca bina değil, işletmenin tüm ticari varlığı da büyük ölçüde yok oldu.

İlk belirlemelere göre depo binası, ticari stoklar ve profesyonel ekipmanlarla birlikte yaklaşık £1 milyon değerinde maddi zarar meydana geldi.

Yangının ardından depoda bulunan ürünlerin tamamının kullanılamaz hale geldiği, işletmenin müşterilere sevk edilmeyi bekleyen siparişlerinin de yangından etkilendiği öğrenildi.

İngiltere Genelinde Berber Sektörüne Tedarik Sağlıyordu

Gürcan Çerikçi ve Süleyman Akçil'in işletmesi, GNT Furniture, Barber Time ve MyBarber Supplier markaları aracılığıyla İngiltere genelindeki berber ve kuaför salonlarına profesyonel ekipman ve malzeme tedariki gerçekleştiriyordu.

Depoda, söz konusu markalara ait çok sayıda profesyonel berber koltuğu, yıkama üniteleri, mobilyalar, elektrikli ekipmanlar ve çeşitli sarf malzemeleri bulunuyordu. Yangın nedeniyle bu ürün stoklarının tamamının zarar gördüğü belirtildi.

"Yeni Depo Bulana Kadar Kapalıyız"

Yangının ardından işletme faaliyetlerini geçici olarak durdurmak zorunda kaldı.

İşletme ortaklarından Gürcan Çerikçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda yaşanan felaketi şu sözlerle duyurdu:

"Bugün maalesef depomuz yandı. Yeni bir depo buluncaya kadar maalesef kapalıyız."

Paylaşımın ardından çok sayıda müşteri, sektör temsilcisi ve iş insanı geçmiş olsun mesajları yayımlayarak desteklerini iletti.

Yangının Nedeni Araştırılıyor

Yetkililer, yangının kesin çıkış nedeninin yapılacak teknik incelemenin ardından belirleneceğini açıkladı. İlk bilgiler, yangının işletmeye ait depoda başlamadığı ve komşu depodan sıçradığı yönünde olsa da, olayın kesin nedeni resmi yangın soruşturmasının tamamlanmasının ardından netlik kazanacak. Essex İtfaiyesi'nin standart uygulaması gereği, güvenliğin sağlanmasının ardından olay yerinde ayrıntılı yangın incelemesi yürütülüyor.

LONDRA

DEM Müzecilik, antik medeniyetleri ileri teknoloji ve deneyim tasarımıyla buluşturan yeni projesi Timewalk Exhibition’ı Londra’da ziyaretçilerle buluşturdu. Londra’da kapılarını açan sergi, Göbeklitepe’den başlayarak Babil, Antik Mısır, Maya ve Rapa Nui uygarlıklarını tek bir sürükleyici anlatıda buluşturuyor. 12 bin yıllık insanlık tarihini farklı medeniyetler üzerinden tek bir deneyimde anlatan sergi, bu özelliğiyle Londra’da bir ilk olma niteliği taşıyor.

Yaklaşık iki buçuk yıllık çalışmanın ardından 250’den fazla tarihçi, tasarımcı, mimar, mühendis ve teknoloji uzmanının katkısıyla hazırlanan Timewalk Exhibition, arkeolojik araştırmalar temel alınarak geliştirildi. Görsel-işitsel teknolojiler ve çok duyulu deneyim tasarımıyla ziyaretçilere tarihin içinde yolculuk yapma imkânı sunan sergide, 25 dilde sesli rehber ve çocuklara özel anlatım seçeneği de yer alıyor.

Açılışa, Londra Belediye Başkanı’nın İş ve Büyümeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Howard Dawber da katıldı. Konuşmasına Türkçe “Hoş geldiniz” diyerek başlayan Dawber, Londra’nın uluslararası kültür projelerine verdiği öneme dikkat çekerek Timewalk Exhibition’ın kentin kültür ve sanat yaşamına önemli katkı sağlayacağını söyledi.

DEM Müzecilik Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Uğur Esin, Timewalk Exhibition ile Türkiye’den dünyaya uzanan yeni bir kültür köprüsü kurduklarını belirterek, insanlığın ortak mirasını çağdaş teknolojilerle yeniden yorumlamayı hedeflediklerini ifade etti.

DEM Müzecilik CEO’su Eda Bildiricioğlu ise Timewalk Exhibition’ın yalnızca bir sergi değil, ziyaretçileri tarihin içine davet eden sürükleyici bir deneyim olduğunu belirterek, Londra ile başlayan bu kültür yolculuğunu dünyanın farklı şehirlerine taşımayı hedeflediklerini söyledi.

Açılışta konuşan tarih danışmanları Laurence Blair, Dr. Edward Scrivens ve Prof. Eleanor Robson da serginin bilimsel altyapısı ve tarihsel doğruluğuna dikkat çekti. Akademisyenler, antik uygarlıkların yalnızca kalıntılarıyla değil, çağdaş teknolojilerle yeniden canlandırılarak ziyaretçilere benzersiz bir tarih deneyimi sunulduğunu vurguladı.

Daha önce Ayasofya Tarih ve Deneyim Müzesi ile Efes Deneyim Müzesi projeleriyle 15 uluslararası ödül kazanan DEM Müzecilik, Timewalk Exhibition ile deneyim müzeciliği alanındaki birikimini ilk kez yurtdışına taşıyarak Türkiye’nin kültürel mirasını uluslararası ziyaretçilerle buluşturuyor.

Yüksek faiz oranları alımları yavaşlatmakla birlikte uzun vadede İngiltere'deki konut fiyatlarının cazibesini koruduğu belirtilmektedir.

