banner814

banner974

banner646

banner1060

banner1100

banner1068

31.12.2021, 01:00

İngilizler ne zamandan beri çay içiyor?

13 May 1662 tarihinde Portsmouth Limanı’na uzun ve fırtınalı bir yolculuktan sonra yanaşan gemiden çıkan ‘Catherine of Braganza’ bir fincan çay ister. İngilizler ne istediğini anlamadıkları için kendisine bir bardak İngiliz birası getirirler. Catherine, İngiliz Kralı II. Charles ile evliliği öncesi hastalanır.


Bugün İngilizlere çayı getiren Catherine’in ölüm yıl dönümüdür, yılın son günü onu anarak çayın seyahatini yazmak hoş olmaz mı?

Çayın Avrupa’daki serüveni bir yönüyle kahveye benzer ama kahve dışarıda, erkekler tarafından içilen ve politikanın karıştığı bir içeçek iken çayda kadın zevki ve saray adetleri vardır.

Catherine İngiliz adetlerinden sadece eğlence kültürünü benimsedi ve koyu bir katolik olarak yaşadı. Portekiz mutfağından ve çayından tabi ki vaz geçmedi. Hatta İngiliz mutfağının baş tacı etti. O kadar çok içti ki saray erkanında bir merak ve özenti uyandırdı. Bu, tabi önce aristokrat kesime ve daha sonra da daha alt tabakalara yansıdı. Kısaca, İngilizler sadece 17. yüzyıl ortasından beri çay içiyorlar.

1663 yılında Edmund Waller kraliçe Catherine’in doğum gününü bir şiirle kutlar ve der ki;

Mersin’dir Venus Phoebus koylarında,
Çay hepsinden de üstündür ve kutsanır.

Kraliçelerin en iyisi, şifalı otları bu ulusa getiren…

Devamında da East India Company çay ticaretini genişletti. Çünkü Catherine gelirken yanında çeyiz olarak bugün çay ile özdeşleştirdiğimiz yerlerin de içinde bulunduğu geniş mi geniş bir coğrafyanın tapusunu da getirdi…ki çay zamanla değerli ve saraylıların içeceği olmaktan çıkıp gündelik içilen birşey oldu. Ama yine de çayın halk arasında yaygınlaşması için William Pitt’in 1783 yılında başbakan olunca çaydan alınan verginin %120’den %12’ye indirmesini beklemek gerekti.

Hatta, kahve nasıl erkeklerin gittiği ‘kahvehane’de içilirken çay kadınların sosyalleşmesi için açılan ‘çay evi/tea house’ bünyesinde içilmeye başlandı. Twining’e teşekkür etmeli ki ilk çay evini açtı. Bugün Birleşik Krallık’ta günde 100 milyon fincan çay içiliyor ve çoğu da sütlü…çünkü İngilizler Türkiyeliler ve İrlandalılardan sonra en çok çay içen üçüncü ulus…

Adına neden ‘tea’ diyorlar peki? Veya ülkeler aynı bitkinin yaprağına ‘çay’ veya ‘tea’ diyen ülkeler olarak neden ikiye ayrılır ve başka bir sözcük yoktur? Sedece ‘TEA’ veya ‘CHA’…

Avrupa’da çaya çay diyen Portekiz’den başka ülke yoktur. Çünkü Portekiz, çayın kalbine ticaret yapıyordu ve Avrupa’ya taşıyordu. Çünkü Portekizce’de çay ‘o chá’ demektir. Çünkü çay ile erken tanışan milletler ona birbirine benzer sesler çıkararak çay/ça gibi şeyler derler, Çin’e işaret ederek.

Zaten çaya çay diyen uluslar direk olarak yaprağını haşlamak, kaynatmak suretiyle içerler ama içine süt ekleyenler tea veya tee gibi türev ismi kullanırlar.

Beş Çayı?

Sakın kraliyet mensuplarıyla alakalı olduğunu düşünmeyin. Bugün onlar dahil tüm İngilizler içiyor ama Leicestershire bölgesindeki Belvoir Kalesi’ne Rutland Dükü’nü ziyarete giden Bedford Düşesi akşam yemeğine kalmaya karar verir ama günler uzun olduğu için yemek saatine daha çok vardır ve çay ile bir şeyler atıştırmak zarureti doğar beş çayı ile beraber.

Farklılıklar?

Türkiye’de kesinlikle cam bardakta içilen çay İngiltere’de porselende içilir ki neden süt eklendiği de bu kırılgan, narin ve kıymetli porselenlere kaynar surette dökülen çayın zarar vermemesi içindir.

Bir de Türkiye’de pakette satılan çay Avrupa ülkelerinde ve özellikle İngiltere’de neden kutuda satılır? Hoş göründüğü, müşteride kutu ile pahalı bir ürün satın aldığı hissini uyandırdığı için değil…Çay eskiden beri kutu içinde saklanır, taşınır ve korunur da ondan. Ayrıca eskiden altın değerinde olduğu için kutuların kilidi dahi olurmuş. Hatta ‘tea’ sözcüğünün anlamı da Portekizce’de çayların içine konulduğu büyük kutuların üzerine yazılan üç sözcüğün, Transporte de Ervas Aromáticas, ilk harflerinden oluştuğu da söylenir, yani T.E.A. İngilizler çay ticaretine yoğunlaşınca pratiksel sebeplerle bu üç sözcüğün kısaltmasını alırlar ve isim TEA olarak günümüze kadar gelir.

‘ÇAY’ diyen ulusların çay keyfine ‘TEA’ diyen uluslardan daha önce vakıf olduklarını söyleyebilirsiniz.

Yani; çayla bağlıyız aslında dünya ulusları aslında birbirimize, değil mi?

Yorumlar (0)
banner647
banner872
banner1095
18
açık
banner1103
banner1104
banner1087
banner1030
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928