Gomez-Pena, bir tatilde geçirdiği kazada boyun aşağı tüm vücut kontrolünü kaybettikten sonra felçli kalmış, eğitimine de ara vermek zorunda kalmış bir genç. Şimdi ise Neuralink’in çip teknolojisi sayesinde ekran imlecini hareket ettirebiliyor, pencereleri açıp kapatabiliyor ve sanal tuş takımlarıyla iletişim kurabiliyor. “Düşünce gücüyle bilgisayarda işlerimi yapabildiğimi görmek… bu gerçekten ‘magical’, büyülü bir his,” diye konuşuyor.

Operasyon, UCLH’nin National Hospital for Neurology and Neurosurgery bölümünde, Neuralink’in R1 robotik cerrahi sistemi kullanılarak yaklaşık beş saat sürdü. Kafatasında açılan küçük bir delik üzerinden yerleştirilen implante, 1.024 ultra ince elektrot aracılığıyla beynin el ve hareket kontrolünden sorumlu bölgesine bağlandı. Bu elektrotlar, beyindeki sinir sinyallerini kablosuz olarak bir bilgisayara ileterek yapay zekâ ile yorumlanmasını sağlıyor ve böylece kullanıcı sadece “elini hareket ettirmeyi düşünerek” imleci kontrol edebiliyor.

UCLH’de yürütülen GB-PRIME çalışmasının baş araştırmacısı ve nöroşirurji uzmanı Harith Akram, teknolojiyle elde edilen kontrol düzeyinin “akıl almaz” olduğunu, potansiyelinin ise felç sonrası yaşamı kökten değiştirebileceğini söylüyor. Araştırma halen güvenlik, etkinlik ve uygulama alanlarının belirlenmesi için erken aşamada olsa da, araştırmacılar bu tür beyin-bilgisayar arayüzlerinin ileride felç, inme ve nörodejeneratif hastalıklar gibi durumlarda hayat kalitesini ciddi şekilde artırabileceğine inanıyor.

Sebastian Gomez-Pena gibi gönüllüler, bu denemelerde sadece kendi bağımsızlıklarını artırmakla kalmayıp, tüm felçliler için umut verici bir yol haritası oluşturuyorlar. Neuralink teknolojisinin gelecekte daha geniş kullanıcılar ve farklı uygulamalar (örneğin robotik kol kontrolü ya da konuşma yeteneğinin yeniden kazanılması) için geliştirilmesi planlanıyor. Bu deneysel çalışma henüz tıp literatüründe hakemli makaleler olarak yayınlanmamış olsa da, elde edilen ilk bulgular bilim dünyasında büyük bir heyecan yaratıyor.

Azerbaycanlı-İngiliz Profesyoneller Derneği'nin kurucusu ve başkanı, çocuk cerrahı İlhama Caferli, yapay zeka teknolojilerinin sağlık, mühendislik ve bilimsel araştırma alanlarında yenilikçi yaklaşımların oluşmasına önemli katkı sağladığını söyledi. Etkinliğin, Azerbaycan ve Birleşik Krallık arasında bilimsel ve profesyonel işbirliğini genişletmek için önemli bir platform olduğunu belirtti.

Londra Şehri eski Belediye Başkanı David Wootton, konferansın ana hedefleri ve Azerbaycanlı ve İngiliz profesyoneller arasındaki işbirliğinin önemi hakkında konuştu.

Panel tartışmalarına Birleşik Krallık ve Avrupa'dan önde gelen üniversiteleri, araştırma merkezlerini ve teknoloji şirketlerini temsil eden uzmanlar katıldı. Konuşmalarda, yapay zekanın sağlık hizmetlerindeki tanı ve tedavi süreçleri üzerindeki etkisi, mühendislik ve bilimdeki veri tabanlı yenilikler ve dijital teknolojilerin gelecekteki перспектиfleri ele alındı. Etkinlikte ayrıca Azerbaycan Tıp Üniversitesi Rektör Yardımcısı Malahat Sultanova ve NICE, Imperial College London, King’s College London, Halliburton, UCLH NHS'nin yanı sıra diğer uluslararası kuruluşların temsilcileri de konuşma yaptı.

Etkinlik kapsamında, AABP ile Almanya'daki Azerbaycan Tıp Çalışanları Derneği (AMD) ve Universal Hastanesi arasında işbirliğine ilişkin mutabakat zaptları imzalandı. Bu belgeler, sağlık hizmetleri ve bilimsel araştırma alanlarında uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesini öngörüyor.

Etkinlikte konuşan Azerbaycan'ın İngiltere Büyükelçiliği Müsteşarı Gunel Salimova, Azerbaycan'ın yapay zeka ve dijital teknolojiler alanındaki başarılarından bahsetti. Son yıllarda ülkemizde yapay zekanın uygulanmasının, kamu yönetimi, sağlık hizmetleri, eğitim ve inovasyon ekosisteminin geliştirilmesinde öncelikli alanlardan biri haline geldiğini söyledi.

Sonunda, çeşitli alanlarda kendilerini öne çıkaran katılımcılara ve ortaklara, ayrıca etkinliğin başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesine katkıda bulunan kişilere ödüller verildi.

Konferansın Londra'daki Bakers' Hall'da düzenlendiğini belirtmek gerekir. Bu mekan, Londra şehrinin en eski tarihi salonlarından biridir, Orta Çağ'dan beri faaliyet gösteren meslek loncalarının merkezlerinden biri olarak kabul edilir ve şehrin tarihi ve kültürel mirasının önemli bir parçasını oluşturur.

Ayten Abbasli – AZERTAC

Erkek gelişiminden sorumlu Y kromozomunun milyonlarca yıldır gen kaybettiği biliniyor. Bazı araştırmalar, bu kaybın uzun vadede Y kromozomunun tamamen yok olabileceğine işaret ediyor. Ancak Japonya’dan gelen yeni bulgular, bu olası senaryonun insanlığın sonu anlamına gelmeyebileceğini gösteriyor.

Y-KROMOZOMUNUN KAYBOLMASI “KIYAMET” SENARYOSU OLMAYABİLİR

Evrimsel süreçte büyük ölçüde küçülen Y kromozomu, bugün yalnızca 55 kadar aktif geni barındırıyor. Bu da gelecekte “erkeksiz bir dünyaya doğru mu gidiyoruz?” sorusunu gündeme getirmişti.

Ancak Hokkaido Üniversitesi’nde yapılan araştırma, memelilerin tek bir cinsiyet mekanizmasına bağlı olmadığını ortaya koyuyor.

JAPON SPİNY RAT TÜRÜNDE Y-KROMOZOMU HİÇ YOK

Prof. Asato Kuroiwa liderliğindeki bilim ekibi, Japonya’ya özgü “Amami spiny rat” türünde hem Y kromozomunun hem de erkek gelişimini başlatan SRY geninin tamamen kaybolduğunu tespit etti.

Buna rağmen bu kemirgen türünde:

Erkekler normal şekilde doğuyor,

Tür sağlıklı biçimde çoğalmaya devam ediyor.

Bu durum bilim insanlarını şaşkına çevirdi.

Yeni Bir Cinsiyet Mekanizması: SOX9 Yakınındaki 17.000 Bazlık DNA Parçası

Araştırmacılar, erkek bireylere özgü minik bir DNA duplikasyonu keşfetti. SOX9 geninin yakınında bulunan 17.000 bazlık bu DNA parçası, Y kromozomunun yokluğunu telafi eden yeni bir cinsiyet belirleme sistemi gibi davranıyor.

Bu bulgu, memelilerde cinsiyetin sanılandan çok daha esnek olabileceğini, evrimin ihtiyaç duyulduğunda farklı genetik yollar oluşturabileceğini gösteriyor.