Kısa Başlıklarla Genel Görünüm

• İngiltere genelinde konut fiyatları son iki yılın en hızlı artışını kaydetti.
• Lloyds Konut Fiyat Endeksi'ne göre, Birleşik Krallık konut fiyatları Haziran 2026'da yıllık bazda %0,6 arttı.
• Ocak ayında konut fiyatları aylık bazda %0,1 artış gösterdi, ancak bu artış piyasa beklentilerinin altında kaldı.
• Londra'da konut fiyatları yıllık bazda %1 gerilerken, Güneydoğu İngiltere'de düşüş oranı %2,2 oldu.
• ONS verilerine göre Eylül 2025 itibarıyla Londra dışındaki tüm bölgeler yıllık fiyat artışı kaydetti.
• İngiltere'de ortalama ev fiyatı 260.828 sterlin ile geçtiğimiz yılın Ağustos ayındaki zirvenin %4,5 altında seyrediyor.

Genel Konut Piyasası Eğilimleri

İngiltere'de konut fiyatları son 25 yılda 4,5 kat artış göstermiştir. RICS konut fiyatları göstergesi yaklaşık iki yıl sonra ilk kez pozitife dönmüştür. Ancak yüksek faiz oranları, konut alım hızını etkileyen önemli bir faktör olmaya devam etmektedir.

Londra ve Bölgesel Farklılıklar

Londra, İngiltere'nin genel konut piyasasından farklı bir seyir izlemektedir. ONS verilerine göre, Eylül 2025 itibarıyla Londra dışındaki tüm bölgeler yıllık bazda fiyat artışı gösterirken başkentte yıllık %1'lik bir düşüş yaşanmıştır. Güneydoğu İngiltere'de ise bu düşüş oranı %2,2'ye ulaşmıştır. Londra'daki bazı örnek daire fiyatları 580.000 sterlin ile 925.000 sterlin arasında değişebilmektedir. Bu durum, yatırımcıların sadece Londra'ya odaklanmak yerine diğer bölgeleri de değerlendirmesi gerektiğini göstermektedir.

Yatırım Cazibesi: İngiltere ve Londra

İngiltere genelinde konut piyasası uzun vadede güçlü bir yatırım aracı olmaya devam etmektedir. Geçmiş 25 yıllık verilere bakıldığında, konut fiyatlarında önemli bir artış eğilimi görülmektedir. Ancak, yüksek faiz oranları ve genel ekonomik belirsizlikler kısa vadede alım kararlarını etkileyebilir. Londra, yüksek kira gelirleri ve uzun vadeli değer artışı potansiyeliyle hâlâ cazip bir yatırım merkezi olsa da, kısa vadeli düşüşler ve diğer bölgelerdeki artışlar, yatırım stratejilerinin çeşitlendirilmesini gerektirebilir.

Practical Takeaway

• Bölgesel Araştırma Yapın: Sadece Londra'ya odaklanmak yerine, İngiltere'nin diğer bölgelerindeki fiyat artışlarını ve yatırım potansiyellerini değerlendirin.
• Uzun Vadeli Perspektif: İngiltere konut piyasası uzun vadede genellikle değerini koruyan ve artıran bir piyasadır. Kısa vadeli dalgalanmalar yerine uzun vadeli yatırım hedefleri belirleyin.
• Faiz Oranlarını Takip Edin: Yüksek faiz oranları alım gücünü etkilediği için, piyasa faiz oranlarını ve mortgage koşullarını yakından takip edin.
• Profesyonel Danışmanlık: İngiltere'de ev satın alma süreçleri ve mortgage sistemi hakkında detaylı bilgi almak için uzmanlardan destek alın.

Ziyaret sırasında Büyükelçi Atılgan, Büyükelçi Ertaş'a günün anısına bir buket çiçek takdim ederken, iki ülke arasındaki güçlü bağlar ve Kıbrıs Türk halkının dayanışması vurgulandı.

Türkiye Cumhuriyeti her zaman Kıbrıs Türk halkının yanında

Büyükelçi Atılgan yaptığı konuşmada şu ifadelere yer verdi:

“Kıbrıs Türk halkının varoluş mücadelesinin dönüm noktası olan 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı’nın 52. yıldönümü münasebetiyle, Birleşik Krallık’taki Kıbrıs Türk toplumunu temsil eden sivil toplum kuruluşlarımızın temsilcileri ile birlikte sizleri ziyaret etmekten onur duyuyoruz.

20 Temmuz 1974 tarihi Kıbrıs Türk halkı için; yok oluşun eşiğinden umuda, korkudan güvene ve esaretten özgürlüğe uzanan tarihi bir dönüm noktasıdır. Bugün Kıbrıs Adası’nda barıştan, güvenlikten ve Kıbrıs Türk halkının özgür iradesinden söz edebiliyorsak, bunun temelinde Kıbrıs Türk halkının Rum hükümdarlığı altına girmemek için verdiği destansı varoluş mücadelesi ve Anavatan Türkiye’nin uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve sorumluluklarını kararlılıkla yerine getirmesi yatmaktadır.

Aradan geçen 52 yıla rağmen, Kıbrıs Türk halkının kalbindeki duygular ilk günkü kadar güçlüdür.

Bizler bugün Birleşik Krallık’ta yaşıyor olabiliriz; ancak nerede olursak olalım, tarihimize, milli davamıza ve Anavatanımızla aramızdaki sarsılmaz gönül bağına sahip çıkmaya devam ediyoruz.

