banner646

banner974

banner814

banner1013

03.10.2021, 23:03

Her şey ateş pahası

İstanbul’daydık… Bizzat yaşadığımız, en çok duyduğumuz söz ‘Her şey ateş pahası‘… Günlük yevmiye ile çalışanları, dar gelirlileri, emeklileri bir kenara koyun, artık orta direk dediğimiz sınıf da geçinmekte zorlanıyor… Şair Orhan Veli Kanık’ın Macera‘ şiirinde yazdığı gibi… Ne yardan geçerim, ne serden; / Ne denizlerden, ne gökyüzünden ama... / Bırakmıyor geçim derdi. diyor şiirinde… Geçim derdiyle yaşadığı Ankara’da karanlık bir sokakta belediyenin açtığı çukura düşüp ölür… Vefat ettiğinde 36 yaşındadır…
* * * *
Türkiye’de örneğin mutfak alışverişlerinde ciddi fiyat artışlarını hissetmemek mümkün değil… Gerçi gıda fiyatlarındaki artış tüm dünyada hissediliyor… Küresel gıda fiyatlarının son yılların en yüksek seviyelerinde seyrettiği söyleniyor… FAO’nun küresel gıda fiyat endeksi Ağustos itibariyle son bir yılda yüzde 33 artmış… Ama Türkiye’deki gıda enflasyonu için ‘bu tüm dünyanın sorunu‘ diyerek avutucu olmak son derece yanlış… Çünkü Türkiye’de gıda fiyatlarındaki artışın küresel gıda fiyatlarının üzerinde bir artış gösterdiği aşikar…
* * * *
Peki ‘Pahalılıkla nasıl mücadele edilecek…‘, ‘Nasıl bir önlem alınabilir…‘ Önceleri belediye tanzim satışları, ithalat gibi önlemlerle aşılmaya çalışılıyordu… Bunlar kısa vadeli şok önlemler… Daha sonra ürünlerin spekülatif amaçlı stoklandığı ileri sürüldü… Aracıların fiyat artışına yol açtığı öne sürüldü… Şimdi de beş büyük market zincirinin incelemeye alınacağı söyleniyor…
* * * *
Almanya’dan örnek verelim… Perakende gıda sektörünün yüzde 80‘inine Edeka, Aldi, Lidl, dm, Rewe, Metro, Rossmann, Schwarz, Lekkerland, Globus ve Bartes-Langness adlı 11 ‘ulusal grup‘binlerce mağazalarıyla hakim… Kıyasıya rekabet hakim… Fiyat artışlarına rağmen her biri her hafta diğerlerinden daha uygun fiyata satmak için yarışıyor… Almanya’da gıda sektöründe yabancı gruplar yok… Hiç olmamış… Örneğin Fransız Carrefour, Hollandalı Albert Heijn, İngiliz Tescogibi dev zincirler Almanya’ya gelemez çünkü bu rekabete dayanamaz… Dört beş yıl önce ilk kez ABDli Walmart büyük yatırımla denedi. Bir yıl sonra inanılmaz zarar ile tası tarağı toplayıp gitti…
* * * *
Önce bir tespit… Türkiye’de ‘piyasa ekonomisi’uygulanıyor… Yani ürünlerin fiyatını müdahale olmaksızın piyasanın belirlemesi… Ama piyasada rekabet gücünün eksikliği, ürün tedariğinde, arzında sorun gibi türlü sebepler piyasa ekonomisinin doğru düzgün işlemesini engeller… Buna İngilizce ‘Market failure‘ yani piyasa aksaklığı, başarısızlığı veya aksak piyasa ekonomisi denir… Sanırım Türkiye’de gıda fiyatlarındaki fahiş artışın ardındaki birçok sebepten biri bu…
* * * *
Türkiye’de gıda, tarımsal ürün piyasalarındaki gelişmeleri takip ederek sorunları belirlemek, çözüm bulmak amacıyla 2014 yılında Gıda Komitesi kurulmuştu…
Komite’nin sekretaryası Merkez Bankası yapıyor… Çünkü gıda fiyatları enflasyon ile bağlantılı… Merkez Bankası Başkanı Prof. Dr. Şahap Kavcıoğlu, Türkiye’deki gıda fiyatlarının ise küresel gıda fiyatlarının yüzde 10 üzerinde artış gösterdiğine dikkat çekiyor… Çözüm olarak kooperatifleri işaret ediyor…

* * * *
Kavcıoğlu, ‘Avrupa’da tarım kooperatifleri önemli görevler üstlenmiş. Türkiye’de ise Tarım Kredi Kooperatifleri Hazine kaynağını çiftçilere kredi olarak dağıtma işi dışında esaslı bir görev üstlenmemiştir. Halbuki üreticinin ölçek, eğitim, verimlilik, dağıtım kanalı, fiyat ve pazar gibi önemli sorunları var. Bu sorunların giderilmesi için de 2000 kooperatif, 16 bölge kooperatifi, merkez birliği ve 13 iştiraki ile büyük bir organizasyon olan Tarım Kredi Kooperatifleri devreye sokulmalıdır‘ diyor…

Yorumlar (0)
banner647
banner872
16
açık
banner1028
banner673
banner1030
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 13 33
2. Hatayspor 13 26
3. Konyaspor 13 26
4. Alanyaspor 14 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Karagümrük 13 22
7. Başakşehir 14 22
8. Galatasaray 13 21
9. Beşiktaş 13 20
10. Adana Demirspor 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Altay 14 17
13. Kayserispor 14 16
14. Gaziantep FK 13 15
15. Sivasspor 13 13
16. Giresunspor 13 13
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 13 12
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 12 27
2. Ankaragücü 13 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Adanaspor 13 18
10. Menemenspor 13 17
11. Gençlerbirliği 13 17
12. Boluspor 13 16
13. Samsunspor 12 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 12 10
18. Altınordu 13 10
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 12 29
2. Liverpool 13 28
3. Man City 12 26
4. West Ham 12 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 12 17
9. Brighton 12 17
10. Crystal Palace 13 16
11. Aston Villa 13 16
12. Everton 12 15
13. Leicester City 12 15
14. Southampton 13 14
15. Brentford 12 13
16. Watford 12 13
17. Leeds United 12 11
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 13 30
2. Real Sociedad 14 29
3. Sevilla 13 28
4. Atletico Madrid 13 26
5. Rayo Vallecano 15 24
6. Real Betis 14 24
7. Barcelona 13 20
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Valencia 15 19
10. Osasuna 14 19
11. Espanyol 14 17
12. Villarreal 13 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 14 15
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Cádiz 14 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 14 9
20. Levante 14 7
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928