İNSANLIĞIN GELECEĞİ İÇİN NE İFADE EDİYOR?

Bilim insanlarına göre Y kromozomu ortadan kaybolsa bile, insanlık için tek seçenek yok oluş değil. Uzun vadede üç ana senaryo öne çıkıyor:

Cinsiyet belirleme mekanizması çökerse tür yok olabilir.

Evrim yeni bir “erkeklik mekanizması” geliştirir ve üreme sürer.

Farklı popülasyonlarda farklı mekanizmalar gelişirse, gelecekte birden fazla insan türü ortaya çıkabilir.

Uzmanlara göre bu ihtimaller milyonlarca yıl sonrasına ait; fakat spiny rat örneği, biyolojinin gelecekte ne kadar yaratıcı olabileceğini gösteriyor.

BİLİM DÜNYASI: “CİNSİYET SİSTEMİ SABİT DEĞİLDİR”

Araştırmacılar, bu keşfin memelilerde cinsiyet belirleme sisteminin sandığımız kadar katı bir yapıya sahip olmadığını, tam tersine evrimsel olarak değişebilir olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor.

Bu da insanlığın gelecekte tek bir kromozoma bağlı olmadığını gösteren önemli bir işaret olarak değerlendiriliyor.

Y-KROMOZOMU YOK OLUYOR MU? İNSANLIK İÇİN TEHLİKE ÇANI MI, EVRİMİN YENİ OYUNU MU?

Bilim insanlarına göre, Y kromozomu milyonlarca yıldır “eriyerek” küçülüyor.

166 milyon yılda yaklaşık 850 genini kaybetti ve geriye sadece 55 kaldı.

Bu hızla giderse 11 milyon yıl sonra tamamen yok olabilir.

Çalışan Sendikaları Kongresi (TUC) tarafından 2 bin 600 çalışanın katılımıyla yaptırılan ankette, istihdama katılan yetişkinlerin yapay zekayla ilgili endişe ve beklentileri ele alındı.

Ankete katılanların yüzde 51'i, yapay zekanın işlerini elinden alacağı veya işin yapılış şeklini değiştireceği konusunda endişeli olduğunu vurgularken 25-34 yaşındaki çalışanlarda bu endişeyi duyanların oranı yüzde 62 oldu.

Katılımcıların yüzde 50'si ise şirketlerin değil çalışanların yapay zekanın kullanımıyla ilgili söz sahibi olması gerektiğini belirtti.

TUC'den anketle ilgili yapılan açıklamada, büyük teknoloji firmalarının yapay zeka kullanımı neticesinde işten çıkarmalar yapabileceğine işaret edildi.

Ülkedeki işsizliğin son dört yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 4,7'ye yükseldiği hatırlatılan açıklamada, yapay zeka araştırma ve geliştirme çalışmalarına kamu bütçesinden milyarlarca sterlin ayrılırken çalışanların bu yeni teknolojilere kurban edilmemesi gerektiğine dikkati çekildi.

Açıklamada, yapay zeka kullanımının artmasının eşitsizliğe, çalışma şartlarında kötüleşmeye ve sosyal rahatsızlığa yol açabileceği uyarısını da yaptı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen TUC Genel Sekreter Yardımcısı Kate Bell, "Yapay zekanın dönüştürme potansiyeli var. Doğru şekilde geliştirilirse çalışanlar da bundan fayda sağlayabilir." ifadesini kullandı.

Bell, kontrolsüz bir gelişim halinde yalnızca yapay zeka geliştiricilerinin zenginleşeceğini, çalışanların ise hayatının zorlaşacağını belirtti.

Başbakan Keir Starmer’in açıkladığı sağlık planı ne gibi yenilikler getiriyor?

NHS uygulaması genişletiliyor: Yapay zekâ destekli My NHS GP bölümüyle semptomlarınıza göre yönlendirme alabileceksiniz. Analiz sonrası ihtiyaç duyan tüm hastalar aynı gün içinde GP randevusu alabilecek.
Hasta tabloları geliyor: Bekleme süresi, hasta yorumları ve klinik başarılar şeffaf şekilde gösterilecek.

Tek hasta kaydı dönemi: Tüm sağlık bilgileriniz tek bir dijital kayıtta toplanacak, 2028 itibarıyla erişime açık olacak.
Bazı bölümlere sevk gerekmeden erişim: Sırt ağrısı, ayak sağlığı, işitme testleri ve ruh sağlığı hizmetleri için kendi kendine başvuru mümkün olacak.
Yapay zekâ ve giyilebilir cihazlar: Sağlık personeline yardımcı olacak AI sistemleri ve ücretsiz takip cihazları yolda.
Mahalle sağlık merkezleri: 250-300 entegre bakım merkezi kurulacak, haftada 6 gün açık olacak.
18 hafta içinde tedavi hedefi geri geliyor.
Acil psikiyatri bölümleri kuruluyor: 85 yeni ruh sağlığı acil servisi planlanıyor.
Zayıflama iğneleri ve sağlık ödül programı: Obeziteye karşı önlemler artırılıyor.
Yeni personel yatırımı: Hemşire ve doktor sayısı artırılacak, yurtdışından alım sınırlanacak.

Bu karar, askeri amaçla geliştirilen İHA’ların sivil alanlarda da düzenli operasyonlar yürütebilmesinin önünü açıyor. Sertifikasyon, NATO’nun 4671 numaralı STANAG (Standardization Agreement) standardına dayandırıldı. Söz konusu standart, İHA’ların sivil hava trafiğiyle entegre biçimde, güvenli şekilde çalışabilmesi için teknik ve operasyonel kriterleri belirliyor.

Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), askeri İHA’ların sivil hava sahasında uçuşunu doğrudan yasaklamıyor ancak gerekli izin ve teknik uyumların sağlanmasını şart koşuyor. İngiltere’nin bu izni vermesi, İHA’ların sadece askeri değil, sivil görevlerde de yaygın ve güvenli biçimde kullanılabileceğini gösteren önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ) akademisyenleri, bor madeninden yüksek koruyuculuğa sahip, konforlu kullanım sunan cerrahi maske geliştirdi.

Hastane ve sanayide kullanılmak üzere muadillerine göre daha yüksek koruyuculuğa sahip, kullanım konforu sunan cerrahi maske geliştirmek isteyen Sağlık Bilimleri Fakültesi akademisyenleri proje hazırladı.

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının desteğiyle 2023 yılında hayata geçirilen proje kapsamında, bor madeninden maske üretilmesi için Isparta Süleyman Demirel Üniversitesinden tekstil mühendisliği ile Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesinden kimya, hemşirelik ve mikrobiyoloji bölümlerinde görevli akademisyenlerden destek alındı.

Yürütücülüğünü Prof. Dr. Arzu Özcan İlçe'nin yaptığı projede, Prof. Dr. Cevher Altuğ, Prof. Dr. Sibel Kaplan, Dr. Öğr. Üyesi Ganime Esra Soysal, öğretim görevlileri Şeyda Karabörk ve Sanaz Lakestani Sarkarati yer aldı.

Çalışmalar sonucu, "aktif karbonlu yüksek filtrasyonlu bor maske (AK-B-MASK)" ve "yüksek filtrasyonlu bor maske (B-MASK)" ismi verilen iki tür maske üretildi.

BAİBÜ Bilimsel Endüstriyel ve Teknolojik Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde testleri yapılan maskelerin, muadillerine göre kimyasal kirleticiler ile bakteri ve virüslere karşı daha yüksek filtreleme sağladığı belirlendi.

Türk Patent Enstitüsü üzerinden uluslararası düzeyde patent başvurusu yapılan maskenin, sonraki süreçte ticarileştirilmesi hedefleniyor.