Türkiye Cumhuriyeti, her zaman olduğu gibi bugün de Kıbrıs Türk halkının haklı davasının en güçlü destekçisi olmaya devam etmektedir. Bu sarsılmaz dayanışma, bizlere güven vermekte; gelecek nesillerimize umut aşılamaktadır.

Sayın Büyükelçim,

Zatıâlinizin şahsında Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne ve aziz Türk milletine en kalbi şükranlarımızı sunuyoruz.

Birleşik Krallık’taki Kıbrıs Türk toplumu olarak, milli davamızın haklılığını anlatmaya ve Anavatanımızla omuz omuza çalışmaya aynı inanç ve kararlılıkla devam edeceğiz.

Bu anlamlı yıldönümünde başta şehitlerimizi rahmet ve minnetle, kahraman gazilerimizi saygı ve şükranla anıyoruz. Bizlere emanet edilen özgürlüğün ve devletimizin kıymetini daima bileceğiz. 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramımızı en içten dileklerimle kutluyor; ev sahipliğiniz için teşekkür ediyoruz.”

Kutlama mesajı sosyal medyada paylaşıldı

Ziyarete ilişkin fotoğraflar, KKTC Londra Temsilciliği'nin sosyal medya hesaplarından kamuoyuyla paylaşıldı.

Paylaşımda şu ifadelere yer verildi:

"20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramımızın 52. yıldönümü münasebetiyle, Birleşik Krallık'ta yaşayan Kıbrıs Türk toplumu temsilcilerinden oluşan bir heyetle Türkiye Cumhuriyeti Londra Büyükelçisi Sayın Osman Koray Ertaş'a bir ziyaret gerçekleştirdik. 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramımız kutlu olsun."

Paylaşım, Birleşik Krallık'ta yaşayan Kıbrıs Türkleri tarafından da yoğun ilgi gördü.

Türkiye'nin Londra Büyükelçiliği'nden teşekkür mesajı

Türkiye'nin Londra Büyükelçiliği de ziyarete ilişkin fotoğrafları sosyal medya hesaplarından yayımlayarak, KKTC vatandaşlarının Barış ve Özgürlük Bayramı'nı kutladı.

Büyükelçiliğin paylaşımında, "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı kardeşlerimizin Barış ve Özgürlük Bayramını kutlarız" başlığı kullanılırken, şu ifadelere yer verildi:

"Barış ve Özgürlük Bayramı'nın 52. yıl dönümü vesilesiyle ziyaretimize gelen KKTC Temsilciliği ve Kıbrıs Türk toplumu temsilcilerine teşekkür ederiz."

Paylaşımda, Türkiye ile KKTC arasındaki tarihi bağlara ve Kıbrıs Türk halkıyla sürdürülen dayanışmaya da vurgu yapıldı.

Dışişleri Bakanlığı'nın mesajı Londra'dan da paylaşıldı

Türkiye'nin Londra Büyükelçiliği, günün anlam ve önemine ilişkin olarak Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı kutlama mesajını ve görselini de sosyal medya hesaplarından takipçileriyle paylaştı.

Bakanlığın açıklamasında, Kıbrıs Barış Harekâtı'nın Kıbrıs Türk halkının güvenliği ve geleceği açısından tarihi bir dönüm noktası olduğu belirtilerek şu değerlendirmelere yer verildi:

"Kıbrıs Türk halkının özgürlük mücadelesini taçlandıran Kıbrıs Barış Harekâtı'nın 52. yıldönümünü gururla kutluyoruz."

Açıklamada, Türkiye'nin 20 Temmuz 1974 tarihinde 1960 Garanti Antlaşması'ndan doğan hak ve yükümlülükleri çerçevesinde harekete geçerek Kıbrıs Türk halkının can güvenliğini ve Ada'daki varlığını güvence altına aldığı ifade edildi.

Bugün Kıbrıs Türk halkının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti çatısı altında huzur, güven ve özgürlük içinde yaşamını sürdürdüğü belirtilen açıklamada, Türkiye'nin garantör ülke olarak KKTC'nin hak ve menfaatlerini korumayı sürdüreceği vurgulandı.

"Egemen eşitlik için destek sürecek"

Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, Anavatan ve Garantör Türkiye'nin, Kıbrıs Türk halkının özden gelen hakkı olarak nitelendirilen egemen eşitlik ve eşit uluslararası statüsünün tanınması yönündeki çabalarını kararlılıkla sürdüreceği ifade edildi.

Mesajın sonunda ise Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında şehit olan Mehmetçikler ve Mücahitler rahmetle anılırken, gazilere de minnet duyguları dile getirildi.

Birleşik Krallık'taki kutlamalar ve gerçekleştirilen ziyaretler, Kıbrıs Türk toplumunun 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı'nı her yıl olduğu gibi bu yıl da birlik, beraberlik ve dayanışma ruhu içinde idrak ettiğini bir kez daha ortaya koydu.

Khan'ın Lordlar Kamarası'na katılacak olması, İşçi Partisi içinde yeni dönemde üst düzey bir göreve getirileceği yönündeki kulisleri hızlandırdı. Özellikle Burnham liderliğinde kurulacak hükümette İçişleri, Ulaştırma veya Yerel Yönetimler gibi bakanlıklarda görev alabileceği konuşuluyordu.

"Önceliğim Londra" mesajı

Ancak İngiliz basınına yansıyan bilgilere göre Sadiq Khan, bu iddialara kapıyı kapattı. Başbakan Keir Starmer'a doğrudan mesaj verdiği belirtilen Khan'ın, yeni hükümette bakan olarak görev almak istemediğini açık şekilde ifade ettiği bildirildi.

