banner646

banner974

banner814

banner1013

19.10.2021, 12:46

Gulliver’in Gezileri, Jonathan Swift

Tek fantastik ve hiciv dolu eseri İngiliz klasikleri arasındadır. Bugün İngiltere kökenli İrlandalı yazar Jonathan Swift’in ölüm yıl dönümüdür.

Gezilerini ve gemisi batınca bir adaya sığınan bir doktorun maceralarını anlatır ama sadeleştirilince çocuk kitapları arasında da yerini almıştır. Ancak karakterleri yoluyla verdiği siyasi mesajlar o kadar şahanedir ki modern hicvin öncüsü/babası kabul edilir. 18. yüzyılda Avrupa yaşamı hakkında günümüz Avrupalılarına dahi ilginç izlenimler sunar. Çünkü sosyal ve toplumsal konulara, din algısına ve siyasetçilere değinir, eleştirir, küçümser ve bunu enteresan bir çekicilikle yapar.

Dublin Trinity College ve Oxford Üniversitesi müfredatından geçer ama en büyük etki uzak bir akrabasının asistanlığını yaparken ve kütüphanesinden faydalanırken oluşur. Gulliver’in Gezileri’ni yazmadan önce çeşitli denemeler yapar, şiir yazar. Dinin tatbiki, gösteriş konularını ve din adamlarını hicveder. Bunu hem İrlanda ve hem de İngiltere’de din görevlisi olarak çalışmasına ve dönemin ileri gelenlerini yakından tahlil etme şansına borçludur elbette.

Swift bu taşlama dolu eserini yazdığında ne kendi adını kullanır ve ne de kitabının adı aynıdır. ‘Travels into Several Remote Nations of the World’ der önce Isaac Bickerstaff adıyla.

Eserinde kendisi konuşmaz; saflık, berraklıkla beraber aç gözlülük anlamına da gelen Gulliver’i konuşturur. Ahlaki değerler, özgünlük, hiciv ve hayal gücü olarak özetlenebilir vermek istediği mesajlar. Ayrıntılarda başarılıdır ama esas başarısı hayal gücü ile edebi dili birleştirme yeteneği denilebilir.

Mezar taşında ‘öfkenin kalbine zarar veremeyeceği yerdedir artık…’ diye yazar. Dublin Aziz Patrick Katedrali’nde yatar, ne de olsa İrlandalıların koruyucu azizidir. Dublin’e gidince hatırda tutulması gereken başka bir konu meraklıları ve ayrıntılara önem verenler için.

Çocukluğumuzdan hepimiz hatırlarız değil mi cüceler diyarını?

Lilliput isimli küçük köy minyatürlerine bakınca Gulliver’in maceralarının ilk kısmı olan cüceler ülkesi akla gelmez mi? İlgisi olmayan bilmeyebilir ama huysuz koleksiyoncular için kıymetli ve pahalı parçalardır. Hatta İngiltere’nin güneyinde Bournemouth yakınlarında Lilliput isimli br yerleşim de vardır.

Siyasi mesajlar verir ya; Lilliput ülkesi ve insanları cücedir ve bu aslında İngiltere’de uzun yıllar iktidarda olan ve ‘Whig’ denilen muhafazakar partiye, ahlaki geriliğine, ve zamanla yozlaşmasına işaret eder. Ufak çıkarlar peşinde koşan ufak insanlar der…cüceler işte…

Cüceler ülkesinden sonra vardığı devler ülkesinde nasıl da ilginç bir karşılaştırma yapar. Devler boyutlarıyla ürkütücü olsa da zararsız, barışçıl ve şirindirler. Cüceler ile karşılaştırınca kötülüğün, yolsuzluğun ve ahlaksızlığın cüssede olmadığını anlatır bize.

Güliver’in Gezileri esasen köleliğe de işaret etmez mi? Kocaman olanı ele geçiren cüceler onu hakim oldukları dönemin teknolojisi ile yapmazlar mı?

Daha sonraki bölümlerde bilim adamlarının ve erdemli atların diyarına yaptığı yolculuk ise Gulliver’in Gezileri’ni çocuk edebiyatı kategorisinde hatırlamamıza sebep olmuyor muydu? Hani insanlar atların ahırında çalıştırılır. Ayrıca köklü bir kurum olarak hala daha övgülere boğulan Kraliyet Bilim Akademisi’ni bile eleştirir niteliktedir. Dönemin akademi başlarını ve üyelerini düşündükçe ne kadar da şaşırıyor insan. Bizler İngiliz tarihine, bilim ve buluşlardaki yerine vakıf olmadan okuduğumuz eserde aslında bunları hiç tahlil edemezdik Türkiye eğitim sistemi içerisinde…

Ama Milli Eğitim Müfredatı’nda okunacak ilk 100 Eser’ arasındadır hala Gulliver/Güliver’in Gezileri…Hasan Ali Yücel Klasikleri anısına…

This place he got by wit and rhyme,
And many ways most odd;

And might a bishop be in time,

Did he believe in God.

Yorumlar (3)
Pelin Unal 2 ay önce
Cok tesekkurler Emine hanım, kaleminize, emeğinize sağlık.
Bahar U 1 ay önce
Bu eseri hiç bu açıdan düşünmemiştim bir kez daha okumak istedim sayenizde, çok teşekkürler.
Belgin Bingol 2 hafta önce
Ne güzel yamışsınız, teşekkürler
banner647
banner872
banner1032
10
parçalı bulutlu
banner1028
banner673
banner1030
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 15 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Antalyaspor 14 18
13. Gaziantep FK 14 18
14. Altay 14 17
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 13 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Tuzlaspor 13 21
7. İstanbulspor 14 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Gençlerbirliği 14 20
10. Samsunspor 13 19
11. Adanaspor 15 19
12. Menemenspor 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Liverpool 15 34
2. Chelsea 15 33
3. Man City 14 32
4. West Ham 15 27
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Southampton 15 16
15. Everton 14 15
16. Leeds United 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 14 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 14 29
5. Real Sociedad 15 29
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 15 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 15 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928