- "Maskelerin seri üretimi için girişimlerimiz var"

BAİBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arzu Özcan İlçe, Türkiye için önemli element olan borun, uçak sanayi, mobilya endüstrisi ve ilaç sektörü gibi birçok alanda kullanıldığını söyledi.

Daha önce bordan cilt bakım ve yara kremi yaptıklarını aktaran İlçe, buradan elde ettikleri bilgilerden yola çıkarak cerrahi maske geliştirmek için çalışma yaptıklarını kaydetti.

İlçe, yüksek koruyuculuğa sahip kullanım konforu sunan maske geliştirmeyi amaçladıklarını dile getirerek, çalışmaları sonucu bor kullanarak iki tür maske ortaya çıkardıklarını anlattı.

Maskelerin özellikleri hakkında bilgi veren İlçe, şöyle devam etti:

"Diğer maskelerle kendi maskelerimizi karşılaştırdık. N95/FFP2 ve N99/FFP3 maskeleri bizi koruyor ama takan kişiyi zorluyor çünkü oldukça kalın dokuda oldukları için soluk alıp vermek oldukça zor. Ayrıca bunların karbondioksit retansiyonuna (birikme) neden olduğuna dair de çalışmalar var. Bizim maskemiz cerrahi maskeye benziyor, ortasında özel nanoteknolojiyle yerleştirdiğimiz borlu filtremiz var. Cerrahi maske, N95/FFP2, N99/FFP3 ve bizim borlu maskemizi önemli kimyasal kirleticiler olan uçucu organik bileşikler ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar açısından geçirgenliklerini karşılaştırdık. En az geçirgen olan, ortamdaki kirleticilerden en fazla koruyan bizim ürettiğimiz borlu maske olduğunu gördük. Maskelerin viral ve bakteriyel filtrasyonunun N99 ve N95 maske ile eş değer, kullanımının ise onlardan daha konforlu olduğunu gördük."

İlçe, maskelerin, sağlık sektörünün yanı sıra hayatın her alanında bulunan uçucu organik bileşikler, hava kirliliği ve kimyasalların olduğu ortamlarda da etkili olacağına inandıklarını ifade ederek, "Maskelerimiz hastanenin her alanında, yoğun bakımlar, ameliyathaneler, acil servisler, klinikler, ayrıca endüstride kimyasal kirleticilerin olduğu oto sanayide, boya sanayide ya da farklı endüstrilerde kullanılabilir." dedi.

Maskelerin seri üretimi için girişimde bulunduklarını vurgulayan İlçe, "Maskelerin uluslararası patent başvurularını gerçekleştirdik. Maskenin ticarileşmesi konusunda yatırımcılardan destek bekliyoruz." diye konuştu.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) düzenlenen TEKNOFEST'e katılmak isteyen ziyaretçiler, etkinliğin son gününde girişlerde uzun kuyruklar oluşturdu.

Dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST KKTC devam ediyor.

Festival, KKTC Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ana yürütücülüğünde 132 paydaş kurumla eski Ercan Havalimanı'nda gerçekleştiriliyor.

Kapılarını ziyaretçilerine 1 Mayıs'ta açan TEKNOFEST KKTC kapsamında teknoloji yarışmalarından uçuş gösterilerine birçok etkinlik gerçekleştirildi.

Bugünkü aktivitelerin ardından sona erecek festivali son gününde ziyaret etmek isteyenler, girişlerde uzun kuyruklar oluşturdu. TEKNOFEST KKTC'nin gerçekleştirildiği eski Ercan Havalimanı'na giden yollarda da trafik yoğunluğu meydana geldi.

Teknoloji yarışmaları, fuar etkinlik alanlarıyla beraber Bilim Sokak'ta bulunan 6-14 yaş grubuna yönelik atölye çalışmaları, hava araçları sergisi, planetaryum film gösterimleri, Kıbrıs Barış Harekatı Deneyim Alanı, Türk Mukavemet Teşkilatı Milli Mücadele Sergi Alanı, uzay sergisi, XR deneyim alanı, simülasyon deneyim alanları, öğrencilerle ilk uçuş ve pedallı uçuş etkinlikleri, bilim gösterileri, Sahne Senin etkinliği, söyleşiler, ana sahne gösterileri ve daha birçok aktivite ziyaretçilere sunuluyor.

Katılımın ücretsiz olduğu TEKNOFEST KKTC'ye giriş yapabilmek için ziyaretçilerin TEKNOFEST'in internet sitesi üzerinden kayıt yaptırması gerekiyor.

Festival bugün saat 19.00'a kadar ziyarete açık olacak.

TÜRKSAT'tan yapılan açıklamaya göre, Atalay, Ankara Medipol Üniversitesi İktisadi İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi ile Yönetişim Bilişim Sistemleri Enstitüsünün ortaklaşa düzenlediği 9. Ulusal Yönetim Bilişim Sistemleri (YBS) Zirvesi'ne katıldı.

Atalay, burada yaptığı konuşmada, teknolojinin son 40 yılda gösterdiği büyük ilerlemeye dikkati çekerek, "40 yıl önce bulunduğumuz yeri tahayyül bile edemezdik, bugünse 40 yıl sonrasını öngörmek imkansız hale geldi. Artık büyük veri var ve onu işleyebilecek işlemci gücüne de sahibiz. Küresel veri büyüklüğü her 1,5 yılda bir insanlık tarihi boyunca üretilen bilgiyi ikiye katlıyor. Bugün dünyada 178 zettabayt veri üretilmiş durumda. Bu veriler hem servet hem de doğru yönetilmediğinde büyük bir derttir." değerlendirmesinde bulundu.

Verinin bugün altın ve petrolden daha değerli olduğunu vurgulayan Atalay, yapay zekanın insan zekasının işlem kapasitesine yaklaşmasının 2050 yılı civarında gerçekleşmesinin öngörüldüğünü bildirdi.

Atalay, Türk mühendislerinin dünya çapında yeteneklere sahip olduğuna dikkati çekerek, "Dünyanın en iyi mühendislerine sahibiz. Tek ihtiyacımız disiplin. Daha fazla çalışarak çok daha başarılı olabilirsiniz, olmalısınız." mesajını verdi.

- Uçaklara internet projesi

Kurumun devam eden projelerine ilişkin de bilgi veren Atalay, yerli ve milli imkanlarla geliştirilen Türksat 6A uydusunun yakın zamanda hizmete alındığını ve bu projeyle Türkiye'nin kendi haberleşme uydusunu üretebilen sayılı ülkeler arasına girdiğini hatırlattı.

Atalay, uçak içi internet projelerine ilişkin de şu ifadeleri kullandı:

"Türk Hava Yolları işbirliğiyle uçaklarda kesintisiz ve yüksek hızlı internet hizmeti sunulmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Uydu üzerinden sağladığımız uçak içi internet hizmetiyle yolcular, gökyüzünde de dünyayla bağlantılarını sürdürebilecek. Bu alanda sunduğumuz çözümler hem teknolojik hem de milli bir kazanımdır. Bu yıl içinde AJet uçaklarında hizmete girmesini planlıyoruz. Daha sonra da tüm THY uçaklarına bu hizmeti sağlayacağız."

- "e-Devlet Kapısı altyapısını ihraç edeceğiz"

Atalay, TÜRKSAT'ın sadece Türkiye için değil, dost ve kardeş ülkeler için de dijital altyapılar ürettiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"e-Devlet Kapısı artık bir ürün haline geldi. Bu altyapıyı her parasını veren ülkeye satmayacağız, sadece dost ve kardeş ülkelere ihraç edeceğiz. Bu vizyonun 2 önemli sonucu olacak, e-Devlet sistemine akıl katmak ve deneyimimizi ihtiyaç duyan ülkelere taşımak. Şu anda KKTC'de uyguluyoruz. Türkiye ve KKTC'de edindiğimiz deneyimi, ihtiyaç duyulan dost ülkelere ihraç edeceğiz. Her isteyen değil, güven esasına dayalı ülkelerle paylaşacağız."