Khan'a yakın kaynaklar, Londra Belediye Başkanlığı görev süresinin son iki yılına odaklanmayı tercih ettiğini, devam eden ulaşım, konut, çevre ve güvenlik projelerini tamamlamayı hedeflediğini belirtiyor.

Lord olacak ama belediye başkanlığı sürecek

Uzmanlara göre Lordlar Kamarası üyeliği ile Londra Belediye Başkanlığı görevini aynı anda yürütmesinin önünde hukuki bir engel bulunmuyor. Bu nedenle Khan'ın belediye başkanlığı görevini sürdürürken Lordlar Kamarası çalışmalarına da katılması bekleniyor. Lordlar Kamarası, Avam Kamarası'ndan geçen yasa tasarılarını inceleyen, değiştirebilen ve denetleyen Birleşik Krallık'ın ikinci yasama organı olarak görev yapıyor.

2028 belirsizliği sürüyor

Sadiq Khan'ın siyasi geleceği ise henüz netleşmiş değil. 2024 seçimlerinde üçüncü kez Londra Belediye Başkanı seçilen Khan'ın, 2028'de yapılması beklenen yerel seçimlerde dördüncü dönem için aday olup olmayacağı konusunda herhangi bir açıklama yapılmadı.

Yakın çevresi, Khan'ın bu konuda kararını görev süresinin ilerleyen dönemlerinde vereceğini ve şu aşamada tüm dikkatini Londra'nın yönetimine verdiğini ifade ediyor.

Atamalar tartışma meydana getirdi

Starmer'ın görevden ayrılmadan hemen önce yaptığı 26 kişilik soyluluk ataması ise İngiliz siyasetinde tartışmaları da beraberinde getirdi. Muhalefet partileri ve bazı anayasa uzmanları, görev değişimine günler kala yapılan toplu atamaların zamanlamasını eleştirirken, İşçi Partisi ise bu isimlerin kamu hizmetine yaptıkları katkılar nedeniyle seçildiğini savundu.

Khan'ın Lordlar Kamarası'na katılması, hem İşçi Partisi içinde etkisini artıracak hem de ulusal siyasette daha görünür bir rol üstlenmesini sağlayacak. Ancak mevcut tablo, deneyimli siyasetçinin en azından kısa vadede Westminster'daki bakanlık koltuğu yerine Londra Belediye Başkanlığı görevini tamamlamayı tercih ettiğini gösteriyor.

Törene velilerin yanı sıra KKTC Londra Temsilciliği Eğitim ve Kültür Ataşesi Deniz Özalp, İngiltere Türk Dili ve Kültürü Eğitim Konsorsiyumu Başkanı Necmi Hasanoğlu, Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ali Temizel ve Yeditepe Üniversitesi Araştırma Görevlisi Nagehan Kaşıkçı da katıldı.

Saygı duruşu ve İstiklâl Marşı ile başlayan törende konuşan Wimbledon Türk Okulu Başkanı Atilla Abacıoğlu, öğrencilerin başarılarını kutlamanın yanı sıra önemli bir birlikteliğin heyecanını yaşadıklarını belirtti.

Abacıoğlu, “Çocuklarımızın emeklerinin karşılığını aldığı bu anlamlı günde, aynı hedef doğrultusunda çalışan iki okul olarak güçlerimizi birleştirmenin heyecanını yaşıyoruz. Birlikte hareket ederek öğrencilerimize daha güçlü bir eğitim ortamı sunacağımıza inanıyoruz.” dedi.

Sutton Türk Okulu Başkanı Ebru Şeref ise konuşmasında kısa süre önce hayatını kaybeden eski Başkan Murat Şengüder’i rahmetle andı. Şeref, “Kaybından büyük üzüntü duyduğumuz Başkanımız Murat Şengüder’in eğitim alanındaki emeklerini ve ideallerini yaşatmak istiyoruz. Çocuklarımızın geleceği için oluşturduğumuz bu güç birliği, bizlere hem buruk hem de anlamlı bir mutluluk yaşatıyor.” ifadelerini kullandı.

Sunuculuğunu GCSE düzeyindeki öğrenciler Burcu Şeref ve Kerem Kaya’nın üstlendiği törende söz alan KKTC Londra Temsilciliği Eğitim ve Kültür Ataşesi Deniz Özalp, eğitim yılını başarıyla tamamlayan öğrencileri, öğretmenleri ve velileri tebrik ederek iyi tatiller diledi.

Özalp konuşmasında, “Çocuklarımızın Türk dilini ve kültürünü yaşatmaları, GCSE ve A Level Türkçe sınavlarında elde edecekleri başarılarla bunu hayatlarının önemli bir parçası hâline getirmeleri büyük önem taşıyor. Bu amaç doğrultusunda yürütülen çalışmalara destek vermeyi sürdüreceğiz.” dedi.

Törende konuşan İngiltere Türk Dili ve Kültürü Eğitim Konsorsiyumu Başkanı Necmi Hasanoğlu ise hafta içi yoğun okul programlarının ardından Türk dili ve kültürü derslerine devam eden tüm öğrencilerin takdiri hak ettiğini vurguladı.

Hasanoğlu, “Bu okullara düzenli olarak gelen tüm çocuklarımız birer kahramandır. Aynı zamanda velilerimizin çocuklarını desteklemesi, okullarımıza sahip çıkması ve gönüllü görevler üstlenmesi de büyük bir fedakârlık örneğidir.” dedi. Hasanoğlu ayrıca gelecek öğretim yılında her velinin okullara yeni bir aile kazandırarak desteğini sürdürmesi çağrısında bulundu.

