11 Haziran 1951 Pazartesi günü Greenwich Kraliyet Deniz Müzesi’nden kıymetli bir çelenk çalındı ve akıbeti bir daha bilinemedi. 13 parçaya ayrılıp satıldığı düşünülüyor.
O bir Türk çelengi idi.
Osmanlı Sultan III. Selim'den gelmişti ve Londra Trafalgar Meydanı’na da adını veren savaşın kahramanı Amiral Nelson için özel yaptırılmıştı.
Çünkü tarihe Nil Savaşı olarak geçen 2 günlük çarpışmada Fransız Donanması mağlup edilmişti, Osmanlı ordusu İngiliz donanmasının yardımıyla Fransız ordusunu Akdeniz’e dökmüştü.
Osmanlılar dahil herkes çok sevinmiş ve İngiliz kumandan ve mühim denizciler Sultan III. Selim tarafından değerli madenlerle bezenmiş nişanlar ile ödüllendirilmişti. Osmanlı sultanlarının nişan verme geleneğinin Fransız donanmasının Nil Nehri’nde yakılması olayının verdiği memnuniyetin ifadesi olarak bu dönemde başladığı kabul edilir. İlk olarak bir İngiliz Amirale. Londra gezilerinde adı sık sık geçen amirale...Lord Horatio Nelson'a.
II. Selim Han'ın sır katibi Ahmet Efendi’nin 'Dilerim ki Fransa'daki karmaşa devletimizin düşmanı diğer ülkelerde frengi gibi yayılır. Amin!' diye dua ettiği söylenir..
Denir ki Nelson Selim Han’dan aldığı nişanı o kadar önemseyip Londra'da popüler erkek kulüplerine giderken üniformasının üzerine taktığı bu Hilal Nişanı ile hava atarmış. Diğer üst düzey subay ve askerlere herkesin nişanı olduğunu ama sadece kendisinde doğunun hükümdarının nişanı olduğunu söyleyerek…
Reform yapma gayretiyle canından olan Üçüncü Selim’den söz ederek…
Bu nişan ile beraber gelen ve bugün unutulan bir de çelenk var ki o da III. Selim Han’dan hediye idi ve amiralin üçgen şapkasının önüne taktığı 13 oklu şahane bir şeydi. Adı da ‘Turkish Chelengk’, ‘Nelson Chelengk’ veya ‘the Chelengk olarak geçer.
13 tane okunun olması çok semboliktir çünkü Akdeniz’e dökülen 13 adet Fransız gemisini hatırlatır. Osmanlı sultanından 13 kere maşallah ve 13 kere elmas bezeli oklarla kocaman bir teşekkür.
Ne de olsa olağanüstü cesaret ve kahramanlık neticesinde gelen zafer kazanan kumandanındır. Zaten askeri başlığın üzerine cesaret simgesi olarak takılan kuş kanadı formunda bir süstür. Türk savaşçıların da miğferlerinin üzerine kuş tüyü daha sonraki yıllarda süslü sorguçlara dönüştü ve günümüzde de modern bir hal aldı. İşte bu çelengin de tam da o kahramanlık ve cesaret simgesi askerlerden geliyor olması şahane bir adet ki İngilizceye de geçen ‘chenengk’ sözcüğünün anlamı tam da bu cesaret ve kahramanlığın içinden geliyor.
Bir çiçek etrafını saran elmaslı ışıltı gibi durup takan kişi hareket ettikçe sallanır bir formda yapılmıştı.
Amiral Nelson, Batı medeniyetini benimseyen, bir takım reformların başlatıcısı Osmanlı Sultanı III. Selim’in hediyesini başına tac etti ve o çelenk ile öldü.
Çelenk hala daha yaşasaydı 227 yıllık olacaktı ama 151 sene sonra sergilendiği Greenwich’teki Kraliyet Deniz Müzesi’nden çalındı ve rivayet edilir ki alıp kaçan suçunu itiraf edip çelengi parçalara böldüğünü ve sattığını söyledi.
Bu üzücü olsa da avunacak bir kopyası var…kayıp çelengin yerine kondu, 2017 yılının Trafalgar Günü olarak anılan kahramanlık hikayesi ‘Selim Han Çelengi’ hatıra salonunda duruyor gibi hissederek.