Test, tümör hücrelerinden kana karışan genetik materyalleri analiz ederek kanserin türünü ve vücutta bulunduğu yeri belirleyebiliyor. Likit biyopsi yöntemiyle sadece 10 damla kan kullanılarak yapılan test, erken evre kanser belirtilerini yapay zeka destekli algoritmalarla tespit ediyor.

Bu yenilikçi test; akciğer, mide, prostat, bağırsak, pankreas, meme ve karaciğer gibi 12 yaygın kanser türünü, ayrıca bazı beyin tümörleri ve yumuşak doku sarkomlarını yüksek hassasiyetle saptayabiliyor.

Daha önce 20 bin kişi üzerinde yapılan testlerde büyük başarı elde edilmişti. NHS yetkilileri, bu gelişmenin erken teşhis oranlarını artırarak hayat kurtarabileceğini ve sağlık sistemine uzun vadede ciddi katkılar sağlayabileceğini belirtiyor.

Akademisyen Prof. Dr. Tanrısever, kente gelen turistlere rehberlik yapması amacıyla mobil uygulama oluşturmaya karar verdi.

Çalışmalara başlayan Tanrısever, kent merkezi ile ilçelere ziyaretler gerçekleştirdi. Kentin doğasını, gastronomisini, tarihi ve dini alanlarını fotoğraflayan Tanrısever, ekibiyle bunları, şehrin adını aldığı düşünülen "Kastın neydi Moni'ye" efsanesinden yola çıkarak "Moni Guide" isimli uygulamada bir araya getirdi.

Kente gelen turistlere ve tüm vatandaşlara rehberlik eden, Kastamonu'ya dair bütün unsurların yer aldığı uygulama, 2021 yılında ihtisas projesine dönüştü.

Prof. Dr. Canan Tanrısever, AA muhabirine yaptığı açıklamada, mobil uygulama fikrinden önce kentteki birçok köyü ziyaret ederek, efsaneleri ve yemek tariflerini topladıklarını söyledi.

Bunları bir kitap haline getirdiklerini anlatan Tanrısever, kendisine sıklıkla "Kastamonu'da rehber yok, gelen konukları gezdirecek kimse yok." yakınmalarında bulunulduğunu belirtti.

Bunun üzerine harekete geçtiğini anlatan Tanrısever, "Dedik ki hem akademik olarak güzel bir külliyat olsun, hem gelen konuklar sesli rehberlik uygulamasıyla çoğu zaman rehbere ihtiyaçları kalmadan kendileri gezebilsinler. Şehir dışından Kastamonu'ya gelen rehberler de Kastamonu'yla ilgili bilgileri yoksa eğer sağlıklı, güvenilir bir kaynakları olsun. Onlar da indirsin, izlesinler." dedi.

Uygulamayı hazırlamanın yaklaşık iki yıl sürdüğünü anlatan Tanrısever, şöyle söyledi:

"İki senelik bir dijital emek, tasarım, verilerin aktarılması süreci, fotoğraflama süreci gerçekleştirdik. Bir aplikasyon olarak, web sitesi olarak bunu ürün haline getirdik. Bir de tanıtım filmi çektik. Aplikasyonumuzun uygulamamızın başında o tanıtım filmiyle herkese 'merhaba' diyoruz. Sonrasında gez Moni, kal Moni gibi kısımlarımız var."

- Turistlere otomatik gezi planı oluşturuyor

Uygulamayı yaptıktan sonra yurt dışından da kendisiyle iletişime geçtiklerini anlatan Tanrısever, Amsterdam için de benzer uygulama geliştirdiğini anlattı.

Uygulamanın ismine de değinen Tanrısever, şunları kaydetti:

"Biz daha öncesinde turist memnuniyet araştırması yapmıştık. 'Kastın neydi Moni'ye' efsanesi Türkiye genelinde bütün şehirler içerisinde en fazla bilinen şehir ismi efsanesi. O yüzden biz ismine Moni demeye karar verdik. Logomuzda her şey Kuzey'i yani Kastamonu'ya atfen bir pusula var. Bu Türkiye'de ilk uygulama. Tamamen ücretsiz. Tamamen Kastamonu yararına olan bir hizmetimiz, mutluluk duyuyoruz."

Uygulamanın gelen turistlere otomatik bir gezi planı oluşturduğunu anlatan Tanrısever, uygulamanın Türkçe ve İngilizce olarak iki dilde de kullanılabildiğini söyledi.

Yemeklerin tariflerine kadar bütün detayları düşündüklerini aktaran Tanrısever, "Bunları biliyor muydunuz, kısmı var. Kastamonu'daki ilkler, enler, eskiler hepsi var. Oteller gibi detayların hepsine ulaşabilir. Kısaca turizme ait her şey küçük bir uygulamanın içerisinde yer alıyor. Kullanımı çok kolay. Keyifli de bir uygulama oldu. İki dilde hazırladık, turistin neye ihtiyacı varsa hepsine ulaşabileceği bir uygulama." ifadelerini kullandı.

Uygulamayı yaptıktan sonra yurt dışından da kendisiyle iletişime geçtiklerini anlatan Tanrısever, Amsterdam için de benzer uygulama geliştirdiğini anlattı.

Kastamonu'nun adını aldığı düşünülen "Moni efsanesi" ise şöyle:

"Bizans Tekfuru'nun kızı Moni, kaleyi kuşatmaya gelen bir Türk askerine aşık olur. Kalenin anahtarını Türk askerine verir. Türklerin kaleye girdiğini görünce durumu anlayan babası, Moni'yi kalenin burcundan aşağı atar. Bunun üzerine Türkler tarafından söylenen 'Kastın ne idi Moni'ye' sözü önce askerler, sonrasında halk arasında yayılır. Bu söylemin zamanla Kastamonu'ya dönüştüğü rivayet edilir."

Musk, üç xAI mühendisiyle düzenlediği canlı yayında, Grok 3'e ilişkin sunum yaptı.

xAI ve Grok'un misyonunun evreni anlamak olduğunu belirten Musk, Grok 3'ün önceki versiyonundan daha iyi performans gösterdiğini belirtti.

Yapay zeka alanında rekabetin arttığı bir dönemde tanıtılan Grok 3, sosyal medya uygulaması X'te ücretli üyelik sahibi olan Premium+ abonelerinin kullanımına sunuldu.

Öte yandan Grok'un X sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda "Grok 3 dünyanın en akıllı yapay zekası." ifadesi kullanıldı.

Grok'un diğer bir paylaşımında ise bazı yapay zeka araçlarının matematik, bilim ve kodlama alanlarındaki performanslarının karşılaştırıldığı grafiğe yer verilirken, Grok 3'ün, OpenAI'nin GPT-4o, Alphabet'in Google Gemini, DeepSeek'in V3 ve Anthropic'in Claude modellerini geride bıraktığı ileri sürüldü.

Elon Musk, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Dubai şehrinde geçen hafta düzenlenen 2025 Dünya Hükümetler Zirvesi'nde, "Grok 3 çok güçlü muhakeme yeteneklerine sahip, bu nedenle şimdiye kadar yaptığımız testlerde gördüğümüz kadarıyla, piyasaya sürülen ve bildiğimiz her şeyden daha iyi performans gösteriyor." değerlendirmesinde bulunmuştu.

Tedavinin onaylanması, hastalar ve sağlık uzmanları tarafından büyük bir memnuniyetle karşılandı. Orak hücre hastalığıyla yaşayan 35 yaşındaki Toby Bakare, “Bu tedavi, birçok insanın hayatını değiştirecek” dedi.