Londra’yı ilk kez ziyaret ettiğini belirten Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ali Temizel de etkinlikte bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Temizel, yurt dışında Türk dili ve kültürünün gelecek nesillere aktarılması için çalışan öğretmenleri, okul yöneticilerini, velileri ve öğrencileri özverili çalışmalarından dolayı tebrik etti.

Konuşmaların ardından öğrenciler yıl boyunca hazırladıkları şiir, müzik ve kültürel gösterileri sahneledi. Programın devamında öğrenciler, öğretmenleri Esra Kahyaoğlu, Özge Kuruhan, İlknur Gökçer ve Arzu Yalçınkaya ile törene katılan davetlilerin elinden karnelerini aldı.

Karne töreni, marşlar eşliğinde çekilen toplu hatıra fotoğrafları ve veliler tarafından hazırlanan ikramların paylaşılmasıyla sona erdi. Etkinlik, iki Türk okulunun yeni dönemde ortak bir çatı altında yürüteceği çalışmaların ilk adımı olarak katılımcılar tarafından umut ve heyecanla karşılandı.

Bundan böyle dijital kimlik doğrulama sürecinin, yalnızca hükümet tarafından kabul edilen kayıtlı bir Right to Rent Digital Verification Service Provider (RtR DVSP) aracılığıyla yürütülmesi zorunlu olacak.

Amaç sahteciliği önlemek ve sistemi dijitalleştirmek

Right to Rent uygulaması ilk olarak 2014 Göçmenlik Yasası (Immigration Act 2014) kapsamında yürürlüğe girmişti. Düzenleme, ev sahiplerine kira sözleşmesi imzalamadan önce kiracı adaylarının Birleşik Krallık'ta yasal olarak ikamet etme hakkına sahip olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü getiriyor.

Son yıllarda dijital kimlik doğrulama sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte hükümet, bu süreci daha güvenli ve standart hale getirmek amacıyla yeni bir adım attı.

Yeni düzenleme, dijital doğrulama hizmeti sunan şirketlerin belirli teknik standartları karşılamasını ve resmi olarak kayıt altına alınmasını zorunlu hale getiriyor.

Ev sahiplerinin önünde üç farklı yöntem bulunuyor

Ulusal Konut Ev Sahipleri Birliği (NRLA) tarafından yapılan açıklamaya göre ev sahipleri Right to Rent yükümlülüklerini yerine getirmek için üç farklı yöntemden birini kullanabilecek:

Kiracının orijinal kimlik belgelerini yüz yüze inceleyerek manuel kontrol yapmak,

Home Office'in çevrim içi Right to Rent sistemi üzerinden paylaşım kodu (share code) kullanarak dijital kontrol gerçekleştirmek (uygun durumlarda),

Kimlik belgesi doğrulamasını elektronik ortamda yapmak istiyorlarsa, mutlaka kayıtlı bir RtR DVSP üzerinden hizmet almak.

Yeni zorunluluk yalnızca üçüncü yöntemi tercih edenleri kapsıyor. Manuel kontroller ve Home Office'in kendi çevrim içi sistemi kullanılmaya devam edecek.

Kurallara uymayan ev sahipleri yaptırımlarla karşılaşabilir

Uzmanlar, Right to Rent kontrollerinin eksik veya hatalı yapılmasının ev sahipleri açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Mevzuata uyulmaması halinde yüksek para cezaları uygulanabiliyor; bazı durumlarda ise cezai yaptırımlar da gündeme gelebiliyor.

NRLA, üyelerine yeni düzenlemeye hazırlıklı olmaları çağrısında bulunurken, dijital doğrulama hizmeti almayı planlayan ev sahiplerinin kullanacakları şirketlerin resmi olarak yetkilendirilmiş olup olmadığını kontrol etmelerini tavsiye ediyor.

Yeni uygulamanın, hükümetin göçmenlik kontrollerini tamamen dijital ortama taşıma stratejisinin önemli adımlarından biri olduğu değerlendiriliyor.

Keleş'e göre son yıllarda Brexit, Covid-19 pandemisi, Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki gerilimler ekonomiyi etkilese de Birleşik Krallık'ın küresel ticaret ağı ve güçlü finansal yapısı sayesinde ekonomi büyümeye devam ediyor.

"Birleşik Krallık hiçbir zaman çok kötü olmuyor" diyen Keleş, ülkenin yaklaşık 4,2 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğüyle dünyanın en büyük ekonomileri arasında yer aldığını, IMF tahminlerine göre ise 2030 yılında 5,4 trilyon dolarlık bir ekonomiye ulaşmasının beklendiğini ifade etti.

Jeopolitik krizlerin etkisi sınırlı kaldı

İran-İsrail geriliminin ardından enerji fiyatlarında yaşanan dalgalanmanın lojistik maliyetlerini etkilediğini belirten Keleş, nakliye maliyetlerinde sektör ve ülkeye göre yüzde 5 ila yüzde 30 arasında artışlar yaşandığını söyledi.

Ancak petrol fiyatlarının yeniden gerilemesiyle birlikte taşımacılık maliyetlerinin büyük ölçüde eski seviyelerine döndüğünü belirten Keleş, savaşın etkisinin kısa süreli kaldığını ifade etti.

İngiltere'nin ithalatı 1 trilyon doları aştı

Keleş'in dikkat çektiği en önemli verilerden biri ise İngiltere'nin ithalat hacmi oldu.

İlk dört aylık verilere göre ülkenin ithalatının yüzde 23 büyüyerek 358 milyar dolara ulaştığını belirten Keleş, yıllık bazda ithalat hacminin 1 trilyon doların üzerine çıktığını, önümüzdeki 3 ila 5 yıl içinde ise 1,2-1,3 trilyon dolara ulaşabileceğini söyledi.

