banner646

banner974

banner1013

banner814

25.03.2013, 19:00

Doktora sürecini anlamak üzerine

Merhaba!


Bu yazı ile bendeniz Eurovizyon  okuyucularına ilk kez “merhaba” demiş olacağım.


Bugün sizlerle akademik kariyerin en önemli aşamalarından biri olan “doktora”nın  nasıl bir süreç olduğunu ve bu süreçte yapılması gerekenleri aşama aşama paylaşacağım. Doktora sürecini teknik olarak olduğu kadar zihinsel-psikolojik ve sosyolojik yönleriyle de değerlendirmek kanaatimizce konuyu daha iyi anlamamıza vesile olacaktır. Değerlendirmelerimiz Türkiye özelinde olacaktır bununla birlikte bahis konusu olacak konuların bir kısmı evrenseldir.


Öncelikle belirtmeliyim ki akademik çalışma yapmayacak birilerinin doktora yapmasını(ki pratikte Türkiye’de oldukça yaygın…) çok anlamlı bulmuyorum… Burada kastedilen illa da  üniversitede görev almak değildir, değişik kamu-özel kurumlarda, STK’larda veya araştırma yapmayı gerektiren daha birçok kurumda da doktoralı çalışanlara ihtiyaç duyulabilir. Ancak doktorada edindiği bilgi ve tecrübeyi hiçbir şekilde kullanmayacak olanlar o sıraları ne için işgal ederler bilinmez… Unutulmamalıdır ki doktora sadece bir prestij-unvan değildir, prestiji olmakla birlikte doktora, kişinin belli bir alanda uzmanlaşarak, ilgili konuyu en iyi bilen, uzman kişilerden biri haline gelmesidir.


Peki doktora yapmaya karar veren kişi ne yapmalı? Öncelikle doktora’ya müracaat için ALES ve Yabancı Dil sınavlarını geçmek gerekiyor, doktoraya girişte bu iki temel sınav dışında Lisans ve Y. Lisans’ta alınan derslerin not ortalaması ve mülakat sınavından alınan not etkili oluyor, sözü edilen notların belli yüzdeleriyle oluşturulan not doktoraya girip girmeyeceğinizi belirliyor. Bu arada belli bir kontenjana göre öğrenci alındığından alınan notlar da bir sıralamaya tabii tutuluyor ve kontenjan sayısına göre en yüksek notu olanlar( örneğin kontenjan 20 kişi ise, en yüksek notu olan 20 kişi) doktora yapmaya hak kazanmış oluyorlar.


Doktora temel olarak 3 aşamadan oluşuyor, ders, yeterlilik sınavı ve tez . Ders aşamasında belli sayıda dersi almak zorunlu ve bu dersler için proje-ödev hazırlamak gerekiyor. Bu aşama kanaatimizce çok önemli çünkü aslında hazırlanan proje-ödev’ler içerik ve format olarak minik bir tez gibi, dolayısıyla tezde başarılı olabilmek için bu teze hazırlık diyebileceğimiz “ders aşaması”nı çok iyi değerlendirmek gerekiyor. Ayrıca alınan dersler, ödevler hazırlanırken başvurulan kaynaklar, yaptığınız okumalar bir anlamda asıl ilgi alanınızı belirleyip tez konunuzu seçmenize de yardımcı olabiliyor. Hatta bilinçli bir yaklaşımla yapılan ödevlerle(seçilen konu yapacağınız tezle ilgili olur ise) tezin bir kısmını, daha bu aşamada yazmak mümkün.


Bu arada çalışma disiplini ve psikolojisinden de kısaca bahsetmek isterim. Doktora yeryüzünde belki de insanı en iyi disipline eden araçlardan biri. Öyle ki ister istemez disiplinli olmak zorunda kalıyorsunuz.Yemek içmekten, uyku saatlerine, arkadaş sohbetlerine kadar her şeyi belli bir düzen içerisinde gerçekleştirmeniz gerekiyor. Çalışma ortamınız verimli çalışmanızı sağlayacak şekilde dizayn edilmeli. Uzun saatler çalışmanız gerekeceğinden ergonomik bir masa ve sandalyeye ihtiyacınız var. Diğer taraftan doktora yapan insan bir sanatçı gibi, öyle ki ilham gelmeden bu çalışmalar olmuyor, hele de tez aşamasında… Dolayısıyla ders çalışmaya oturduğunuzda  kafanızda sizi rahatsız edecek hiçbir düşünce olmamalı, mutlu, huzurlu bir şekilde yüksek bir motivasyon ve konsantrasyon ile çalışmak kesinlikle etkin çalışmanın 1. şartı. Çalışmak için önce çalışmayı istemek gerekiyor. Çalışma ortamı uygun ve  psikolojisi de iyi olan birinin artık çalışmak için önünde bir engel yok!