Londra’da yaşayan 42 yaşındaki Mehmet Tunç Onur Şanlı ise, “Kan nakli ve ilaçlardan kurtulmak benim için bir hayal olurdu” ifadelerini kullandı.

NHS yetkilileri, bu yeni tedavinin özellikle Siyah Afrika ve Karayip kökenli bireyleri etkileyen orak hücre hastalığı için önemli bir adım olduğunu belirtti.  Kraliyet payeli Sickle Cell Society Başkanı John James, “Bu tedavi, orak hücre hastalığından etkilenen topluluk için tarihi bir dönüm noktasıdır” dedi.

İkinci Dünya Savaşı'ndaki "gerilim" halinden doğan Silikon Vadileri yıllar içinde küresel çekişmenin yeni odağı haline geldi. ABD'nin California eyaletinde yer alan ve yüzlerce teknoloji devini bir arada bulunduran Silikon Vadisi'nin ekonomi, ticaret ve savunma alanlarında geliştirdiği bilişim teknolojilerine kayıtsız kalmak istemeyen Asya merkezli güçler, kendi alternatiflerini üretiyor.

Gün geçtikçe gelişen "bilgi teknolojilerinin" yeni dünyanın çekişme alanı haline gelmesiyle, Asya kıtası başta olmak üzere birçok ülke "kendi kendine yetme" arayışının ötesine geçip rakiplerinin önüne geçmeye çalışıyor. Yeni merkezler kurarak başta ABD olmak üzere bu alanda yarım asırdan fazla tecrübesi olan ülkelere meydan okuyor.

AA muhabiri, "Dünyanın Dijital Cephanelikleri: Silikon Vadileri" başlıklı dosya haberinin 3'üncü ve son bölümünde, bu teknoloji merkezlerinin diğer örneklerinin yoğunlaştığı bir alternatif olarak ise Asya kıtasını ele aldı.

Dünyada Batı'nın teknolojisine alternatif arandığında gözler ilk olarak Çin'e çevriliyor.

Bu noktada ise kamu planlamasıyla teknoloji şirketlerini belirli konumda yoğunlaştırarak burada ekosistem oluşturmayı hedefleyen proje olan başkent Pekin'in Haydien ilçesindeki Congguansun akıllara geliyor.

Çin Bilimler Akademisi (CAS) tarafından 1950'lerde teknoloji merkezi olarak kurulan Congguansun, 1980'lerde elektronik alanına yoğunlaştı.

Bölge bugün, Çin'in önde gelen bilişim ve teknoloji şirketlerinin yanı sıra, aralarında Google, Intel, AMD, Oracle ve Sony'nin olduğu yabancı şirketler dahil 12 bin şirketin AR-GE merkezine ev sahipliği yapıyor.

Yalnızca bununla kalmayan Çin'de, ülkenin güneyindeki Guangdong eyaletinin Şıncın kenti, teknoloji şirketlerinin yoğun olduğu bir yer olması nedeniyle zaman zaman "Çin'in Silikon Vadisi" olarak anılıyor.

Çinli telekomünikasyon donanımları üreticisi Huawei, mikroçip imalatçısı Uluslararası Yarı İletken İmalat Şirketi (SMIC), elektrikli araç üreticisi BYD, orijinal elektronik ürün imalatçısı Foxconn ve sosyal mesajlaşma ve platform uygulaması WeChat'in geliştiricisi Tencent gibi ülkenin en büyük teknoloji ve internet şirketlerinden bazılarına ev sahipliği yapıyor.

- Japonya'nın Tsukuba Bilim Şehri'nde 20 bin kişi görevde

Japonya'nın başkenti Tokyo'nun kuzeybatısında, Pasifik Okyanusu kıyısında, İbaraki eyaletindeki Tsukuba kentinde bulunan "Tsukuba Bilim Şehri", Tokyo yönetiminin bulduğu alternatif olarak göze çarpıyor.

Tokyo'daki aşırı kalabalığın önüne geçilmesi amacıyla ulusal bir proje olarak geliştirilen Tsukuba, içinde birçok araştırma enstitüsü ve yüksek standartlı eğitim kurumu barındırıyor.

Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) ve Tsukuba Üniversitesi, "Tsukuba Bilim Şehri"ndeki ulusal ve yarı ulusal enstitü ve kurumların başında geliyor.

Kentteki araştırma kurumlarında kamu ve özel sektörden yaklaşık 20 bin kişi çalışıyor.

- Hindistan'ın IT ihracatının yüzde 34'ten fazlası Bengaluru'dan

Hindistan'ın güneyinde bulunan Karnataka eyaletinin başkenti Bengaluru kenti, yaklaşık 3 bin 500 bilgi teknolijileri (IT) şirketine ev sahipliği yaparak, ülkenin gelişen teknoloji üssü olarak göze çarpıyor.

Teknolojik gelişimleriyle göze çarpan Bengaluru, "Asya'nın ya da Hindistan'ın Silikon Vadisi" olarak anılıyor.

Hindistan Teknik Merkezi ve Continental Automotive Hindistan Başkanı Latha Chembrakalam, Hindistan'ın Silikon Vadisi olarak anılan Bengaluru'nun teknolojik gelişimine ilişkin AA muhabirine konuştu.

Bengaluru'da yaklaşık 80 teknoloji parkı olduğunu ve küresel IT firmalarının yaklaşık yüzde 80'inin burada ofisi bulunduğunu vurgulayan Chembrakalam, "Bengaluru, Hindistan'ın IT ihracatının yüzde 34'ten fazlasına katkıda bulunmaktadır. Bu yüzden de Asya'nın Silikon Vadisi deniyor." ifadelerini kullandı.

Bu bağlamda, Bengaluru'nun yaklaşık 25 yıldır "yerleşmiş ve gelişen" bir ekosisteme sahip olduğunu kaydeden Chembrakalam, "Ortam oldukça elverişli, ekosistem harika ve birçok yetenekli çalışan var." dedi.

- Hindistan, teknoloji üssünü hükümet stratejisine dönüştürdü

Kentin teknolojik gelişiminin 1990'lı yıllarda "doğal" olarak başladığını düşünen Chembrakalam, bu dönemde dijital servis ve danışmanlık hizmeti sunan Infosys ve bilişim teknolojisi alanında faaliyet gösteren Wipro gibi büyük Hint şirketlerin atağa geçtiğini söyledi.

Söz konusu şirketlerin diğerlerine bir "örnek" teşkil ettiğini belirten Chembrakalam, "(Kentin teknolojik gelişimi) muhtemelen rastgele başladı. Ancak bir süre sonra buranın bir IT merkezi olarak geliştirilmesi hükümet stratejisi haline geldi." dedi.

Bengaluru'yu küresel teknoloji merkezlerinden ayıranın "hükümet" faktörü olduğuna işaret eden Chembrakalam, "Burada yerleşik bir teknoloji ortamı ve çok iyi bir hükümet yapısı var. Hindistan, yatırımcıları buraya çekebilmek için birçok politika izliyor." diye konuştu.

Chembrakalam, "Karnataka Dijital Ekonomi Misyonu" başta olmak üzere hükümetin, bölgenin teknolojik gelişimini destekleyen çok sayıda projesi olduğunu ifade etti.

- Bengaluru'da 'çok sayıda gurbetçi yetenek' yaşıyor

Chembrakalam ayrıca, Bengaluru ve ABD'nin Silikon Vadisi arasındaki farklılıklara ilişkin de konuştu.

Bu karşılaştırmayı yaparken iki ülkenin "gelişmiş ve gelişmekte olan" ülke kategorisinde olduğunun altını çizen Chembrakalam, "Ekonomik olarak ABD ve Hindistan'ın çok farklı olduğunu aklımızda bulundurmalıyız." diye konuştu.