Bu büyüklüğün Türkiye açısından büyük fırsatlar sunduğunu vurgulayan Keleş, İngiltere'nin dünyanın en büyük ithalat pazarlarından biri olduğunu ifade etti.

Türkiye'nin ihracatında bazı sektörlerde gerileme var

Keleş'in paylaştığı verilere göre Türkiye'nin Birleşik Krallık'a ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre 6,8 milyar dolardan 6,5 milyar dolara geriledi.

Buna karşılık İngiltere'nin Türkiye'ye ihracatı 2,8 milyar dolar seviyesinde kaldı.

Sektörel bazda ise dikkat çekici farklılıklar bulunuyor.

İngiltere'nin otomotiv ithalatı yüzde 14 artarken, Türkiye'nin bu alandaki ihracatında yüzde 18 düşüş görüldü.

Tekstil ve hazır giyimde İngiltere'nin ithalatı yüzde 4 büyürken, Türkiye'nin ihracatı yüzde 7 geriledi.

Buna karşın çelik sektöründe yüzde 82'lik güçlü bir artış yaşandı.

Gıda ithalatında ise İngiltere pazarı yüzde 8 büyüdü. Türkiye'nin performansının bazı ürünlerde düştüğünü, bazılarında ise arttığını belirten Keleş, yıl sonunda daha net bir tablonun ortaya çıkacağını söyledi.

Verilerde Türkiye ile İngiltere arasında kayıt farkı bulunuyor

Keleş, iki ülkenin dış ticaret istatistikleri arasında metodolojik farklılıklar bulunduğunu da dile getirdi.

Buna göre Türkiye'den Almanya gibi üçüncü ülkeler üzerinden İngiltere'ye gönderilen ürünler, İngiliz makamlarınca Türk menşeli olarak kaydedilirken, Türkiye'nin ihracat kayıtlarında farklı yöntemler uygulanabiliyor.

Bu nedenle iki ülkenin açıkladığı dış ticaret rakamlarının birbirinden farklı göründüğünü belirten Keleş, her iki kayıt sisteminin de kendi yöntemleri açısından doğru olduğunu ifade etti.

Geçen yıl iki ülke arasındaki mal ticareti İngiltere kayıtlarında 27 milyar dolar, Türkiye verilerinde ise yaklaşık 24 milyar dolar olarak yer aldı.

Yeni Serbest Ticaret Anlaşması kritik önemde

Röportajda gündeme gelen en önemli başlıklardan biri de Türkiye ile Birleşik Krallık arasında güncellenmesi planlanan Serbest Ticaret Anlaşması oldu.

Taraflar arasındaki müzakerelerde beşinci tur görüşmeler tamamlanırken, yeni anlaşmanın dijital ticaret ve hizmetler gibi alanları da kapsaması bekleniyor.

Keleş, hem Türk hem de İngiliz tarafının anlaşmayı sonuçlandırma konusunda istekli olduğunu belirterek iş dünyasının sürecin hızlanmasını istediğini söyledi.

Bu noktada İngiltere-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması'nın Türkiye açısından yeni bir rekabet oluşturduğunu vurgulayan Keleş, özellikle otomotiv, tekstil, elektrik-elektronik ve yapı malzemeleri gibi sektörlerde Hindistan'ın önemli bir rakip haline gelebileceğini ifade etti.

Mermer sektöründe rekabetin şimdiden hissedilmeye başlandığını belirten Keleş, güncellenmiş STA'nın mümkün olan en kısa sürede yürürlüğe girmesinin Türk ihracatçıları açısından kritik olduğunu söyledi.

"Brexit Türkiye için ticari fırsat da oluşturdu"

Yaklaşık 28 yıldır İngiltere pazarında faaliyet gösterdiğini belirten Keleş, Brexit'in iş dünyası açısından önemli zorluklar yarattığını söyledi.

Yeni sertifikasyon süreçleri, değişen mevzuat ve ticaret kuralları nedeniyle bazı Avrupa ülkeleriyle yapılan ticaretin durdurulmak zorunda kaldığını ifade eden Keleş, buna rağmen Brexit'in Türkiye açısından önemli fırsatlar da sunduğunu dile getirdi.

İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ardından yeni ticaret ortakları arayışına yöneldiğini belirten Keleş, Türkiye'nin bu süreçte stratejik ülkelerden biri haline geldiğini söyledi.

İngiltere pazarına girecek şirketlere üç tavsiye

İngiltere'de yatırım veya ihracat yapmak isteyen Türk şirketlerine de tavsiyelerde bulunan Keleş, ilk olarak pazarın çok iyi analiz edilmesi gerektiğini söyledi.

İkinci olarak, İngiltere'de deneyimli ve güvenilir bir iş ortağıyla çalışmanın büyük avantaj sağlayacağını belirtti.

Üçüncü tavsiyesi ise mevzuata hâkim güçlü bir muhasebe ve hukuk danışmanlığı alınması oldu.

Keleş, dünyanın en rekabetçi pazarlarından biri olan Birleşik Krallık'ta başarılı olabilmek için yerel düzenlemelerin doğru yönetilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.

CNBC-e'nin haberine göre, iş dünyası temsilcileri Türkiye ile Birleşik Krallık arasında güncellenmesi planlanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın tamamlanmasının, Türk şirketlerinin dünyanın en büyük ithalat pazarlarından biri olan İngiltere'deki konumunu daha da güçlendireceğini değerlendiriyor.

