banner646

banner974

banner814

27.05.2021, 09:20

Kahveye açılan savaş, Dördüncü Murat ile İkinci Charles

Osmanlı Sultanı Dördüncü Murat ve İngiliz Kralı İkinci Charles çağdaştırlar ama hüküm sürdükleri dönem, tarihi, ailelerinin akıbetleri gibi enteresan benzerlikleri de vardır. Bu benzerliklerden bir tanesi de kahveye açtıkları savaştır. Olacak gibi değil!

Şimdilerde yumuşatılmış versiyonuyla içtiğimiz kahve ve İstanbul kahvehaneleri ile ilgili için İngiliz gezgin George Sanys 1610 yılında defterine şu notu düşer; “…tüm gün oturup ufak porselen kaplarda bu Caffa dedikleri siyah renkli, koyu acı şeyi ağızları yanarak içerler.”

Sadece içmezler, konuşurlar, düşünürler ve yükselen düşünceler hükümdarı rahatsız eder. Kalabalıkların oturup politika konuşması, bir fincan kahve eşliğinde alevlenen fikirler ve padişahın iradesine karşı gelebilmek…

Dolayısıyla, Sultan Birinci Murat da kendini kahve ile savaşa o kadar adar. Bu dönemde sayıları üç katına çıkan yeniçerilerin sulh zamanı kahvehanelere toplanıp kahve yudumlamasını ‘akıllı ve akılsızların bir araya gelip konuşması’ denilen şeyi yasaklar. Hatta kendisinin tebdil gezdiğini tarih derslerinden hangimiz hatırlamayız ki.

Kahve, dumanı, kokusu ve etkisi Avrupa’ya yayıldığında Osmanlı’dakinden farklı bir durum ortaya çıkmaz. Kahve yudumlayanlar Avrupa’da da bebalı ve tehlikeli kabul edilir.

Osmanlı tahtından nasıl Genç Osman indirilip idam edildiyse İngiltere tahtından da kral Birinci Charles aynı şekilde idam edilir. Yerlerine geçen yeni hükümdarlar da otoritelerini sağlamlaştırmak için katı bir tutum izler. Kahvehaneler de tehlikeli kabul edilir. İngiltere’de krallığın yeniden tesis edildiği dönemde ortaya çıkan bu tip yerlerde politika konuşulduğu için ‘tehlikeli ve yalan bilgi yayan yerler’ ve ‘başıboş ve asi kişiler için iyi bir sığınak’ olarak kabul edilirler. İkinci Charles babasının başını alan yer olarak görür kahvehaneleri ve sınırlandırmaya çalışır…aynı Dördüncü Murat'ın yaptığı gibi…kapatılırlar. Sadece 11 günlüğüne…

İşte bu 11 günlük kapatma uygulaması aslında kazançlıdır çünkü bilinç gelişir diye düşünülür. Yasak ‘Aydınlanma Çağı’ dediğimiz özgür düşünce ortamının doğması ve gelişmesine de kaynaklık eden unsurlardan biri olur. İngiliz ve Fransız feylozoflar Newton, Rousseau ve Voltaire de kahvehanedeki politik tartışmalara katılırlar.

Zamanında da itibarlı okullarıyla bilinen Oxford’da kahvehanelere ‘Penny Üniversiteleri’ denilmeye başlanır. Çünkü, sınıf farklarının yoğun hissedildiği bir dönemde farklı sınıftan insanların bir araya gelmesi, entellektüel konuşmaların yapıldığı yerlere girmesi, bilgilenmesi ve fikir geliştirmesi söz konusudur. Hem de bir kuruş karşılığında…

Ayrıca, kahvehanelerde hisse senedi satışları yapıldığı için Londra Borsası’nın oluşmasına da ön ayak olundu. Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’nin de kahvehanelerden geçtiği, Boston’da Green Dragon Tavern isimli kahvehanenin bu serüvenin karargahı kabul edilir. Yani, ikinci Charles’ın yüz yıl kadar önce korktuğu ve kapattığı kahvehaneler İngilizlerin önemli kolonilerini kaybetmelerine sebep olur.

Kahvenin verdiği zihin açıklığı ile insanların düşüncelerinin gelişmesine yol açan toplanma yerleri…Bir fincan kahve eşliğinde alevlenen politik fikirler ve tüm dünyaya etkileri, anlaşılır gibi değil.

İçerken daha dikkatli düşünmeli kerametini…

Yorumlar (0)
banner647
banner872
28
parçalı az bulutlu
banner673
banner892
Namaz Vakti 25 Haziran 2021
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:12
İkindi 17:12
Akşam 20:47
Yatsı 22:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
banner928
banner916
Günün Karikatürü Tümü