Hindistan'ın altyapı olarak hala kat etmesi gereken bir yol olduğunu söyleyen Chembrakalam, öte yandan Bengaluru'nun çok sayıda uluslararası yetenek çektiğini de söyledi.

Bengaluru'da dünyanın dört bir yanından yetenek bulunabileceğini söyleyen Chembrakalam, "San Francisco ya da Şangay'la karşılaştırdığınızda çok fazla insan bulamayabilirsiniz ama (Bengaluru) kesinlikle çok fazla yetenek çekiyor." diye konuştu.

Çin'den, Güney Kore'den, Avrupa'dan ve ABD'den çok sayıda yabancının kentte yaşadığını dile getiren Chembrakalam, "Burada bu tür bir ekosistemde çalışabilmek için Bengaluru'da ev kuran çok sayıda gurbetçi görebilirsiniz." dedi.

- Azalan beyin göçü

Yaklaşık 20 yıl önce kentin yetenekli mühendislerinin daha fazla fırsat için yurt dışını tercih ettiğini söyleyen Chembrakalam, son yıllarda bu durumun tersine dönmeye başladığını ifade etti.

Chembrakalam, beyin göçüne ilişkin şunları kaydetti:

"Ancak şimdi Hindistan'ın sahip olduğu fırsatlar, Hindistan'ın sağlayabileceği teknoloji türü ve Hindistan'da yüksek maaşlar kazanarak küresel işler de yapabilme imkanı göz önüne alındığında, bunun büyük ölçüde azaldığını düşünüyorum. Böylece insanlar Hindistan'dan çalışmanın rahatlığını yaşıyor, kozmopolit şehrin tadını çıkarıyor, aile ve çevre desteğine sahip oluyor ve yine de küresel kuralları uygulayabiliyor."

Yurt dışını tercih edecek kişilerin de bunu yalnızca sınırlı bir süreliğine seçtiğini söyleyen Chembrakalam, en nihayetinde bu kişilerin çoğunun ülkelerine geri döndüğünü söyledi.

Maliye Bakanı Reeves, Davos’ta ki Dünya Ekonomik Forumu’nda düzenlenen bir kahvaltı etkinliğinde yaptığı konuşmada, “Özellikle yapay zeka ve yaşam bilimleri alanlarında en yüksek vasıflı insanlara yönelik rotalara tekrar bakacağız” dedi.

The Guardina’da yer alan habere göre, Bakanlar defalarca toplam göçü azaltacaklarını söylemiş, Keir Starmer ise Muhafazakar hükümeti “açık sınırlar deneyi” yapmakla suçlamıştı. Ancak İşçi Partisi, Birleşik Krallık’ın yüksek vasıflı işçilere açık olduğunu göstermeye hevesli. Reeves, Tony Blair’in İşçi Partisi hükümeti gibi kendisinin de insanların zenginleşmesi konusunda rahat olup olmadığı sorusuna “kesinlikle” yanıtını verdi.

Maliye Bakanı, Ekonomi Bakanı Jonathan Reynolds ile birlikte İsviçre’deki kayak merkezinde bir hafta sürecek olan zirvede bir dizi iş dünyası lideriyle bir araya geldi. İkili, Reeves’in deyimiyle “ulusal çıkarlar doğrultusunda büyüme yanlısı kararlar” alacakları mesajını tekrar tekrar dile getirdi.

Ayrıca, haberlerde öne sürüldüğü gibi Heathrow’da üçüncü bir piste yeşil ışık yakmaya hazırlandığına dair ağır bir ipucu veren Reeves, belirli kararlar hakkında yorum yapmayacağını söyledi ancak itiraz edenlerin büyüme için gerekli altyapıyı veto etmelerine izin verilmemesinin önemini vurgulayarak, “Cevap her zaman hayır olamaz ve İngiltere’de uzun zamandır sorun da bu” dedi.

Ayrıca Marcus Bokkerink’in Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA) başkanlığından ayrılmasının, düzenleyici kurumun büyümeye yaklaşımı konusundaki görüş ayrılıklarıyla bağlantılı olduğunu doğruladı. Salı günü İşçi Partili bakanların müdahalesinin ardından istifa etmek zorunda kalan Bokkerink’in yerine Amazon UK’nin eski patronu Doug Gurr’un getirileceği ortaya çıkmıştı.

Bokkerink’in “bu hükümetin düzenleme konusunda farklı bir stratejik yaklaşıma sahip olduğunu kabul ettiğini ve bu hükümetin misyonunu ve stratejik yönünü paylaşan birine yol verme zamanının geldiğini anladığını” söyleyen Reeves, sözlerine şöyle devam etti:

“Büyüme bizim bir numaralı misyonumuz. Düzenleyici kurumlarımızın da bu misyonun bir parçası olmasını istiyoruz.”

Geçen hafta bazı düzenleyici kurumlar bakanlar tarafından çağrıldı ve büyümeyi arttırmak için yaklaşımlarını nasıl uyarlayacaklarını açıklamaları istendi. CMA’nın teknoloji ve finansal hizmetler de dahil olmak üzere büyümenin merkezi olarak gördükleri kilit sektörlere yaklaşımıyla ilgili endişeleri olduğu anlaşılıyor.

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ve Türkiye Uzay Ajansı (TUA) tarafından koordine edilen "Ufkun Ötesinde" belgeselinin galası İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde yapıldı.

Fatih Kacır, burada yaptığı konuşmada, 1 yıl önce bu saatlerde, ilk Türk astronot Alper Gezeravcı'nın çıkacağı uzay yolculuğu için geri sayım yaptıklarını hatırlattı.

Fırlatma için planlanan günün birkaç kez ertelenmesi dolayısıyla heyecanlarının daha da yükseldiğini aktaran Kacır, şöyle konuştu:

"Aslında sadece o günlere ait bir bekleyiş değildi bizimkisi. İnsanoğlunun ilk uzay yolculuğundan, yani Nisan 1961'den bu yana, ay yıldızlı bayrağımızı ait olduğu yere, uzaya taşıyacak bir astronotumuz olmasını arzu ediyorduk. Bu gururu hep birlikte yaşamak istiyorduk. Millet olmak, acıda ve kederde olduğu gibi, sevinçte, heyecanda ve gururda da bir ve beraber olmaktır. Farklılıklarımızı bir kenara bırakıp, ayrışmalarımızı unutup, aynı anda aynı coşkuyu hep birlikte yaşayabilmektir. Naim Süleymanoğlu ağırlığının 3 katını kaldırdığında, dünyayı tutup kaldırmışcasına birlikte sevindik. Millilerimizin attığı her golden sonra, birlikte keyiflendik. Ülkemizi temsil eden sanatçılarımız ödül aldıklarında sanki hep birlikte çıktık sahneye. Sporda, sanatta yaşadığımız ortak sevinçler unutulmazdı bizler için elbette ama istiyorduk ki daha fazlası olsun. İşte son yıllarda, daha fazlası oldu."

- "Artık geri dönülmez, yepyeni bir yolculuktayız"

Kacır, Türk Milleti'nin ortak gurur sahnelerini gökyüzüne taşıdıklarının altını çizerek, Türk gençlerinin alın teri ve akıl teri eserlerinin, çelik kanatlarıyla göklerde süzülmeye başladığını söyledi.