Belediyeler tarafından Büyük Londra İdaresi’ne (GLA) sunulan başvuruda, söz konusu politikanın yerel yönetimlerin vatandaşlar için yüksek oranda uygun fiyatlı konut üretmesini zorlaştıracağı ve geliştiricilerin sosyal konut yükümlülüklerini azaltacağı savunuldu.

“Londra yatırım aracına dönüşüyor”

Tower Hamlets Belediye Başkanı Lutfur Rahman, kararın kentin geleceğini tehdit ettiğini belirterek, "Uygun fiyatlı konut ihtiyacının zirve yaptığı bir dönemde kotayı düşürmek skandaldır. Londra, çalışan insanların yaşayabileceği bir şehir olmaktan çıkıp süper zenginler için bir yatırım aracına dönüşüyor." ifadelerini kullandı.

Lewisham Belediye Başkanı Liam Shrivastava ise belediyelerinde 10 bin 500'den fazla hanenin sosyal konut bekleme listesinde bulunduğunu, yaklaşık 2 bin 450 ailenin de geçici barınma merkezlerinde yaşadığını belirterek, alınan kararın "sıradan Londralılar için yıkıcı sonuçlar doğuracağını" söyledi.

Belediyelerin hukuki itirazı neye dayanıyor?

Davacı belediyeler, Khan yönetiminin Londra Planı'nda böylesine önemli bir değişikliği gerekli yasal prosedürü işletmeden yaptığını öne sürüyor. Başvuruda;

• Politika değişikliğinin yeterli kamu istişaresi yapılmadan kabul edildiği,
• Yüzde 20'lik yeni sınırı destekleyecek somut kanıt ortaya konulmadığı,
• Tüm Londra ilçelerine tek tip uygulama getirmenin hukuki gerekçesinin bulunmadığı

iddialarına yer verildi.

Khan yönetimi neden kotayı düşürdü?

Londra Büyükşehir Belediyesi ise uygulamanın kalıcı değil, "geçici acil önlem" olduğunu savunuyor. Kentte artan inşaat maliyetleri, yüksek faiz oranları ve finansman sıkıntısı nedeniyle çok sayıda büyük konut projesinin durma noktasına geldiğini belirten City Hall, uygun fiyatlı konut oranının yüzde 20'ye çekilmesiyle ekonomik olarak askıya alınan projelerin yeniden başlayacağını ve sonuçta daha fazla konut üretileceğini ifade ediyor.

İnşaat sektörü temsilcilerinin bir bölümü de mevcut yüzde 35 şartının birçok projeyi ekonomik açıdan uygulanamaz hale getirdiğini savunurken, belediyeler ise bunun geliştiricilerin kârını artıracağını, buna karşılık sosyal konut üretimini azaltacağını dile getiriyor.

Londra'da konut krizi büyüyor

Son yıllarda Londra'da hem özel sektör hem de sosyal konut üretiminde ciddi bir yavaşlama yaşanıyor. Artan inşaat maliyetleri, yüksek kredi faizleri ve ekonomik belirsizlik nedeniyle çok sayıda proje ertelenirken, belediyelerin sosyal konut bekleme listeleri rekor seviyelere ulaştı. Bu tablo, uygun fiyatlı konut hedeflerinin düşürülmesi konusunu yalnızca bir planlama tartışması olmaktan çıkarıp Londra'nın en önemli siyasi ve sosyal gündemlerinden biri haline getirmiş durumda.

City Hall tarafından hazırlanan son analizler, yalnızca 2022 yılında yaşanan aşırı sıcak hava dalgalarının Londra ekonomisine yaklaşık 1,5 milyar sterlin zarar verdiğini ortaya koydu. Bu maliyetin; sağlık harcamaları, iş gücü verimliliğindeki düşüş, ulaşım altyapısında yaşanan aksaklıklar ve kamu hizmetlerindeki kesintilerden kaynaklandığı belirtiliyor.

1 milyon konut risk altında

Rapora göre, Londra'da yaklaşık 1 milyon konut aşırı sıcak nedeniyle yaşanması güç hale gelebilecek risk grubunda bulunuyor. Özellikle eski yapı stokuna sahip bölgelerde yalıtımın yetersiz olması ve yeşil alan eksikliği, binaların yaz aylarında tehlikeli derecede ısınmasına neden oluyor.

Sıcak hava dalgalarına karşı en kırılgan bölgelerde bulunan;

• 1.361 okul
• 60 hastane
• 351 huzurevi

yüksek risk grubunda yer alıyor. Uzmanlar, yaşlılar, kronik hastalar, çocuklar ve düşük gelirli ailelerin aşırı sıcaklardan en fazla etkilenen kesimler olduğuna dikkat çekiyor.

"Bu artık geleceğin değil bugünün sorunu"

Konuya ilişkin açıklama yapan Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, sıcaklık artışlarının artık teorik bir gelecek senaryosu olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Sıcaklık artışları artık geleceğe yönelik bir tehdit değil, Londralılar için büyüyen bir gerçeklik haline geldi. Bu durum evlerimizden caddelerimize, okullarımızdan hastanelerimize ve bakım hizmetlerimize kadar tüm topluluklarımızı doğrudan etkiliyor."

Khan ayrıca Londra'nın son yıllarda tropikal geceler, aşırı sıcaklar, şiddetli fırtınalar ve ani sel baskınları gibi olağanüstü hava olaylarını daha sık yaşamaya başladığını belirterek, şehrin bu yeni iklim koşullarına uyum sağlamakta uzun süre yavaş kaldığını kabul etti.

