banner814

banner974

banner646

banner1055

banner1100

banner1068

29.05.2020, 12:51

Fatih'in Madalyonları

Fatih Sultan Mehmed’e ait pek çok obje günümüzde dünyadaki müzelerde sergilenmektedir. Bu parçalar içerisinde kuşkusuz ki en göze çarpanlar, 15.yy.ın ünlü İtalyan ressamlarından Bellini’nin çizdiği ve günümüzde Londra’daki V&A Müzesi’nde sergilenen meşhur tablosu ile pek çok müzeye dağılmış madalyonlarıdır.

Osmanlı Sultanı II.Mehmed’in, Avrupalılar tarafından da çok takdir edilen ve Avrupa Rönesansına ait olarak değerlendirilen ve kendisini diğer Osmanlı sultanlarından ayıran farklı karakter özellikleri en çok da bu tablo ve madalyonlarda gözlenebilir. Zaten tam da bu sebeple Fatih'e ait objeler dünya müzelerinde Türk eserleri kısımlarında değil, çoğunlukla Avrupa Rönesansı salonlarında sergilenir. Çünkü Avrupalılar için de, Fatih klasik bir Doğulu, Müslüman veya Türk değildir. O diğer tüm özelliklerinin yanında, aydın, entellektüel, sanatın koruyucusu, Batı medeniyetinin değerini bilen gerçek bir Rönesans insanıdır.

Fatih’in, Avrupalılar tarafından da çok takdir gören bu entelektüel ve Batılı yanlarının gelişiminde, 15.yy. Osmanlısının elindeki en Batılı şehir olan Edirne’de doğmuş ve büyümüş olmasının da etkisi mutlaka vardır.

“Edirne doğumlu” Fatih Sultan Mehmed’in, 29 Mayıs 1453 günü İstanbul'u alması Türkler için olduğu kadar Avrupalılar için de çok büyük ve önemli bir olay oldu. Ancak İstanbul tek başına yeterli değildi. Bizans’ın devamı niteliğindeki Mora Despotluğu ve Trabzon Devleti de alınmadan “Roma mirasının” tamamına sahip olunamazdı. Bu sebeple İstanbul sonrasındaki öncelikli hedefler, doğal olarak belliydi. Nitekim sadece 8 yıl içinde Mora ve Trabzon alınıp da Bizans'a ait tüm toprakların ve “kadim Roma mirasının” sahibi artık Türkler olunca Avrupalılar önce ciddi anlamda korkmuşlardı. Ancak zamanla bu korkuya hayranlık eklenmiş ve 15.yy. sonuna doğru Avrupa'da "Osmanlı-Türk-Fatih" etkisi kendisini her alanda ama özellikle sanatta hissettirmişti.

Fetih’ten sonra İstanbul’a çağırılan ünlü İtalyan sanatçı Bellini, Fatih tarafından kendi evinde, Topkapı Sarayı’nda ağırlandı. Bir süre sarayda yaşayan Bellini, -sultandan önce- çevresindeki insanların ve manzaranın pek çok resmini çizdi. Bu tarz ön çalışmalarla yeteneğini Fatih'e gösteren Bellini, sultanın tablosunu çizmeye hak kazandı. Bugün Londra’daki V&A’de sergilenen meşhur Fatih Sultan Mehmed tablosu işte bu sürecin sonucudur. Tabloyu İstanbul'da bırakan Bellini, sultandan aldığı yüklüce ücretin yanından sarayda çizdiği pek çok eskizi de Venedik’e götürdü. Buradaki atölyesinde, bu eskizleri kullanarak Sultan’ın pek çok madalyonunu yaptı. Bu madalyonlar elden ele Avrupa’ya yayıldılar. Ferrera ve Gioanni gibi başka İtalyan sanatçılar da Venedik, Floransa , Genova gibi önemli kültürel merkezlerde Fatih'in madalyonlarını yaptılar. Bu madalyonlar kısa sürede Avrupa krallarının ve zenginlerinin koleksiyonlarını süslediler.

Günümüzde New York, Boston, Londra, Paris, Oxford gibi şehirlerdeki büyük müzelerde sergilenen bu madalyonların bir kısmı, Fatih tarafından Venedik'ten İstanbul'a çağırılan ünlü İtalyan sanatçı Bellini'nin eskizlerini örnek almıştır ve son derece gerçekçidir. Ancak bir kısmı ise tamamen hayal ürünüdür ve Avrupalıların kafasındaki "Doğulu Türk/Müslüman" imajını yansıtırlar.

Bu yazının görsellerindeki madalyon fotoğraflarından bir tanesi oldukça ilginçtir. Ön yüzdeki Fatih'in portresinin çevresinde Latince olarak MAVMHET ASIE AC TRAPESVNZIS MAGNE QVE GRETIE IMPERAT, yani ASYA'NIN, TRABZON'UN VE YUNANİSTAN'IN BÜYÜK İMPARATORU MEHMET yazar.

Madalyon un en ilgi çekici kısmı ise arka yüzündeki resimdir. Bu resim Greko-Romen tarzda çizilmiştir. Savaş Tanrısı Mars'ın dizginlerini tuttuğu 2 atın çektiği bir zafer arabasının arkasında, başlarında taçlarıyla 3 çıplak kadın bulunur. Bu kadınlar zincire vurulmuşlardır ve zincir atlı arabanın sahibi olan, yani bu kadınları ele geçirmiş olan sürücünün (yani Fatih’in) elindedir. Sürücü muzaffer ve mağrur bir şekilde arabanın üzerinde ayakta durur. Elinde de evrenin hakimi olduğunu belirten alametler mevcuttur.

Arkadaki 3 kadın "Büyük Türk Sultanının" fethettiği Bizans'ın 3 toprağını/tacını temsil eder. Zaten bu, kadınların yanlarında da isimleri şeklinde yazılmıştır: GRETIE (Yunanistan), ASIE (Asya) ve TRAPESVNZIS (Trabzon). Böylece Fatih artık 3 TACI OLAN Büyük Bir İmparatordur! Madayonun Fatih’i övmesi bununla da bitmez. Arabanın altına uzanmış olan erkek Denizleri, kadın ise Karaları sembolize eder. Böylece Fatih artık KARALARIN VE DENİZLERİN de hakimidir!

Hem bu madalyonda hem de diğer madalyonlarda ve dahi Bellini’nin meşhur tablosundaki 3 Taç, Fatih’in Bizans’ın 3 tacını, yani İstanbul, Mora ve Trabzon’u ele geçirmesine gönderme yapar.

1480’lerde Floransa’da heykeltıraş Bertoldi Giovanni tarafından yapılan bu madalyon, Avrupa’da yapılmış sanat eserleri içinde, Osmanlı Sultanı “Edirneli” Fatih Mehmed’i en fazla öven, onu en yüksek mertebeye yerleştiren, onu Batılı bir muzaffer kral olarak en başarılı şekilde resmeden örnektir. Bu madalyondan 2 tanesi günümüze kadar gelebilmiştir. Birisi Londra’da British Museum’da diğeri ise Oxford’daki Ashmolean Müzesi’nde sergilenmektedir.

Yorumlar (0)
banner647
banner872
banner1118
24
açık
banner1122
banner1103
banner1128
banner1030
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928