Tüm bu saydığımız çalışma disiplini ve psikolojisi diye özetleyebileceğimiz etmenler 2. Aşama olan “yeterlilik sınavı” için de geçerli…”Yeterlilik sınavı ” adı üstünde çalıştığınız alanda yeterli bilgiye sahip olduğunuza karar verilen bir sınav. Bu sınavı geçmek bir anlamda tez yazmak için “ruhsat” almak anlamına geliyor. “Yeterlilik sınavları genellikle “yazılı” ve “mülakat” şeklinde yapılıyor, her ikisinde de başarılı olmanız gerekiyor. Sorumlu olduğunuz konular için “her şey” desek abartmış olmayız, çalıştığınız alana dair uzaktan yakından alakalı her konuda soru gelebiliyor. Bu aşamada tavsiyemiz öncelikle temel kaynakları seçip planlı bir çalışma programı uygulamanızdır. Bu  süreçte sınava girecek kişilerin ortak yürüttüğü çalışmalar(grup çalışmaları) olumlu sonuçlar vermektedir. Konuları paylaşarak birbirine anlatma, birbirine soru sorma gibi değişik uygulamalar sınavın ruhuna uygun olup çok faydalı çalışmalar ve egzersizler olacaktır. “Yeterlilik Jürisi” belli olur olmaz jürideki hocalarla tek tek konuşmak ve onların tavsiyeleri doğrultusunda çalışmaları yönlendirmek faydalı olacaktır. Özellikle hocaların son dönemlerde ağırlıklı olarak hangi konularda çalıştıkları ve genel olarak alanla ilgili güncel konular (örneğin hukukla ilgili bir alanda çalışıyorsanız ve yakın bir tarihte anayasa değişikliği olmuşsa anayasa’daki değişiklikleri bilmelisiniz) mutlaka bilinmesi  gerekenlerdir.


Ve geldik son aşamaya. Yeterlilik sınavını da geçtiniz ve artık eserinizi ortaya koyma vakti. Tez konusunu seçmek, tez planını çıkarmak en az tezi yazmak kadar önemli, zor ve zaman alan çalışmalardır. Tez konusunu belirlemek için sıkı bir araştırma gerekiyor, öncelikle çalıştığınız alanda hangi konu en fazla ilginizi çekiyor onu tespit etmeniz lazım. Doktora tezi bir iddia’dır ve yeni bir fikirdir. Dolayısıyla iyi bir literatür çalışması sonucunda ampirik araştırma yapsanız da yapmasanız da ortaya bir görüş sunmanız gerekecektir, bu da çalışılan konuyu hakikaten çok iyi bilmeyi ve  yorumlamayı gerektirir..  Tez konusunun daha önce çalışılmamış bir konu olması veya çalışılmış bir konunun farklı bir yönünü dile getirmesi gerekmektedir, aksi takdirde yapılan tez çok espirili olmaz. Daha sonra kitaba dönüştürme ihtimali göz önüne alınarak titiz bir çalışma yapılmalıdır. Tez planını yapmadan önce bir kaynak taraması yapmak(internet, kütüphane, ilgili kurumlar vd.) ve bir miktar okuma yapmak gerekmektedir, tez konusu seçilirken de okumalar yapıldığı için artık tez planını çıkarma aşamasına gelinmiştir. Plan çıkarılır, ilgili kaynaklar listelenir ve artık tez yazmaya başlanır.İşte bundan sonrası uzun ve meşakkatli bir yolculuk…


Tüm bu yazılanlardan sonra sanırım doktora yapmaya başlamadan önce bir kez daha düşüneceksiniz…Diğer taraftan doktora tezini yazmakta olan biri olarak itiraf etmeliyim ki eğer bu işi layıkıyla yaparsanız manevi hazzı çok büyük, bir şeyler öğrenmek ve öğrendiklerinizden topluma, insanlığa faydalı yeni bir şey üretmek müthiş bir duygu!  Meşakkatlerine rağmen bu duyguyu tatmak isteyen herkese tavsiye olunur!

Yorumlar (1)
Banu Gokdogan 9 yıl önce
ilknur hanim, yazinizi ilgi ve begeniyle okudum. yazdiklariniza aynen katiliyorum. toplumu/ konuyla ilgilenen kisileri, kendi tecrubeleriniz dogrultusunda bilgilendirme cabaniz ve basariniz takdiri hakeden bir davranis. akici ve anlasilir uslubunuz da ayrica etkileyici. tebrikler, basarilarinizin devamini dilerim.
banner647
banner872
banner1022
11
açık
banner1026
banner673
banner1015
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Beşiktaş 10 20
4. Alanyaspor 10 20
5. Fenerbahçe 10 19
6. Karagümrük 10 18
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 10 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 21
2. Real Madrid 9 20
3. Sevilla 9 20
4. Atletico Madrid 9 18
5. Real Betis 10 18
6. Osasuna 10 18
7. Rayo Vallecano 10 16
8. Athletic Bilbao 9 16
9. Barcelona 9 15
10. Valencia 10 13
11. Espanyol 10 13
12. Mallorca 10 12
13. Villarreal 9 11
14. Celta de Vigo 10 10
15. Elche 10 10
16. Granada 9 7
17. Cádiz 10 7
18. Deportivo Alaves 9 6
19. Levante 10 5
20. Getafe 10 2
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928