İngiltere'de sıcaklık rekorları kırılıyor

Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin Avrupa genelinde sıcak hava dalgalarının hem sıklığını hem de şiddetini artırdığına dikkat çekiyor. İngiltere tarihinde ilk kez 2022 yılında hava sıcaklığı 40 dereceyi aşarak 40,3°C'ye ulaşmış, bu durum ülke genelinde yüzlerce orman ve çalılık yangınına neden olmuştu. Aynı dönemde raylar eğilmiş, asfalt yollar zarar görmüş ve ulaşım ağında ciddi aksaklıklar yaşanmıştı.

Uzmanlara göre Londra'da "ısı adası etkisi" olarak bilinen olgu da sıcaklıkları daha da artırıyor. Yoğun betonlaşma, asfalt yüzeyler ve yeşil alan eksikliği nedeniyle kent merkezi, çevresindeki kırsal bölgelere göre geceleri bile birkaç derece daha sıcak kalabiliyor.

Yeni planda neler var?

"Heat Ready London" planı kapsamında;

• Kent genelinde ağaçlandırma ve yeşil alanların artırılması,
• Yeni binalarda iklime dayanıklı tasarım standartlarının yaygınlaştırılması,
• Aşırı sıcak dönemleri için erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi,
• Sağlık kuruluşları ile bakım evlerinin sıcak hava acil durum planlarının güncellenmesi,
• Toplumun sıcak çarpması ve aşırı sıcak riskleri konusunda bilinçlendirilmesi,
• Kritik altyapının yüksek sıcaklıklara karşı daha dayanıklı hale getirilmesi

gibi uygulamaların hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Uzmanlardan uyarı

İklim uzmanları, küresel sera gazı emisyonlarında ciddi bir düşüş sağlanmadığı takdirde Londra'da bugün istisnai kabul edilen sıcak hava dalgalarının önümüzdeki yıllarda yaz mevsiminin olağan bir parçası haline gelebileceğini belirtiyor. Bu nedenle yalnızca emisyonların azaltılması değil, şehirlerin yeni iklim koşullarına uyum sağlayacak şekilde yeniden planlanmasının da büyük önem taşıdığı vurgulanıyor.

Yeni stratejiyle Londra yönetimi, hem ekonomik kayıpları azaltmayı hem de özellikle yaşlılar, çocuklar ve sağlık sorunu bulunan vatandaşlar başta olmak üzere sıcak hava dalgalarının insan yaşamı üzerindeki etkilerini en aza indirmeyi amaçlıyor.

Uyarı, Birleşik Krallık genelinde havalimanları, havayolu şirketleri ve sektör kuruluşlarının ortaklaşa yürüttüğü "One Too Many" (Bir Kadeh Fazla) kampanyası kapsamında yapıldı. Kampanyanın temel mesajı ise net: "Sorumlu uçun, aksi halde bedelini ödeyebilirsiniz."

İki yıla kadar hapis cezası

İngiltere'de yürürlükte bulunan havacılık kurallarına göre, kabin ekibinin görevini yapmasını engelleyen, diğer yolcuların güvenliğini tehlikeye atan veya uçakta taşkınlık çıkaran kişiler ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor.

Kurallara göre;

• Uçmaya uygun olmadığı değerlendirilen yolcuların uçağa binmesi engellenebiliyor.
• Uçakta taşkınlık yapanlar iki yıla kadar hapis cezası alabiliyor.
• Uçağın kalkışını geciktiren yolcular 5 bin sterline kadar para cezasına çarptırılabiliyor.
• Olay nedeniyle uçağın başka bir havalimanına yönlendirilmesi halinde ortaya çıkan yakıt, iniş, konaklama ve operasyon maliyetleri sorumlu yolcudan tahsil edilebiliyor. Bu faturanın 80 bin sterline kadar ulaşabileceği belirtiliyor.

Ömür boyu uçuş yasağı da uygulanabiliyor

Yetkililer, yalnızca para cezası ve hapisle sınırlı kalınmadığını da vurguluyor. Bazı havayolu şirketleri, ciddi olaylara karışan yolcuları ömür boyu kara listeye alabiliyor. Böylece söz konusu kişiler ilgili havayoluyla bir daha seyahat edemiyor.

20'den fazla havalimanında uygulanıyor

Bu yıl yeniden başlatılan "One Too Many" kampanyası; Heathrow, Gatwick, Manchester, Birmingham, Glasgow, Liverpool, Londra City ve Londra Luton'un da aralarında bulunduğu 20'den fazla İngiliz havalimanında uygulanıyor.

Terminal ekranları, duty-free mağazaları, restoranlar ve sosyal medya üzerinden yolculara sürekli uyarılar yapılıyor. Kampanyanın amacı, özellikle yaz aylarında artış gösteren alkol kaynaklı taşkınlık olaylarını önlemek ve uçuş güvenliğini korumak.

Yeni önlemler gündemde

İngiltere'de havayolu şirketleri, son dönemde artan olaylar nedeniyle daha sert tedbirler alınmasını da talep ediyor. Sektör temsilcileri, havalimanlarında satılan alkol miktarının sınırlandırılması, sorun çıkaran yolcular için ulusal bir veri tabanı oluşturulması ve farklı havayolları arasında bilgi paylaşımının artırılması gibi önerileri hükümetin gündemine taşıdı.

Yetkililer ise yaz tatiline çıkan yolculara son kez şu çağrıyı yapıyor:

"Tatiliniz havalimanında başlamadan bitmesin. Alkol tüketiminde ölçülü olun, hem kendi seyahatinizi hem de diğer yolcuların güvenliğini riske atmayın."