Demirden dağları eriten kahramanlık destanları çağrıştıran BAYRAKTAR, ANKA, AKINCI, HÜRKUŞ, HÜRJET, ATAK, GÖKBEY, KIZILELMA ve KAAN isimlerinin hafızalara kazındığını ifade eden Kacır, sözlerine şöyle devam etti:

"RASAT, GÖKTÜRK, İMECE, TÜRKSAT uyduları başarılarımızın sınırlarını gökyüzünün ötesine taşıdı. Artık geri dönülmez, yepyeni bir yolculuktayız. Dünyayı yarınlara taşıyan bilim ve teknoloji yarışında bir özgüven devrimi yaşıyoruz. Dünya bizi, bizim başarılarımızı konuşuyor. Biz bundan gerçekten çok mutlu oluyoruz. Başaralım istiyoruz. Daha büyük işler yapalım. Başkaları neyi yaptıysa, en az onlar kadarını, hatta daha fazlasını biz de yapalım. Kabımıza sığmıyoruz. Sadece kendimiz için değil. Dünyada iyilik ve merhamet bekleyen herkes adına çünkü burası iyi insanların ülkesi. Biz başardıkça, hissediyoruz ki, sevinen sadece biz değiliz. İnsanlık nöbetini tutan herkesin kalbi bizimle atıyor."

- "Bu yarışta biz de varız artık"

Kacır, Alper Gezeravcı'nın gerçekleştirdiği insanlı ilk uzay bilim misyonunun, bu hikayede yepyeni bir sayfa açtığını vurgulayarak, Türk Milleti'nin, 7'den 70'e belki ilk kez bir bilimsel çalışmayı baştan sona büyük bir dikkatle takip ettiğini dile getirdi.

O günlerde evlerde, okullarda, iş yerlerinde uzay bilim misyonunun konuşulduğuna işaret eden Kacır, şunları kaydetti:

"Fırlatma roketinin büyüklüğü, mikro yer çekimi ortamının koşulları sohbetlerimize konu oldu. Alper Gezeravcı, ufkun ötesine Türk Milleti'nin geleceğini, Türk gençlerinin hayallerini ve Türk çocuklarının umutlarını da taşıdı. Bilim insanlarımızın araştırmalarının sınırları da böylece gökyüzünü aştı. Bu yarışta biz de varız artık. Daha fazlasını yapmak için heyecanlıyız. Biliyoruz ki, bu misyonu takip eden, bu belgeseli izleyen Türk çocuklarının arasından çok daha fazlasını yapacak olanlar çıkacak. Türkiye uzay yarışında daha güçlü var olacak. Ay programımızı gerçekleştirecek, aya erişebilen ülkelerden biri olacağız. İnsanlı uzay programları için teknoloji geliştireceğiz. Kendi roketlerimizle fırlatmalar yaptığımız günler gelecek. O zaman biz, geriye dönüp baktığımızda her şeyin nasıl başladığını, nasıl yükseldiğini ve bu akşamki birlikteliğimizi tebessümle hatırlayacağız."

Kacır, belgeselin yönetmeni Burcu Camcıoğlu ve ekibine, cesaretleri ve azimleriyle Türk çocuklarına ilham kaynağı olan ilk astronotlar Alper Gezeravcı ve Tuva Cihangir Atasever'e ve onları yetiştiren ailelerine, araştırmalarını uzaya taşıyan bilim insanlarına, Türkiye'nin insanlı ilk uzay bilim misyonunun ve belgeselin hayata geçmesine katkı sunanlara, Türk Milleti'nin özgüven devrimine güçlü iradesiyle liderlik eden, Milli Teknoloji Hamlesi yolunda tüm engelleri kaldıran Milli Uzay Programı vizyonuyla hedefleri, sınırları ufkun ötesine taşıyan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ve bu heyecanın her anında yanlarında olan, desteğini ve duasını esirgemeyen Türk Milleti'ne teşekkür etti.

- "Türkiye teknoloji geliştiricisi paydaş ülkelerinden biri olacak"

Öte yandan, Bakan Kacır, gala öncesi yaptığı basın açıklamasında, uzayda 13 bilimsel deneyin bu misyon kapsamında icra edilerek, Türk bilim dünyası için yeni bir sayfa açıldığını söyledi.

Kacır, artık Türk gençlerinin ve çocuklarının hiçbir hayali kurmaktan vazgeçmeyecekleri bir dönemin başladığını ve TEKNOFEST kuşaklarının daha nice büyük işler başaracaklarını dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın önderliğinde hem insanlı uzay misyonu hem de bundan sonra atacakları adımların güçlü şekilde gerçekleşmesi için canla başla gayret etmeye devam edeceklerini belirten Kacır, TUA ve Axiom Space firmasının yeni bir işbirliği yaptığını aktardı.

Kacır, şunları kaydetti:

"Türkiye artık insanlı uzay araştırmalarında uluslararası uzay istasyonlarının teknoloji geliştiricisi paydaş ülkelerinden biri olacak. Türkiye artık uzay istasyonlarının bu istasyonların araştırma modüllerinin kurulumunda geliştirdiği teknoloji sistemleriyle katkı sunan bir ülke olacak. Bizler nasıl havacılıkta dünya lideri işler yapan bir ülke olabilmişsek inşallah bu vesileyle uydu teknolojilerinde kazandığımız yetenekleri çok daha ileri düzeylere taşıyarak, uzay sistemlerinde de dünyada lider işler yapacağız. Gençlerimizin ve çocuklarımızın gözlerindeki parıltı bizim en büyük kuvvet kaynağımız."

Alper Gezeravcı da Cumhuriyetin 100. yılında ilk defa adım attıkları uzayda, gençlerin uzayın derinliklerine taşınmasına vesile olan bir görevi icra ettiklerini söyledi.

Türkiye'nin uzayda işbirlikleriyle mevcut kapasitesini çok daha üst noktalara taşıyacağını ve bunun devamını getireceğini vurgulayan Gezeravcı, bu noktaya erişmelerine imkan tanıyan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a ve Türk Milleti'ne teşekkür etti.

Burcu Camcıoğlu da bunun çok uzun bir yolun hikayesi olduğunu ve yaklaşık 2,5 yıldır astronotların her anlarını kayıt altına aldıklarını belirterek, "Umarım çok beğenirsiniz. İnanılmaz gurur verici bir misyona tanık olmak, onu anlatabilmek ve Türkiye'nin geleceğine arşivine böyle bir iş bırakabilmek çok gurur verici." değerlendirmesini yaptı.

Karar oy birliğiyle kabul edilirken. Mahkeme, Çin ile olan bağlarından kaynaklanan ulusal güvenlik risklerinin, uygulamanın 170 milyon Amerikalı kullanıcısı için ifade özgürlüğü endişelerinden daha ağır bastığına karar verdi. Yasa, 19 Ocak itibarıyla yürürlüğe giriyor.

Yani TikTok'un çatı şirketi Çin menşeli ByteDance, uygulamanın faaliyetlerini yürütmede artık hukuki bir engelle karşı karşıya. Yasak konusu siyasetin de ana gündem maddelerinden oldu.

BİDEN YÖNETİMİ YASAĞI UYGULAMAYABİLİR

Ancak Cuma günü The Associated Press'e (AP) konuşan bir ABD'li yetkili, mevcut yönetimin bu yasanın uygulanmasını ve yasağın yürürlüğe girmesini 20 Ocak'ta göreve başlayacak olan Donald Trump'a bıraktığını söyledi. Yetkili Joe Biden yönetiminin iç tartışmalarını paylaşabilmek için isminin gizli tutulmasını istedi.

Bir dönem TikTok’u yasaklamak istediğini söyleyen Trump, son seçim dönemiyle birlikte uygulamayı ABD'de açık tutacağına söz verdi. Ancak geçiş ekibi bunu nasıl başaracaklarına dair bir açıklama yapmadı.

TİKTOK CEO'SU TRUMP'IN YEMİN TÖRENİNE KATILACAK

TikTok CEO’su Shou Zi Chew'in Trump’ın yemin törenine katılması ve platformun karanlığa bürünmesini önlemek için yeni yönetimin adımlar atabileceği mesajını vermesi bekleniyor.

Trump’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz, perşembe günü Fox News'e verdiği demeçte TikTok’u yasaklama ihtimali bulunan yasanın 'masada uygun bir anlaşma olduğu sürece' erteleme imkanı sağladığını söyledi.

TİKTOK'UN DEĞERİ NE KADAR?

Wedbush analisti Dan Ives, TikTok'un "en iyi durum senaryosunda" 200 milyar dolara (7,1 trilyon Türk Lirası) kadar değeri olduğunu tahmin ediyor.

"Algoritması olmadan 40 milyar dolar (1,4 trilyon Türk Lirası) ila 50 milyar dolar (1,7 trilyon Türk Lirası) eder," diyen Ives, ByteDance ve Pekin'in TikTok'u algoritmasıyla birlikte satacağına inanmadığını da sözlerine ekledi.

TikTok ve ByteDance avukatları, platformu ticari ve teknolojik açıdan elden çıkarmanın imkansız olduğunu iddia etmişti. Zira yorumculara göre Çinli yetkililer, platformu algoritmasıyla birlikte elden çıkarmayı öngören herhangi bir planı muhtemelen engelleyecek.

Ayrıca TikTok'un, algoritma olmadan satılması da uygulamanın ABD versiyonunu diğer küresel içeriklerden kopuk bir hale getireceği yorumu yapılıyor.

TİKTOK'U SATIN ALMA KONUSUNDA KİM CİDDİ?

Milyarder işadamı ve emlak kralı Frank McCourt ve internet savunuculuğu grubu, önceki günlerde sosyal medya sitesini ByteDance'ten satın almak için bir teklif sunduğunu açıkladı. Ünlü Shark Tank yatırımcısı Kevin O'Leary de bu çabaya katıldı.

Grup teklifin ayrıntılarını açıklamadı.

Bir satış gerçekleşirse, Los Angeles Dodgers'ın eski sahibi TikTok'u yeniden yapılandırmayı ve platformu daha fazla şeffaflığa izin veren açık kaynaklı bir protokole geçirerek insanlara "dijital kimlikleri ve verileri üzerinde" daha fazla yetki vermeyi planladığını söyledi.

Eski Hazine Bakanı Steven Mnuchin de TikTok'u satın almak için adımlar attı.

Kongre'nin yasağı kabul etmesinden kısa bir süre sonra Mnuchin CNBC'ye yaptığı açıklamada, popüler sosyal medya şirketini satın alacak bir yatırımcı grubu oluşturmaya başladığını söyledi. Grupta kimlerin yer alabileceği ya da TikTok'un olası değerlemesi hakkında hiçbir ayrıntı vermedi.

Mnuchin Hazine Bakanı olduğu dönemde, Trump yönetiminin 2020 yılında ABD'li Oracle ve Walmart şirketlerinin ulusal güvenlik gerekçesiyle TikTok'ta büyük bir hisse almasını sağlayacak bir anlaşmaya aracılık etmesinde rol oynamıştı.

Olası alıcılar arasında Tesla CEO'su Elon Musk, kısa süre önce sosyal medyada böyle bir anlaşma yapabileceğine dair paylaşımlarda bulunan Jimmy Donaldson (MrBeast) ve eski Blizzard-Activision CEO'su Bobby Kotick gibi başka isimler de var. Ancak bu alıcıların ciddi olup olmadıkları ve şirket için aktif bir teklif hazırlayıp hazırlamadıkları net değil.

NASA TV'nin, ISS'den yayımladığı görüntülerde, Butch Wilmore ile 7 aydır istasyonda mahsur kalan Williams'ın, uzay yürüyüşü yaptığı anlar yer aldı.

ISS, Türkmenistan'ın 260 mil (420 kilometre) üzerinde seyrederken gerçekleşen uzay yürüyüşünde, kadın astronot Williams'ın telsizden, "Dışarı çıkıyorum" diye seslendiği duyuldu.

ABD uzay yürüyüşleri, bir astronotun kıyafeti için soğutma döngüsünden hava kilidine su sızması üzerine askıya alınmış, NASA, sorunun düzeltildiğini açıklamıştı.

Williams ve Wilmore, 5 Haziran 2024'te Boeing'in yeni Starliner kapsülüyle bir haftalık test uçuşu için ISS'ye gönderilmişti.

Ancak Starliner'da çıkan teknik arıza nedeniyle iki astronotun dönüş tarihi ertelenmiş, NASA kapsülün boş dönmesi direktifini vermişti.

İki astronotun, görevi devralan SpaceX'in yedek kapsülü fırlatma tarihinin ertelenmesi üzerine dünyaya dönüşlerinin mart sonu veya nisan başına kadar mümkün olmayacağı, uzay istasyonunda kalacakları sürenin yaklaşık 10 ayı bulacağı tahmin ediliyor.

FGN-100-d1, SpaceX’e ait Falcon 9'un Transporter-12 göreviyle uzaya fırlatıldı.

ABD'deki Vandenberg üssünden gerçekleştirilen Transporter-12 görevinde küp uydular, mikro uydular ve yörünge transfer araçları da dahil olmak üzere 131 yük yer aldı. Bu yükler arasında Fergani Uzay'ın ilk uydusu FGN-100-d1 ile birlikte Türkiye'nin uzay teknolojileri alanındaki şirketlerinden Plan-S'in uyduları da yer aldı.

Başarıyla gerçekleştirilen Transporter-12 görevine ilişkin görüntüler SpaceX'in X hesabından canlı yayınlandı.

Fergani uydusunun hidrojen peroksit uzay motorunun ateşleme testi geçen yıl mayıs ayında başarıyla gerçekleştirilmişti. Selçuk Bayraktar, Fergani'yi takım uydulardan oluşan küresel konumlama sistemini inşa etmek üzere kurduklarını belirtmişti.

Fergani Uzay, geliştirdiği yenilikçi ve özgün teknolojilerle, uzay taşımacılığı ve alçak yörünge uydu servislerinde sürdürülebilir ve maliyet etkin çözümler üreterek dünyada öne çıkmayı hedefliyor.

Oxford Üniversitesinden yapılan açıklamada, Oxfordshire'daki bir taş ocağında yer alan kazı noktalarında, dinozor ayak izlerinin yer aldığı 5 rota bulunduğu bildirildi.

Açıklamada, Mazozoik dönemin ikinci bölümünün ortalarına (Orta Jura Dönemi) tarihlenen ve yaklaşık 166 milyon yıl öncesine ait olduğu tahmin edilen izlerin, aynı bölgede farklı noktalarda bulunan "Dinozor Yolu"nun bir parçası olduğu belirtildi.

Bulunan ayak izleri arasında 9 metre büyüklüğünde olduğu düşünülen etçil, 3 parmaklı ve pençeli Megalosaurus ile onun 2 katı büyüklüğündeki bir otçul dinozorun ayak izinin de yer aldığı bildirildi.

Otçul dinozorun, "Diplodocus" olarak bilinen uzun boyunlu dinozorun akraba türü olan "Cetiosaurus" türüne ait olduğu düşünüldüğü vurgulanan açıklamada, 5 noktadan 4'ünde otçul dinozor, diğerinde de 1 etobur dinozorun ayak izinin keşfedildiği vurgulandı.

Açıklamada, bir taş ocağı çalışanınca keşfedilen ve Oxford ile Birmingham üniversitelerinden 100 araştırmacının katılımıyla yapılan kazılarda bulunan ayak izi sayısının 200 olduğu belirtildi.

Bölgede ilk olarak 1997'de keşfedilen ayak izleri, iki üniversitenin çalışmaları kapsamında araştırılıyor.